3/1/17

Αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη (1851-1911) «την κορυφή των κορυφών»


Διαδικτυακή εργασία της Σοφίας Ντρέκου

«Όπου σας εύρει το κακό, όπου θολώνει ο νους σας...
μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη.» 
Οδ. Ελύτης, Το Άξιoν Εστί 1959

Πηγή Διαδικτυακής Εργασίας: www.sophia-ntrekou.gr. Σε διαρκή ενημέρωση και αναζήτηση ολόκληρων των έργων του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη σε συνδέσμους. Τελευταία ενημέρωση και έλεγχος συνδέσμων: 3 Ιανουαρίου 2018 στις 09:38

Αν και οι σύγχρονοί του δεν τον εκτίμησαν δεόντως (ίσως γιατί η παραγωγή πολιτισμού εν τη γενέσει της δεν γίνεται πλήρως αντιληπτή ούτε αξιολογείται επαρκώς) αρκετοί μεταγενέστεροι συμπεριλαμβανομένου του Οδυσσέα Ελύτη έγραψαν γι αυτόν και του απέδωσαν τα εύσημα. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Σκιάθος, 4 Μαρτίου 1851 - Σκιάθος, 3 Ιανουαρίου 1911) «η κορυφή των κορυφών» κατά τον Κωνσταντίνο Π. Καβάφη. Ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λογοτέχνες, γνωστός και ως «ο άγιος των ελληνικών γραμμάτων». Έγραψε κυρίως διηγήματα, τα οποία κατέχουν περίοπτη θέση στη νεοελληνική λογοτεχνία. Ο ίδιος σε ένα σύντομο αυτοβιογραφικό σημείωμα ιστορεί τη ζωή του:


«Ἐγεννήθην ἐν Σκιάθῳ, τῇ 4 Μαρτίου 1851. Ἐβγήκα ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον εἰς τὰ 1863, ἀλλὰ μόνον τῷ 1867 ἐστάλην εἰς τὸ Γυμνάσιον Χαλκίδος, ὅπου ἤκουσα τὴν Α' καὶ Β' τάξιν. Τὴν Γ' ἐμαθήτευσα εἰς Πειραιᾶ, εἴτα διέκοψα τὰς σπουδάς μου καὶ ἔμεινα εἰς τὴν πατρίδα. Κατὰ Ἰούλιον τοῦ 1872 ὑπήγα εἰς τὸ Ἅγιον Ὅρος χάριν προσκυνήσεως, ὅπου ἔμεινα ὀλίγους μῆνας. Τῷ 1873 ἤλθα εἰς Ἀθήνας καί ἐφοίτησα εἰς τὴν Δ' τοῦ Βαρβακείου. Τῷ 1874 ἐνεγράφην εἰς τὴν Φιλοσοφικὴν Σχολήν, ὅπου ἤκουα κατ' ἐκλογὴν ὀλίγα μαθήματα φιλολογικά, κατ' ἰδίαν δὲ ἠσχολούμην εἰς τὰ ξένας γλώσσας. Μικρὸς ἐζωγράφιζα Ἁγίους, εἴτα ἔγραφα στίχους, καί ἐδοκίμαζα να συντάξω κωμῳδίας. Τῷ 1868 ἐπεχείρησα νὰ γράψω μυθιστόρημα. Τῷ 1879 ἐδημοσιεύθη Ἡ Μετανάστις ἔργον μου εἰς τὸ περιοδικὸν Σωτήρα. Τῷ 1882 ἐδημοσιεύθη Οἱ ἔμποροι τῶν Ἐθνῶν εἰς τὸ Μὴ χάνεσαι. Ἀργότερα ἔγραψα περὶ τὰ ἑκατὸν διηγήματα, δημοσιευθέντα εἰς διάφορα περιοδικὰ καί ἐφημερίδας.» 

«Ἡ φιλοδοξία εἶναι ἡ νόσος τῶν χορτάτων, 
ἡ λαιμαργία εἶναι τῶν πεινασμένων τὸ νόσημα.» 
Ἀλ. Παπαδιαμάντη «Οἱ Χαλασωχώρηδες» (1892)

 Ὁ Παπαδιαμάντης ἦταν κλειστὸς τύπος. Μιὰ φορὰ ὅμως πῆρε τὸ θάρρος καὶ ἀπήγγειλε στὸν Μητσάκη ἕνα ἐρωτικό του ποίημα. Ἐκεῖνος θέλοντας νὰ τὸν πειράξει: -Ὥστε ἔτσι, κύριε Ἀλέξανδρε! Ἔχουμε ἔρωτες καὶ τοὺς τραγουδοῦμε τόσο ὄμορφα! -Ἐγὼ δὲν ἔχω ἔρωτες, ἀποκρίθηκε ὁ Παπαδιαμάντης, χαμηλώνοντας τὰ μάτια. Ὁ ἥρωάς μου ἔχει ! [Από το Επετειακό λεύκωμα: «Εις μνήμην Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη (1851-1911).] 

Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι οι μεγάλοι του πνεύματος, σαν τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, έχουν ένα μοναδικό προσόν να αντιλαμβάνονται τα πράγματα και να τα επεξεργάζονται σε διαχρονική βάση! Υπήρξε μια τομή στην ιστορία της Νεοελληνικής λογοτεχνίας. Κυρίως εξαιτίας του ότι γεφύρωσε το χάσμα μεταξύ ποίησης και πεζογραφίας. Είναι ένας πεζογράφος-ποιητής. Εκφράζει την Ελληνική ψυχή με τον εναργέστατο τρόπο και αρνείται πεισματικά να μπει στα «σαλόνια». Παραμένει ταπεινός ενώ το έργο του το διαπερνά η βαθιά θρησκευτική του πίστη.

Ο Παπαδιαμάντης, μορφή ρακένδυτη εξωτερικά. Τον φαντάζομαι περιφερόμενο στην πλάκα και το θησείο με τα παλιά του ρούχα και τη θλιμμένη όψη. Τί αντίθεση στο όμορφο και περιποιημένο τοπίο. Αν γινόταν όμως να ενδυθεί την ομορφιά της ψυχής του σαν χιτώνα, τότε ποιο φως θα φώτιζε καλύτερα το βράχο της ακρόπολης !!!

★ Όταν ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης πρωτοπήγε να δουλέψει στο «Άστυ», ο διευθυντής της εφημερίδας Δημήτριος Κακλαμάνος, με κάποια δειλία και επιφύλαξη, του μίλησε και για την αμοιβή:
- Ο μισθός σας θα είναι 150 δραχμές, είπε. 

Ο Παπαδιαμάντης έμεινε σκεπτικός, σα να λογάριαζε κάτι. 
- Μήπως είναι λίγα; ρώτησε δειλά ο Κακλαμάνος, έτοιμος να αυξήσει το ποσό.
- Πολλές είναι 150 ! αποκρίθηκε ο «κοσμοκαλόγερος». Με φθάνουν 100.
Κι έφυγε βιαστικός και ντροπαλός χωρίς να προσθέσει λέξη.

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα 

Γεννήθηκε τὸ 1851 στὴν Σκιάθο. Τὸ 1874 τελείωσε τὸ Σχολαρχεῖο στὴν Ἀθήνα. Γράφτηκε στὴν Φιλοσοφική Σχολή Ἀθηνῶν χωρὶς νὰ ὁλοκληρώσει ποτὲ τὶς σπουδὲς του. Ἔγραψε ἐπιφυλλίδες, χρονογραφήματα, διηγήματα καὶ μεταφράσεις σὲ συνεργασία μὲ τὸν ἡμερήσιο καὶ τὸν περιοδικό τῦπο. Τὸ ἔργο του μπορεῖ νὰ χωριστεῖ στὸ ἀναφερόμενο στὴ γενέτειρά του Σκιάθο καὶ στὴν Ἀθήνα. Τὰ λαογραφικά στοιχεῖα ποὺ παραθέτει στὰ γραπτά του, ἡ ἰδιότυπη ψυχογραφική του, τὸ γλωσσικό του ὕφος καθὼς καὶ οἱ πλουσιότατες ἀναφορὲς στὴν ὀρθόδοξη πνευματικότητα τὸν καθιστοῦν ἕνα ἀπὸ τοὺς πιὸ πρωτότυπους συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Α. Ο βίος του [DOC]



Κύρια έργα: Πρὸς τὴν μητέρα μου (1880), Ἡ Μετανάστις (1879), Δέησις (1881), Ἔκπτωτος ψυχή (1881), Οἱ Ἔμποροι τῶν Ἐθνῶν (1883), Ἡ Γυφτοπούλα (1884), Χρῆστος Μηλιόνης, Ἡ Φόνισσα, Ἡ κοιμαμένη βασιλοπούλα (1891), Τὸ ὡραῖον φάσμα (1895), Ἕρως -Ἥρως (1896), Ὄνειρο στὸ κῦμα (1900), Οἱ μάγισσες (1900), Ὑπό τὴν βασιλικήν δρύν (1901).

«Όταν πάτησες πάνω στη σκιά του Άθους
δεν φαντάστηκες ότι θα ήσουν σε νησί
αλλά μόλις είδες το σπίτι του Παπαδιαμάντη
κατάλαβες ότι δεν είχες κάνει λάθος
και κάπου πάνω σου υπήρχε
το Άγιον Όρος της προστασίας.» Ν. Λυγερός


Δέηση για την ψυχή του Παπαδιαμάντη
Λάμπρος Πορφύρας (1879 - 1932)

Χριστέ μου, δόστου τη χαρά, τη μόνη που μπορούσε
να σου ζητήση απάνω εκεί νοσταλγικά η ψυχή του.

κάνε το θάμμα κι άσε τον να ζήση όπως εζούσε
σε μια μεριά που, τάχατες, να μοιάζη το νησί του.

Νάναι τα βράχια στο γκρεμό βαθιά κουφαλιασμένα,
νάχη σωριάσει η θάλασσα στην αμμουδιά τα φύκια,
κι αράδα-αράδα στο γιαλό δεμένα, αποσταμένα,
να σιγοτρίζουν τα φτωχά σκιαθίτικα καΐκια.

Νάναι οι νησιώτισσες οι γριές, κ' οι νιες, οι πεθαμένες
αυτές που τις θλιμμένες τους μας έλεγε ιστορίες -
να γνέθουν το λινάρι οι γριές στην πόρτα καθισμένες,
και δίπλα στα παράθυρα ν' ανθίζουν οι γαζίες.

Κ' ύστερα ακόμα νάναι ελιές, και νάναι κυπαρίσσια,
σκυμμένα νάναι και το φώς τ' αχνό να προσκυνάνε,
να τονε περιμένουνε στον κάμπο τα ξωκκλήσια
Και την καμπάνα τους μακρυά οι αγγέλοι να χτυπάνε.

Δόστου, Χριστέ μου, τη στερνή χαρά να ιδή και πάλι
τη γνώριμή του τη ζωή κοντά στ' ακροθαλάσσι !
Αχ, έτσι αθώα, κ' έτσι απλά κι αγνά την είχε ψάλει,
που της αξίζει εκεί ψηλά μαζί μ' αυτόν ν' άγιάση!.

Μνημονεύουμε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη για να ξεθολώσει ο νους και για να ξορκιστεί το «κακό» που μας βρήκε, γιατί έχουμε χάσει κάθε ίχνος αξιοπρέπειας και ανθρωπιάς. Αιωνία η μνήμη Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, του ανθρώπου που έζησε ενάντια στο ρεύμα της εποχής του και που δεν ήθελε παρά να «ομοιάζει μόνο με τον εαυτόν του» και να «ασχολείται με το Ωραίον». www.sophia-ntrekou.gr

«Σαν νάχαν ποτέ τελειωμό
τα πάθια κι οι καημοί του κόσμου»
«Το Μοιρολόγι της Φώκιας» 1908

Από το 1906 είχε σαν στέκι το καφενείο στη Δεξαμενή Κολωνακίου. 
Καθόταν στο πιο απομακρυσμένο τραπεζάκι, συλλογιζόμενος 
και έπινε τον καφέ του που κόστιζε μια δεκάρα.

Ο κυρ- Αλέξανδρος στην ιστοσελίδας μας
«Η μαγεία του Παπαδιαμάντη»
Απόσπασμα από το ομώνυμο βιβλίο του Οδυσσέα Ελύτη 


«...Να που βρίσκεται η αληθινή μαγεία του Παπαδιαμάντη. Δε ζητά να τεντώσει τα νεύρα μας, να σείσει πύργους και να επικαλεστεί τέρατα. Οι νύχτες του, ελαφρές σαν το γιασεμί, ακόμη και όταν περιέχουν τρικυμίες, πέφτουν επάνω στην ψυχή μας σαν μεγάλες πεταλούδες που αλλάζουν ολοένα θέση, αφήνοντας μία στιγμή να δούμε στα διάκενα τη χρυσή παραλία όπου θα μπορούσαμε να'χαμε περπατήσει χωρίς βάρος, χωρίς αμαρτία. Είναι εκεί που βρίσκεται το μεγάλο μυστικό, αυτό το «θα μπορούσαμε» είναι ο οίακας που δε γίνεται να γυρίσει, μόνο μας αφήνει με το χέρι μετέωρο ανάμεσα πίκρα και γοητεία, προσδοκώμενο και άφταστο. Σα να' χανε ποτέ τελειωμό τα πάθια και οι καημοί του κόσμου».


Εργογραφία Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη


Μυθιστορήματα


Η Γυφτοπούλα (1884) [εδώ PDF] κ' Ἡ Γυφτοπούλα [μέρος I] [μέρος ΙΙ]
Οι Έμποροι των Εθνών (1883), Ἡ Μετανάστις (1879)

Νουβέλες

★ Βαρδιάνος στα σπόρκα (1893) Ο Βαρδιάνος στα σπόρκα (1893) διηγείται την ιστορία της γρια-Σκεύως, πού μεταμφιέζεται σε άντρα και γίνεται βαρδιάνος (φύλακας) στα σπόρκα (μολυσμένα, επιχόλερα καράβια), προκειμένου να σώσει το γιο της. Ιστορικός πυρήνας του διηγήματος είναι η χολέρα που έπληξε την Ευρώπη το 1865 και τα αυστηρά μέτρα προφύλαξης που έλαβε τότε η ελληνική κυβέρνηση. Το διήγημα ωστόσο δεν αναδίδει οσμή θανάτου, όπως εύστοχα είχε επισημάνει και η Ακρόπολις (13.8.1893) που το φιλοξένησε, στο σχετικό σημείωμα της: Πρόκειται περί χολερικών αναμνήσεων. Άλλα μακράν πας φόβος. Εις τον Βαρδιάνον δεν εκτυλίσσονται στυγναί και άπαίσιαι εικόνες τόπων έρημουμένων οπό της χολέρας. Δεν προβάλλει εις την ιστορίαν αυτήν η απελπισία και το πένθος της χολέρας [...]. Ο Βαρδιάνος δεν είναι συρραφή απελπιστικών εικόνων είναι διήγημα έχον μεν βάσιν χολερικάς αναμνήσεις, άλλ' έξεικονιζομένας υπό του τερπνού και εύθυμου καλάμου του συγγραφέως. Η φιλοσοφία του κ. Παπαδιαμάντη είναι εύθυμος, και αν που εις τον Βαρδιάνον εκτίθεται καμμία εικών λυπηρά, έπεται όμως αμέσως άλλη ευχάριστος, απολαυστική, γελαστή. Εν τω όλω του το νέον διήγημα θα κατάκτηση, είμεθα βέβαιοι, τους αναγνώστας του, και καθ' ας ημέρας δεν λείπει ό λόγος περί χολέρας, ό Βαρδιάνος θα άποτελέση εϋθυμον άντίρροπον κατά του φόβου και της λύπης ην γεννά ή άνάγνωσις των περί των προόδων της φοβέρας νόσου ειδήσεων. Ο Βαρδιάνος στα Σπόρκα πρωτοδημοσιεύτηκε σε σειρά επιφυλλίδων στην εφημερίδα Ακρόπολις από τις 14 Αυγούστου έως τις 5 Σεπτεμβρίου του 1893. 


• Ολόκληρη η Νουβέλα – Βαρδιάνος στα σπόρκα

Η Φόνισσα (1903) Η Φόνισσα είναι νουβέλα του συγγραφέα Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Πρόκειται για το δεύτερο συγγραφικό έργο του και θεωρείται ένα από τα κορυφαία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα και αποτελείται συνολικά από 17 κεφάλαια. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό «Παναθήναια» σε συνέχειες από τον Ιανουάριο ως τον Ιούνιο του 1903, έχοντας τον υπότιτλο «κοινωνικόν μυθιστόρημα». Η πλοκή του έργου εκτυλίσσεται στην ιδιαίτερη πατρίδα του συγγραφέα, τη Σκιάθο.

Τα ρόδινα ακρογιάλια (1908) «Τα ρόδινα ακρογιάλια», που δίνουν τον τίτλο τους στο μυθιστόρημα, συνθέτουν μια απέραντη υπαίθρια θεατρική σκηνή·μια παραθαλάσσια Αρκαδία. Το μυθιστόρημα περιέχει έναν ειδυλλιακό έρωτα που δεν τολμάει να εκδηλωθεί μπροστά στους άλλους, βοσκούς με τις προλήψεις και τα αλλόκοτα ήθη τους που διαιωνίζουν την ειδωλολατρία, ναυτικούς προσηλωμένους στο μικρό γενέθλιο νησάκι τους του Αιγαίου, κοσμοπολίτες που προσπαθούν να δείξουν πως είναι διαφορετικοί, απελευθερωμένοι από τις ξεπερασμένες συνήθειες και τα παρωχημένα ήθη, που ισχυρίζονται πως αδιαφορούν για όλα αυτά και που καταλήγουν στο μοναστήρι. Ένας μικρός κόσμος που ξαναπαίζει αιώνια τον τρόπο της ζωής του, που αυτοαναπαριστάνεται με άκρα αυταρέσκεια, με τη βεβαιότητα ότι αυτό το παιχνίδι δεν θα έχει τέλος, που σφυρηλατεί για χιλιοστή φορά την ταυτότητά του. Μια ταυτότητα; Αλλά ας ακούσουμε αυτό το «όχι». Ας ακούσουμε ακόμα αυτό το «όχι» του τέλους... 


Χρήστος Μηλιόνης (1885) Η νουβέλα "Χρήστος Μηλιόνης" αποτελεί έργο-ορόσημο στην πορεία του συγγραφέα, καθώς απομακρύνεται από το ιστορικό μυθιστόρημα και εγκαινιάζει τη στροφή του στο διήγημα. Η υπόθεση εκτυλίσσεται στην Ακαρνανία κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Διηγήματα

Ἀγάπη στὸν κρεμνό (1913)







Άγια και πεθαμένα (1896)
Άλλος τύπος (1903)
Αμαρτίας φάντασμα (1900)
Άνθος του γιαλού (1906)
Αποκριάτικη νυχτιά (1892)
Απόλαυσις στη γειτονιά (1900) 
Άσπρη σαν το χιόνι (1907)
Άψαλτος (1906)
Για τα ονόματα (1902)
Για την περηφάνια (1899)
Γουτού γουπατού (1899)
Γυνή πλέουσα (1905)
Εξοχική Λαμπρή (1890)
Εξοχικόν κρούσμα (1906)
Έρημο μνήμα (1910)
Έρμη στα ξένα (1906)
Έρως – Ήρως (1897)
Η Άκληρη (1905)
Η Αποσώστρα (1905)
Η Βλαχοπούλα (1892)
Η Γλυκοφιλούσα (1894)
Η Γραία κ' η θύελλα (1906)
Η Δασκαλομάννα (1894)
Η Επίσκεψις του αγίου Δεσπότη (1906)
Η Θητεία της πενθεράς (1902)
Η Θεοδικία της δασκάλας (1906)
Η Ξομπλιαστήρα (1906)
Η Κάλτσα της Νώενας (1907)
Η Μακρακιστίνα (1906)
Η Μαούτα (1905)
Η Μαυρομαντηλού (1891)
Η Νοσταλγός (1894)
Η Ντελησυφέρω (1904)
Η Πεποικιλμένη (1909)
Η Πιτρόπισσα (1909)
Η Σταχομαζώχτρα (1889)
Η Στοιχειωμένη καμάρα (1904)
Η Συντέκνισσα (1903)
Η Τελευταία βαπτιστική (1888)
Η Τύχη απ' την Αμέρικα (1901)
Η Φαρμακολύτρια (1900)
Η Φωνή του Δράκου (1904)
Η Χήρα παπαδιά (1888)
Η Χήρα του Νεομάρτυρος (1905)
Η Χολεριασμένη (1901)
Η Χτυπημένη (1890)
Θάνατος κόρης (1907)
Θέρος – Έρος (1891)
Κοινωνική αρμονία (1906)
Κοκκώνα θάλασσα (1900)
Λαμπριάτικος ψάλτης (1893)
Με τον πεζόβολο (1907)
Μια ψυχή (1891)
Μικρά ψυχολογία (1903)
Ναυαγίων ναυάγια (1893)
Νεκρός ταξιδιώτης (1910)
Ο Αβασκαμός του Αγά (1896)
Ο Αειπλάνητος (1903)
Ο Αλιβάνιστος (1903)
Ο Αμερικάνος (1891)
Ο Ανάκατος (1910)
Ο Γαγάτος καί τ' άλογο (1900)
Ο Γείτονας με το λαγούτο (1900)
Ο Διδάχος (1906)
Ο Έρωτας στα χιόνια (1896)
Ο Κακόμης (1903)
Ο Καλόγερος (1892)
Ο Κοσμολαΐτης (1903)
Ο Ξεπεσμένος δερβίσης (1896)
Ο Πανδρολόγος (1902)
Ο Πανταρώτας (1891)
Ο Πεντάρφανος (1905)
Ο Πολιτισμός εις το χωρίον (1891)
Ο Σημαδιακός (1889)
Ο Τυφλοσύρτης (1892)
Ο Χαραμάδος (1904)
Ο Χορός εις του κ. Περιάνδρου (1905)
Οι Δύο δράκοι (1906)
Οι Ελαφροΐσκιωτοι (1892)
Οι Κουκλοπαντρειές (1903)
Οι Λίρες του Ζάχου (1908)
Οι Μάγισσες (1900)
Οι Ναυαγοσώσται (1901)
Οι Παραπονεμένες (1899)
Οι Χαλασοχώρηδες (1892)
Ολόγυρα στη λίμνη (1892)
Όνειρο στο κύμα (1900)
Παιδική Πασχαλιά (1891)
Πάσχα ρωμέικο (1891)
Πατέρα στο σπίτι (1895)
Ποία εκ των δύο (1906)
Ρεμβασμός του Δεκαπενταυγούστου (1906)
Σταγόνα νερού (1906)
Στην Αγ. Αναστασά (1892)
Στο Χριστό, στο Κάστρο (1892)
Στρίγγλα μάννα (1902)
Τ' Αγνάντεμα (1899)
Τ' Αερικό στο δέντρο (1907)
Τ' Αστεράκι (1909)
Τ' Μπούφ' του π'λί (1904)
Τα Δαιμόνια στο ρέμα (1900)
Τα Δυό κούτσουρα (1904)
Τα Δυό τέρατα (1909)
Τα Καλαμπούρια ενός δασκάλου (1908)
Τα Κρούσματα (1903)
Τα Λιμανάκια (1907)
Τα Πτερόεντα δώρα (1907)
Τα Συχαρίκια (1894)
Τα Χριστούγεννα του τεμπέλη (1896)
Της Δασκάλας τα μάγια (1909)
Της Κοκκώνας το σπίτι (1893)
Το Γιαλόξυλο (1905)
Το Γράμμα στην Αμερική (1910)
Το Ενιαύσιον θύμα (1899)
Το Θαλάσσωμα (1906)
Το Θαύμα της Καισαριανής (1901)
Το Καμίνι (1907)
Το Κρυφό Μανδράκι (1906)
Το Μυρολόγι της φώκιας (1908)
Το «Νάμι» της (1906)
Το Νησί της Ουρανίτσας (1902)
Το Πνίξιμο του παιδιού (1900)
Το Σπιτάκι στο λιβάδι (1896)
Το Τυφλό σοκκάκι (1906)
Το Χριστός Ανέστη του Γιάννη
Το Χριστόψωμο (1887)
Το Ψοφίμι (1906) και [εδώ]
Τρελλή βραδυά (1901)
Υπηρέτρα (1888) [ΔΙΗΓΗΜΑ ΕΠΙ Τῌ ΕΟΡΤῌ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ]
Υπό την βασιλικήν δρύν (1901)
Φιλόστοργοι (1895)
Φορτωμένα κόκκαλα (1907)
Φτωχός άγιος (1891)
Φώτα – Ολόφωτα (1894)
Χωρίς στεφάνι (1896)
Ωχ! Βασανάκια (1896)

Ποιήματα

Στην Παναγίτσα στο Πυργί

Προς την μητέρα μου (1880)
Δέησις (1881)
Εκπτωτος ψυχή (1881)
Η κοιμισμένη βασιλοπούλα (1891)
Το ωραίον φάσμα (1895)
Εις τους αδελφούς Γιαννάκην και Κώστα Γ. Ραφτάκη (1902)
Νύχτα βασάνου (1903)
Επωδή παπά στη χολέρα (1879)
Επωδή γιατρού στη χολέρα (1879)
Το τραγούδι της Κατίνας (1892)
Εις ιππεύουσαν Παναγυριώτισσαν (1907)
Έρωτες στα κοπριά (1907)
Στην Παναγία τη Σαλονικιά (1908)
Στον Πρόδρομο τον Ασέληνον 


Μεταφράσεις έργων του

Αγγλικές

The Boundless Garden (Denise Harvey, Publisher), 2007 (διηγήματα), ISBN 978960712023-6, ISBN 9789607120212
Tales from a Greek Island, μετάφραση E. Constantinides (1987)
The Murderess, μετάφραση P. Levi (1983)
Alexandros Papadiamandis: Fey Folk − A tale from Skiathos, εκδ. «Αιώρα», Αθήνα, 2013
The Murderess, (Denise Harvey, Publisher), 2007, ISBN 978-960-7120-23-6, ISBN 978-960-7120-21-2
Around the Lagoon, tr. P. Mackridge, (Denise Harvey, Publisher),2014, ISBN 978-960-7120-33-5

Γαλλικές
Alexandre Papadiamantis: Une femme à la mer, εκδ. «Αιώρα», Αθήνα, 2015
Γερμανικές
Alexandros Papadiamantis: Der Kirchenscheue, εκδ. «Αιώρα», Αθήνα, 2012

Ιταλικές
Alexandros Papadiamandis: Due Racconti Di Skiathos: Sogno sull'onda & Amore sotto la neve, εκδ. «Αιώρα», Αθήνα, 2012

1) Αλφόνσου Δωδέ, «Ο Ταρταρίνος ο εκ Ταρασκώνος», Εστία 1989.
2) Ουίλλιαμ Μπλαίκη, «Γερά σώματα διά τα αγόρια και το κορίτσι μας», ΕΛΙΑ, 1991.
3) Θ. Ντοστογέφσκι, «Το Εκλημα και η Τιμωρία», Πρόλογος Εμμ. Ροΐδη, Ιδεόγραμμα, 1992.
4) Μάρκου Τουαίν, «Ενός εκατομμυρίου λιρών χαρτονόμισμα και άλλα αφηγήματα» των Ερ. Στάνλεϊ, Ουίλ Στεδ, Π. Ριζάλ, Κ. Ντάτον, Καρ. Ολλαν. Εκδόσεις Λήθη, 1993.
5) Μπρετ Χαρτ, «Αργοναυτικαί διηγήσεις», Λήθη, 1993.
6) Αλφρέδου Κλαρκ, «Η Εύρεσις της γυναικός του Λωτ», Αρμός, 1996.
7) Τζέρομ Κ. Τζέρομ, «Η Νέα Ουτοπία και άλλα ευθυμογραφήματα», Αρμός, 1996.
8) Φρειδερίκου Γ. Φάρραρ, «Ο βίος του Χριστού», Δόμος, 2002.
9) Αντωνίου Παύλοβιτς Τσέχωβ, «Τέσσαρα διηγήματα», Πρόλογος: Ζήσιμος Λορεντζάτος, Δόμος, 2002.
10) Guy de Maupassant, «Η κληρονομία», Δόμος, 2003.
11) Χωλλ Κέιν, «Ο Μαξιώτης», Ίνδικτος, 2003. 

Διακρίσεις

Βράβευσή του από την επίσημη πολιτεία με τον Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος λίγο πρίν από τον θάνατό του.

Δημιουργία μουσείου στη γενέτειρά του Σκιάθο με το όνομά του.

Παραπομπές

1. «ΕΚΕΒΙ».
2. Άπαντα Παπαδιαμάντη, της σειράς «Ιδανική Βιβλιοθήκη», σελ. 18, εκδόσεις Φυτράκη-Κουτσούμπου, Αθήνα 1965

3. Άπαντα Παπαδιαμάντη, της σειράς «Ιδανική Βιβλιοθήκη», σελ. 28, εκδόσεις Φυτράκη-Κουτσούμπου, Αθήνα 1965
4. "Γνώρισα τόν Παπαδιαμάντη ἀπό κοντά μόνο τόν τελευταῖο χρόνο πού βρισκόταν στήν Ἀθήνα. Κάποιος φίλος τόν ἒφερε στό σπίτι μας ἒνα βράδυ...κι ἀπό τότε, ἲσως γιατί μᾶς βρῆκε ἁπλούς καί κάπως τῆς ἀρεσκείας του, ἐρχότανε πότε-πότε κατά τίς ἐννιά τό βράδυ...Ἦταν σιωπηλός, ὃταν ὃμως θίγαμε κάτι πού τόν ἐνδιέφερε ἢ πού τ' ἀγαπυσε, μιλοῦσε συνέχῶς γιά κάμποση ὣρα, μέ μιά φωνή σιγανή... Ὁταν ἦταν νά φύγει γιά τή Σκιάθο, ἧρθε μόνος του αὐτή τή φορά, γιά νά μᾶς ἀποχαιρετήσει. Ἡ φωνή του εἷχε ἒναν ἀλλιώτικο τόνο, ἦταν θερμή καί πολύ συγκινημένη. Μᾶς κάλεσε νά πάμε στό νησί του, ὃπου θά μᾶς φιλοξενοῦσε στό σπιτάκι του...
5. Πενήντα χρόνια από το θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, Ιστορικό Λεύκωμα 1961, σελ. 143, Καθημερινή (1997)
6. Ιερός Ενοριακός Ναός Γενεθλίου της Θεοτόκου, Παναγίας Λιμνιάς
7.  Οδυσσέας Ελύτης: Τὸ Ἄξιoν Ἐστί (Αφιέρωμα)
8. Άπαντα Παπαδιαμάντη, της σειράς «Ιδανική Βιβλιοθήκη», σελ. 38, εκδόσεις Φυτράκη-Κουτσούμπου, Αθήνα 1965.
9. Άπαντα Παπαδιαμάντη, της σειράς «Ιδανική Βιβλιοθήκη», σελ. 42, εκδόσεις Φυτράκη-Κουτσούμπου, Αθήνα 1965


η Υπογραφή του

Βιβλιογραφία
Μπαστιάς, Κωστής, Ο Παπαδιαμάντης (δοκίμιο), Αθήνα 1962.
Στέλιος Παπαθανασίου, «Παπαδιαμάντης λογοκρινόμενος», Ίνδικτος, τ/χ. 20 (2006), σελ. 208-211
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, "Αλληλογραφία", Επιμέλεια Τριανταφυλλόπουλος Νίκος, Εκδ. Δόμος, 1992, Αθήνα ISBN 960-7217-60-8
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, "Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: αυτοβιογραφούμενος", Επιμέλεια Μουλλάς Παναγιώτης, Εκδ. Εστία, 1999, Αθήνα ISBN 960050833
Φουσάρας Γεώργιος, "Βιβλιογραφικά στόν Παπαδιαμάντη", Εκδ. Ε.Λ.Ι.Α., 1991, Αθήνα ISBN 960-201-095-9
Θέμελης Γιώργος, "Ο Παπαδιαμάντης καί ο κόσμος του", Εκδ. Διάττων, 1991, Αθήνα ISBN 960-7031-10-5
Ελύτης Οδυσσέας, "Η μαγεία του Παπαδιαμάντη", Εκδ. Ύψιλον, 1996, Αθήνα
Τριανταφυλλόπουλος Δημήτρης, "Πελιδνός ο παράφρων τύραννος...": αρχαιολογικά στον Παπαδιαμάντη, Εκδ. Νεφέλη, 1996, Αθήνα ISBN 960-211-298-0
Κεσελόπουλος Ανέστης, "Η λειτουργική παράδοση στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη", Εκδ. Πουρναράς, 1994, Θεσσαλονίκη ISBN 960-242-092-8
Καργάκος Σαράντος, "Ξαναδιαβάζοντας τη "Φόνισσα": μια νέα κοινωνική και πολιτική θεώρηση του Παπαδιαμάντη", Εκδ. Gutenberg, 1987, Αθήνα
Κολυβάς Ιωακείμ-Κίμων, "Λογική της αφήγησης και ηθική του λόγου: μελετήματα για τον Παπαδιαμάντη", Εκδ. Νεφέλη, 1991, Αθήνα ISBN 960-211-108-9
Saunier Guy, "Εωσφόρος και άβυσσος: ο προσωπικός μύθος του Παπαδιαμάντη", Εκδ. Άγρας, 2001, Αθήνα ISBN 960-325-399-5
Μάτσας Νέστορας, "Αν δεις τον κυρ-Αλέξανδρο η άλλη βιογραφία του Παπαδιαμάντη", Εκδ. Εστία, 1991, Αθήνα ISBN 960-05-0360-5
"Εισαγωγή στην πεζογραφία του Παπαδιαμάντη: Επιλογή κριτικών κειμένων", Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2005, Ηράκλειο ISBN 960-524-194-3
"Πρακτικά Α' Διεθνούς Συνεδρίου για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, Σκιάθος 20-24 Σεπτεμβρίου 1991", Εκδ. Δόμος, 1996, Αθήνα ISBN 960-353-033-6
Φαρίνου - Μαλαματάρη Γεωργία, "Αφηγηματικές τεχνικές στον Παπαδιαμάντη: 1887-1910", Εκδ. Κέδρος, 1987, Αθήνα ISBN 960-04-1610-9
Λορεντζάτος, Ζήσιμος, Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης -Α'. Πενήντα χρόνια ἀπὸ τὸ θάνατό του, Μελέτες, Εκδ. Δόμος, Ἀθήνα 1994
Λορεντζάτος, Ζήσιμος, Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης -Β', Μελέτες, Εκδ. Δόμος, Ἀθήνα 1994
Χριστοφιλόπουλος, Α. Π., "Βυζαντινόν και μεταβυζαντινόν δίκαιον εις τα διηγήματα του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη", Επιστημονική Επετηρίς Βυζαντινών Σπουδών, 25 (1956), σελ. 322-333.
Χειμώνας, Χ. Β., "Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και τα νομικά", Δικαίωση, 1 (1983), σελ. 15-20.
Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος, Ποιήματα 1874-1910, Σειρά Αιώνια Ποίηση, εκδ. Ιωλκός, Αθήνα, 2011, ISBN 978-960-426-612-8

Ἔργα τοῦ Ἀ.Π. κατὰ εἶδος

Μυθιστορήματα (Ἄρθρα: 4)
Διηγήματα (Ἄρθρα: 172)
Ἐπίλοιπα (Ἄρθρα: 10)
Ἀλληλογραφία (Ἄρθρα: 3)

Δοκίμια γιὰ τὸν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη

• Ὀδυσσέας Ἐλύτης- Ἡ μαγεία τοῦ Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΥΨΙΛΟΝ.

• Guy Saunier - Ἑωσφόρος καὶ Ἄβυσσος. Ὁ προσωπικὸς μύθος τοῦ Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΑΓΡΑ.

• Φ. Δημητρακόπουλος - Λεύκωμα Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ERGO.

• Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης - Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Αὐτοβιογραφούμενος, ἐκδόσεις ΕΣΤΙΑ.

• Ἠ.Χ. Παπαδημητρακόπουλος - Ἐπὶ πτίλων αὔρας νυκτερινῆς. Πέντε κείμενα γιὰ τὸν Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ.

• Μαρία Μιχαήλ-Δέδε - Διαβάζοντας Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗΣ.

• Π.Δ. Μαστροδημήτρης - Ἡ ἐκκλησία ὡς τέλος καὶ ὡς ἀποκάλυψη στὸν Παπαδιαμάντη καὶ στὸν Πεντζίκη, ἐκδόσεις ΔΟΜΟΣ.

• Μαρία Γκασούκα - Ἡ κοινωνικὴ θέση τῶν γυναικῶν στὸ ἔργο τοῦ Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗΣ.

• Συλλογικὸ - Ἡ κοινωνικὴ διάσταση τοῦ ἔργου τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΟΔΥΣΣΕΑΣ.

• Ἀν. Κελεσόπουλος - Ἡ λειτουργικὴ παράδοση στὸν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις Π. ΠΟΥΡΝΑΡΑΣ.

• Μανώλης Βαρβούνης, Νικολέτα Σουλιωτάκη - Ἡ παραδοσιακὴ θρησκευτικὴ συμπεριφορὰ τῶν συγχρόνων του στὸ ἔργο τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΑΡΜΟΣ.

• Συλλογικό - Μὲ τὸν τρόπο τοῦ Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ.

• Στρατὴς Μολινὸς - Μὲ τοὺς ἥρωες τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗ.

• Συλλογικὸ - Μνημόσυνο τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ.

• Γ. Φαρίνου-Μαλαματάρη - Ἀφηγηματικὲς τεχνικὲς στὸν Παπαδιαμάντη 1887-1910, ἔκδ. ΚΕΔΡΟΣ.

• Συλλογικὸ - Ἀφιέρωμα Παπαδιαμάντη Νέα Ζωή, ἐκδόσεις Ε.Λ.Ι.Α.

• Συλλογικό - Ἀφιέρωμα Παπαδιαμάντη Χαραυγή, ἐκδόσεις Ε.Λ.Ι.Α.

• Συλλογικό - Ἀφιέρωμα στὸν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη στὴ Νέα Ἑστία, ἐκδόσεις ΕΣΤΙΑ.

• Γ. Ι. Φουσάρας - Βιβλιογραφικὰ στὸν Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις Ε.Λ.Ι.Α.

• Ξενοφῶν Α. Κοκόλης - Γιὰ τὴ «Φόνισσα» τοῦ Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις U.S.P.

• Παντελὴς Πάσχος - Παπαδιαμάντεια, ἐκδόσεις Ε.Λ.Ι.Α.

• Συλλογικὸ - Πρακτικὰ Α´ διεθνοῦς συνεδρίου γιὰ τὸν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΔΟΜΟΣ.

• Γεράσιμος Ρηγᾶτος - Τὰ ἰατρικὰ στὴ «Φόνισσα» τοῦ Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΔΟΜΟΣ.

• Ε. Γ. Ἀσλανίδης - Τὸ μητρικὸ στοιχεῖο στὴ «Φόνισσα» τοῦ Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΡΑΠΠΑ.

• Στέλιος Ράμφος - Τριώδιον «Τόπος ὑπερουράνιος- Ἡ πανῳδία τοῦ Παπαδιαμάντη. Μελέτη θανάτου», ἐκδόσεις ΑΡΜΟΣ.

• Εἰρήνη Ζαμάρου - Φύση καὶ ἔρωτας στὸν Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ.

• Ἀλ. Κοτζιᾶς - Τὰ Ἀθηναϊκὰ Διηγήματα καὶ δυὸ δοκίμια γιὰ τὸν χρόνο, ἐκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ.

• Φ. Δημητρακόπουλος - Ἄνθος τῆς Ἐδέμ. Παπαδιαμαντικὰ κείμενα καὶ μελέτες, ἐκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗΣ.

• Συλλογικὸ - Γωνιὰ τοῦ Παραδείσου. Μιὰ εὐλαβικὴ ἀνάγνωση τοῦ Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΑΡΜΟΣ.

• Ξ.Α. Κοκόλης - Γιὰ τὴ «Φόνισσα» τοῦ Παπαδιαμάντη. Δυὸ μελετήματα, ἐκδόσεις U.S.P.

• Ἄγγελος Καλογερόπουλος - Ὁ θροὺς τοῦ δέρατος. Ἡ μουσικὴ στὸν Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΑΡΜΟΣ.

• Συλλογικό - Χρυσὸς καὶ χρυσομηλιγγάτος. Δέκα ἀφηγήματα γιὰ τὸν Ἇλ. Παπαδιαμάντη, ἐκδόσεις ΑΡΜΟΣ.

• Συλλογικό - Ἡ ἀδιάπτωτη μαγεία, ἐκδόσεις ΙΔΡΥΜΑ ΓΟΥΛΣτρατὴς Μολινὸς - Ὁ Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης καὶ ἡ λεσβιακὴ ἄνοιξη, ἐκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗΣ.

•Μοναχὸς Θεόκλητος Διονυσιάτης - Ὁ κοσμοκαλόγηρος Παπαδιαμάντης, ἐκδόσεις ΑΣΤΗΡ.

• Μιχάλης Περάνθης - Ὁ κοσμοκαλόγερος, ἐκδόσεις ΕΣΤΙΑ. ΙΔΡΥΜΑ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ-ΧΟΡΝ.

• Φώτης Δημητρακόπουλος - Παπαδιαμάντης καὶ Σκιάθος, ἐκδόσεις ΚΕΝΤΡΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

• Παντελῆς Πάσχος - Παπαδιαμάντης, μνήμη δικαίου μετ᾿ ἐγκωμίων, ἐκδόσεις ΑΡΜΟΣ.

• Γ.Κ. Κατσίμπαλης - Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ἐκδόσεις Ε.Λ.Ι.Α.

• Ἀλέξης Διαμαντόπουλος - Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ἐκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ.

• Συλλογικὸ - Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Εἴκοσι κείμενα, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ.

• Κώστας Παπαχρίστου - Ὁ ἄγνωστος Παπαδιαμάντης, ἐκδόσεις Ε.Λ.Ι.Α.

Συνεχίζεται η ενημέρωση
3 Ιανουαρίου 2018 στις 09:38



Επιλεκτικά Βίντεο για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη 
Σημ.: Κλικ στην εικόνα ή τον σύνδεσμο για να δείτε τα Video.

π. Ανανίας Κουστένης: Κάποτε, πήγε ένας φτωχοντυμένος και ταλαιπωρημένος άνθρωπος να εξομολογηθεί σε έναν περίφημο πνευματικό της εποχής. Ο άνθρωπος είχε τέτοια συναίσθηση της αμαρτωλότητας του, τέτοιο προβληματισμό και πόνο, πού ο καλός πνευματικός θεώρησε σωστό να του συστήσει να διαβάσει βιβλία του Παπαδιαμάντη για αναθαρρήσει και να γεμίσει πίστη. Ο ταπεινός πληγωμένος άνθρωπος ευχαρίστησε και έφυγε. Έπειτα αποδείχτηκε εν καιρώ πώς ήταν ο ίδιος ο Παπαδιαμάντης.








Επεισόδιο: 13. Η θρησκευτικότητα του Παπαδιαμάντη. Ο ποιητής και δημοσιογράφος Παντελής Μπουκάλας, φωτίζει τη σχέση του Παπαδιαμάντη, με την Εκκλησία. Την αφοσίωσή του, αλλά και την κριτική του ματιά κυρίως μέσω των σατυρικών του Τροπαρίων. Ο υπεύθυνος των εκδόσεων "Δόμος" Δημήτρης Μαυρόπουλος, αναπτύσσει τον χαρακτηρισμό που αποδίδει στον Παπαδιαμάντη, ως ελεητικό. Αποσπάσματα από το "Χωρίς Στεφάνι", τη "Φόνισσα", τη "Γυφτοπούλα" και τον "Λαμπριάτικο Ψάλτη" αποδίδει η ηθοποιός Ελισάβετ Μουτάφη και ο Δημήτρης Θερμός. Σκηνοθέτης: Μένος Δελιοτζάκης, Έρευνα: Γιάννης Μπασκόζος. Παραγωγή: Τμήμα Δραματοποιημένων Προγραμμάτων ΕΡΤ. Σειρά εκπομπών εσωτερικής παραγωγής της ΕΡΤ για τα εκατό χρόνια από το θάνατο του κορυφαίου Έλληνα πεζογράφου Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (3.1.1911 -- 3.1.2011). «Μάννα μου, εγώ 'μαι τ' άμοιρο, το σκοτεινό τρυγόνι,όπου το δέρνει ο άνεμος, βροχή που το πληγώνει», είναι οι δύο πρώτοι στίχοι από το νεανικό ποίημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη «Προς την Μητέρα μου», γραμμένο πίσω από ένα γράμμα του, το 1874. Η τέταρτη στροφή του ίδιου ποιήματος βρίσκεται και στο μυθιστόρημά του «Η Φόνισσα». (Σοφία Ντρέκου 5 Μαρτίου 2013 στις 8:19 π.μ.) και σε άρθρο Η θρησκευτικότητα στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη - Θανάσης Μπαντές









ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ). Θέμα του συγκεκριμένου επεισοδίου είναι το έργο του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ. Στη συζήτηση για τον ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ συμμετέχουν ο φιλόλογος ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΛΑΚΑΣ, ο εκδότης της νέας έκδοσης των «Απάντων» του ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, ο συγγραφέας και κριτικός ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΤΖΙΑΣ και ο συγγραφέας ΖΕΦΥΡΟΣ ΚΑΥΚΑΛΙΔΗΣ. Παρουσιάζονται οι εκδοτικές προσπάθειες του έργου του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ, με ιδιαίτερη αναφορά στην τελευταία έκδοση των «Απάντων» του έργου του. Γίνεται λόγος για τη σημασία του έργου του ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ, το ενδιαφέρον και την απήχηση του έργου του στο αναγνωστικό κοινό έως και σήμερα, ενώ η συζήτηση περιστρέφεται ακόμα, γύρω από το ζήτημα της ποικιλίας στην κριτική που ασκήθηκε στο έργο του ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ. Τέλος, κατά τη διάρκεια της συζήτησης επισημαίνεται ακόμα, η σχέση ανάμεσα στο μυθιστορηματικό και το διηγηματικό έργο του ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ και αναλύεται από τους ομιλητές η ιδιαίτερη, προσωπική τεχνική αφήγησης που ανέπτυξε ο λαϊκός συγγραφέας.








ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ, Αλ. Παπαδιαμάντης (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ): Το συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς «ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ» παρουσιάζει το έργο του μεγάλου Σκιαθίτη πεζογράφου ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ (γενν. 1851 -- πέθ. 1911), παράλληλα με τα ιστορικά γεγονότα της εποχής του. Παρατίθενται πληροφορίες σχετικά με τον γενέθλιο τόπο του, τη Σκιάθο, την ιερατική του οικογένεια, τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Σχολή στην Αθήνα, την επαγγελματική του ενασχόληση με τη μετάφραση για λόγους βιοπορισμού. Για το έργο του και το τεράστιο μέγεθός του μιλά ο καθηγητής πανεπιστημίου ΦΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, ο οποίος του αποδίδει τον τίτλο «του μεγαλύτερου Έλληνα λογοτέχνη». Όπως επισημαίνεται, τα μυθιστορήματά του κλείνουν την εποχή του νεοελληνικού ρομαντισμού και τα διηγήματά του αποτελούν την αρχή του νεοελληνικού ρεαλισμού και της ρεαλιστικής ηθογραφίας. 

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ αναδεικνύεται σε εξαίσιο μελετητή της ανθρώπινης ψυχολογίας και των ηθών της εποχής του. Στη διάρκεια της εκπομπής υπογραμμίζεται η ευρεία ελληνομάθεια και γλωσσομάθειά του και διερευνάται η έννοια της θρησκευτικότητας στο έργο του, η οποία, όπως τονίζεται, δεν ταυτίζεται με τη θρησκοληψία ή τη δεισιδαιμονία, αλλά με την αληθινή και βαθιά του πίστη στην ορθοδοξία. Σημειώνεται επίσης ο κεντρικός ρόλος που κατέχει στα έργα του η γυναικεία μορφή είτε στην εωσφορική εκδοχή της, όπως στη «Φόνισσα», είτε ως ερωτικό αντικείμενο του πόθου, όπως στο διήγημα του «Το όνειρο στο κύμα».

Η εικόνα του μεγάλου Έλληνα πεζογράφου ολοκληρώνεται μέσα από αναφορές του Κ. ΠΑΛΑΜΑ, του Ο. ΕΛΥΤΗ και του Γ. ΣΕΦΕΡΗ στο έργο του και στην περίοπτη θέση που καταλαμβάνει στα ελληνικά γράμματα.






  1. Η ΔΕ ΠΟΛΙΣ ΕΛΑΛΗΣΕΝ, Σκιάθος - Αλ. Παπαδιαμάντης (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ): Η πολύ επιτυχημένη εκπομπή «Η δε πόλις ελάλησεν» του Γιάννη Σμαραγδή μάς είχε ταξιδέψει στις αρχές του 1989 στο καταπράσινο ειδυλλιακό τοπίο της Σκιάθου, μέσα από τη ματιά του Συγγραφέα και υμνητή του ρόδινου νησιού ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ. Σημείο αναφοράς του αφιερώματος είναι το σπίτι του Συγγραφέα, που λειτουργεί ως μουσειακός χώρος και στεγάζει τα προσωπικά του είδη, με μουσική υπόκρουση της Ελένης Καραΐνδρου.

Την περιήγηση στο νησί της Σκιάθου συνοδεύει η ανάγνωση του Βασίλη Διαμαντόπουλου αποσπασμάτων από τα διηγήματα του Συγγραφέα «ΟΛΟΓΥΡΑ ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ», «ΤΑ ΔΑΙΜΟΝΙΑ ΣΤΟ ΡΕΜΑ», «ΥΠΟ ΤΗΝ ΒΑΣΙΛΙΚΗΝ ΔΡΥΝ», «ΕΡΩΣ -- ΗΡΩΣ», «ΑΜΑΡΤΙΑΣ ΦΑΝΤΑΣΜΑ» και το «ΣΠΙΤΑΚΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ». Επίσης, ο γνωστός ηθοποιός Γρηγόρης Βαλτινός διαβάζει στίχους από το «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ» «ΤΑ ΠΑΘΗ» ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ. Διάχυτο το φυσιολατρικό στοιχείο τονίζει τη σχέση του συγγραφέα με τον γενέθλιο τόπο του.







Καλή σου Νύχτα Κυρ' Αλέξανδρε (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ 04 Μαρ 2015). Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, η ζωή του και το έργο του έχουν λειτουργήσει ως πηγή έμπνευσης για πολλούς ανθρώπους και για όλες τις μορφές της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Σε αυτή την περίπτωση, έχουμε μια παρέα ηθοποιών που ταξιδεύουν μέχρι τη γενέτειρά του, για να αναπαραστήσουν στιγμές από τη ζωή του, όσο πιο πειστικά μπορούν να το επιτύχουν. Ο ΜΙΜΗΣ ΧΡΥΣΟΜΑΛΛΗΣ, υποδυόμενος το σκηνοθέτη, συμβάλλει στη μεταμόρφωση του ΒΑΣΙΛΗ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στο ρόλο του ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ, και κατ' αυτό τον τρόπο στη δραματοποιημένη παρουσίαση των έργων του. Η «ΥΠΗΡΕΤΡΑ», τα «ΔΑΙΜΟΝΙΑ ΣΤΟ ΡΕΜΜΑ», το «ΟΝΕΙΡΟ ΣΤΟ ΚΥΜΑ», το «ΣΤΟ ΧΡΙΣΤΟ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡΟ» και η «ΦΟΝΙΣΣΑ» είναι μερικά από τα έργα που παρουσιάζονται με τη βοήθεια και άλλων σημαντικών ηθοποιών. Παράλληλα με τη δραματοποίηση αυτή επιχειρείται ανασύσταση στιγμών του μοναχικού βίου του μεγάλου Σκιαθίτη συγγραφέα.








ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟΈρωτας στα χιόνια (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ). Στην εκπομπή «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ», τρεις νεοέλληνες συγγραφείς, ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΤΖΙΑΣ, ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ και ο ΜΕΝΗΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ, παρουσιάζουν το τελευταίο διήγημα του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ «ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΑ ΧΙΟΝΙΑ». Ο καθένας τους διαβάζει αποσπάσματα από αυτό και συνάμα παραθέτει τις απόψεις του για τη γλώσσα, τα πρόσωπα, το χαρακτήρα του πρωταγωνιστή του διηγήματος και για το πώς παρουσιάζεται ο ίδιος ο Α. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ μέσα από τα κείμενά του.









ΚΥΡ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕ... ΜΗ ΣΤΑΜΑΤΑΣ ΝΑ ΜΑΣ ΜΙΛΑΣ: Χαίρετε αγαπητοί συναμαρτωλοί αδελφοί μου… Καλωσορίσατε στα ραδιοκύματα της εκπομπής μας …μιας βιωματικής προσέγγισης του σωτηρίου Θεϊκού ακαταλήπτου …μιας προσπάθειας να δροσιστεί η άνυδρη ψυχή, να γαληνέψει η τρομαγμένη από της αμαρτίας την ταραχή ζωή μας, με το γλυκύτερο φως του κόσμου. Το Φως του Χριστού μας. Να σπάσει το ανθρωποκτόνο σκοτάδι που γίνεται όλο και πυκνότερο. Συνοδοιπόροι σε μια αγαπητική εν Κυρίω συναλληλία, που συναντά την θέρμη και την ψυχωφελή αγωνία κάθε σύμπονου αδελφού-τεθλιμμένου συνοδίτη, στα ερτζιανά του Θεού και στα ευλογημένα ραδιοφωνικά καταφύγια της Πατρίδας μας. Επιμέλεια παρουσίαση: Νώντας Σκοπετέας








ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΛΥΚΕΙΟ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ: Παραγωγή πολυμεσικών, διαδραστικών & διαδικτυακών εφαρμογών)









Διαδικτυακή Εργασία: www.sophia-ntrekou.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι



«Ἄγγλος ἢ Γερμανὸς ἢ Γάλλος δύναται να εἶναι κοσμοπολίτης ἢ ἀναρχικὸς ἢ ἄθεος ἢ ὄ,τιδηποτε. Ἔκαμε τὸ πατριωτικὸν χρέος του, ἔκτισε μεγάλην πατρίδα. Τώρα εἶναι ἐλεύθερος να ἐπαγγέλλεται, χάριν πολυτελείας, τὴν ἀπιστίαν καὶ τὴν ἀπαισιοδοξίαν. Ἀλλὰ Γραικύλος τῆς σήμερον, ὅστις θέλει να κάμῃ δημοσία τὸν ἄθεον ἢ τὸν κοσμοπολίτην, ὁμοιάζει μὲ νᾶνον ἀνορθούμενον ἐπ’ ἄκρων ὀνύχων καὶ τανυόμενον να φθάσῃ εἰς ὕψος καὶ φανῇ καὶ αὐτὸς γίγας. Τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος, τὸ δοῦλον, ἀλλ’ οὐδὲν ἧττον καὶ τὸ ἐλεύθερον, ἔχει καὶ θὰ ἔχῃ διὰ παντὸς ἀνάγκην τῆς θρησκείας του.»

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Λαμπριάτικος ψάλτης


FaceBook

Aggelos Aslanidis 3 Ιανουαρίου: Δεν έχω διαβάσει πιο πληρέστερη έρευνα για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη από αυτήν της φίλης Σοφίας Ντρέκου! Θα ήταν εγωϊστικό εκ μέρους μου να μην την ανα-δημοσιεύσω, με την ευγενώς και σιωπηρώς προσφερθείσα άδεια της σοφίας!


FaceBook: Σοφία Ντρέκου: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Ο θαυματουργός φτωχόπαπας της Αθήνας Άγιος Νικόλαος Πλανάς (1851-1932): Για τον άγιο αυτό άνθρωπο έγραψαν ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Φώτης Κόντογλου, η Μοναχή Μάρθα και πολλοί άλλοι. Ο Σκιαθίτης διηγηματογράφος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης έψαλλε, μαζί με το συμπατριώτη του διηγηματογράφο Αλέξανδρο Μωραϊτίδη, όταν λειτουργούσε ο Παπα-Νικόλας Πλανάς στα ερημικά εξωκλήσια στην περιοχή των Αθηνών. 2 Μαρτίου 2017

Διαδυκτιακοί τόποι για τον Παπαδιαμάντη

«...μὰ δὲν ἦτον τὸ μυαλό του ρολόϊ 
διὰ νὰ τὰ ἐνθυμῆται ὅλα· 
ἕνας νοῦς, κι αὐτὸς ρωμέϊκος...» 

Παπαδιαμάντης «Τὰ Λιμανάκια» 1907

Δεν υπάρχουν σχόλια: