Πέμπτη, 8 Ιανουαρίου 2015

Η ηθικολογία και ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης


Η ηθικολογία και ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Δυστυχώς, υπάρχει μια στάση μομφής απέναντι στο πρόσωπο του Παπαδιαμάντη, από ελληνορθόδοξους χριστιανούς, γιατί είχε το πάθος του αλκοολισμού. Κατ αρχάς να πούμε πώς ο Παπαδιαμάντης είναι εξακριβωμένο πώς εκοιμήθη ως χριστιανός ορθόδοξος, τετελειωμένος, αφού έφυγε εξομολογημένος και κοινωνών των αχράντων μυστηρίων, με τους ύμνους και τις οπτασίες της πίστης στα ευλαβικά χείλη.


Επίσης, για το πρόσωπο και το ακραιφνές ορθόδοξο ήθος και την ευσέβεια του, ομιλούν τα έργα του, αλλά και η κατά τα άλλα ασκητική, ολιγαρκής και ταπεινή ζωή του. Αφανής και ταπεινός άχρι τέλους, ακόμα και όταν εδοξάζετο με παράσημα και είχε την ευχέρεια να πρωταγωνιστεί μπροστά στα τεχνητά φώτα της φιλολογίας.

Ο Παπαδιαμάντης εκφράζει ένα γνήσιο λαϊκό ορθόδοξο ύφος. Δεν είναι μόνο ο κοσμοκαλογερισμός του ο ιδιότροπος, αλλά και οι επαρχιακές του καταβολές πού ορίζουν την συμπεριφορά του. Μιας επαρχίας, όπου οι ιερείς «εκάπνιζαν δημοσία αργιλέ και έφεραν ράβδον», συγχρωτίζοταν με ανθρώπους της υπαίθρου, ήταν οι ίδιοι άνθρωποι της υπαίθρου άδολοι και αγνοί, με πάθη πού δεν φροντίζουν να κρύψουν, με λαϊκές προλήψεις, αλλά όχι κοινωνικές προλήψεις, με μια εικόνα πού δεν φροντίζουν να καλύψουν κάτω από τα ψιμύθια ψευδοευπρέπειας, ανεπιτήδευτα άπλαστοι και ανεπιτήδευτοι. 

Δεν διστάζουν να μετανοήσουν και να αυτοτσαλακωθούν για μικροπάθη ανθρώπινα, πού τα φέρουν ενώ έχουν γνήσιο ορθόδοξο πνεύμα και θεολογία ακραιφνέστατα ορθόδοξη η οποία αποπνέει από τις απλοϊκές διδασκαλίες και τις πράξεις τους.
Εξαρτημένοι από τους Κολλυβάδες και την γνήσια ευλάβεια και ορθοδοξία τους, οι χριστιανοί του Παπαδιαμάντη ωστόσο δεν ξεφεύγουν από το περιβάλλον της ταβέρνας και τα πάθη της βιοπάλης. Κάτι ακαταλαβίστικο για τον μικροαστό χριστιανό ή τους πάλαι μαθητές του Μακράκη και τους μετέπειτα διαδόχους τους, που προβάλουν μια άτεγχτη ηθικολογία δυτικού τύπου.

Πενήντα χρόνια πίσω υπήρχαν ακόμα τέτοιοι αληθείς ορθόδοξοι χριστιανοί, πού θα έλεγε και ο κυρ Αλέξανδρος. Το «κακό» ξεκινά με την Εκκλησία να ασπάζεται ευσεβιστικές τάσεις και σχεδόν οι πιστοί να αυθυποβάλλονται σε κάτι τέτοιες αλλότριες με το ελευθέριο, πλην όμως όχι αμαρτωλό, ήθος της πάλαι ελληνορθοδοξίας.

Τέλος, δεν μπορούμε παρά να υπενθυμίσουμε την ρομαντική φύση και την ανθρώπινη ευαισθησία του, και τις περιπέτειες του βίου, ίσως και ένα έμφυτο μερακλίκι πού τον οδήγησε εκεί.


Ο Παπαδιαμάντης στα διαλείμματα των αγρυπνιών σύχναζε μετά εφημερίων και ιεροψαλτών σε ταβέρνες του παλιού καιρού, όπου ξεκουράζονταν οι οργανοπαίχτες και οι ξενύχτες, τις μικρές ώρες. Θα αντέχαμε σήμερα μια τέτοια ανθρωπινότατη πραγματικότητα για έναν χριστιανό τόσο μα τόσο ευλαβή;

πρωτοπρεσβύτερος Παντελεήμων Κρούσκος, Θεολόγος,
Εφημέριος Ι. Μητρ. Ναού Σωτήρος Χριστού Καλύμνου


Δείτε και...



Η ηθικολογία και ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Γράφει ο π. Παντελεήμων Κρούσκος, θεολόγος
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου 
Στον Πρόδρομο τον Ασέληνον. Σχεδόν άγνωστο ποίημα του Αλ. Παπαδιαμάντη
Ο Παπαδιαμάντης στη Δεξαμενή 1906 και ο Άγιος Ιωάννης σε Βυζαντινό Μωσαϊκό 
στον Ναό της Αγία Σοφίας, Κωνσταντινούπολη.

Στον Πρόδρομο τον Ασέληνον. 
Σπάνιο ποίημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη
Οδοιπορικό στη Σκιάθο του Παπαδιαμάντη: 
ένα μότο σε ένα ποίημα, η Αρχή
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Ανακάλυψα ένα ποίημα του Κυράκου Χαραλαμπίδη στα Παπαδιαμαντικά Τετράδια. Τεύχος 2, Φθινόπωρο 1993. Χάρη στην ψηφιοποίηση και την ανάρτηση του υλικού, έστω και ελλιπώς, με απλό σκανάρισμα δηλαδή, γίνεται πλέον δυνατόν να έχουμε πρόσβαση και εμείς οι μελετητές του Α. Π. οι εκτός του ακαδημαϊκού χώρου όπου η πρόσβαση στις πηγές είναι ευκολότερη, σε νέο, ίσως πολύ χρήσιμο υλικό. 
Διαβάστε περισσότερα»

Όνειρον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου



«Όπου σας εύρει το κακό, όπου θολώνει ο νους σας μνημονεύετε 
Διονύσιο Σολωμό και Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη.» Οδυσσέας Ελύτης


Απόλαυσις στη Γειτονιά
Διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Το Άστυ» σε δύο συνέχειες, στις 15 και 16 Αυγούστου 1900. Σάτιρα και δράμα μαζί, μοναδικό στο είδος του, γιατί του λείπει ολότελα η αφήγηση και όλη η ιστορία εξελίσσεται μεσ’ από το κουτσομπολιό των γυναικών μιας γειτονιάς της Αθήνας για ένα νεαρό άνδρα, που αυτοκτόνησε από έρωτα.[1]


- Ετελείωσε;... αλήθεια;
- Tώρα ξεψύχησε.
- Και τον εμεταλάβανε;
- Θα τον θάψουν με παπάδες;
- Έζησε ως δεκαπέντε ώρες.
Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στη Δεξαμενή το 1906. 
Φωτ. του Παύλου Νιρβάνα

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Ένας μποέμ κοσμοκαλόγερος
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου



Χρόνια Πολλά... Καλή Χρονιά!!!

Ένα κείμενο του 1896 του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη 
για το Νέο Έτος Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι οι μεγάλοι του πνεύματος, σαν τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, έχουν ένα μοναδικό προσόν να αντιλαμβάνονται τα πράγματα και να τα επεξεργάζονται σε διαχρονική βάση!

Υπάρχει ένα όχι πολύ γνωστό φιλολογικό σημείωμα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, το οποίο υπό μορφή πρωτοχρονιάτικου άρθρου δημοσιεύθηκε πριν από 120 χρόνια στην αθηναϊκή εφημερίδα «Ακρόπολις». 
Διαβάστε περισσότερα»


φώτο by Sophia Drekou / Aenai-EpAnastasi

Ξημερώνει Χριστούγεννα με τον Παπαδιαμάντη...
του Νώντα Σκοπετέα
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Ξημερώνει Χριστούγεννα. Η βελέντζα βαριά θερμαίνει όσο γίνεται τα παιδικά ονείρατά μας. Το τρίξιμο της πόρτας ακούστηκε απ τις τέσσερις. Ήταν η μάνα με το μαγκάλι. Τ' άφησε πλάι στο παράθυρο να σπάσει λίγο το κρύο του μικρού μας δωματίου. Τα κεφάλια μας χωμένα, ούτε που τολμάνε να συναντηθούν με την παγωμένη ατμόσφαιρα... 
Διαβάστε περισσότερα»



Παπαδιαμάντης και πολιτική (-οί)


Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, Η ΒΕΝΕΤΙΑ 
ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝ ΓΕΝΕΙ… («X.N.» 18-8-11)
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

O ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Παπαδιαμάντης δεν είναι μόνο επίκαιρος επετειακά, είναι «ζωντανός» πάντα, όχι μόνο για την υπέροχη ιδιόμορφη γλώσσα στην οποία γράφει, αλλά και για τις σκέψεις του που δεν παύουν να είναι επίκαιρες. 
Διαβάστε περισσότερα»


το Κάστρο της Σκιάθου


Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Στην Παναγιά τη Σαλονικιά»
Χειρόγραφο (Α΄διαδικτυακή Εμφάνιση) Ακαδημία Ποιείν
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Σκιάθος 4 Μαρτίου 1851 - Σκιάθος 3 Ιανουαρίου 1911), «η κορυφή των κορυφών» κατά τον Κ. Π. Καβάφη, είναι ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λογοτέχνες, γνωστός και ως «ο άγιος των ελληνικών γραμμάτων». Έγραψε κυρίως διηγήματα, τα οποία κατέχουν περίοπτη θέση στη νεοελληνική λογοτεχνία.

Το ποίημα γράφτηκε στα τελευταία χρόνια της ζωής του Αλ. Παπαδιαμάντη το 1909 και αναφέρεται σε μια εκκλησία της Σκιάθου. Βρισκόταν για πολλές δεκαετίες στο αρχείο του φίλου του Κώστα Φαλτάϊτς και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από το Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλο το 1983 στο λογοτεχνικό περιοδικό Εκηβόλος (τεύχος 12). Γράφτηκε κατά τον Στέργιο Δημούλη, στην περίοδο της συγγραφικής του ωριμότητας (1909-1910) και αποτελεί το ένα τρίτο της ποιητικής του δημιουργίας. Διαπνέεται από θρησκευτική γαλήνη και ηρεμία. 
Διαβάστε περισσότερα»
Αέναη επΑνάσταση ·Η Κοίμησις της Θεοτόκου Άρθρο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη


«Η Κοίμησις της Θεοτόκου» Άρθρο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. 
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Εφημερίς στις 15 Αυγούστου 1887.
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Μία των γλυκυτέρων και συμπαθεστέρων εορτών του χριστιανικού κόσμου είναι και η Κοίμησις της υπεραγίας Θεοτόκου, ην σήμερον εορτάζει η Εκκλησία. Ευθύς από των πρώτων μ.Χ. αιώνων, έξοχος υπήρξεν η τιμή και ευλάβεια, ην απένεμον οι χριστιανοί προς την Παρθένον Μαρίαν. Αλλ’ η σημερινή εορτή είναι η κατ’ εξοχήν μνήμη της Θεοτόκου, άτε την Κοίμησιν αυτής υπόθεσιν έχουσα. 
Διαβάστε περισσότερα»
www.sophia-ntrekou.gr / αέναη επΑνάσταση
αρχείο
Panteleimon Krouskos 3 Ιανουαρίου Θεολογία, Επιστήμη, Λογοτεχνία

αέναη επΑνάσταση 3 Ιανουαρίου 2015 στις 4:00 μ.μ. ΑΦΙΕΡΩΜΑ
Δημοσιεύσεις από φίλους και ομάδες
Κυριακος Σαμαρας Αν θέλεις να δεις αν ένα δέντρο είναι καλό, δοκίμασε τους καρπούς του.
Και οι καρποί του Παπαδιαμάντη είναι τα έργα του, και όχι η ζωή του, που απ' αυτή απορρέουν τα έργα του.
Τη ζωή του εκτός,στον κόσμο, και τη ζωή του εντός του,στην αιώνια μάχη με τα πάθη.
Όποιος κατηγορεί τον Παπαδιαμάντη, δεν έχει καταλάβει τον Παπαδιαμάντη, πόσο μεγάλο αγώνα έκανε απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό, κατανικώντας η μή τις αδυναμίες του.
Όποιος έστω και λίγο αγωνίζεται για τη σωτηρία της ψυχής του, δεν μπορεί παρά να βλέπει στα έργα του κυρ Αλέκου στοιχεία του εαυτού του και των δοκιμασιών που τον κατατρέχουν.
Πολλοί τον χαρακτηρίζουν τραγική μορφή,εγώ μέσα από τα έργα του είδα έναν άνθρωπο που κατάλαβε σε βάθος την τραγικότητα της ζωής.
Ποτέ δεν έκανε τον άγιο,ούτε των γραμμάτων,είναι προσωνύμιο που του δίνει ο κόσμος,μ αυτό το αισθητήριο της συναίσθησης αυτού που πραγματικά αξίζει.
Κι αυτό μάλλον ενοχλεί κάποιους άλλους αγίους των γραμμάτων, που καθρεφτίζονται εν ζωή στα μητρώα των ενθάδε κείται ο μεγάλος και πολύς κύριος τάδε. Καλημέρα σας! 

Δεν υπάρχουν σχόλια: