Μια ιδιαίτερη και πλούσια σύνθεση: Η συγκλονιστική διήγηση του Αγίου Παϊσίου για έναν νεαρό αναρχικό που μεταμορφώνεται μέσα από το Ευαγγέλιο, την αυταπάρνηση και τη χαρά του Χριστού· μαζί με μια ευρύτερη προσέγγιση στη σχέση Χριστιανισμού και αναρχισμού, από τον Αντρέ Μαλρώ έως τον Λέοντα Τολστόι.
της Σοφίας Ντρέκου, Αρθρογράφος
Ένα κείμενο για την αναρχία όχι ως ιδεολογική ταυτότητα, αλλά ως υπαρξιακή εξέγερση απέναντι στην αδικία, τον συμβιβασμό και κάθε μορφή εξουσίας που συνθλίβει την ανθρώπινη ελευθερία.
ΕισαγωγήΟ Άγιος Παΐσιος, το Ευαγγέλιο και η ελευθερία
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης διηγείται την απρόσμενη ιστορία ενός νεαρού αναρχικού που, έχοντας μπλέξει με τα ναρκωτικά και βρεθεί σε αναμορφωτήριο στη Γερμανία, διάβασε για πρώτη φορά το Ευαγγέλιο και άλλαξε ριζικά πορεία ζωής. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, αναζήτησε την Ορθοδοξία όχι ως ιδεολογία ή κοινωνική ασφάλεια, αλλά ως δρόμο ελευθερίας, αυταπάρνησης και βαθιάς πνευματικής αφύπνισης. Η ιστορία του, όπως την αφηγείται ο Άγιος Παΐσιος στους «Λόγους Β΄ Πνευματική Αφύπνιση», γίνεται αφετηρία για ένα ευρύτερο ερώτημα: μπορεί ο Χριστιανισμός, στην αυθεντική ευαγγελική του διάσταση, να θεωρηθεί μια ριζική άρνηση της εξουσίας, της βίας και της υποταγής; Από την περίφημη φράση του Αντρέ Μαλρώ για τον Χριστό ως τον μόνο αναρχικό που πραγματικά πέτυχε, έως τον χριστιανικό αναρχισμό του Λέοντα Τολστόι, η αναζήτηση της ελευθερίας συναντά το Ευαγγέλιο εκεί όπου ο άνθρωπος παύει να εξουσιάζει και αρχίζει να αγαπά.
Το κείμενο είναι μια ξεχωριστή διήγηση ακριβώς επειδή δημιουργεί ένα δημιουργικό παράδοξο. Δεν λέει ότι ο νέος εγκατέλειψε την αναρχία για να γίνει «υπάκουος» με τη συμβατική έννοια· υποβάλλει κάτι πολύ βαθύτερο: ότι η συνάντηση με το Ευαγγέλιο τον έκανε ακόμη πιο ριζικά ελεύθερο από την ιδιοκτησία, την κοινωνική καταξίωση, την άνεση και την εξουσία του εγώ.
Εκεί, κατά τη γνώμη μου, βρίσκεται και ο πραγματικός υπαρξιακός πυρήνας: όχι στην εύκολη ταύτιση Χριστιανισμού και πολιτικού αναρχισμού, αλλά στην ανατρεπτική ελευθερία του Ευαγγελίου απέναντι σε κάθε μορφή κυριαρχίας... ακόμη και στην κυριαρχία του ίδιου μας του εαυτού.
🛑 Όσιος Παΐσιος: Ήταν ένα αναρχικό παιδί ...που έγινε πιο αναρχικό
Μήπως, Γέροντα, μερικοί είναι αδιάφοροι, επειδή έχουν άγνοια;
– Τι άγνοια; Να σου πω μια άγνοια; Φιλόλογος από την Χαλκιδική δεν ήξερε τι είναι το Άγιον Όρος. Ένας Γερμανός δάσκαλος του μίλησε για το Άγιον Όρος και ήρθαν μαζί. Ο Γερμανός ήξερε ακόμη και πόσα μοναστήρια υπάρχουν στο Άγιον Όρος. Και παρόλο που ήταν Προτεστάντης, ήξερε και τι άγια Λείψανα υπάρχουν, που βρίσκονται κ.λπ.
Ένα παιδί αναρχικό είχε πάει στην Γερμανία. Εκεί το έκλεισαν σε αναμορφωτήριο, γιατί είχε μπλέξει με ναρκωτικά κ.λπ. Δεν είχε βοηθηθεί από πουθενά. Στο αναμορφωτήριο του έδωσε κάποιος ένα Ευαγγέλιο. Το διάβασε και άλλαξε αμέσως. «Θα πάω στην Ελλάδα, είπε· εκεί είναι ή Ορθοδοξία».
Γύρισε στο χωριό του. Οι συγγενείς του βάλθηκαν να τον παντρέψουν. Τον πάντρεψαν απέκτησε και ένα παιδάκι.
Διάβαζε το Ευαγγέλιο, πήγαινε στην Εκκλησία, τηρούσε τις αργίες. Οι άλλοι πού τον έβλεπαν να ζει έτσι έλεγαν: «Αυτός, για να διαβάζει Ευαγγέλιο, πάσχει, τρελάθηκε»!
Μετά από λίγο τον εγκατέλειψε και η γυναίκα του· πήρε μαζί της και το παιδάκι. Όταν έφυγε η γυναίκα του, εκείνος άφησε όλα όσα είχε στο χωριό, χωράφια, τρακτέρ κ.λπ. και πήγε στις σπηλιές και ασκήτευε. Ένας Πνευματικός όμως του είπε: «Πρέπει να βρεις την γυναίκα σου, να συνεννοηθείτε, και ύστερα να αποφασίσεις τι θα κάνης».
Ξεκίνησε λοιπόν να πάει στην Θεσσαλονίκη, για να βρει την γυναίκα του. Πίστευε ότι, αφού έτσι του είπε ο Πνευματικός, θα του την παρουσιάσει ο Χριστός. Στην Θεσσαλονίκη δεν την παρουσίασε την γυναίκα του ο Χριστός. Εν τω μεταξύ, βρήκε κάτι Γερμανούς, τους κατήχησε· ο ένας βαπτίσθηκε. Αυτοί του έβαλαν τα ναύλα και πήγε στην Αθήνα. Ούτε εκεί του την παρουσίασε.
Του έβαλαν πάλι τα ναύλα και πήγε στην Κρήτη. Έπιασε εκεί μια δουλειά και πήγε σε έναν Πνευματικό. Εκείνος, όταν άκουσε το πρόβλημά του, του είπε: «Μήπως η γυναίκα σου και το παιδάκι είναι έτσι και έτσι; Εδώ κάπου δουλεύει μια γυναίκα. Δεν έχει πολύ καιρό που ήρθε».
Και του περιέγραψε πώς ήταν αυτή η γυναίκα. «Αυτή πρέπει να είναι», λέει. Την ειδοποίησε ο Πνευματικός. Εκείνη, μόλις τον είδε, τα έχασε.
- «Με μάγια με βρήκες, του είπε. Μάγος είσαι». Και τον άφησε και έφυγε, πριν προλάβει να της μιλήσει. Την έχασε πάλι.
Έμαθε και για μένα και ήρθε στο Καλύβι. Χτύπησε μια φορά και περίμενε. Τραβήχτηκε στην άκρη και, ώσπου να ανοίξω, έκανε μετάνοιες. Φορούσε κάτι παλιά ρούχα. Μου τα διηγήθηκε όλα. Είχα μερικά ξερά σύκα και του έδωσα.
- «Θέλεις σύκα;», του λέω. «Δεν έχω δόντια», μου λέει.- «Και εγώ δεν έχω», του λέω.
- «Εσύ πονάς; με ρωτάει. Εγώ πονώ. Μέσα από τον πόνο βγαίνει η χαρά του Χριστού», μου λέει.
-«Θέλεις καμμιά φανέλα;», τον ρωτάω.
- «Έχω δυό, μού λέει. Αν ζεστάνει ό καιρός, θα την δώσω την μία».
-«Κοίταξε, τού λέω, μέχρι να ξεκαθαρίσεις και να συνεννοηθείς με την γυναίκα σου, να προσέξεις την υγεία σου, γιατί έχεις ευθύνη και για το παιδάκι».
Τέτοια αυταπάρνηση! Τέτοια πίστη !
Από το βιβλίο του Γέροντα Παϊσίου Αγιορείτου «Λόγοι β’, Πνευματική Αφύπνιση» έκδοση Ιερού Ησυχαστηρίου «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης.
Το έργο του Λέοντα Τολστόι «Η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας» (1894) είναι ένα βασικό κείμενο στο σύγχρονο Χριστιανικό αναρχισμό.
Επίσης υπάρχει μεγάλος σεβασμός στις κοινότητες ασκητών/μοναχών, ιδιαίτερα σε συγκεκριμένες του παρελθόντος (π.χ. ασκητές της ερήμου της Νιτρίας) και στα αποφθέγματά τους (Γεροντικά). Ειδικά οι χριστιανοί αναχωρητές της Αιγύπτου χαρακτηρίζονται ως «η μακροβιότερη αναρχική κοινωνία όλων των εποχών». wikipedia.org
Ο Λέων Τολστόι έγραψε κάποτε ότι «ο χριστιανισμός στην αληθινή του ουσία θέτει ένα τέλος στο Κράτος». Αυτή η πρόταση αποδίδει τη βασική ιδέα που αποτελεί τη βάση του χριστιανικού αναρχισμού. Σε αυτό το πλαίσιο σκέψης, ο χριστιανισμός μπορεί να σημαίνει πολλά πράγματα, όπως την καταγγελία του Κράτους (διότι προάγει τη βία, την ειδωλολατρία κ.ο.κ.), το όραμα μίας α-κρατικής κοινωνίας, καθώς και τη συγκρότηση μιας ανοικτής, δυναμικής, κυβερνώμενης «από τα κάτω» κοινωνίας, βασιζόμενης στην έννοια της απόλυτης κοινότητας.
Τι σημαίνει, άραγε, να είσαι πραγματικά αναρχικός; Είναι η άρνηση κάθε τάξης ή μήπως η αγωνιώδης αναζήτηση μιας δικαιότερης τάξης πραγμάτων; Ανάμεσα στην ελευθερία και την ευθύνη, στην εξέγερση και την αγάπη, το ανυπότακτο παιδί γίνεται σύμβολο μιας ψυχής που αρνείται να συμβιβαστεί με έναν κόσμο που ζητά υπακοή χωρίς αλήθεια και σιωπή χωρίς συνείδηση.
Εν κατακλείδι γράφοντας, πίσω από την διήγηση του Αγίου Παϊσίου βρήκαμε ότι κρυβόταν ένας ολόκληρος κόσμος: Άγιος Παΐσιος, Ευαγγέλιο, ελευθερία, αυταπάρνηση, Τολστόι, Μαλρώ, χριστιανικός αναρχισμός, πολιτική θεολογία και η μεγάλη εξέγερση απέναντι στην τυραννία του ίδιου μας του εγώ.
Δείτε σχετικά:
Εικαστική σύνθεση (art by Sophia Drekou) Saint Paisios with Banksy – Love Is In The Air, Flower Thrower, 2005, Ash Salon Street, Bethlehem, West Bank, CC BY-NC-SA 2.0 by jlevinger
Επιστρέφει στην Ελλάδα, αναζητά την Ορθοδοξία, εγκαταλείπει περιουσία και κοινωνική ασφάλεια, γνωρίζει τον Άγιο Παΐσιο και ανακαλύπτει μια ελευθερία πολύ πιο απαιτητική από την απλή άρνηση κάθε εξωτερικής εξουσίας: την ελευθερία από την τυραννία του εγώ, της ιδιοκτησίας, του φόβου και της ανάγκης να κυριαρχούμε στους άλλους.
Μήπως, λοιπόν, το Ευαγγέλιο δεν έκανε αυτό το παιδί λιγότερο αναρχικό, αλλά πιο βαθιά ανυπότακτο απέναντι σε κάθε μορφή κυριαρχίας;
Ο Χριστός αρνήθηκε τον πειρασμό της επίγειας εξουσίας. Δεν ίδρυσε αυτοκρατορία. Δεν επέβαλε την αλήθεια Του με βία. Διάλεξε τον Σταυρό.
Και από τον Λέοντα Τολστόι έως τον Αντρέ Μαλρώ, παραμένει ανοιχτό ένα από τα πιο προκλητικά πολιτικοθεολογικά ερωτήματα:
Μπορεί ο αυθεντικός Χριστιανισμός να είναι η πιο ριζική μορφή ελευθερίας απέναντι στην εξουσία... ακόμη και απέναντι στην εξουσία του ίδιου μας του εγώ;
Γιατί ίσως η μεγαλύτερη επανάσταση αρχίζει όταν ο άνθρωπος γίνεται τόσο ελεύθερος, ώστε να μη χρειάζεται ούτε να εξουσιάζει ούτε να εξουσιάζεται από το μίσος του για την εξουσία.
Ερωτήσεις διαλόγου
– Τι άγνοια; Να σου πω μια άγνοια; Φιλόλογος από την Χαλκιδική δεν ήξερε τι είναι το Άγιον Όρος. Ένας Γερμανός δάσκαλος του μίλησε για το Άγιον Όρος και ήρθαν μαζί. Ο Γερμανός ήξερε ακόμη και πόσα μοναστήρια υπάρχουν στο Άγιον Όρος. Και παρόλο που ήταν Προτεστάντης, ήξερε και τι άγια Λείψανα υπάρχουν, που βρίσκονται κ.λπ.
Ένα παιδί αναρχικό είχε πάει στην Γερμανία. Εκεί το έκλεισαν σε αναμορφωτήριο, γιατί είχε μπλέξει με ναρκωτικά κ.λπ. Δεν είχε βοηθηθεί από πουθενά. Στο αναμορφωτήριο του έδωσε κάποιος ένα Ευαγγέλιο. Το διάβασε και άλλαξε αμέσως. «Θα πάω στην Ελλάδα, είπε· εκεί είναι ή Ορθοδοξία».
Γύρισε στο χωριό του. Οι συγγενείς του βάλθηκαν να τον παντρέψουν. Τον πάντρεψαν απέκτησε και ένα παιδάκι.
Διάβαζε το Ευαγγέλιο, πήγαινε στην Εκκλησία, τηρούσε τις αργίες. Οι άλλοι πού τον έβλεπαν να ζει έτσι έλεγαν: «Αυτός, για να διαβάζει Ευαγγέλιο, πάσχει, τρελάθηκε»!
Μετά από λίγο τον εγκατέλειψε και η γυναίκα του· πήρε μαζί της και το παιδάκι. Όταν έφυγε η γυναίκα του, εκείνος άφησε όλα όσα είχε στο χωριό, χωράφια, τρακτέρ κ.λπ. και πήγε στις σπηλιές και ασκήτευε. Ένας Πνευματικός όμως του είπε: «Πρέπει να βρεις την γυναίκα σου, να συνεννοηθείτε, και ύστερα να αποφασίσεις τι θα κάνης».
Ξεκίνησε λοιπόν να πάει στην Θεσσαλονίκη, για να βρει την γυναίκα του. Πίστευε ότι, αφού έτσι του είπε ο Πνευματικός, θα του την παρουσιάσει ο Χριστός. Στην Θεσσαλονίκη δεν την παρουσίασε την γυναίκα του ο Χριστός. Εν τω μεταξύ, βρήκε κάτι Γερμανούς, τους κατήχησε· ο ένας βαπτίσθηκε. Αυτοί του έβαλαν τα ναύλα και πήγε στην Αθήνα. Ούτε εκεί του την παρουσίασε.
Του έβαλαν πάλι τα ναύλα και πήγε στην Κρήτη. Έπιασε εκεί μια δουλειά και πήγε σε έναν Πνευματικό. Εκείνος, όταν άκουσε το πρόβλημά του, του είπε: «Μήπως η γυναίκα σου και το παιδάκι είναι έτσι και έτσι; Εδώ κάπου δουλεύει μια γυναίκα. Δεν έχει πολύ καιρό που ήρθε».
Και του περιέγραψε πώς ήταν αυτή η γυναίκα. «Αυτή πρέπει να είναι», λέει. Την ειδοποίησε ο Πνευματικός. Εκείνη, μόλις τον είδε, τα έχασε.
- «Με μάγια με βρήκες, του είπε. Μάγος είσαι». Και τον άφησε και έφυγε, πριν προλάβει να της μιλήσει. Την έχασε πάλι.
Έμαθε και για μένα και ήρθε στο Καλύβι. Χτύπησε μια φορά και περίμενε. Τραβήχτηκε στην άκρη και, ώσπου να ανοίξω, έκανε μετάνοιες. Φορούσε κάτι παλιά ρούχα. Μου τα διηγήθηκε όλα. Είχα μερικά ξερά σύκα και του έδωσα.
- «Θέλεις σύκα;», του λέω. «Δεν έχω δόντια», μου λέει.- «Και εγώ δεν έχω», του λέω.
- «Εσύ πονάς; με ρωτάει. Εγώ πονώ. Μέσα από τον πόνο βγαίνει η χαρά του Χριστού», μου λέει.
-«Θέλεις καμμιά φανέλα;», τον ρωτάω.
- «Έχω δυό, μού λέει. Αν ζεστάνει ό καιρός, θα την δώσω την μία».
-«Κοίταξε, τού λέω, μέχρι να ξεκαθαρίσεις και να συνεννοηθείς με την γυναίκα σου, να προσέξεις την υγεία σου, γιατί έχεις ευθύνη και για το παιδάκι».
Τέτοια αυταπάρνηση! Τέτοια πίστη !
Δεν ήταν ούτε είκοσι επτά χρονών. Πού να είχε γνωρίσει αυτός την μοναχική ζωή! Άγνοια τελεία είχε, άλλα είχε καλή διάθεση και o Θεός τον βοήθησε και προχώρησε βαθιά ευαγγελικά.
Από το βιβλίο του Γέροντα Παϊσίου Αγιορείτου «Λόγοι β’, Πνευματική Αφύπνιση» έκδοση Ιερού Ησυχαστηρίου «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης.
Αν το καλοσκεφτείς, ο Χριστός ήταν ο μόνοςΕίθε οι λόγοι του τόμου «Πνευματική αφύπνιση», δι' ευχών του μακαριστού Γέροντα Παϊσίου που - όπως διαπιστώνουν και ομολογούν πολλοί - μας παρακολουθεί μέρα-νύχτα και μας βοηθάει με θεϊκή αγάπη, να βάλουν μέσα μας την καλή ανησυχία, για να αγωνιζόμαστε φιλότιμα, ώστε να υποχωρεί το κακό και να επικρατή η ειρήνη του Θεού επί της γης.
αναρχικός που πραγματικά πέτυχε.
Αντρέ Μαλρώ, συγγραφέας & πολιτικός
Έξω από το κελί του βρέθηκαν πολλοί, διαφορετικοί άνθρωποι, άνδρες, γυναίκες, μορφωμένοι ή λιγότερο, κουμουνιστές, αναρχικοί. Όλοι μίλησαν για έναν άνθρωπο που ξεπερνά τα ανθρώπινα.
Η προσευχή του θεράπευε αλλά ο ίδιος για τον εαυτό του έλεγε ότι είναι ο χειρότερος τενεκές αυτού του κόσμου. Πολλοί τον καπηλεύονται. Όμως εκείνος απέδειξε ότι άγιοι ζουν ανάμεσα μας σήμερα και προσεύχονται για εμάς όσο εμείς δεν προσευχόμαστε για τον εαυτό μας.
Ας έχουμε όλοι την ευλογία του αφού εκείνος προσεύχεται για όλους, ακόμα και για αυτούς που δεν τον πιστεύουν.
Ο Λέων Τολστόι, το 1897
Ο Λέων Τολστόι είπε: «Ο Χριστιανισμός στην αληθινή του έννοια βάζει τέλος στο κράτος. Αυτό ήταν κατανοητό από την αρχή του και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο σταυρώθηκε ο Χριστός».
Αναρχοχριστιανισμός ή χριστιανικός αναρχισμός λέγονται οι διάφορες παραδόσεις που συνδυάζουν τον Αναρχισμό με τον Χριστιανισμό. Από τα πιο καθοριστικά κείμενα στον Αναρχοχριστιανισμό είναι η Επί του όρους ομιλία στο κατά Ματθαίον ευαγγέλιο κεφάλαιο 5 εδάφιο 3, και η Επιστολή Ιακώβου.
Το έργο του Λέοντα Τολστόι «Η βασιλεία του Θεού είναι μέσα σας» (1894) είναι ένα βασικό κείμενο στο σύγχρονο Χριστιανικό αναρχισμό.
Επίσης υπάρχει μεγάλος σεβασμός στις κοινότητες ασκητών/μοναχών, ιδιαίτερα σε συγκεκριμένες του παρελθόντος (π.χ. ασκητές της ερήμου της Νιτρίας) και στα αποφθέγματά τους (Γεροντικά). Ειδικά οι χριστιανοί αναχωρητές της Αιγύπτου χαρακτηρίζονται ως «η μακροβιότερη αναρχική κοινωνία όλων των εποχών». wikipedia.org
Ο Λέων Τολστόι έγραψε κάποτε ότι «ο χριστιανισμός στην αληθινή του ουσία θέτει ένα τέλος στο Κράτος». Αυτή η πρόταση αποδίδει τη βασική ιδέα που αποτελεί τη βάση του χριστιανικού αναρχισμού. Σε αυτό το πλαίσιο σκέψης, ο χριστιανισμός μπορεί να σημαίνει πολλά πράγματα, όπως την καταγγελία του Κράτους (διότι προάγει τη βία, την ειδωλολατρία κ.ο.κ.), το όραμα μίας α-κρατικής κοινωνίας, καθώς και τη συγκρότηση μιας ανοικτής, δυναμικής, κυβερνώμενης «από τα κάτω» κοινωνίας, βασιζόμενης στην έννοια της απόλυτης κοινότητας.
Ένα παιδί αναρχικό: Η εξέγερση μιας ανυπότακτης ψυχής απέναντι στην αδικίαΥπάρχουν παιδιά που δεν γεννήθηκαν για να χωρέσουν εύκολα στα καλούπια του κόσμου. Παιδιά που αμφισβητούν, αντιστέκονται, εξεγείρονται και αρνούνται να δεχθούν ως φυσιολογικό ό,τι πληγώνει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Το «Ένα παιδί αναρχικό» δεν μιλά απλώς για μια πολιτική ή ιδεολογική ταυτότητα, αλλά για εκείνη τη βαθύτερη, υπαρξιακή ανυπακοή που γεννιέται όταν η συνείδηση συγκρούεται με την αδικία, την υποκρισία και την επιβολή.
Τι σημαίνει, άραγε, να είσαι πραγματικά αναρχικός; Είναι η άρνηση κάθε τάξης ή μήπως η αγωνιώδης αναζήτηση μιας δικαιότερης τάξης πραγμάτων; Ανάμεσα στην ελευθερία και την ευθύνη, στην εξέγερση και την αγάπη, το ανυπότακτο παιδί γίνεται σύμβολο μιας ψυχής που αρνείται να συμβιβαστεί με έναν κόσμο που ζητά υπακοή χωρίς αλήθεια και σιωπή χωρίς συνείδηση.
Εν κατακλείδι:
Όταν το Ευαγγέλιο κάνει τον άνθρωπο πιο αναρχικό απέναντι στην εξουσία του κόσμουΊσως τελικά το αναρχικό παιδί της διήγησης του Αγίου Παϊσίου να μην έπαψε ποτέ να είναι αναρχικό· ίσως, διαβάζοντας το Ευαγγέλιο, έγινε αναρχικό με έναν τρόπο βαθύτερο και πιο απαιτητικό. Γιατί η αληθινή ελευθερία δεν είναι απλώς η άρνηση μιας εξωτερικής εξουσίας, αλλά η εξέγερση απέναντι στην τυραννία του εγώ, της ιδιοκτησίας, της βίας, του φόβου και της ανάγκης να κυριαρχούμε στους άλλους.
Ο νέος αυτός άφησε χωράφια, τρακτέρ, ασφάλεια και κοινωνική αποδοχή, όχι για να υπηρετήσει μια νέα ιδεολογία, αλλά γιατί είχε συναντήσει μια άλλη τάξη πραγμάτων: εκείνη του Ευαγγελίου, όπου ο πρώτος γίνεται τελευταίος, ο ισχυρός υπηρετεί, ο πλούσιος μοιράζεται και η ελευθερία ολοκληρώνεται στην αγάπη.
Από τον Λέοντα Τολστόι έως τον Αντρέ Μαλρώ, η μορφή του Χριστού εξακολουθεί να προκαλεί κάθε βεβαιότητα εξουσίας. Γιατί ο Χριστός δεν ίδρυσε μια αυτοκρατορία· στάθηκε απέναντι στον πειρασμό της κυριαρχίας και διάλεξε τον Σταυρό. Και ίσως αυτή να είναι η πιο ριζική ανατροπή: να είσαι τόσο ελεύθερος, ώστε να μη χρειάζεσαι ούτε να εξουσιάζεις ούτε να εξουσιάζεσαι από το μίσος σου για την εξουσία.
Εν κατακλείδι γράφοντας, πίσω από την διήγηση του Αγίου Παϊσίου βρήκαμε ότι κρυβόταν ένας ολόκληρος κόσμος: Άγιος Παΐσιος, Ευαγγέλιο, ελευθερία, αυταπάρνηση, Τολστόι, Μαλρώ, χριστιανικός αναρχισμός, πολιτική θεολογία και η μεγάλη εξέγερση απέναντι στην τυραννία του ίδιου μας του εγώ.
Ίσως τελικά το αναρχικό παιδί να μην έπαψε ποτέ να είναι αναρχικό· ίσως, διαβάζοντας το Ευαγγέλιο, έγινε αναρχικό με έναν τρόπο βαθύτερο και πιο απαιτητικό.Αυτό ας κρατήσουμε...
Δείτε σχετικά:
- Γέρων Παΐσιος: Ο δια Χριστόν... κλέφτης! (Geron Paisios: A… thief for God)
- Οι Άγιοι Αναρχικοί
- Μάνα δεν είμαι αναρχικός
- Από την πλατεία Εξαρχείων στην πλατεία του Ουρανού ο π. Ανανίας Κουστένης
- Η Παραδείσια πρωτοχρονιά ενός αναρχικού... για τον Βασίλη Καραπλή †
- Ο Άγιος Κριστόφ περπατάει με τη ράχη σκυφτή - Όλη νύχτα βάδισε ενάντια στο ρεύμα (Ρομαίν Ρολάν)
Εικαστική σύνθεση (art by Sophia Drekou) Saint Paisios with Banksy – Love Is In The Air, Flower Thrower, 2005, Ash Salon Street, Bethlehem, West Bank, CC BY-NC-SA 2.0 by jlevinger
Εισαγωγή για διάλογο με Αναγνώστες και ΑναγνώστριεςΈνας νέος μπλεγμένος με τα ναρκωτικά βρίσκεται σε αναμορφωτήριο στη Γερμανία. Κάποιος του δίνει ένα Ευαγγέλιο. Το διαβάζει... και η ζωή του αλλάζει.
Επιστρέφει στην Ελλάδα, αναζητά την Ορθοδοξία, εγκαταλείπει περιουσία και κοινωνική ασφάλεια, γνωρίζει τον Άγιο Παΐσιο και ανακαλύπτει μια ελευθερία πολύ πιο απαιτητική από την απλή άρνηση κάθε εξωτερικής εξουσίας: την ελευθερία από την τυραννία του εγώ, της ιδιοκτησίας, του φόβου και της ανάγκης να κυριαρχούμε στους άλλους.
Μήπως, λοιπόν, το Ευαγγέλιο δεν έκανε αυτό το παιδί λιγότερο αναρχικό, αλλά πιο βαθιά ανυπότακτο απέναντι σε κάθε μορφή κυριαρχίας;
Ο Χριστός αρνήθηκε τον πειρασμό της επίγειας εξουσίας. Δεν ίδρυσε αυτοκρατορία. Δεν επέβαλε την αλήθεια Του με βία. Διάλεξε τον Σταυρό.
Και από τον Λέοντα Τολστόι έως τον Αντρέ Μαλρώ, παραμένει ανοιχτό ένα από τα πιο προκλητικά πολιτικοθεολογικά ερωτήματα:
Μπορεί ο αυθεντικός Χριστιανισμός να είναι η πιο ριζική μορφή ελευθερίας απέναντι στην εξουσία... ακόμη και απέναντι στην εξουσία του ίδιου μας του εγώ;
Γιατί ίσως η μεγαλύτερη επανάσταση αρχίζει όταν ο άνθρωπος γίνεται τόσο ελεύθερος, ώστε να μη χρειάζεται ούτε να εξουσιάζει ούτε να εξουσιάζεται από το μίσος του για την εξουσία.
Ερωτήσεις διαλόγου
- Μπορεί το Ευαγγέλιο να θεωρηθεί ριζικά ανατρεπτικό απέναντι σε κάθε μορφή εξουσίας και κυριαρχίας ή μια τέτοια ανάγνωση συγχέει τη Θεολογία με την πολιτική ιδεολογία;
- Πώς συμβιβάζεται η άρνηση του Χριστού να κατακτήσει επίγεια εξουσία με την ιστορική σχέση του Χριστιανισμού με κράτη, αυτοκρατορίες και πολιτικούς θεσμούς;
- Μπορεί να υπάρξει αληθινή πολιτική ελευθερία χωρίς προηγουμένως ο άνθρωπος να απελευθερωθεί από την εξουσία του εγώ, της ιδιοτέλειας και της επιθυμίας να κυριαρχεί στους άλλους;
- Πού συναντώνται και πού χωρίζουν ο χριστιανικός αναρχισμός του Λέοντα Τολστόι και η ορθόδοξη ευαγγελική εμπειρία της ελευθερίας, της κοινότητας και της αυταπάρνησης;
- Είναι ο Σταυρός η απόλυτη άρνηση της λογικής της ισχύος ή μήπως αποτελεί μια άλλη, βαθύτερη μορφή δύναμης που ανατρέπει τις ανθρώπινες αντιλήψεις περί εξουσίας;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου