Η άκαρπη συκιά της Μεγάλης Δευτέρας ως σύμβολο πνευματικής εγρήγορσης και καρποφορίας.
Τοιχογραφία στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Ανδρέα Πατρών. Cathedral of St Andrew, Patras
Μερικές εικόνες δεν στολίζουν απλώς ένα κείμενο· το φωτίζουν από μέσα.
Το δένδρο που οφείλει να έχει μονίμως διαθέσιμους καρπούς σε όλο το Σύμπαν: άνθρωπος, κοινωνία και ιστορία μπροστά στο ευαγγελικό σύμβολο της άκαρπης συκιάς
Μεγάλη Δευτέρα: Η ευαγγελική περικοπή της άκαρπης συκιάς ως πνευματικό σύμβολο: η ευθύνη του ανθρώπου, των κοινωνιών και της ιστορίας να φέρουν καρπούς ζωής. Η άκαρπη συκιά της Μεγάλης Δευτέρας δεν είναι μόνο ένα ευαγγελικό περιστατικό. Είναι ένα σύμβολο για τον άνθρωπο, τις κοινωνίες και την ιστορία που καλούνται να φέρουν καρπούς ζωής.
Μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται - Η άκαρπη συκιά της ανθρωπότητας και το μήνυμα της Μεγάλης Δευτέρας
Εισαγωγή – Ανάλυση
✍🏻 Σοφία Ντρέκου
Η ευαγγελική φράση «Μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται εἰς τὸν αἰῶνα» που ακούγεται τη Μεγάλη Δευτέρα, αναφέρεται στο περιστατικό της άκαρπης συκιάς που καταράστηκε ο Χριστός. Σε πρώτη ανάγνωση μοιάζει ένα αυστηρό επεισόδιο μέσα στην πορεία προς το Πάθος. Στην πραγματικότητα όμως αποτελεί ένα από τα πιο βαθιά συμβολικά γεγονότα των Ευαγγελίων.
Η ευαγγελική φράση «Μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται εἰς τὸν αἰῶνα» που ακούγεται τη Μεγάλη Δευτέρα, αναφέρεται στο περιστατικό της άκαρπης συκιάς που καταράστηκε ο Χριστός. Σε πρώτη ανάγνωση μοιάζει ένα αυστηρό επεισόδιο μέσα στην πορεία προς το Πάθος. Στην πραγματικότητα όμως αποτελεί ένα από τα πιο βαθιά συμβολικά γεγονότα των Ευαγγελίων.
Η συκιά δεν είναι απλώς ένα δένδρο. Στην βιβλική και πατερική παράδοση συμβολίζει τον άνθρωπο, αλλά και την κοινωνία των ανθρώπων. Όπως ένα δένδρο υπάρχει για να καρποφορεί, έτσι και ο άνθρωπος καλείται να παράγει καρπούς ζωής: δικαιοσύνη, αλήθεια, αλληλεγγύη, αγάπη και πνευματική δημιουργία. Μηκέτι εκ σου καρπός γένηται
Η άκαρπη συκιά γίνεται έτσι εικόνα κάθε ύπαρξης, κάθε θεσμού και κάθε κοινωνίας που χάνει τον προσανατολισμό της. Όταν ο άνθρωπος ή οι κοινωνίες παύουν να γεννούν καρπούς ζωής, τότε οδηγούνται αναπόφευκτα στην εσωτερική αποξήρανση. Δεν πρόκειται για τιμωρία, αλλά για έναν ιστορικό και πνευματικό νόμο που επαναλαμβάνεται μέσα στους αιώνες.
Το γεγονός της Βηθανίας, κοντά στον τόπο όπου ο Χριστός ανέστησε τον Λάζαρο, γίνεται έτσι μια δυνατή υπενθύμιση: η πίστη δεν είναι μια απλή θρησκευτική συνήθεια ούτε μια ιδεολογική ταυτότητα. Είναι πρόσκληση σε καρποφορία. Πρόσκληση σε εσωτερική μεταμόρφωση, σε προσωπικό αγώνα και σε δημιουργία μιας κοινωνίας που να ανταποκρίνεται πραγματικά στην αξία του ανθρώπου.
Η Μεγάλη Δευτέρα, με την εικόνα της άκαρπης συκιάς, θέτει λοιπόν ένα βαθύ ερώτημα που δεν αφορά μόνο το άτομο αλλά και την ιστορία ολόκληρης της ανθρωπότητας: ποιοι είναι οι αληθινοί καρποί που καλούμαστε να φέρουμε;
Ματθαίου κα’ 19: «...καὶ ἰδὼν συκῆν μίαν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ ἦλθεν ἐπ’ αὐτήν, καὶ οὐδὲν εὗρεν ἐν αὐτῇ εἰ μὴ φύλλα μόνον, καὶ λέγει αὐτῇ· Μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ ἐξηράνθη παραχρῆμα ἡ συκῆ.»
Μετάφραση: Και καθώς είδε μία συκιά, παραπλεύρως στον δρόμον, επλησίασε εις αυτήν και δεν ευρήκε τίποτε, παρά μόνον φύλλα και λέγει εις αυτήν· «ποτέ πλέον από σε να μη γίνη καρπός στον αιώνα». Και αμέσως εξηράθηκε η συκιά. (Τούτο δε έκαμε ο Κυριος, δια να συμβολίση την καταδίκην, που επερίμενε τους γραμματείς και Φαρισαίους, οι οποίοι είχαν την εξωτερικήν εμφάνισιν της ευσεβείας, όχι όμως την δύναμιν και την αρετήν αυτής).
🍁 Μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται - Μεγάλη Δευτέρα
✍🏻 Κωστής Μπασογιάννης (Bassò - Μπασὸ)*
Οποιοδήποτε ανθρώπινο πρόσωπο, θεσμός ή κοινωνικό σύνολο δεν παράγει καρπό, είναι καταδικασμένο από ακατάλυτο και αιώνιο ιστορικό κανόνα να αποξηρανθεί. Το ερώτημα είναι ποιος είναι αυτός ο αναγκαίος για την ζωή καρπός, η έλλειψη του οποίου θα κρίνει την επιβίωση ή τον θάνατο των ανθρώπων, των θεσμών, των κοινωνιών, των πολιτισμών.
Σε ένα καθαρά επιπολής επίπεδο, αυτό τής βιολογικής επιβίωσης, θ-α μπορούσε κανείς να κάνει μια θηριώδη σκέψη, χαρακτηρίζοντας ως άκαρπους τους άτεκνους, εκείνους που δεν διαιωνίζουν το είδος. Ελάχιστα παραπέρα αν εισβάλουμε υποδερμικά, θα βρούμε την φυσική επιλογή που βασίζεται στον ανταγωνισμό για την διάκριση και επιβίωση του πιο δυνατού, του πιο γρήγορου, του πιο ευπροσάρμοστου, του πιο ικανού.
Ο Χριστός δίνει εντολή για εσωτερικό αγώνα, ως προϋπόθεση για την δημιουργία ανθρώπινης κοινωνίας. Με σκοπό να απονευρωθεί μέσα μας η τάση τής αντίδρασης στην Ενοποίηση, η νοσηρή τάση της αντεπανάστασης. Η τάση για την ένταξη στο τοξικό στρατόπεδο των απλήστων «αρίστων», των παρασίτων που μισούν τους ταπεινούς παραγωγούς τού κοινωνικού πλούτου. Και εμείς οι κομμουνιστές δεν τον ακούμε, γιατί νομίζουμε ότι είναι «ακόμη μια θρησκεία», όπως αυτές που απλώς παρηγορούν με επέκεινα φαντασιώσεις.
Τον διώχνουμε από τις επαναστατικές μας συζητήσεις, ως ιδεαλιστή, ως μεταφυσικό απολογητή των ταξικών μας αντιπάλων. Και γι' αυτή μας την προκατάληψη, ας είμαστε δίκαιοι, φέρουν τεράστια ευθύνη οι οπαδοί του, που τον εγκατέλειψαν, τον πρόδωσαν και συντάχθηκαν με ό,τι εκείνος αλύπητα μαστίγωσε.
Με το μόνο σινάφι που αλύπητα φραγγέλωσε. Με το σινάφι των καταπιεστών, των παρασίτων. Βέβαια, ο κομμουνιστής, κατά τεκμήριο έξυπνος άνθρωπος, δεν θα περίμενε κανείς να πέφτει σε τέτοιο σφάλμα, χάνοντας την κινητήρια δύναμη τής Πίστης στον απόλυτο, τον θεμελιακό Επαναστάτη.
*O Κωστής Μπασογιάννης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960.
Σπούδασε οδοντιατρική, φωτογραφία και κινηματογράφο.
Ο Kostis Bassogiannis στο IMDb
Περισσότερα: Κωστής Μπασογιάννης
Οποιοδήποτε ανθρώπινο πρόσωπο, θεσμός ή κοινωνικό σύνολο δεν παράγει καρπό, είναι καταδικασμένο από ακατάλυτο και αιώνιο ιστορικό κανόνα να αποξηρανθεί. Το ερώτημα είναι ποιος είναι αυτός ο αναγκαίος για την ζωή καρπός, η έλλειψη του οποίου θα κρίνει την επιβίωση ή τον θάνατο των ανθρώπων, των θεσμών, των κοινωνιών, των πολιτισμών.
Σε ένα καθαρά επιπολής επίπεδο, αυτό τής βιολογικής επιβίωσης, θ-α μπορούσε κανείς να κάνει μια θηριώδη σκέψη, χαρακτηρίζοντας ως άκαρπους τους άτεκνους, εκείνους που δεν διαιωνίζουν το είδος. Ελάχιστα παραπέρα αν εισβάλουμε υποδερμικά, θα βρούμε την φυσική επιλογή που βασίζεται στον ανταγωνισμό για την διάκριση και επιβίωση του πιο δυνατού, του πιο γρήγορου, του πιο ευπροσάρμοστου, του πιο ικανού.
Και λίγο πιο βαθειά αν προχωρήσουμε, θα έρθουμε αντιμέτωποι με την πιο απλοϊκή κοινωνική συνείδηση που υπάρχει, εκείνη τής εξασφάλισης των βασικών κανόνων διατήρησης κάποιας λειτουργικής συνοχής τής κοινότητας, με τους νόμους, την ιεραρχία, την πειθαρχία, το καθήκον και τις δίκαιες ή ηθικές διασφαλίσεις. Μέχρι εκεί, τα πράγματα είναι εύληπτα και ευκολονόητα. Και συχνά εκεί εξαντλούνται τα διανοητικά και πνευματικά καύσιμα τής αστικής σκέψης.
Αυτά τα δέκατα του χιλιοστού που προχωρήσαμε προς το βάθος, ερευνώντας κάποια μυστικά που είμαστε υποχρεωμένοι να τα ψαύσουμε στο σκοτάδι, αφού όσο προχωρούμε προς την βάση, προς το θεμελιώδες, τόσο ένας γνόφος καλύπτει τις αισθήσεις μας, μας έχουν ήδη οδηγήσει στο πιο δύσκολο αντικείμενο μελέτης, πιο δύσκολο και πολύπλοκο από όλα τα κοσμογνωστικά θέματα, από όλες τις επιστήμες, τις τέχνες και τις τεχνικές. Την κοινωνία των ανθρώπων.
Αυτή είναι το δένδρο που οφείλει να έχει μονίμως διαθέσιμους καρπούς, αν θέλει να κρατά αυτή την προνομιούχο θέση σε όλο το Σύμπαν. Και μόνο όταν αποκτήσει την ικανότητα τής μόνιμης και σταθερής καρποφορίας, τότε θα κερδίσει και το δικαίωμα να ίσταται αγέρωχη στον αγρό, ζωντανή, ισορροπημένη, θάλποντας, αναπτύσσοντας, τιμώντας εν ελευθερία, και αξιοποιώντας όλα της τα μέλη εν δικαιοσύνη και αγάπη, με σεβασμό στην προσωπικότητά τους, με αλληλεγγύη και συνεργασία.
Αυτά τα δέκατα του χιλιοστού που προχωρήσαμε προς το βάθος, ερευνώντας κάποια μυστικά που είμαστε υποχρεωμένοι να τα ψαύσουμε στο σκοτάδι, αφού όσο προχωρούμε προς την βάση, προς το θεμελιώδες, τόσο ένας γνόφος καλύπτει τις αισθήσεις μας, μας έχουν ήδη οδηγήσει στο πιο δύσκολο αντικείμενο μελέτης, πιο δύσκολο και πολύπλοκο από όλα τα κοσμογνωστικά θέματα, από όλες τις επιστήμες, τις τέχνες και τις τεχνικές. Την κοινωνία των ανθρώπων.
Αυτή είναι το δένδρο που οφείλει να έχει μονίμως διαθέσιμους καρπούς, αν θέλει να κρατά αυτή την προνομιούχο θέση σε όλο το Σύμπαν. Και μόνο όταν αποκτήσει την ικανότητα τής μόνιμης και σταθερής καρποφορίας, τότε θα κερδίσει και το δικαίωμα να ίσταται αγέρωχη στον αγρό, ζωντανή, ισορροπημένη, θάλποντας, αναπτύσσοντας, τιμώντας εν ελευθερία, και αξιοποιώντας όλα της τα μέλη εν δικαιοσύνη και αγάπη, με σεβασμό στην προσωπικότητά τους, με αλληλεγγύη και συνεργασία.
Για να γίνει όμως αυτό μέσα στην Ιστορία, που με τους νόμους της που αναπτύσσονται ανάλογα με την φάση που διανύει και με την λογική λειτουργική της συνέχεια οδηγεί νομοτελώς προς μια κοινωνία που αρμόζει σε ανθρώπους και όχι σε κτήνη, υπάρχει ένα προαπαιτούμενο που ο σημερινός προϊστορικός άνθρωπος επιμένει να παραγνωρίζει.
Το παραγνωρίζει, ενώ του ανετέθη εδώ και δυο χιλιάδες χρόνια η αποστολή να το ερευνήσει και να το καλλιεργήσει μέσα στην ίδια του την ύπαρξη, και μάλιστα όχι μόνος, αλλά συγκροτώντας κοινότητες αγάπης, κομμούνες απόλυτης αφοσίωσης στον πλησίον, αλλά και επιθετικής καλοσύνης προς τον εχθρό, μέσα από την ακατανίκητη δύναμη που προσφέρει η Πίστη. Είναι το προαπαιτούμενο τής βαθύτερης αυτοεξερέυνησης και τού ισόβιου αγώνα τόσο με τους προσωπικούς του δαίμονες, όσο και με κάθε ιστορικό παράγοντα που διαλύει την κοινωνία.
Το παραγνωρίζει, ενώ του ανετέθη εδώ και δυο χιλιάδες χρόνια η αποστολή να το ερευνήσει και να το καλλιεργήσει μέσα στην ίδια του την ύπαρξη, και μάλιστα όχι μόνος, αλλά συγκροτώντας κοινότητες αγάπης, κομμούνες απόλυτης αφοσίωσης στον πλησίον, αλλά και επιθετικής καλοσύνης προς τον εχθρό, μέσα από την ακατανίκητη δύναμη που προσφέρει η Πίστη. Είναι το προαπαιτούμενο τής βαθύτερης αυτοεξερέυνησης και τού ισόβιου αγώνα τόσο με τους προσωπικούς του δαίμονες, όσο και με κάθε ιστορικό παράγοντα που διαλύει την κοινωνία.
Για το πρώτο από αυτά τα δύο, που οι Χριστιανοί βιώνουμε ως προσωπική καλλιέργεια των αρετών και πάλη με τους προσωπικούς μας δαίμονες, απαιτείται πολύ βαθύτερη ανακάλυψη και γνώση τής ψυχοσωματικής μας φύσης μέσω μιας άσκησης αδιάλειπτης. Αυτή όμως η άσκηση δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητη, αλλά απαραίτητη προϋπόθεση για το δεύτερο, την ιστορική πορεία προς την ενοποίηση των κοινοτήτων, των τάξεων, των φυλών, των εθνών. Ίνα πάντες εν ώσι. Την άρση των φυγόκεντρων εθνικών, φυλετικών και ταξικών τάσεων που διαλύουν το σώμα τής ανθρωπότητας, με διαλύτη ένα και μόνο τρομακτικό αμάρτημα: την νοσηρά αντικοινωνική απληστία σε δόξα και αγαθά.
Αυτή χαρακτηρίζει τον ψυχισμό και την αλλοτριωμένη κοινωνική αντίληψη συγκεκριμένου είδους ανθρώπων που δεν γεννιέται έτσι, αλλά, όπως πιστεύουμε οι κομμουνιστές, διαμορφώνεται μέσα από κοινωνικές συνθήκες. Που με την σειρά τους επιδρούν πάνω στο κτηνώδες, πρωτόγονο τμήμα τού ψυχισμού μας.
Αυτό το νοσηρό, παραφύσιν πρότυπο που διαμορφώνεται ιστορικά εδώ και χιλιετίες, είναι ο αντίπαλος τόσο στο εσωτερικό επίπεδο, όσο και στον κοινωνικό στίβο μάχης. Αυτό το πρότυπο είναι που κάνει το δένδρο να μην καρποφορεί και εμάς τους ίδιους να απορούμε κατά καιρούς:
Αυτό το νοσηρό, παραφύσιν πρότυπο που διαμορφώνεται ιστορικά εδώ και χιλιετίες, είναι ο αντίπαλος τόσο στο εσωτερικό επίπεδο, όσο και στον κοινωνικό στίβο μάχης. Αυτό το πρότυπο είναι που κάνει το δένδρο να μην καρποφορεί και εμάς τους ίδιους να απορούμε κατά καιρούς:
- «Μα γιατί μας ξεράθηκε; γιατί μας άφησε έρημους και απογοητευμένους εκείνο το ιδανικό από το οποίο τόσα περιμέναμε; Το χωριό μας, το έθνος μας, η συναγωγή μας, η εκκλησία μας, η συνδικαλιστική μας ένωση, το σοβιέτ μας, το κοινοβούλιό μας, η επαναστατική μας κεντρική επιτροπή, η σεπτή ιεραρχία μας, ο αμυντικός μας συνασπισμός, η ιδεολογία μας, η διεθνής μας»;
Η άκαρπος συκή μας, δεν ειναι ικανή να δώσει τους καρπούς της όταν ο σπαραγμός, η πείνα, η ασθένεια, η επιδημία, ο θάνατος κάνει την επέλασή του, γιατί απλούστατα την αφήσαμε έρμαιο, ακάλυπτη μπροστά στα πιο παιδαριώδη, επιφανειακά, καιροσκοπικά, κίβδηλα, άπληστα και αδίστακτα συμφέροντα. Που συμβαίνει να είναι και τα πιο καλυμμένα από τον νόμο που τα ίδια κατασκευάζουν, τα πιο υποκριτικά, φαρισαϊκά και μισάνθρωπα, επικίνδυνα για τον ίδιο τον πλανήτη βαρβαρικά στίφη γραβατωμένων βαμπίρ που γέννησε ποτέ η ανθρώπινη Ιστορία.
Γι' αυτό και, για να σώσουν την προνομιούχο θέση τους στην ιστορική αυτή φάση, επιδεικνύουν ένα θράσος που τους προσδίδει μια ανείπωτα τοξική γελοιότητα: Έχουν την αξίωση να τους αναθέτουμε μονίμως, σε αυτούς τους ίδιους που τοξινώνουν την ζωή του ανθρώπου, να σώσουν την ανθρωπότητα από τη δική τους καταστροφική δράση.
Επιμένοντας να γαντζώνονται στα εξουσιαστικά οφίκιά τους, μην αφήνοντας την Ιστορία να προχωρήσει. Ποτέ δεν θα ευδοκιμήσει το δένδρο με αυτές τις συνθήκες. Και είναι φυσικό, ο Κύριος της Ιστορίας να το καταράται, όχι από εμπάθεια, αλλά από αναμφισβήτητη Γνώση.
Ο Χριστός δίνει εντολή για Ενότητα, θυσιαζόμενος. Οι πιστοί του δύο χιλιάδες χρόνια μετά, ταμπουρωνόμαστε σε φυλές, κάστρα, νησίδες φοβισμένων νοικοκύρηδων, αλλά και – αλλοίμονο – προνομιούχες ταξικές νησίδες. Ανίκανοι να θυσιάζουμε ούτε μία τρίχα μας. Ούτε μία μικρή παράγραφο από το μαγικό χειρόγραφο του ναρκισσικού μας μεγαλείου.
Γι' αυτό και, για να σώσουν την προνομιούχο θέση τους στην ιστορική αυτή φάση, επιδεικνύουν ένα θράσος που τους προσδίδει μια ανείπωτα τοξική γελοιότητα: Έχουν την αξίωση να τους αναθέτουμε μονίμως, σε αυτούς τους ίδιους που τοξινώνουν την ζωή του ανθρώπου, να σώσουν την ανθρωπότητα από τη δική τους καταστροφική δράση.
Επιμένοντας να γαντζώνονται στα εξουσιαστικά οφίκιά τους, μην αφήνοντας την Ιστορία να προχωρήσει. Ποτέ δεν θα ευδοκιμήσει το δένδρο με αυτές τις συνθήκες. Και είναι φυσικό, ο Κύριος της Ιστορίας να το καταράται, όχι από εμπάθεια, αλλά από αναμφισβήτητη Γνώση.
Ο Χριστός δίνει εντολή για Ενότητα, θυσιαζόμενος. Οι πιστοί του δύο χιλιάδες χρόνια μετά, ταμπουρωνόμαστε σε φυλές, κάστρα, νησίδες φοβισμένων νοικοκύρηδων, αλλά και – αλλοίμονο – προνομιούχες ταξικές νησίδες. Ανίκανοι να θυσιάζουμε ούτε μία τρίχα μας. Ούτε μία μικρή παράγραφο από το μαγικό χειρόγραφο του ναρκισσικού μας μεγαλείου.
Ο Χριστός δίνει εντολή για εσωτερικό αγώνα, ως προϋπόθεση για την δημιουργία ανθρώπινης κοινωνίας. Με σκοπό να απονευρωθεί μέσα μας η τάση τής αντίδρασης στην Ενοποίηση, η νοσηρή τάση της αντεπανάστασης. Η τάση για την ένταξη στο τοξικό στρατόπεδο των απλήστων «αρίστων», των παρασίτων που μισούν τους ταπεινούς παραγωγούς τού κοινωνικού πλούτου. Και εμείς οι κομμουνιστές δεν τον ακούμε, γιατί νομίζουμε ότι είναι «ακόμη μια θρησκεία», όπως αυτές που απλώς παρηγορούν με επέκεινα φαντασιώσεις.
Τον διώχνουμε από τις επαναστατικές μας συζητήσεις, ως ιδεαλιστή, ως μεταφυσικό απολογητή των ταξικών μας αντιπάλων. Και γι' αυτή μας την προκατάληψη, ας είμαστε δίκαιοι, φέρουν τεράστια ευθύνη οι οπαδοί του, που τον εγκατέλειψαν, τον πρόδωσαν και συντάχθηκαν με ό,τι εκείνος αλύπητα μαστίγωσε.
Με το μόνο σινάφι που αλύπητα φραγγέλωσε. Με το σινάφι των καταπιεστών, των παρασίτων. Βέβαια, ο κομμουνιστής, κατά τεκμήριο έξυπνος άνθρωπος, δεν θα περίμενε κανείς να πέφτει σε τέτοιο σφάλμα, χάνοντας την κινητήρια δύναμη τής Πίστης στον απόλυτο, τον θεμελιακό Επαναστάτη.
Όπως είναι αναπόφευκτο, κάποιοι όπως ο αγαπημένος Φιντέλ, το υποψιάζονται, αλλά δεν τολμούν να ψάξουν βαθύτερα, ειναι ακόμη πολύ πρώιμο ίσως. Και μένει έτσι το επαναστατικό μας δένδρο άκαρπο και ηττημένο. Δεν ανησυχώ, άλλωστε η ιστορία έχει πολύ δρόμο ακόμη. Οι νέοι των μελλοντικών επαναστάσεών μας, μάς ακούν και μας διαβάζουν. Στο μέλλον θα έρθουν οι Νίκες.
Ζούμε την ωραιότερη Μεγάλη Εβδομάδα εδώ και χρόνια, γιατί μας αποτρέπει από την «κανονικότητα» που κάποιοι συχνά την αξιοποιούν όχι και τόσο προς όφελός μας, και μας καλεί σε περισυλλογή, σε αυτοκριτική, σε αληθινή προσευχή «εἰς τὸν ταμιεῖόν μας», σε πιο ουσιαστική και όχι τυπική κοινωνία με φίλους, ξένους και εχθρούς.
Ζούμε την ωραιότερη Μεγάλη Εβδομάδα εδώ και χρόνια, γιατί μας αποτρέπει από την «κανονικότητα» που κάποιοι συχνά την αξιοποιούν όχι και τόσο προς όφελός μας, και μας καλεί σε περισυλλογή, σε αυτοκριτική, σε αληθινή προσευχή «εἰς τὸν ταμιεῖόν μας», σε πιο ουσιαστική και όχι τυπική κοινωνία με φίλους, ξένους και εχθρούς.
Η Πίστη μας δεν είναι μια απλή συνήθεια, αλλά αγώνας με τον επιφανειακό, τον αδιάκριτο, τον ανταγωνιστικό και τελικά τον θηριώδη εαυτό μας. Αλλά και εναντίον του τοξικού συστήματος που καθιστά άκαρπο το δένδρο τής κοινωνίας μας, εμμένοντας στην θέση του ότι ο άνθρωπος είναι ένα ανταγωνιστικό κτήνος. Επαναστατικά θα Αναστηθούμε – κι εμείς και το δένδρο μας – και πολύν καρπόν θα φέρει.
*O Κωστής Μπασογιάννης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960.
Σπούδασε οδοντιατρική, φωτογραφία και κινηματογράφο.
Ο Kostis Bassogiannis στο IMDb
Περισσότερα: Κωστής Μπασογιάννης
🍁 Πρόσκληση σε αυτογνωσία και σε αγώνα
Η Καταραμένη Συκιά μεταξύ 1886 και 1894 από τον Τζέιμς Τίσοτ.
Συλλογή: Μουσείο Μπρούκλιν, Νέα Υόρκη. - The Accursed Fig Tree,
1894 by James Tissot. Collection: Brooklyn Museum, New York
Η Μεγάλη Δευτέρα μάς καλεί να αναρωτηθούμε αν το δένδρο της ζωής μας φέρει καρπούς αλήθειας, αγάπης και ευθύνης. Η άκαρπη συκιά της Μεγάλης Δευτέρας, σύμβολο του ανθρώπου και της κοινωνίας που καλούνται να καρποφορήσουν.
Η άκαρπη συκιά της Μεγάλης Δευτέρας δεν είναι ένα μακρινό ευαγγελικό επεισόδιο. Είναι ένας καθρέφτης της ανθρώπινης ιστορίας. Κάθε εποχή, κάθε κοινωνία και κάθε άνθρωπος στέκεται μπροστά στο ίδιο ερώτημα: θα καρποφορήσουμε ή θα αποξηρανθούμε;
Ο Χριστός δεν καταριέται ένα δένδρο από θυμό. Αποκαλύπτει έναν νόμο της ύπαρξης. Όταν η ζωή χάνει την δικαιοσύνη, την αλήθεια, την αλληλεγγύη και την αγάπη, τότε η ιστορία στεγνώνει από καρπούς και ο κόσμος μένει έρημος από νόημα.
Η Μεγάλη Εβδομάδα δεν είναι απλώς μια ανάμνηση γεγονότων. Είναι μια πρόσκληση σε αυτογνωσία και σε αγώνα. Να αναμετρηθούμε με τον άκαρπο εαυτό μας, με τις κοινωνίες που οικοδομήσαμε και με την ιστορία που γράφουμε.
Γιατί μόνο όταν το δένδρο της ανθρώπινης ύπαρξης ξαναβρεί την δύναμη να καρποφορεί, τότε η ιστορία παύει να είναι μια αλυσίδα αποτυχιών και γίνεται πορεία προς την Ανάσταση.
Και τότε, εκεί όπου κάποτε υπήρχε μια άκαρπη συκιά, θα εμφανιστούν ξανά οι καρποί της ζωής.
Εισαγωγή για διάλογο με Αναγνώστες και Αναγνώστριες
Τη Μεγάλη Δευτέρα ο Χριστός συναντά ένα δένδρο γεμάτο φύλλα αλλά χωρίς καρπούς.
Και τότε ακούγεται η σκληρή φράση: «Μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται».
Δεν είναι μια απλή ιστορία για ένα δέντρο.
Είναι μια παραβολή για τον άνθρωπο, την κοινωνία και την εποχή μας.
Γιατί πολλές φορές μοιάζουμε με εκείνη τη συκιά:
γεμάτοι λόγια, εικόνα, θόρυβο... αλλά χωρίς τον καρπό που περιμένει η ζωή.
Η Μεγάλη Εβδομάδα δεν αρχίζει με θρίαμβο.
Αρχίζει με ένα ερώτημα για τη δική μας καρποφορία.
👉 Εσείς πώς διαβάζετε σήμερα την παραβολή της άκαρπης συκιάς;
1️. Γιατί πιστεύετε ότι ο Χριστός χρησιμοποιεί ένα δένδρο χωρίς καρπούς για να διδάξει ένα τόσο βαθύ μήνυμα;
2️. Μπορεί μια κοινωνία να μοιάζει «γεμάτη φύλλα» (λόγια, εικόνα, πρόοδο) αλλά να είναι πνευματικά άκαρπη;
3️. Ποιος είναι σήμερα ο πραγματικός καρπός του ανθρώπου: η ηθική, η αγάπη, η ευθύνη ή κάτι άλλο;
4️. Η άκαρπη συκιά είναι καταδίκη ή προειδοποίηση για αλλαγή;
5. Αν η Μεγάλη Εβδομάδα είναι ένας καθρέφτης της ανθρώπινης ψυχής,
ποιος καρπός θα θέλαμε να υπάρχει στο δέντρο της δικής μας ζωής;
«Το πρόβλημα δεν είναι αν υπάρχουν δένδρα χωρίς καρπούς.
Το ερώτημα είναι: μήπως γινόμαστε κι εμείς ένα από αυτά;»
1. Ερώτηση προς τον συγγραφέα
Στο δοκίμιό σας η άκαρπη συκιά μοιάζει να λειτουργεί ως σύμβολο μιας βαθύτερης πνευματικής ακαρπίας. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι σήμερα αυτή η εικόνα αφορά όχι μόνο το άτομο αλλά και τις πολιτικές και κοινωνικές δομές που παράγουν περισσότερο «φύλλωμα» λόγου και εξουσίας παρά πραγματικούς καρπούς δικαιοσύνης. Πιστεύετε ότι η ευαγγελική αυτή εικόνα μπορεί να διαβαστεί και ως κριτική προς τα σύγχρονα πολιτικά συστήματα;
2. Ερώτηση προς τον συγγραφέα
Αν η άκαρπη συκιά είναι μια προειδοποίηση για την έλλειψη πνευματικών καρπών,
πώς θα μπορούσε αυτό να μεταφραστεί σήμερα σε πολιτική πράξη και δημόσια ζωή;
Υπάρχει τρόπος το ευαγγελικό μήνυμα να λειτουργήσει ως κριτήριο για την ηθική των κοινωνιών και της εξουσίας, ή παραμένει αποκλειστικά προσωπικό και πνευματικό ζήτημα;
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου