Τρίτη, 3 Σεπτεμβρίου 2013

Παπαδιαμάντης και πολιτική (-οί)


Παπαδιαμάντης και πολιτική (-οί)

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, Η ΒΕΝΕΤΙΑ 
ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝ ΓΕΝΕΙ… («X.N.» 18-8-11)
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

O ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Παπαδιαμάντης δεν είναι μόνο επίκαιρος επετειακά, είναι «ζωντανός» πάντα, όχι μόνο για την υπέροχη ιδιόμορφη γλώσσα στην οποία γράφει, αλλά και για τις σκέψεις του που δεν παύουν να είναι επίκαιρες.

ΠΛΗΝ, λοιπόν, της κατά τον Ελύτη «μαγείας» του, αξίζει κανείς να τον διαβάσει και για την εν γένει αντίληψη που είχε για τον κόσμο και τα συμβαίνοντα στην εποχή του. Σε μια εποχή μάλιστα που η βιομηχανική επανάσταση στην Ευρώπη και την Αμερική με την ασυδοσία του κεφαλαίου και την υποστήριξή του από τις τότε πολιτικές ηγεσίες των «πολιτισμένων» χωρών, αποσπάσματα όπως το παρακάτω είναι αξιόλογα και αξιομνημόνευτα. 


Το παρακάτω ειδικά που το βρίσκουμε στο ιστορικής υφής μυθιστόρημά του «Οι έμποροι των εθνών» (1) περιγράφει τι σημαίνει να είσαι Μεγάλη Δύναμη στον καιρό σου και να κάνεις ό,τι γουστάρεις, και τι σημαίνει πολιτικός και πολιτική (όχι μόνο στην Ελλάδα):

«Τι εζήτει η Βενετία πέμπουσα τους στόλους τούτους εις το Αιγαίον; Ό,τι ζητεί ο σφαγεύς παρά του θύματος, τας σάρκας αυτού, ίνα κορέση την πείναν του. Διατί αι ιδιωτικαί αύται και κεκυρωμέναι με τα σήματα του Αγίου Μάρκου επιχειρήσεις; Διατί οι τοσούτοι εργολάβοι των κατακτήσεων, των ως διά δημοπρασίας εκτελουμένων; Η Βενετία προσηγόρευεν εαυτήν Πολιτείαν, και είχεν υιούς τυράννους. Τοις έδιδε το χρίσμα της και τους έπεμπεν ίνα κατακυριεύσωσι της γης. Η γενεαλογία της πολιτικής είναι συνεχής και γνησία κατά τους προγόνους. 


Η αργία εγέννησε την πενίαν. Η πενία έτεκε την πείναν. Η πείνα παρήγαγε την όρεξιν. Η όρεξις εγέννησε την αυθαιρεσίαν. Η αυθαιρεσία εγέννησε την ληστείαν. Η ληστεία εγέννησε την πολιτικήν. Ιδού η αυθεντική καταγωγή του τέρατος τούτου. Τότε και τώρα, πάντοτε η αυτή. Τότε διά της βίας, τώρα διά του δόλου… και διά της βίας. 


Πάντοτε αμετάβλητοι οι σχοινοβάται ούτοι, οι Αθίγγανοι, οι γελωτοποιοί ούτοι πίθηκοι (καλώ δε ούτω τους λεγομένους πολιτικούς). 

Μαύροι χαλκείς κατασκευάζοντες δεσμά διά τους λαούς εν τη βαθυζόφω σκοτία του αιωνίου εργαστηρίου των».

ΚΑΘΕ ΑΛΛΟ σχόλιο, νομίζουμε ότι περιττεύει.

Σημείωση: -(1)Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Οι Έμποροι των Εθνών». Σε φιλολογική επιμέλεια Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλου, «Το Βήμα»-Βιβλιοθήκη, σελ. 232-233, 2011. Η μυθιστορία διαδραματίζεται στο Αιγαίο Πέλαγος την εποχή της κυριαρχίας των Βενετών στα τέλη του 12 με αρχές του 13 αι. μ. Χ. Πρώτη δημοσίευση του μυθιστορήματος αυτού έγινε στην εφημερίδα «Μη Χάνεσαι» (από 5 Νοεμβρίου 1882 έως 8 Φεβρουαρίου 1883). (Στ.Γ.Κ.,stcloris@yahoo.gr, stcloris.gr)


Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851-1911)

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Σκιάθος 4 Μαρτίου 1851 - Σκιάθος 3 Ιανουαρίου 1911), «η κορυφή των κορυφών» κατά τον Κ. Π. Καβάφη, είναι ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λογοτέχνες, γνωστός και ως «ο άγιος των ελληνικών γραμμάτων». Έγραψε κυρίως διηγήματα, τα οποία κατέχουν περίοπτη θέση στη νεοελληνική λογοτεχνία.

Ο ίδιος σε ένα σύντομο αυτοβιογραφικό σημείωμα ιστορεί τη ζωή του:

«Ἐγεννήθην ἐν Σκιάθῳ, τῇ 4 Μαρτίου 1851.

Ἐβγήκα ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον εἰς τὰ 1863, ἀλλὰ μόνον τῷ 1867 ἐστάλην εἰς τὸ Γυμνάσιον Χαλκίδος, ὅπου ἤκουσα τὴν Α' καὶ Β' τάξιν.

Τὴν Γ' ἐμαθήτευσα εἰς Πειραιᾶ, εἴτα διέκοψα τὰς σπουδάς μου καὶ ἔμεινα εἰς τὴν πατρίδα. Κατὰ Ἰούλιον τοῦ 1872 ὑπήγα εἰς τὸ Ἅγιον Ὅρος χάριν προσκυνήσεως, ὅπου ἔμεινα ὀλίγους μῆνας. Τῷ 1873 ἤλθα εἰς Ἀθήνας καί ἐφοίτησα εἰς τὴν Δ' τοῦ Βαρβακείου.

Τῷ 1874 ἐνεγράφην εἰς τὴν Φιλοσοφικὴν Σχολήν, ὅπου ἤκουα κατ’ ἐκλογὴν ὀλίγα μαθήματα φιλολογικά, κατ’ ἰδίαν δὲ ἠσχολούμην εἰς τὰ ξένας γλώσσας.

Μικρὸς ἐζωγράφιζα Ἁγίους, εἴτα ἔγραφα στίχους, καί ἐδοκίμαζα να συντάξω κωμῳδίας. Τῷ 1868 ἐπεχείρησα νὰ γράψω μυθιστόρημα.

Τῷ 1879 ἐδημοσιεύθη «ἡ Μετανάστις» ἔργον μου εἰς τὸ περιοδικὸν «Σωτήρα».

Τῷ 1882 ἐδημοσιεύθη «Οἱ ἔμποροι τῶν Ἐθνῶν» εἰς τὸ «Μὴ χάνεσαι».

Ἀργότερα ἔγραψα περὶ τὰ ἑκατὸν διηγήματα, δημοσιευθέντα εἰς διάφορα περιοδικὰ καί ἐφημερίδας.»


Δείτε αν επιθυμείτε...

Δεν υπάρχουν σχόλια: