Ο Άσωτος Υιός: στάδια διάλυσης και αναγέννησης του εαυτού - Μια διαφορετική προσέγγιση | Αέναη επΑνάσταση

Ο Άσωτος στην αγκαλιά της σχέσης πριν από κάθε ερμηνεία. 

Η επιστροφή δεν αποκαθιστά το παρελθόν· ανοίγει μέλλον. Icon of the 

Prodigal Son, with Christ and a repentant Christian, by Elena Murariu (2018)

Η επιστροφή δεν ζητά εξηγήσεις· ζητά χώρο για να υπάρξει.

Μια υπαρξιακή και ψυχολογική ανάγνωση της παραβολής του Ασώτου Υιού: φυγή, αυτονόμηση, σπατάλη, πείνα νοήματος, επιστροφή στον εαυτό και η αγάπη που προηγείται της ερμηνείας και κάθε δικαίωσης

Ο Άσωτος Υιός δεν έφυγε από τον πατέρα· έφυγε από τον εαυτό του

✍🏻 Σοφία Ντρέκου - Αρθρογράφος
(Sophia Drekou, Columnist in Blogger)

Η παραβολή του Ασώτου δεν είναι ιστορία μετάνοιας, αλλά αφήγηση συγκρότησης υποκειμένου. Δεν μιλά για ανυπακοή → τιμωρία → συγχώρεση. Μιλά για έξοδο, διάλυση ταυτότητας, πείνα, συντριβή, επιστροφή και αναγέννηση του εαυτού.

• Εισαγωγή

Η παραβολή του Ασώτου Υιού διαβάζεται συνήθως ως αφήγηση ηθικής αποτυχίας και συγχώρεσης. Όμως, αν αποσπάσουμε για λίγο το βλέμμα μας από την αμαρτία και τη μετάνοια, αποκαλύπτεται κάτι βαθύτερο: μια ακριβής περιγραφή της υπαρξιακής πορείας του ανθρώπου προς τη συγκρότηση του εαυτού του.

Ο Άσωτος δεν είναι απλώς ανυπάκουος. Είναι ανώριμος υπαρξιακά. Δεν γνωρίζει ακόμη ποιος είναι, ούτε τι σημαίνει να υπάρχει κανείς σε σχέση. Η πορεία του δεν είναι ευθύγραμμη, ούτε ηθικά προβλέψιμη. Είναι πορεία διάλυσης, απώλειας, πείνας και τελικά επιστροφής - όχι πρώτα στον πατέρα, αλλά στον εαυτό του.

Η παραβολή δεν μας δείχνει πώς «διορθώνεται» ένας άνθρωπος.
Μας δείχνει πώς γεννιέται.

🟡 1. Η απαίτηση της κληρονομιάς - Αυτονόμηση χωρίς εαυτό

Η πρώτη πράξη του Ασώτου είναι αποκαλυπτική: ζητά το μερίδιο της περιουσίας που του αναλογεί ενώ ο πατέρας ζει. Δεν πρόκειται απλώς για οικονομική απαίτηση. Πρόκειται για μια πρόωρη διεκδίκηση αυτάρκειας, για την ψευδαίσθηση ότι μπορεί κανείς να υπάρξει πλήρως χωρίς δεσμό.

Ψυχολογικά, εδώ συναντάμε το αίτημα της απόλυτης αυτονομίας: «Θέλω να ζήσω μόνος μου, με τους δικούς μου όρους, χωρίς να οφείλω».

Ο Άσωτος δεν απορρίπτει τον πατέρα· απορρίπτει τη σχέση. Δεν αντέχει ακόμη το βάρος του ανήκειν. Επιθυμεί την ελευθερία χωρίς ευθύνη, την ύπαρξη χωρίς όριο.

Σε αυτό το σημείο, η σκέψη του Σαίρεν Κίρκεγκωρ (Søren Kierkegaard) φωτίζει σιωπηλά την παραβολή. Ο Άσωτος βρίσκεται στο αισθητικό στάδιο της ύπαρξης: η ζωή ως δυνατότητα, εμπειρία, απόλαυση. Το υποκείμενο πιστεύει ότι μπορεί να συγκροτηθεί μέσα από την επιλογή, χωρίς ακόμη να έχει αντιμετωπίσει την αγωνία και την ευθύνη του είναι.

Η απαίτηση της κληρονομιάς δεν είναι επανάσταση.
Είναι ανωριμότητα.

Και γι’ αυτό ο πατέρας δεν αντιστέκεται. Η έξοδος είναι αναγκαία. 

Ο εαυτός δεν συγκροτείται με απαγορεύσεις, αλλά με δοκιμή και πτώση.
Η έξοδος έχει ήδη ξεκινήσει ακόμη κι αν ο ίδιος δεν το γνωρίζει.

🟨 2. Η «μακρινή χώρα» - Φυγή από το νόημα και πτώση στην ανωνυμία

Η παραβολή δεν προσδιορίζει τη «μακρινή χώρα». Και αυτό δεν είναι έλλειψη λεπτομέρειας· είναι ακρίβεια. Δεν πρόκειται για τόπο, αλλά για κατάσταση ύπαρξης. 

Η μακρινή χώρα είναι ο χώρος όπου ο άνθρωπος ζει χωρίς αναφορά, χωρίς πλαίσιο, χωρίς μνήμη σχέσης.

Ο Άσωτος δεν φεύγει απλώς από το σπίτι. Φεύγει από τον συμβολικό κόσμο που τον όριζε. Από τη γλώσσα του ανήκειν, από το βλέμμα που τον αναγνώριζε, από τη σχέση που του έδινε όνομα. Στη μακρινή χώρα δεν είναι «υιός». Είναι απλώς κάποιος.

Εδώ η παραβολή αγγίζει μια βαθιά υπαρξιακή εμπειρία: την πτώση στην ανωνυμία. Ο άνθρωπος πιστεύει ότι αποδεσμεύεται, αλλά στην πραγματικότητα απογυμνώνεται. Η ελευθερία που δεν έχει ρίζα μετατρέπεται σε διάχυση, και η αυτονομία σε απώλεια προσανατολισμού.

Σιωπηλά, πίσω από αυτή την κίνηση, διακρίνεται αυτό που ο Μάρτιν Χάιντεγκερ (Martin Heidegger) περιγράφει ως πτώση: η ύπαρξη γλιστρά από το αυθεντικό είναι σε μια καθημερινότητα χωρίς βάθος, σε έναν τρόπο ζωής όπου «όλοι ζουν έτσι» και κανείς δεν ζει πραγματικά. Ο Άσωτος δεν επιλέγει συνειδητά την ανωνυμία· απλώς παύει να αντιστέκεται σε αυτήν.

Η μακρινή χώρα είναι ο κόσμος της διάχυσης: σχέσεις χωρίς πρόσωπο, εμπειρίες χωρίς συνέχεια, χρόνος χωρίς μνήμη. Είναι ο χώρος όπου τίποτα δεν κρατά, γιατί τίποτα δεν δεσμεύει. Και γι’ αυτό, όσο περισσότερο φαίνεται ελεύθερη, τόσο περισσότερο γίνεται άδεια.

Σε αυτό το σημείο, ο Άσωτος δεν έχει ακόμη καταρρεύσει. Αλλά έχει ήδη χαθεί. Δεν πονά ακόμη· απλώς δεν ανήκει πουθενά. Και αυτή η απώλεια ανήκειν είναι πιο επικίνδυνη από κάθε ορατή πτώση, γιατί δεν γίνεται αμέσως αντιληπτή.

Η μακρινή χώρα δεν είναι τιμωρία.
Είναι το φυσικό τοπίο μιας ύπαρξης που δοκίμασε να ζήσει χωρίς δεσμό.

...σαν δρόμος που ανοίγει χωρίς πινακίδες, αλλά με κατεύθυνση.

🟡 3: Η σπατάλη - Η απόλαυση ως υποκατάστατο ύπαρξης

(...όπου η διάχυση γίνεται εξάντληση και η ελευθερία αρχίζει να μετατρέπεται σε αδιέξοδο)

Η σπατάλη του Ασώτου δεν είναι πρωτίστως οικονομική. Είναι υπαρξιακή. Δεν χάνει μόνο τα υπάρχοντά του· χάνει τη συνοχή του εαυτού του. Η παραβολή μιλά για «ζῶν ἀσώτως, Λουκάς 15:13)», όχι απλώς για επιπολαιότητα, αλλά για ζωή χωρίς κέντρο, χωρίς εσωτερικό άξονα που να συγκρατεί το είναι.

Η απόλαυση εμφανίζεται εδώ ως λύση. Όχι ως χαρά, αλλά ως αναισθητικό. Όταν ο άνθρωπος δεν ξέρει ποιος είναι, προσπαθεί να αισθανθεί κάτι... οτιδήποτε. Η εμπειρία αντικαθιστά το νόημα. Η ένταση υποκαθιστά την ύπαρξη.

Ο Άσωτος δεν απολαμβάνει επειδή είναι πλήρης.
Απολαμβάνει επειδή είναι κενός.

Η σπατάλη γίνεται μια απεγνωσμένη προσπάθεια να γεμίσει αυτό το κενό. Όμως όσο περισσότερα καταναλώνει, τόσο πιο καθαρά αποκαλύπτεται η απουσία. Η απόλαυση δεν συγκροτεί· διασκορπίζει. Δεν ενοποιεί τον εαυτό· τον κατακερματίζει. Κάθε εμπειρία τελειώνει γρήγορα και απαιτεί την επόμενη, όχι από επιθυμία, αλλά από ανάγκη.

Εδώ η ψυχαναλυτική ματιά της Φρανσουάζ Ντολτό (Françoise Dolto) φωτίζει διακριτικά την πορεία του Ασώτου. Το υποκείμενο, για να ωριμάσει, χρειάζεται να δοκιμάσει την αυτονόμησή του μέχρι τέλους - και να αποτύχει. Όχι ως τιμωρία, αλλά ως παιδαγωγία της πραγματικότητας. Η αποτυχία δεν ακυρώνει το πρόσωπο· αποκαλύπτει τα όριά του.

Η σπατάλη, έτσι, δεν είναι απλώς λανθασμένη επιλογή. Είναι αναγκαίο στάδιο. Χωρίς αυτήν, ο Άσωτος θα παρέμενε στη φαντασίωση της αυτάρκειας. Μόνο μέσα από την εξάντληση της απόλαυσης γίνεται φανερό ότι η ζωή δεν αντέχει να στηριχθεί πάνω της.

Σε αυτό το σημείο, η εμπειρία του Ασώτου συναντά με ακρίβεια τη σύγχρονη συνθήκη. Η αδιάκοπη κατανάλωση, η συνεχής αναζήτηση εμπειριών, η φυγή στη διασκέδαση ή στην υπερδιέγερση λειτουργούν συχνά ως υποκατάστατα ύπαρξης. Όχι επειδή προσφέρουν πολλά, αλλά επειδή υπόσχονται προσωρινά ότι δεν θα χρειαστεί να αντικρίσουμε το κενό.

Όμως η σπατάλη έχει όριο. Και όταν το όριο φανεί, δεν απομένει τίποτα να καταναλωθεί - ούτε καν η ψευδαίσθηση του εαυτού.

Η απόλαυση, όταν γίνεται τρόπος ζωής, αποκαλύπτει τελικά αυτό που προσπαθούσε να καλύψει: ότι χωρίς νόημα, η ζωή εξαντλείται.

...σαν φως που αρχίζει να τρεμοπαίζει πριν σβήσει.

🟠 4: Ο λιμός – η πείνα νοήματος 

(Εκεί όπου η εξάντληση παύει να καλύπτεται και η ύπαρξη μένει εκτεθειμένη... σαν τελευταίο φως πριν από την πείνα)

Ο λιμός που ακολουθεί δεν είναι απλώς ένα εξωτερικό γεγονός. Δεν λειτουργεί ως θεία τιμωρία ούτε ως αφηγηματική σύμπτωση. Είναι η στιγμή όπου η πραγματικότητα παύει να καλύπτει την υπαρξιακή εξάντληση. Ό,τι μέχρι τώρα αναισθητοποιούσε, αποσύρεται. Και ο Άσωτος μένει εκτεθειμένος.

Η πείνα εδώ δεν είναι πρωτίστως σωματική. Είναι πείνα νοήματος. Πείνα σχέσης. Πείνα ταυτότητας. Ο άνθρωπος που προσπάθησε να ζήσει χωρίς κέντρο, ανακαλύπτει ότι δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς αναφορά. Όχι επειδή το επιθυμεί, αλλά επειδή το χρειάζεται.

Ο Άσωτος φτάνει στο σημείο να βόσκει χοίρους και να επιθυμεί την τροφή τους. Η εικόνα δεν είναι μόνο κοινωνικά ταπεινωτική· είναι υπαρξιακά αποκαλυπτική. Έχει κατέβει κάτω από το επίπεδο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας όχι επειδή «έπεσε», αλλά επειδή έχασε το νόημα του εαυτού του. Δεν πονά μόνο το σώμα. Πονά το «ποιος είμαι».

Εδώ η σκέψη του Βίκτορ Φρανκλ (Viktor Frankl) γίνεται ιδιαίτερα διαφωτιστική. Όταν ο άνθρωπος στερείται νοήματος, δεν καταρρέει θεαματικά· αδειάζει. Η ύπαρξη γίνεται βάρος, ο χρόνος εχθρός, η ζωή κάτι που πρέπει απλώς να αντέχεται. Δεν χρειάζεται εξωτερική καταστροφή. Αρκεί η απουσία σκοπού.

Ο λιμός απογυμνώνει τον Άσωτο από κάθε ψευδαίσθηση. Δεν υπάρχει πια απόλαυση να καταναλωθεί, εμπειρία να αποσπάσει, ρόλος να υποδυθεί. Ό,τι είχε χτίσει για να αποφύγει τον εαυτό του έχει καταρρεύσει. Και αυτό που απομένει δεν είναι ενοχή, αλλά σιωπή.

Σε αυτό το σημείο, ο άνθρωπος δεν μπορεί πια να κρυφτεί. Ούτε από τους άλλους ούτε από τον εαυτό του. Η πείνα νοήματος λειτουργεί σαν καθρέφτης: δείχνει όχι τι έλειψε από τη ζωή του, αλλά τι δεν υπήρξε ποτέ πραγματικά παρόν.

Ο λιμός δεν είναι τέλος.
Είναι το κατώφλι.

Για πρώτη φορά, ο Άσωτος δεν προσπαθεί να γεμίσει το κενό. Το αντέχει. Και αυτή η αντοχή, όσο επώδυνη κι αν είναι, ανοίγει τον δρόμο για κάτι που μέχρι τώρα ήταν αδύνατο: την επίγνωση.

🟣 5: «Εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθών» – Η στιγμή της αλήθειας
(Η καρδιά της παραβολής: εκεί όπου η πείνα μετατρέπεται σε επίγνωση - σαν παύση πριν από την επιστροφή)

Η φράση είναι σύντομη, σχεδόν λιτή: «εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθών» (Λουκάς 15:17). Κι όμως, μέσα της χωρά ολόκληρη η στροφή της ανθρώπινης ύπαρξης. Η παραβολή δεν λέει ότι ο Άσωτος μετανοεί, ούτε ότι αισθάνεται ενοχή. Λέει ότι έρχεται στον εαυτό του. Και αυτή η διατύπωση δεν είναι ηθική· είναι υπαρξιακή.

Μέχρι εδώ, ο Άσωτος ζούσε εκτός εαυτού. Στην απόλαυση, στη φυγή, στη διάχυση, στην πείνα. Τώρα, για πρώτη φορά, παύει να κινείται προς τα έξω. Στέκεται. Δεν βρίσκει λύση· βρίσκει πραγματικότητα. Δεν παρηγορείται· συνειδητοποιεί.

Η πείνα δεν εξαφανίζεται. Μετασχηματίζεται. Από ανάγκη γίνεται επίγνωση. Από έλλειψη γίνεται λόγος. Ο Άσωτος δεν σκέφτεται πια πώς να σωθεί, αλλά πώς να σταθεί αληθινά απέναντι στον εαυτό του. Και αυτή η στροφή δεν είναι ανακούφιση· είναι ρήξη.

Εδώ φωτίζεται καθαρά η σκέψη του Σαίρεν Κίρκεγκωρ (Søren Kierkegaard). Η απόγνωση δεν είναι απλώς πάθηση· είναι η κατάσταση όπου ο άνθρωπος αναγκάζεται να δει ποιος είναι χωρίς τα προσωπεία του. Η αλήθεια του εαυτού δεν αποκαλύπτεται στην επιτυχία, αλλά στη στιγμή που καταρρέει η φαντασίωση της αυτάρκειας.

Το «εἰς ἑαυτὸν ἐλθών» δεν σημαίνει αυτογνωσία με την έννοια της αυτοβελτίωσης. Δεν είναι στιγμή ενδυνάμωσης. Είναι στιγμή απογύμνωσης. Ο Άσωτος δεν ανακαλύπτει ότι αξίζει περισσότερο· ανακαλύπτει ότι δεν είναι αυτό που νόμιζε. Και αυτή η διαπίστωση, όσο επώδυνη κι αν είναι, τον απελευθερώνει από το ψεύδος.

Για πρώτη φορά, ο εαυτός παύει να είναι σχέδιο και γίνεται δεδομένο. Ο Άσωτος δεν προσπαθεί να φανεί καλύτερος ούτε να δικαιολογηθεί. Δεν διαπραγματεύεται. Βλέπει. Και αυτό το βλέμμα, στραμμένο προς τα μέσα, είναι η πιο ριζική πράξη όλης της πορείας.

Η αλήθεια δεν τον σώζει.
Αλλά του επιτρέπει να υπάρξει χωρίς άμυνα.

Από εδώ και πέρα, τίποτα δεν θα είναι ίδιο. Όχι επειδή λύθηκε το πρόβλημα, αλλά επειδή ο άνθρωπος έπαψε να κρύβεται από τον εαυτό του. Και αυτή η παύση είναι το προαπαιτούμενο κάθε επιστροφής.

🟪 6: Η απόφαση της επιστροφής - όχι εξιλέωση, αλλά αποδοχή του ορίου
(εκεί όπου η επίγνωση μετατρέπεται σε πράξη - σαν φως που δεν υπόσχεται, αλλά αποκαλύπτει)

Η απόφαση της επιστροφής δεν γεννιέται από ελπίδα ανταμοιβής. Ο Άσωτος δεν σηκώνεται για να αποκατασταθεί, ούτε για να επανακτήσει όσα έχασε. Σηκώνεται γιατί δεν αντέχει πια το ψεύδος. Η επιστροφή δεν είναι πράξη θάρρους· είναι πράξη αναγκαιότητας.

Το κρίσιμο σημείο εδώ είναι ότι ο Άσωτος δεν διεκδικεί. Δεν σχεδιάζει να ξανακερδίσει θέση, κύρος ή ταυτότητα. Η απόφασή του είναι ελάχιστη: να υπάρξει χωρίς αξιώσεις, να δεχθεί μια ζωή στο περιθώριο. Αυτό δεν είναι αυτοτιμωρία. Είναι αποδοχή του ορίου.

Για πρώτη φορά, ο Άσωτος παραιτείται από τη φαντασίωση ότι μπορεί να είναι κάτι περισσότερο απ’ αυτό που είναι. Δεν οραματίζεται μια «καλύτερη εκδοχή» του εαυτού του. Αποδέχεται την πραγματικότητα του παρόντος του. Και αυτή η αποδοχή, όσο σκληρή κι αν φαίνεται, αποτελεί την πρώτη ώριμη στάση απέναντι στη ζωή.

Η επιστροφή, έτσι νοημένη, δεν είναι ηθική διόρθωση. Είναι υπαρξιακή ευθυγράμμιση. Ο άνθρωπος παύει να ζει πάνω από τις δυνατότητές του, πάνω από τις σχέσεις του, πάνω από την αλήθεια του. Κατεβαίνει στο πραγματικό. Εκεί όπου δεν υπάρχουν ρόλοι, μόνο ευθύνη.

Σε αυτό το σημείο καταρρέει ο μύθος της εξιλέωσης. Ο Άσωτος δεν επιστρέφει για να «διορθώσει» το παρελθόν ούτε για να εξαγοράσει την αποτυχία του. Δεν προσφέρει τίποτα ως αντάλλαγμα. Η μόνη του προσφορά είναι η ειλικρίνεια της ήττας. Και αυτή η ειλικρίνεια είναι ασύμβατη με κάθε ηθικό παζάρι.

Η απόφαση της επιστροφής δεν υπόσχεται λύση. Υπόσχεται μόνο αλήθεια. Και αυτό αρκεί για να κινηθεί κανείς. Όχι επειδή πιστεύει ότι θα γίνει δεκτός, αλλά επειδή έχει αποδεχθεί ότι δεν μπορεί πια να ζει αλλιώς.

Η επιστροφή, πριν ακόμη πραγματοποιηθεί, έχει ήδη αλλάξει τον Άσωτο.
Όχι επειδή τον βελτίωσε, αλλά επειδή τον προσγείωσε.

🟣 7: Ο πατέρας – η αγάπη που προηγείται της ερμηνείας
(...εκεί όπου η ανθρώπινη λογική παύει να έχει τον τελευταίο λόγο ...σαν βήμα που δεν ξέρει αν θα βρει έδαφος, αλλά προχωρά)

Ο πατέρας της παραβολής δεν λειτουργεί ως κριτής, ούτε ως παιδαγωγός που περιμένει τη σωστή στιγμή για να αποδώσει μάθημα. Δεν ζητά εξηγήσεις. Δεν απαιτεί αφήγηση. Δεν περιμένει να ολοκληρωθεί η απολογία. Η στάση του διακόπτει απότομα κάθε λογική ανταλλαγής.

Ο Άσωτος επιστρέφει με λόγια έτοιμα, με ένα ελάχιστο σχέδιο επιβίωσης. Ο πατέρας δεν του επιτρέπει καν να το ολοκληρώσει. Τρέχει προς αυτόν, τον αγκαλιάζει, τον επαναφέρει στη σχέση πριν ακουστεί η ερμηνεία της αποτυχίας. Αυτή η χρονική προτεραιότητα δεν είναι συναισθηματική· είναι υπαρξιακή.

Η αγάπη εδώ δεν είναι ανταπόκριση. Είναι πρωτοβουλία. Δεν βασίζεται σε αλλαγή συμπεριφοράς, αλλά σε αναγνώριση προσώπου. Ο πατέρας δεν βλέπει έναν μεταμελημένο άνθρωπο· βλέπει υιό. Και αυτή η αναγνώριση προηγείται κάθε αξιολόγησης, κάθε αποκατάστασης, κάθε όρου.

Σε αυτό το σημείο, η παραβολή ανατρέπει τη συνήθη ανθρώπινη λογική: ο άνθρωπος δεν αποκαθίσταται επειδή εξήγησε σωστά τον εαυτό του, αλλά επειδή αναγνωρίστηκε πριν προλάβει να τον υπερασπιστεί. Η σχέση προηγείται της αφήγησης. Το πρόσωπο προηγείται της ταυτότητας.

Ο πατέρας δεν αναιρεί την αλήθεια της πτώσης. Αρνείται, όμως, να τη χρησιμοποιήσει ως φίλτρο αποδοχής. Και με αυτή την άρνηση, δεν επαναφέρει απλώς το παρελθόν· ανοίγει μέλλον. Ο Άσωτος δεν επιστρέφει εκεί απ’ όπου έφυγε. Εισέρχεται σε έναν χώρο όπου μπορεί πια να υπάρξει χωρίς να αποδείξει την αξία του.

Αυτή η αγάπη δεν λειτουργεί ως ψυχολογική παρηγοριά. Είναι οντολογική αποκατάσταση. Ο πατέρας δηλώνει, με την πράξη του, ότι το είναι του ανθρώπου δεν εξαντλείται στην αποτυχία του. Και αυτή η δήλωση συγκρούεται με κάθε κοινωνία αξιολόγησης, με κάθε σύστημα που μετρά την αξία βάσει επίδοσης, συνέπειας ή ηθικής καθαρότητας.

Ο πατέρας δεν ακυρώνει την πορεία του Ασώτου. Την σφραγίζει. Δείχνει ότι η διάλυση δεν ήταν μάταιη, γιατί οδήγησε σε μια σχέση που δεν στηρίζεται πια στη φαντασίωση της αυτάρκειας, αλλά στην αλήθεια της ύπαρξης.

Η παραβολή δεν κλείνει με λύση. Κλείνει με σχέση.
Και αυτή η σχέση δεν ερμηνεύει... χωρά.

...σαν σπίτι που δεν ρωτά γιατί γύρισες.

🌗 Επίλογος - Υπαρξιακή εξουθένωση, φυγή και η επιστροφή στον εαυτό σήμερα

Η παραβολή του Ασώτου Υιού δεν ανήκει στο παρελθόν· μιλά με ακρίβεια στη δική μας εποχή. Ζούμε σε έναν κόσμο που ενθαρρύνει διαρκώς την έξοδο: από τον εαυτό, από το σώμα, από τη σχέση, από το όριο. Μια κοινωνία που εξυμνεί την αυτάρκεια, την επίδοση και την αυτοπραγμάτωση, αλλά σιωπά μπροστά στην υπαρξιακή εξουθένωση που αυτές συχνά γεννούν.

Η εξουθένωση σήμερα δεν είναι απλώς κόπωση από την εργασία. Είναι κόπωση από τον εαυτό που πρέπει συνεχώς να αποδεικνύει την αξία του. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος έχει εξαντλήσει όλους τους ρόλους, όλες τις προσδοκίες, όλες τις ταυτότητες - και δεν αντέχει πια να τις υποστηρίζει. Όπως ο Άσωτος, έχει φύγει μακριά όχι επειδή μισούσε το σπίτι, αλλά επειδή δεν ήξερε ακόμη πώς να κατοικήσει τον εαυτό του.

Η φυγή σήμερα δεν παίρνει πάντα τη μορφή της ασωτίας. Παίρνει τη μορφή της υπερδραστηριότητας, της αδιάκοπης κατανάλωσης, της ψηφιακής διάχυσης, της ζωής χωρίς παύση. Και, όπως τότε, έτσι και τώρα, αυτή η φυγή δεν οδηγεί στην ελευθερία, αλλά στην ανωνυμία. Ο άνθρωπος γίνεται λειτουργικός, αλλά όχι παρών.

Η επιστροφή, λοιπόν, δεν είναι επιστροφή σε ένα εξιδανικευμένο παρελθόν. Είναι επιστροφή στον εαυτό, όπως είναι - περιορισμένο, τρωτό, ατελές. Είναι η στιγμή που παύουμε να ζητάμε από τη ζωή να μας δικαιώσει και αρχίζουμε να αντέχουμε την αλήθεια μας. Όχι για να διορθωθούμε, αλλά για να υπάρξουμε χωρίς ψεύδος.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο επείγον ερώτημα της εποχής μας:
όχι πώς θα πετύχουμε περισσότερο,
αλλά πού - και σε ποια σχέση - μπορούμε ακόμη να επιστρέψουμε
χωρίς να χρειαστεί να αποδείξουμε ότι το αξίζουμε.
Ο Άσωτος δεν μας δείχνει πώς να γίνουμε καλύτεροι.
Μας δείχνει πώς να σταματήσουμε να διαλυόμαστε.

...σαν αυλαία που πέφτει και μένει σιωπή.

Ο Άσωτος Υιός δεν αφηγείται την πορεία από την αμαρτία στη συγχώρεση, αλλά τη διαδρομή του ανθρώπου από τη φαντασίωση της αυτάρκειας, στη διάλυση του εαυτού, στην πείνα νοήματος και τελικά στην επιστροφή σε μια σχέση που προηγείται κάθε ερμηνείας και κάθε δικαίωσης.

Αφηγείται τη στιγμή όπου ο άνθρωπος, έχοντας εξαντλήσει κάθε απόπειρα να σωθεί μόνος του, στέκεται γυμνός απέναντι στον εαυτό του και ανακαλύπτει ότι η αλήθεια δεν αρχίζει με τη δικαίωση, αλλά με την κατάρρευση της αυτάρκειας και την αποδοχή μιας σχέσης που δεν θεμελιώνεται στην αξία, αλλά στην ύπαρξη.

...σαν ανάσα μετά από μακρύ δρόμο.


Sophia Drekou | Αέναη επΑνάσταση

▶️ ΔΕΙΤΕ επίσης: Η Επιστροφή του Ασώτου Υιού: Ψυχολογική και Τεχνική Ανάλυση του Αριστουργήματος του Ρέμπραντ - Συμβολισμοί & Rembrandt Lighting

📖 Διαβάστε περισσότερα για την παραβολή του Ασώτου Υιού εδώ


Περισσότερα Θέματα: Τριώδιο, Θεολογία,
Κυριακοδρόμιο, Μεταστροφές, Διάλογοι







Εισαγωγή για διάλογο με Αναγνώστες και Αναγνώστριες

Ο Άσωτος Υιός δεν είναι θρησκευτικό σύμβολο του παρελθόντος. Είναι το πρόσωπο της εποχής μας. Σε μια κοινωνία που εξαντλεί τον άνθρωπο με ρόλους, επιδόσεις και ταυτότητες, η φυγή δεν μοιάζει πια με ασωτία, αλλά με υπερπροσαρμογή. Η εξουθένωση δεν έρχεται από την αμαρτία, αλλά από τη ζωή χωρίς κέντρο. Η επιστροφή δεν είναι ηθική διόρθωση· είναι υπαρξιακή ανάγκη.

Η παραβολή του Ασώτου δεν μιλά για καλούς και κακούς. Μιλά για ανθρώπους που διαλύθηκαν προσπαθώντας να σωθούν μόνοι τους... και για μια σχέση που δεν απαιτεί απόδειξη αξίας για να υπάρξει. Ίσως τελικά το πιο ριζοσπαστικό ερώτημα της εποχής μας να μην είναι πώς θα γίνουμε καλύτεροι, αλλά πού μπορούμε να επιστρέψουμε χωρίς να χρειαστεί να δικαιολογηθούμε.

Ερωτήσεις διαλόγου

1. Μήπως σήμερα ο Άσωτος δεν φεύγει από το σπίτι, αλλά από τον εαυτό του;
2. Πόσο «ελεύθερη» είναι μια κοινωνία που εξαντλεί τους ανθρώπους μέχρι διάλυσης;
3. Είναι η υπαρξιακή εξουθένωση ατομική αποτυχία ή κοινωνικό σύμπτωμα;
4. Πώς μετατρέπεται η αυτάρκεια από ιδανικό σε παγίδα;
5. Υπάρχει χώρος για επιστροφή σε έναν κόσμο που λειτουργεί μόνο με αξιολόγηση;
6. Ποια μορφή παίρνει σήμερα η «μακρινή χώρα»... εργασία, κατανάλωση, ψηφιακή ζωή;
7. Μπορεί μια κοινωνία να αντέξει την ανθρώπινη αδυναμία χωρίς να τη στιγματίσει;
8. Πότε η αυτοπραγμάτωση γίνεται απλώς ένας πιο κομψός τρόπος εξουθένωσης;
9. Τι σημαίνει «σχέση» σε μια εποχή που όλα μετρώνται με απόδοση και αποτέλεσμα;
10. Αν η επιστροφή δεν είναι εξιλέωση, τότε τι ζητά πραγματικά από εμάς;

• Πώς θα συνέδεες την πορεία του Ασώτου με τη σύγχρονη διάλυση του εαυτού μέσα σε συστήματα που αποδομούν τη σχέση και αναδομούν τον άνθρωπο ως λειτουργία;

Οι Αναγνώστες και Αναγνώστριες σχολιάζουν

Sophia Drekou:Ποια μορφή παίρνει σήμερα η «μακρινή χώρα»... εργασία, κατανάλωση, ψηφιακή ζωή; 1 ημ.

Sophia Drekou: Πώς μετατρέπεται η αυτάρκεια από ιδανικό σε παγίδα; 1 ημ.

Απάντηση Παραδοσιακός Αργαλειός: Νομίζουμε λαθεμένα ότι μπορούμε να γίνουμε αυτάρκεις. Το νομίζουμε από τον καιρό του Αδάμ και της Εύας. Δεν είναι όμως η αυτάρκεια στη φύση μας. 1 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: Παραδοσιακός Αργαλειός, ναι... και αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Η αυτάρκεια γίνεται παγίδα τη στιγμή που παρερμηνεύεται ως αυτοθεμελίωση. Όχι απλώς ως αυτάρκεια μέσων, αλλά ως αυτάρκεια ύπαρξης. Από τον Αδάμ και την Εύα και μετά, το λάθος δεν είναι η επιθυμία ελευθερίας, αλλά η ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να υπάρξουμε χωρίς σχέση... χωρίς Θεό, χωρίς άλλον, χωρίς όριο. Εκεί η αυτάρκεια παύει να είναι δύναμη και γίνεται απομόνωση, άμυνα, αυτοδικαίωση. Η ανθρώπινη φύση δεν είναι αυτάρκης· είναι σχεσιακή. Και όταν ξεχνά αυτή τη δομή της, η αυτάρκεια μετατρέπεται από ιδανικό σε υπαρξιακό αδιέξοδο. 18 ώρ.

Απάντηση Παραδοσιακός Αργαλειός: Για εμένα, κοιτώντας προς τον εαυτό μου και παρατηρώντας συνανθρώπους μου, η "μακρινή χώρα" είναι παντού όπου έξω ταξιδεύει ο νους μας, η επιθυμία και ο λόγος μας, με αποτέλεσμα να απομακρυνόμαστε από τον "τόπο" συνάντησης που μας έχει προκαθορίσει ο Κύριος Ιησούς ότι, αν το θέλουμε, αν το αγαπάμε, μπορούμε να συναντηθούμε μαζί Του. 1 ημ.

Απάντηση Loukia Papadopoulou: Αποδόμηση και Αναγέννηση - Αποκαθήλωση και Ανάσταση. Άλλοι ελευθερώνονται απ'την σκλαβιά..και κάποιοι σκλαβωνονται απ' την ελευθερία. Θερμά Συγχαρητήρια για την τόσο Εξαιρετική ανάλυση και το Φως που σκορπά μέσα μας. Σε Ευχαριστώ πολύ 1 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: Loukia, το είπες με απόλυτη ακρίβεια: η ελευθερία δεν είναι πάντα λύτρωση... μπορεί να γίνει και η πιο ύπουλη μορφή σκλαβιάς, όταν δεν συνοδεύεται από σχέση, νόημα και ευθύνη. Η αποδόμηση και η αναγέννηση, η αποκαθήλωση και η ανάσταση, δεν είναι αντίθετα στάδια· είναι η ίδια πορεία όταν ο άνθρωπος τολμά να δει την αλήθεια του χωρίς άλλοθι. Κι αν κάτι ήθελα να φωτιστεί μέσα από αυτή την ανάλυση, είναι ακριβώς αυτό: ότι το Φως δεν μας χαρίζεται για να μας κολακέψει, αλλά για να μας ελευθερώσει από ό,τι μας κρατά δεμένους... ακόμη κι όταν το λέμε «ελευθερία». 18 ώρ.

Απάντηση Sophia Drekou: Παραδοσιακός Αργαλειός, θα έλεγα πως αγγίζεις τον πυρήνα της παραβολής: η «μακρινή χώρα» δεν είναι γεωγραφία, αλλά διάχυση. Είναι κάθε στιγμή που ο νους, η επιθυμία και ο λόγος μας σκορπίζονται έξω από τον τόπο της σχέσης. Όχι απαραίτητα σε κάτι «κακό», αλλά σε κάτι άλλο από το παρόν της συνάντησης. Και αυτό που λες για τον «τόπο» είναι κρίσιμο: δεν πρόκειται για εξαναγκασμό ούτε για προκαθορισμό χωρίς ελευθερία. Είναι πρόσκληση. Αν το θέλουμε. Αν το αγαπάμε. Η συνάντηση δεν επιβάλλεται· προσφέρεται. Ίσως τελικά η επιστροφή του Ασώτου να μην είναι κίνηση προς τα πίσω, αλλά επαναφορά της προσοχής εκεί όπου η ύπαρξη παύει να διασκορπίζεται και συγκεντρώνεται σε σχέση. 17 ώρ.

Απάντηση Παραδοσιακός Αργαλειός: Θα κρατήσω με ιδιαίτερη ευλάβεια την επισήμανσή σας: "όχι απαραίτητα σε κάτι "κακό"... Έτσι είναι. Καλό ξημέρωμα Κυριακής! 17 ώρ.

Απάντηση Katerina Toska: Δεν νομίζω Σοφία μου να αναφέρεται σε συντριβή, απλά χρησιμοποιείται η ιδέα για τις κηρυγματικες ανάγκες... Ο Ευαγγελιστής λέει ξεκάθαρα ότι ο άσωτος λόγω συγκυριών στέρησης ( υλικής και ηθικής), επιστρέφει στον πάτερα του....Η πραγματική μετάνοια είναι πράξη επιλογής, όχι ανάγκης... 1 ώρ.

Απάντηση Sophia Drekou: Katerina, συμφωνώ σ' ένα σημείο: η μετάνοια δεν μπορεί να είναι απλώς αποτέλεσμα ανάγκης. Αν ήταν έτσι, θα ήταν αντανακλαστική πράξη και όχι ελεύθερη κίνηση του προσώπου. Όμως εδώ είναι, νομίζω, το κρίσιμο βάθος της παραβολής: οι «συγκυρίες στέρησης» δεν παράγουν τη μετάνοια... απογυμνώνουν τις ψευδαισθήσεις. Η πείνα δεν γεννά τη στροφή· αφαιρεί τα προσχήματα. Η επιλογή έρχεται ακριβώς τη στιγμή που ο άνθρωπος, «εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθών», δεν ενεργεί πια μηχανικά, αλλά συνειδητά. Γι’ αυτό και δεν μιλώ για συντριβή ως συναισθηματική κατάρρευση, ούτε για κηρυγματικό σχήμα. Μιλώ για υπαρξιακή στιγμή αλήθειας, όπου η ανάγκη παύει να κυβερνά και γίνεται επίγνωση. Εκεί ακριβώς γεννιέται η ελευθερία της επιλογής. Αν η επιστροφή ήταν απλώς ανάγκη, ο Άσωτος θα ζητούσε επιβίωση. Αντιθέτως, αποδέχεται την απώλεια θέσης, κύρους και ταυτότητας. Και αυτό δεν το κάνει η ανάγκη... το κάνει η ελευθερία. 19 λ.

Απάντηση Katerina Toska: Αυτό το κάνει η ανασφάλεια που προκαλεί η ανάγκη....Λες να ζητήσω ελάχιστα, για να πάρω έστω λίγα.... Σοφία μου ο Ευαγγελιστής Λουκάς δεν κάνει την παραμικρη αναφορά σε αίσθημα νοσταλγίας για την οικογένεια και την πατρίδα.... Απεναντίας αναφέρεται σε μια κατάντια αποτέλεσμα του εγκλυτου βίου, που έπαψε να είναι ελκυστικός στις πόρνες και στις λυκοφιλίες του κι αυτά για ένα καλομαθημένο άτομο, όπως ξέρεις είναι όντως αποδόμηση...... Φυσικά η παραβολή είναι τεράστιας αξίας, δεδομένης της λαχταρας του πατέρα, κατ' επέκταση και του ουράνιου Πατέρα που λαχταρά για όλους μας... Αμαρτωλούς και μη ...Κι όχι μόνο αυτό..Κι η αντίδραση του αδελφού έχει να μας διδάξει.. 6 λ.

Απάντηση Sophia Drekou: Katerina, καταλαβαίνω πολύ καλά αυτό που λες... και δεν το προσπερνώ. Ναι, η ανασφάλεια παίζει ρόλο. Ναι, ο Λουκάς δεν μιλά για νοσταλγία, ούτε για συναισθηματική επιστροφή στην οικογένεια ή την πατρίδα. Και σωστά επισημαίνεις ότι η κατάντια είναι αποτέλεσμα ενός βίου που έπαψε να λειτουργεί ακόμη και ως απόλαυση. Εκεί συμφωνούμε απολύτως.

Εκεί όμως που εγώ επιμένω να σταθώ.. όχι κηρυγματικά, αλλά υπαρξιακά, είναι στο εξής σημείο: η ανάγκη και η ανασφάλεια δεν αρκούν από μόνες τους για να γεννήσουν επιστροφή. Αν αρκούσαν, τότε κάθε πεινασμένος θα επέστρεφε, κάθε αποτυχημένος θα μετανοούσε. Δεν συμβαίνει αυτό.

Το «ἐλθὼν εἰς ἑαυτόν» δεν περιγράφει απλώς έναν άνθρωπο που παζαρεύει για να επιβιώσει. Περιγράφει μια στιγμή αυτοσυνείδησης: βλέπει ποιος έγινε, πού βρίσκεται, και τι δεν μπορεί πια να συνεχίσει να είναι. Το αίτημα «κάνε με έναν από τους μισθωτούς σου» δεν είναι μόνο στρατηγική ελαχιστοποίησης ζημίας· είναι παραίτηση από την προηγούμενη ταυτότητα. Και αυτή η παραίτηση δεν είναι μηχανική... είναι ελεύθερη, όσο κι αν γεννιέται μέσα στη στέρηση.

Και φυσικά, όπως λες, το μέγεθος της παραβολής κορυφώνεται στη λαχτάρα του Πατέρα. Εκεί δεν υπάρχει διάκριση «άξιων» και «ανάξιων», ούτε αμαρτωλών και μη. Όμως ακριβώς γι’ αυτό, η επιστροφή του υιού δεν ακυρώνεται ως πράξη ελευθερίας. Αν όλα ήταν απλώς ανάγκη, τότε η αγκαλιά του Πατέρα θα ήταν φιλανθρωπία· ενώ είναι σχέση. Ίσως, τελικά, η παραβολή να κρατά και τα δύο μαζί... και αυτό την κάνει τόσο ανοιχτή: η ανάγκη που απογυμνώνει, και η ελευθερία που αποφασίζει. Χωρίς να ακυρώνει καμία από τις δύο. 1 λ.

Απάντηση Katerina Toska: Sophia Drekou, σ ευχαριστώ για τον διάλογο μας... Ειλικρινά τον βρίσκω απόλυτα χρήσιμο κι επιδραστικο... Σ ευχαριστώ φίλη μου  🌹8 ώρ.

Απάντηση Sophia Drekou: Katerina, εγώ σε ευχαριστώ. Για τον λόγο σου, για την επιμονή σου στη λεπτομέρεια, για το ότι δεν φοβήθηκες να σταθείς μέσα στον διάλογο χωρίς να τον κλείσεις. Αυτό ακριβώς είναι που τον κάνει χρήσιμο και επιδραστικό: όχι η συμφωνία, αλλά η κοινή αναζήτηση της αλήθειας με σεβασμό και βάθος. Χαίρομαι πολύ που συναντηθήκαμε έτσι... όχι για να «νικήσει» μια ανάγνωση, αλλά για να φωτιστεί καλύτερα η παραβολή και, τελικά, κι εμείς οι ίδιοι.
Να ’σαι καλά...
🌹...για τους διαλόγους που αξίζουν.

Απάντηση Katerina Toska: Εννοείται..... Μόνο οι κακοπροαίρετοι που στοχεύουν στην επικράτηση, αφήνουν τοξίνη και φεύγουν... Εγώ προσπαθώ να καταλάβω και ξέρω ότι εσύ μπορείς να με διδάξεις πολλά κι αξιόπιστα .

Σχόλιο Georgios Kyprianou: Ο αντικειμενικός σκοπός της παραβολής ήταν ο στιγματισμός της υποκριτικής συμπεριφοράς των φαρισαίων στο πρόσωπο του μεγάλου αδελφού και η ανάδειξη αριστερόβολης και καθολικής και διαρκούς αγάπης του θεού πατέρα. Για να είμαστε πιστοί στο κήρυγμα του Χριστού. Το θέμα της μετανοίας αναφύεται και τονίζεται καθαρά για ποιμαντικούς και εκκλησιαστικούς σκόπους. 5 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: Georgios Kyprianou, πράγματι το ιστορικό πλαίσιο της παραβολής περιλαμβάνει τον έλεγχο της φαρισαϊκής νοοτροπίας και την ανάδειξη της πατρικής αγάπης. Αυτό όμως δεν αναιρεί ότι το κείμενο, όπως παραδίδεται, υπερβαίνει το αρχικό ακροατήριο και λειτουργεί πολυεπίπεδα.

Η παραβολή δεν έχει έναν και μοναδικό «αντικειμενικό σκοπό». Αν περιοριζόταν μόνο στη φαρισαϊκή υποκρισία, δεν θα είχε τη διαχρονική της δυναμική. Ο μεγάλος αδελφός δεν είναι μόνο ιστορικός τύπος· είναι υπαρξιακός.

Όσο για τη μετάνοια: στο κείμενο δεν παρουσιάζεται ως ποιμαντική προσθήκη, αλλά ως εσωτερική κίνηση του προσώπου... «ἐλθὼν εἰς ἑαυτόν». Αυτό δεν είναι εκκλησιαστική ανάγκη· είναι ανθρωπολογική.

Ίσως τελικά η πιστότητα στο κήρυγμα του Χριστού να μην είναι η συρρίκνωση του νοήματος σε μία ανάγνωση, αλλά η δυνατότητα του λόγου Του να φωτίζει διαφορετικά επίπεδα της ανθρώπινης εμπειρίας. 4 ημ.

★ ═════════════ ˗ˏˋ✞ˎˊ˗ ════════════ ★

Ερώτηση: Sophia Drekou: Είναι η υπαρξιακή εξουθένωση ατομική αποτυχία ή κοινωνικό σύμπτωμα; 5 ημ.

Απάντηση ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΜΠΑΣΗΣ: Αέναη επΑνάσταση - Sophia Ntrekou, Νομίζω ότι το επίκεντρο της παραβολής είναι στό μεγαλείο της θεραπευτικής δύναμης της συγχώρεσης, η συγχώρεση είναι θεραπεία. Η ασωτία ,η αποτυχία δεν θεραπεύονται με την καλοσύνη, μα με την συγχώρεση. 4 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΜΠΑΣΗΣ, πως φαίνεται καθαρά ότι ούτε καν διαβάσατε το άρθρο μου... γιατί οι απορίες σας λύνονται εκεί.

anyway...

Η συγχώρεση πράγματι θεραπεύει... αλλά δεν είναι το επίκεντρο της παραβολής. Αν ήταν, τότε ο πατέρας θα περίμενε εξομολόγηση, μετάνοια ολοκληρωμένη και αίτημα συγχώρεσης. Δεν κάνει τίποτα από αυτά.

Η παραβολή δεν κορυφώνεται στη συγχώρεση, αλλά στη σχέση που προηγείται της συγχώρεσης. Ο πατέρας δεν συγχωρεί πρώτα· αγκαλιάζει πρώτα. Δεν θεραπεύει την ασωτία με «καλοσύνη» ούτε με συγχώρεση ως πράξη ηθική, αλλά με αποκατάσταση σχέσης πριν καν ειπωθεί ο λόγος της ενοχής.

Αυτό είναι και το δύσκολο σημείο της παραβολής... και γι’ αυτό συχνά παρακάμπτεται. Η θεραπεία δεν έρχεται επειδή συγχωρήθηκε το παρελθόν, αλλά επειδή ο άνθρωπος έπαψε να είναι μόνος.

Αν η συγχώρεση ήταν αρκετή, ο πρεσβύτερος υιός θα ήταν υγιής. Δεν είναι όμως. 3 ημ.

Απάντηση ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΜΠΑΣΗΣ: δεν είναι θέμα διαβάσματος ,είναι θέμα αντίληψης. Το (εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθὼν εἶπε· πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύουσιν ἄρτων, ἐγὼ δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι! βλέπεις ενοχή ή συμφέρον;Μπορεί να μετάνιωσε ,αλλά αν κατά κάποιο τρόπο έβρισκε χρήματα, πάλι στην ασωτία θα γύριζε. Καί πιστεύω ότι η συγχώρεση δεν είναι ηθική πράξη. 2 ώρ.

Απάντηση Sophia Drekou: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΜΠΑΣΗΣ, δεν νομίζω ότι το ερώτημα είναι «ενοχή ή συμφέρον». Το κείμενο δεν περιγράφει ψυχολογικό συναίσθημα, αλλά υπαρξιακή μετατόπιση: «εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθών».

Η πείνα μπορεί να ξεκίνησε ως ανάγκη... αλλά η φράση δηλώνει συνείδηση. Αν ήταν απλώς συμφέρον, ο υιός θα ζητούσε διαπραγμάτευση ή θα απαιτούσε το μερίδιό του ξανά. Αντιθέτως, παραιτείται από την υιότητα και αποδέχεται θέση μισθίου. Αυτό δεν είναι στρατηγική ανόρθωσης· είναι κατάρρευση ταυτότητας.

Όσο για το αν «αν έβρισκε χρήματα θα γύριζε στην ασωτία», αυτό είναι υπόθεση που το κείμενο δεν υποστηρίζει. Η παραβολή δεν εξετάζει πιθανότητες· δείχνει τη στιγμή της στροφής.

Και τωόντι, η συγχώρεση δεν είναι ηθική πράξη. Δεν είναι δικανική πράξη. Είναι σχέση. Γι’ αυτό και προηγείται της ομολογίας.

Το ερώτημα της παραβολής δεν είναι αν ο υιός άξιζε συγχώρεση,
αλλά αν ο πατέρας μπορούσε να πάψει να είναι πατέρας. 1 λ.

Απάντηση ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΜΠΑΣΗΣ: Συμφωνώ απόλυτα! Αυτό έγραψα κι εγώ αλλά με άλλα λόγια.(Τό επίκεντρο της παραβολής είναι στό μεγαλείο της θεραπευτικής δύναμης της συγχώρεσης.(τού Πατέρα) 2 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΜΠΑΣΗΣ επιτρέψτε μου να επιμείνω σε μια ουσιώδη διάκριση, γιατί εδώ δεν πρόκειται για διατύπωση αλλά για κέντρο βάρους.
Εσείς μιλήσατε εξαρχής για «θεραπευτική δύναμη της συγχώρεσης». Εγώ υποστηρίζω ότι το κείμενο δεν κορυφώνεται στη συγχώρεση, αλλά στη σχέση που προηγείται αυτής.
Η συγχώρεση προϋποθέτει ηθικό πλαίσιο. Η αγκαλιά του πατέρα δεν λειτουργεί ηθικά ούτε δικανικά. Δεν προηγείται κρίση, ούτε αξιολόγηση, ούτε αίτημα συγγνώμης. Προηγείται η αποκατάσταση της σχέσης.

Αν το επίκεντρο ήταν η συγχώρεση, τότε η παραβολή θα έκλεινε στη διαγραφή της ενοχής. Δεν κλείνει εκεί. Κλείνει στην επιστροφή της υιότητας.

Και εδώ βρίσκεται η διαφορά μας:
η συγχώρεση θεραπεύει το παρελθόν.
η σχέση αποκαθιστά την ταυτότητα.

Η παραβολή δεν αναλύει νομική άφεση. Αποκαλύπτει πατρότητα που δεν παύει να είναι πατρότητα, ακόμη και πριν εκφωνηθεί η ομολογία. Αυτό είναι το θεολογικό της ρίσκο... και γι’ αυτό επιμένω.

Σας ευχαριστώ για τον διάλογο. 21 ώρ.

Απάντηση ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΜΠΑΣΗΣ: στό μόνο που διαφωνώ είναι ότι ή συγχώρεση δεν έχει σχέση με την ηθική. αλλά να μήν το βαρύνουμε περισσότερο. Και γώ σας ευχαριστώ. 15 ώρ.

Απάντηση Sophia Drekou: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΜΠΑΣΗΣ, η διαφωνία μας ακριβώς εκεί βρίσκεται: αν η συγχώρεση θεμελιώνεται στην ηθική, τότε προϋποθέτει αξιολόγηση πράξεων και απονομή άφεσης. Αν όμως προηγείται της ηθικής, τότε δεν λειτουργεί ως ανταπόδοση, αλλά ως αποκάλυψη σχέσης.

Η χριστιανική συγχώρεση δεν είναι ηθικό σύστημα. Δεν είναι ανταλλαγή «ενοχής–άφεσης». Είναι υπέρβαση της δικανικής λογικής. Ο πατέρας της παραβολής δεν ζυγίζει, δεν κρίνει, δεν αποφαίνεται. Αγκαλιάζει πριν διατυπωθεί η απολογία.

Αυτό ακριβώς την απομακρύνει από την ηθική ως σύστημα και την τοποθετεί στη σφαίρα της αγάπης ως τρόπου υπάρξεως.

Νομίζω ότι εδώ αποτυπώνεται η ουσιαστική μας διαφοροποίηση. 3 λ.

Απάντηση Επαμεινώνδας Χατζηχρόνης: Σε αυτή την παραβολή ίσως φαίνεται και η διαφορά της Ορθοδοξίας από τον χριστιανισμό όπως εξελίχθηκε στην Δύση. Το φεουδαρχικό σύστημα εκεί απαιτούσε τιμωρία αυτού που έκανε παρακοή στον άρχοντα και επηρέασε και την θρησκεία τους. Για την Ορθοδοξία ο αμαρτωλός είναι ασθενής ο οποίος χρειάζεται ίαση, και είναι πάντα καλοδεχούμενος αν μετανοήσει (με την έννοια ότι συνειδητοποιεί το σφάλμα του. 4 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: Επαμεινώνδας Χατζηχρόνης, σημαντική η παρατήρησή σας και αγγίζει πράγματι έναν ιστορικό και θεολογικό πυρήνα. Η δυτική χριστιανική σκέψη διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό μέσα σε φεουδαρχικά και νομικά σχήματα, όπου η παρακοή νοείται ως παράβαση που απαιτεί ποινή. Αντίθετα, στην ορθόδοξη παράδοση η αμαρτία δεν αντιμετωπίζεται πρωτίστως ως έγκλημα, αλλά ως ρήξη σχέσης και ασθένεια του προσώπου.

Ωστόσο, θα πρόσθετα κάτι κρίσιμο: η παραβολή του Ασώτου δεν μένει μόνο στην «ίαση» του αμαρτωλού. Πηγαίνει βαθύτερα. Δεν αποκαθιστά τον υιό επειδή «διόρθωσε τη συμπεριφορά του», αλλά επειδή επανήλθε σε σχέση. Η μετάνοια εδώ δεν είναι απλώς συνειδητοποίηση σφάλματος, αλλά υπαρξιακή στροφή... επιστροφή στον εαυτό και στον Άλλον.

Κι αυτό είναι που κάνει την παραβολή διαχρονικά επικίνδυνη: δεν χωρά εύκολα ούτε σε τιμωρητικά ούτε σε θεραπευτικά σχήματα. Τα υπερβαίνει.

Σημ,: Αν θέλετε διαβάστε το άρθρο μου και θα δείτε ακόμη περισσότερα. Ευχαριστώ. 4 ημ.

Απάντηση Επαμεινώνδας Χατζηχρόνης: Sophia Drekou Προς το παρόν μένω σε αυτό που πολύ επιτυχημένα αναφέρατε. Την σχέση. Και κάτι σχετικό, νομίζω, που το είχα για χρόνια απορία. Πως είναι δυνατόν επάνω στο σταυρό και στο παρά πέντε, ο Ιησούς να βεβαιώνει τον ένα ληστή ότι η συνέχεια του είναι στην Βασιλεία των Ουρανών; Δηλαδή όλα τα εγκλήματα του παραγράφονται; Φαίνεται πως σε αυτή την ζωή δεν χρεωνόμαστε τα λάθη που κάναμε αλλά τι συνειδητοποιήσαμε τελικά. Δεν συνεχίζω επειδή είναι μεγάλοθεολογικο θέμα και άλλων ειδικοτης.

ΥΓ Θα διαβάσω το άρθρο σας. Με βρίσκετε πάλι να περιποιούμαι τους ελαιώνες, σε ένα διάλειμμα.

Δίπλα μου ο γείτονας δεν μπόρεσε φαίνεται να τις μαζέψει. Και μάλλον τα παιδιά του δεν ενδιαφέρονται. Στενοχωριέμαι που βλέπω να αδιαφορούν, επειδή έχει κόπο η ενασχόληση με την γεωργία. Η Φύση δεν αφήνει κενά όμως. Θα ήθελα να έχω γείτονες Έλληνες, και όχι Κινέζους που ήδη μπήκαν σε αυτό το παιγνίδι. Καλή συνέχεια! 4 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: κ. Επαμεινώνδας Χατζηχρόνης, στέκεστε ακριβώς στο κέντρο του μυστηρίου: τη σχέση.

Όσο για την απάντηση στον ληστή δεν είναι νομική ούτε λογιστική. Δεν πρόκειται για «παραγραφή εγκλημάτων», αλλά για κάτι πολύ πιο ριζικό: για τη στιγμή της αλήθειας του προσώπου. Εκεί, «στο παρά πέντε», δεν ζυγίζονται πράξεις, αλλά αποκαλύπτεται προσανατολισμός ύπαρξης. Όχι τι έκανε ο άνθρωπος, αλλά προς τα πού στρέφεται τελικά.

Δεν είναι ότι τα λάθη δεν έχουν βάρος· είναι ότι δεν έχουν τον τελευταίο λόγο. Τον τελευταίο λόγο τον έχει η σχέση, όταν αυτή γίνεται αληθινή, χωρίς άλλοθι και χωρίς χρόνο για διαπραγμάτευση.

Και αυτό που γράφεις για τους ελαιώνες δεν είναι καθόλου άσχετο. Η γη, όπως και η ψυχή, θέλει κόπο, υπομονή και παρουσία. Όταν εγκαταλείπεται, δεν μένει κενή... κάποιος άλλος θα τη δουλέψει. Η Φύση, όπως λες, δεν αφήνει κενά. Το ίδιο και η Ιστορία.

Ίσως τελικά η παραβολή του Ασώτου, ο ληστής πάνω στον Σταυρό και οι ακαλλιέργητοι ελαιώνες να λένε το ίδιο πράγμα με διαφορετική γλώσσα:

ότι ό,τι δεν κατοικείται με σχέση, χάνεται. Καλή δύναμη στους ελαιώνες... εκεί όπου η θεολογία γίνεται πράξη και ιδρώτας. 4 ημ.

Απάντηση Επαμεινώνδας Χατζηχρόνης: Sophia Drekou Έχω ακούσει ότι η Γραφή. επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες. Εγώ, μάλιστα, νομίζω ότι κάθε άνθρωπος την ερμηνεύει σύμφωνα με τις εμπειρίες και τις γνώσεις του. Διαβάζοντας το άρθρο σας (δεν αρκεί μία μόνο ανάγνωση) διαπίστωσα μια υπέροχη, πρόταση προς πρόταση ερμηνεία - ψυχολογική θα έλεγα- που δεν είχα υπόψιν μου. Τα συγχαρητήρια μου! 1 ημ.

Απάντηση Karsahidis Giorgos: Μια ανάλυση δεν έχω ακούσει για τόν πρεσβύτερος υιός τής παραβολής ούτε από ορθόδοξο δόγμα ούτε από ευαγγελικούς ούτε από καθολικούς γιατί; διότι δεν βολεύει διότι ό πρεσβύτερος υιός συμβολίζει τόν σύγχρονο πιστό πού εκκλησιάζεται κάθε μέρα ακροάζεται τόν λόγο εργάζεται κάθε μέρα στον αγρό τού πατέρα, αλλά έχει αίσθημα αξιομησθιας αυτοδικαιωσης είναι φθονερος δεν έχει αληθινή σχέση με θεό κ αδελφό ζεί για τον εαυτούλη του. 4 ημ.

Απάντηση Φωτεινή Διαδρομή: Karsahidis Giorgos Σωστα ...Στην παραβολή εμφανίζονται νομίζω οι δύο όψεις τού Δικαίου: Το Κοσμικό και κείνο τού Θεού ...Ο Πρεσβυτερος είχε τα δίκια του...Έμεινε στον πατέρα του δεν σπατάλησε την περιουσία του σε ασωτίες.... Ο Πατερας του υποδέχεται με τιμές τον αδελφο του ..κλπκλπ...Αυτο δεν φαίνεται δικαιο ..Όμως .... 4 ημ.

Σχόλιο Αλέξης Γούσης: Φωτεινή Διαδρομή ΑΔΈΡΦΙΑ, ΣΥΝΕΛΛΗΝΕΣ, ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΚΑΙ ΜΗ ΕΔΩ ΛΟΓΟΣ ΓΊΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΆΥΛΟ ΠΛΟΥΤΟ ΌΤΑΝ ΠΑΊΡΝΕΙΣ ΓΕΜΊΖΕΙ ΤΟ ΧΕΡΙ ΌΤΑΝ ΔΊΝΕΙΣ ΓΕΜΊΖΕΙ Η ΚΑΡΔΙΆ. ΑΓΑΠΩ=ΑΓΩ ΤΑ ΠΆΝΤΑ. Ο ΚΥΡΙΟΣ ΑΓΆΠΗ ΕΣΤΙ. ΑΣ ΤΟ ΜΑΘΟΥΝ ΟΙ ΑΘΕΟΙ. ΜΗ ΛΗΣΜΟΝΟΥΜΕ ΟΙ ΠΙΣΤΟΙ. Η ΣΗΜΑΊΑ ΣΤΟΝ ΙΣΤΌ ΑΓΑΠΗ ΠΙΣΤΗ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΌ. ΚΑΛΌ ΞΗΜΈΡΩΜΑ 4 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: Karsahidis Giorgos, αυτό που γράφετε δεν ισχύει· και μάλιστα φαίνεται ότι δεν έχει προηγηθεί ούτε στοιχειώδης αναζήτηση. Η παραβολή του πρεσβύτερου υιού έχει αναλυθεί εκτενέστατα:
– στην ορθόδοξη πατερική γραμματεία,
– στη δυτική θεολογία,
– στην ποιμαντική,
– ακόμη και στη σύγχρονη ψυχολογική και κοινωνιολογική ερμηνεία.

Από τον Ιωάννη Χρυσόστομο μέχρι σύγχρονους θεολόγους, ο πρεσβύτερος υιός αποτελεί κεντρικό πρόβλημα της παραβολής: η αυτοδικαίωση, ο φθόνος, η θρησκευτικότητα χωρίς σχέση, η υπακοή χωρίς αγάπη. Τίποτε από αυτά δεν «αποσιωπάται».

Το ότι εσείς δεν έχετε ακούσει ή διαβάσει σχετική ανάλυση δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει. Σημαίνει απλώς ότι δεν αναζητήθηκε.

Και κάτι ακόμη, ουσιαστικότερο: η παραβολή δεν γράφτηκε για να δικαιώσει ούτε τον άσωτο ούτε τον πρεσβύτερο, αλλά για να αποκαλύψει ότι και οι δύο ζουν εκτός σχέσης... ο ένας φεύγοντας, ο άλλος μένοντας.

Αυτό είναι το δύσκολο σημείο. Και αυτό είναι που ενοχλεί. 4 ημ.

Απάντηση Αλέξης Γούσης 4 ημ. ΟΡΘΟΔΟΞΑ = ΟΡΘΉ ΔΌΞΑ - ΔΌΞΑ = ΓΝΩΜΗ - ΕΚΦΡΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΜΗ - ΌΤΑΝ ΈΧΟΥΜΕ ΓΝΏΣΗ Ο ΠΑΝΑΓΑΘΟΣ ΤΡΙΑΔΙΚΟΣ ΜΑΣ ΘΕΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΙ ΒΟΗΘΟΣ. ΑΜΗΝ

Απάντηση Επαμεινώνδας Χατζηχρόνης: Sophia Drekou Σας ευχαριστώ για τις εύστοχες διευκρινήσεις σας, αλλά και για τις ευχές σας. Εργαζόμενος στους ελαιώνες και όχι μόνο, αναρωτιέμαι προς τι αυτή η προσπάθεια μου για την μείωση της εντροπίας, ( στο ελάχιστο τμήμα της αρμοδιότητάς μου) αφού μετά από εμένα... τι; Αλλά και μετά από πέντε δις έτη που ο Ήλιος, ως υπεργίγαντας, θα έχει "καταπιεί" την Γη , προς τί όλα τα έργα μας;

Δεν έχω πρόχειρη απάντηση . Για κάποιο λόγο θα γίνονται που δεν γνωρίζω. Αλλά κάνω αυτό που είναι σύμφωνο με την συνείδηση μου. Ίσως αυτή να γνωρίζει, και ίσως κάποτε μου το αποκαλύψει.

Την καλημέρα μου! Ήρθε η ώρα να διαβάσω το άρθρο σας! 4 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: Επαμεινώνδας Χατζηχρόνης, το ερώτημά σας δεν είναι γεωργικό ούτε κοσμολογικό. Είναι καθαρά υπαρξιακό.

Ναι, σε πέντε δισεκατομμύρια χρόνια ο Ήλιος θα έχει μεταβληθεί και η Γη δεν θα είναι όπως τη γνωρίζουμε. Ναι, η εντροπία αυξάνει. Ναι, όλα όσα φτιάχνουμε είναι χρονικά.
Αλλά η παραβολή του Ασώτου -και η εργασία στους ελαιώνες- δεν απαντούν στο «πόσο θα κρατήσει», αλλά στο «πώς στεκόμαστε τώρα».

Η αξία δεν μετριέται με τη διάρκεια του σύμπαντος. Μετριέται με τη σχέση μέσα στον χρόνο.

Η μείωση της εντροπίας στον ελάχιστο χώρο της ευθύνης σας δεν είναι κοσμικό σχέδιο σωτηρίας· είναι στάση ύπαρξης.

Αν όλα κρίνονταν από το τέλος του ήλιου, τότε πράγματι τίποτα δεν θα είχε νόημα.
Αλλά η ανθρώπινη πράξη δεν αντλεί νόημα από τη βιολογική επιβίωση του πλανήτη. Αντλεί νόημα από το ότι είναι συνειδητή και ελεύθερη.

Ίσως, τελικά, το «προς τι;» να μην απαντιέται με κοσμική αιωνιότητα, αλλά με αυτό που γράψατε μόνος σας: «Κάνω αυτό που είναι σύμφωνο με τη συνείδησή μου.»

Η συνείδηση δεν νικά την εντροπία. Αλλά την αντιμάχεται με νόημα. Και αυτό αρκεί για σήμερα. 1 ημ.

Απάντηση Επαμεινώνδας Χατζηχρόνης: Sophia Drekou Με το "Στο πως στεκόμαστε τώρα" εκφράσατε συνοπτικά και την δική μου άποψη - πίστη. Αυτό θεωρώ ότι είναι το βασικό σε όλες τις εκφράσεις μας. Ο χρόνος δεν είναι θεμελιώδης παράμετρος.

Εντωμεταξύ υπάρχει και ένα άλλο θέμα. Το " ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη" δεν ισχύει. Και όμως την φέρνει. Όταν ένας μόνο άνθρωπος κάνει το σωστό, αυτό έχει επιπτώσεις στο όλον , έστω και αν οι άλλοι δεν το κάνουν. Η εξήγηση μου: όλοι και όλα είναι ένα , και ο,τι κάνει ο ένας επηρεάζει και το όλον. Αρκεί να εντυπωθεί στην συνολική συνείδηση η ιδέα που έφερε ο ένας. Αυτή είναι και μια απάντηση στο " προς τι;".
Αν δεν κάνω λάθος , αυτη την ενότητα , η Ορθοδοξία την ονομάζει " Σώμα Χριστού" .
ΥΓ Διαχωρίζω την Ορθοδοξία από τον παπισμό και τους διάφορους κλάδους των προτεσταντών. Για τις μέχρι τώρα γνώσεις μου πρόκειται για διαφορετικές θρησκείες. 1 ημ.

★ ═════════════ ˗ˏˋ✞ˎˊ˗ ════════════ ★

Ερώτηση Sophia Drekou: Υπάρχει χώρος για επιστροφή σε έναν κόσμο που λειτουργεί μόνο με αξιολόγηση; 6 ημ.

Απάντηση Παραδοσιακός Αργαλειός: Sophia Drekou, Αν εστιάσουμε σωστά στο Πρόσωπο, ναι. Εννοώ, αν πιστεύουμε (Τον εμπιστευθούμε) ότι ο Κύριος και Πατέρας μας, μάς αγαπά απέραντα, εποπτεύει την ξενιτιά μας στη μακρινή χώρα και μπορεί όλους να μας επιστρέψει εφ' όσον ορθοφρονήσουμε. Να εστιάσουμε όμως σε Αυτόν. Μόνο. Γιατί είναι ο Κύριος των πάντων.

Οπότε, δεν θα μας εμ-ποδίζει καμία αξιολόγηση και κανένας αξιολογητής ή αξιολογήτρια. Και τότε ανακαλύπτουμε ότι μπορούμε με σταθερή δύναμη, κατανόηση και τρυφερότητα
να ξεφύγουμε από κάθε εμ-πόδιο και εμ-ποδιστή προς την Επιστροφή κοντά Του. Αυτή είναι η δική μου μικρή πείρα, που μου την δίδαξε και την διδάσκει η ....ανάγκη (σχόλιο στο σχόλιο της αγαπημένης Κατερίνας Τόσκα) • αφού δεν έχω τόσο φιλότιμο και τόση γνώση για να επιστρέψω κοντά Του με ανώτερα κίνητρα. 6 ημ.

Απάντηση Sophia Drekou: Παραδοσιακός Αργαλειός, συγγνώμη που άργησα να δω το σχόλιο...

Συμφωνώ ότι η επιστροφή δεν ξεκινά από την αυτοβελτίωση, αλλά από την εμπιστοσύνη στο Πρόσωπο που μας περιμένει. Ίσως όμως το δύσκολο σημείο είναι αυτό: να εστιάσουμε στον Κύριο, χωρίς να ακυρώσουμε τον κόσμο. Γιατί η επιστροφή δεν είναι φυγή από την αξιολόγηση· είναι μεταμόρφωση του τρόπου που στεκόμαστε μέσα σε αυτήν.

Ο άσωτος δεν βρήκε έναν κόσμο χωρίς κρίση· βρήκε έναν Πατέρα που τον γνώριζε πριν τον κρίνει. Κι εκεί, η αξιολόγηση χάνει την εξουσία της.

Και όπως λέτε, η ανάγκη πολλές φορές γίνεται η πιο αληθινή παιδαγωγία. 3 λ.