Τετάρτη, Ιουνίου 12

Η Γιορτή: πανδοχείο, κήπος και παράδεισος της ζωής


Η Γιορτή: πανδοχείο, κήπος και παράδεισος της ζωής
Με αφορμή το Μυστήριο της Αναλήψεως του Κυρίου.
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

«Βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόχευτος.»
μετάφραση: μια ζωή χωρίς γιορτές [και πανηγύρια]
είναι σαν ένας μακρύς δρόμος χωρίς πανδοχείο.
(Δημόκριτος 470-370 π.Χ., Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος)

Ένα μικρό παιδί που περιμένει τον θάνατο της μητέρας του, ρωτάει: Δηλαδή δεν θα είναι μαζί μου ούτε στα γενέθλιά μου, ούτε τα Χριστούγεννα; Κι εγώ αναρωτιέμαι γιατί ο καθαρός νους του παιδιού τρέχει πρώτα απ' όλα στις γιορτές.

Στις κρίσιμες ώρες της ζωής, όπου το δρεπάνι του χάρου στέκεται πάνω απ' τη ζωή ενός αγαπημένου μας ή ίσως έχει ήδη πέσει, όλα μπαίνουν στη ζυγαριά που ζυγίζει τις πιο πραγματικές μας αξίες. Σχεδόν όλες τις άλλες ώρες πελαγοδρομούμε ανάμεσα στις επιθυμίες και τις φαντασιώσεις μας, ανάμεσα στο είναι και το θέλω μας, στις διαστάσεις του χρόνου που καθώς τις φορτώνουμε άλλοτε μνήμες και άλλοτε όνειρα μας αφαιρούν το παρόν σαν χαλί κάτω απ' τα πόδια, αφαιρώντας ταυτόχρονα απ' το Τώρα την ενιαία και πλήρη παρουσία μας σ' αυτό. 

Έτσι, απουσιάζουμε απ' το παρόν, δεν το βιώνουμε, βουλιάζουμε στην απραξία και τη θλίψη της, κατόπιν στην απελπισία, για να φτάσουμε τέλος στην απαρηγόρητη, ως άφεγγη, μοναξιά του Άδη του έγκλειστου φαντασιακού εγώ μας.

Οι άνθρωποι που στέκουν μπροστά στον επικείμενο θάνατο του αγαπημένου ή τον έχουν ήδη βιώσει, σκέφτονται το ενδεχόμενο της ζωής τους χωρίς τον αγαπημένο με τρόπο που ο νους δεν το χωράει. Γιατί όμως, όπως αποδεικνύεται στη συνέχεια, ο πόνος που προκαλεί η απώλεια, εντείνεται κατά πολύ τις ημέρες των εορτών; Τι θέση καταλαμβάνει η γιορτή στη ζωή μας;
Αυτό είναι η γιορτή, το πανδοχείο της ζωής μας. Ο τόπος που ξαποσταίνουμε απ' τη διαδρομή που διανύσαμε, που τρώμε από το κοινό τραπέζι, πίνουμε το κοινό κρασί, γελούμε, χαϊδευόμαστε, αγαπιόμαστε, ανταμώνουμε για να μοιραστούμε την κοινή χαρά που στη συνάντησή μας αυξάνεται και πολλαπλασιάζεται τόσο, που φτάνει να συνιστά το κέντρο της ζωής μας, να νοηματοδοτεί όλον τον δρόμο που διανύουμε μέχρι να φτάσουμε εκεί, κι όλους τους κόπους μας, αλλά και τις αποτυχίες μας, τα λάθη και τις αστοχίες μας.
  • Η γιορτή δεν χωράει εχθρούς, ούτε μίση. Συστήνεται μόνον από αγάπη και συγχώρεση.
Διαφορετικά δεν είναι γιορτή. Όλοι προσφέρουν προσερχόμενοι σ' αυτήν τα δώρα τους, την καλή προαίρεση, τις προετοιμασίες από το καθάρισμα μέχρι το μαγείρεμα και το τραπέζωμα, την έμπρακτη συμμετοχή τους. Η γιορτή συστήνεται από την ένωση όλων στο σύμπαν της χαράς. Δεν είναι βέβαια τυχαίο πως κέντρο της Χριστιανικής λατρείας είναι το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας στα πανδοχεία των ναών, ούτε πως ο Παράδεισος συμβολίζεται με κήπο, -ένα είδος υπαίθριου πανδοχείου.

Ο Ισπανός φιλόσοφος των κήπων Φερνάντο Καρούντσο λέει: «Ένας κήπος αντιπροσωπεύει την ανθρώπινη ψυχή... Δείτε την ιδέα που έχουμε για τον Παράδεισο. Δεν είναι το δάσος, αλλά ο κήπος... Το τοπίο είναι εκεί. Δεν κάνω εγώ τίποτα. Δεν επιβάλλω κάτι. Αυτό που υπάρχει ήδη εκεί έξω, το αφήνω να μπαίνει μέσα μου. Η δική μου δουλειά είναι να επιτρέψω στο τοπίο να με «κατοικήσει». Κι εγώ στη συνέχεια να το επιστρέψω στη φύση και να το διαμορφώσω...»


Ο κήπος είναι αποτέλεσμα ανάλογο της κοινής τράπεζας. Όπως κανένα φαγητό δεν φτιάχνεται μόνο του, αν και όλα τα υλικά υπάρχουν μπροστά μας, και όπως κανένα κρασί δεν αποστάζεται και δε σερβίρεται οικεία βουλήσει, έτσι και ο κήπος είναι αποτέλεσμα της προαίρεσης και των έργων του καθενός μας. Το κοινό τραπέζι προσφέρεται από όλους μας προς όλους. 

Για να προεκτείνω λίγο τη σκέψη του Καρούντσο, θα πω πως το δάσος είναι έργο του Θεού, αλλά ο κήπος είναι έργο των ανθρώπων με τη βοήθεια του Θεού. Είναι η μεγάλη γιορτή που μας ενώνει με τον Θεό, αφού πρώτα επτρέψουμε στο «τοπίο» Του να μας κατοικήσει.


Απαρηγόρητος μένει ο άνθρωπος που όσο ζει έχει αρνηθεί στον εαυτό του τις γιορτές. Δίχως να το γνωρίζει έχει αφαιρέσει τα πανδοχεία απ' το δρόμο του και μαζί την ελπίδα για το αιώνιο παραδείσιο πανδοχείο. Χωρίζοντας τον ουρανό από τη γη, έχει χωρίσει τον εαυτό του από το είναι του, κρατώντας μόνο τον εαυτό, δηλαδή την καθημερινή ανερμάτιστη αγγειοπλαστική ενός σκεύους που δεν προορίζεται για τίποτα, ούτε για να διακοσμήσει έναν χώρο που θα τον χαρούν άλλα βλέμματα, ούτε για να υποδεχτεί εντός του κάτι που θα προσφερθεί στον άλλο.

Η ελπίδα στην άλλη ζωή, φέρνει την άλλη ζωή εδώ, ενώνοντάς την με την επίγεια. Γι' αυτό ο θάνατος μετατρέπεται από ασήκωτο θεόρατο βράχο σε από κεκυλισμένο λίθο που ελευθερώνει το φως της Αιώνιας Γιορτής.

Σκέφτομαι, λοιπόν, τώρα πως η ζωή μας μέσα από τις κατάσπαρτες γιορτές που λαβαίνουν χώρα μέσα στη διάρκεια του χρόνου, αφενός μας βοηθά να μετατρέπουμε και τις μικρές στιγμές της καθημερινότητάς μας σε γιορτές και αφετέρου, αποτελεί την καλύτερη προετοιμασία μας για την Αιώνια γιορτή που ήδη κατ' έναν τρόπο ζούμε. Για τη γιορτή όπου θα συναντήσουμε όλους τους αγαπημένους μας μέσα στον κήπο που όλοι με τον τρόπο μας, όσο το μπορέσαμε, φροντίσαμε χάριν της μεταξύ μας αγάπης και της αγάπης μας στον Θεό.

Σκέφτομαι τέλος, και το Μυστήριο της Αναλήψεως του Κυρίου που υπόσχεται την έλευση του Παράκλητου, και για πρώτη φορά κατανοώ, -αν δεν κάνω λάθος σ' αυτή μου την ερμηνεία-, και την παράπλευρη εξήγησή του στα καθαρά ανθρώπινα δεδομένα μας

Ο αγαπημένος που φεύγει απ' αυτή τη ζωή, υπόσχεται την έλευση του πνεύματός του που θα μας συντροφεύει μέχρι να γίνουμε κι εμείς πνεύματα κοντά του...

Σημείωση της Βασιλικής Νευροκοπλή: Το απόσπασμα από τα λεγόμενα του Φερνάντο Καρούντσο προέρχονται από τη συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή, Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2011. animusanimus.blogspot.gr

Της Αναλήψεως Με βάση το Πάσχα
Εορτάζει 39 ημέρες μετά.

Η Γιορτή πανδοχείο, κήπος και παράδεισος της ζωής Спас в Силах. Georgios Katimertzoglou. Греция, фреска«Sophia Drekou»Aenai-EpAnastasi

πίνακας «Η Ανάληψη» Спас в Силах. 
Georgios Katimertzoglou. Греция, фреска

Την τεσσαρακοστή ημέρα, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Λουκά, ο Κύριος τους μαθητές του «εξήγαγε έξω έως τη Βηθανία», στο όρος των Έλαιών όπου συνήθως προσηύχετο. «Και αφού σήκωσε τα χέρια του, τους ευλόγησε». (Λουκά 24,50) και «ευλογώντας τους, εχωρίσθηκε απ' αυτούς και εφέρετο πρός τα πάνω, στον ουρανό» μέχρι που τον έχασαν από τα μάτια τους. Και μετά αφού Τον προσκύνησαν επέστρεψαν στην Ιερουσαλήμ με χαρά μεγάλη και έμεναν συνεχώς στο ναό υμνολογώντας και δοξολογώντας το Θεό.

Ο ευαγγελιστής Μάρκος, περιγράφοντας πιο λακωνικά το θαυμαστό και συνάμα συγκινητικό γεγονός, αναφέρει πως μετά από την ρητή αποστολή των μαθητών σε ολόκληρο τον κόσμο κηρύττοντας και βαπτίζοντας τα έθνη, «ανελήφθη εις τον ουρανόν και εκάθισεν εκ δεξιών του Θεού. Εκείνοι δε εξελθόντες εκήρυξαν πανταχού, του Κυρίου συνεργούντος και τον λόγον βεβαιούντος δια των επακολουθούντων σημείων» (Μαρκ.16,19-20).

Αυτή η ευλογία είναι πια η αρχή της Πεντηκοστής. Ο Κύριος ανέρχεται για να μας στείλει το παράκλητο Πνεύμα, όπως λέγει το τροπάριο της εορτής: «Ανυψώθηκες στη δόξα, Χριστέ Θεέ μας, αφού χαροποίησες τους μαθητές σου με την επαγγελία του Αγίου Πνεύματος και βεβαιώθηκαν από την ευλογία σου».

«Σήμερα ο Κύριος όχι μόνο στάθηκε, όπως μετά την ανάσταση, στο μέσο των μαθητών του, αλλά και αποχωρίσθηκε από αυτούς και, ενώ τον έβλεπαν, αναλήφθηκε στον ουρανό και εισήλθε στ' αληθινά άγια των αγίων «και εκάθησε στα δεξιά του Πατρός πάνω από κάθε αρχή και εξουσία και από κάθε όνομα και αξίωμα, που γνωρίζεται και ονομάζεται είτε στον παρόντα είτε στον μέλλοντα αιώνα».(Εφ. 1:20)» [Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά]

www.sophia-ntrekou.gr

Δείτε και...


Στίχοι: Γιάννης Αγγελάκας - Μουσική: Τρύπες
Τα λόγια μου είναι μια γλυκιά προσευχή
κουρνιάζουν έξω από το κλεισμένο σου παράθυρο
και αν τ' άφηνες θ' ανοίγαν μια ρωγμή
απ' το μικρό κελί σου ως το άπειρο...
Είναι η αγάπη ένα ταξίδι από γιορτή σε γιορτή


Δεν υπάρχουν σχόλια: