ΜΝΗΜΗ ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)


ΜΝΗΜΗ ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ (video)

Αφιέρωμα στον καλλιτέχνη και πνευματικό δημιουργό Φώτη Κόντογλου 
με αφορμή την επέτειο του θανάτου του στις 13 Ιουλίου 1965. (video)

Μέλος της μαθητικής παρέας του Γυμνασίου, στο Αϊβαλί, αλλά και της φοιτητικής στην Αθήνα υπήρξε ο συγγραφέας Στρατής Δούκας, ο οποίος εμφανίζεται στην εκπομπή να μιλάει για τα νεανικά τους χρόνια αλλά και το λογοτεχνικό του έργο «Πέδρο Καζάς» (1918) που θα εκδώσει ο ίδιος ο Στρ. Δούκας με δικά του έξοδα, έργο που τον καθιέρωσε στους λογοτεχνικούς κύκλους της εποχής.

Περίληψη: Το έργο και την προσφορά του λογοτέχνη και ζωγράφου ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ στα πολιτιστικά πράγματα της Ελλάδας έχει ως θέμα το επεισόδιο αυτό της σειράς ντοκιμαντέρ. 

Μιλούν για τον ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ άνθρωποι που τον έζησαν, όπως η κόρη και ο γαμπρός του, η ΕΛΛΗ ΑΛΕΞΙΟΥ, ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΔΟΥΚΑΣ, ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, αλλά και μελετητές του έργου του όπως ο καθηγητής ΝΙΚΟΣ ΖΙΑΣ.
Η Εικόνα της Γέννησης του Χριστού από τον Φ. Κόντογλου σε ανάλυση του καθ. Νικολάου Ζία 
Περιγραφή Περιεχομένου: Το έργο και την προσφορά του λογοτέχνη, ζωγράφου και αγιογράφου Φώτη Κόντογλου (γεν. 1895 – θαν. 1965) στα πολιτιστικά πράγματα της Ελλάδας έχει ως θέμα το επεισόδιο αυτό της σειράς ντοκιμαντέρ «Παρασκήνιο», παραγωγής 1982. Η κόρη του, Δέσπω Μαρτίνου, παρουσιάζει σειρά βιογραφικών του στοιχείων και επισημαίνει αυτοβιογραφικές αναφορές στο έργο του «Πέδρο Καζάς».

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ, οι χώροι που έζησε και τα δημιουργήματά του, είναι το αντικείμενο της εκπομπής «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ». Η κόρη του, ΔΕΣΠΩ ΜΑΡΤΙΝΟΥ, παρουσιάζει σειρά βιογραφικών του στοιχείων και επισημαίνει αυτοβιογραφικές αναφορές στο έργο του «Πέδρο Καζάς».


Η συγγραφέας 
Έλλη Αλεξίου αναφέρεται στη γνωριμία της με τον Φ. Κόντογλου το 1922 μέσα από το εν λόγω βιβλίο. Με τη μεσολάβηση του κύκλου Έλλης Αλεξίου και Βάσου Δασκαλάκη έρχεται στην Αθήνα, μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, όπου θα εργαστεί στον εκδοτικό οίκο του Ελευθερουδάκη.

Στη συνέχεια, ο εκδότης 
Αλέξανδρος Παπαδημητρίου μιλάει για τη συνεργασία του με τον Φώτη Κόντογλου και τη μεταξύ τους φιλία.

Ο καθηγητής Ιστορίας Τέχνης 
Νίκος Ζίας, μελετητής του έργου του Κόντογλου, μιλάει για το ζωγραφικό του έργο. Αναφέρεται στην προσφορά του να φέρει έμπρακτα τη νεοελληνική ζωγραφική κοντά στις ρίζες του ελληνικού πολιτισμού, εντοπίζοντας και τη σύνδεσή του με τα ευρωπαϊκά κινήματα.

Έπειτα, ο φακός της κάμερας εισέρχεται στο κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης, όπου ο 
Δημήτρης Παπαστάμου, τότε διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης, παρουσιάζει την τοιχογραφία που βρισκόταν στο σπίτι του Φ. Κόντογλου, στον παλιό αθηναϊκό οικισμό της Κυπριάδου.

Επίσης, ο Νίκος Ζίας μάς ξεναγεί στις τοιχογραφίες του Φ. Κόντογλου στο Δημαρχιακό Μέγαρο της πόλης των Αθηνών και στο παρεκκλήσι της Αγίας Ειρήνης στο κτήμα της οικογένειας του Γεωργίου Πεσμαζόγλου στην Κηφισιά.

Τέλος, στοιχεία της προσωπικότητας του Φώτη Κόντογλου φωτίζει ο γαμπρός του Γιάννης Μαρτίνος σε σχέση με τις έννοιες της ελληνικής παράδοσης και της Ορθοδοξίας και τη σημασία τους στη ζωή του Κόντογλου.

Στη διάρκεια της εκπομπής ακούγεται ηχογραφημένη η φωνή του Φώτη Κόντογλου που μιλάει για τα έργα του «Αϊβαλί η Πατρίδα μου» και «Πέδρο Καζάς», καθώς και για τη σχέση του με την παράδοση.


Από το Αρχείο της ΕΡΤ Σκηνοθεσία: Τάκης Χατζόπουλος
Εκπομπή «Παρασκήνιο» - Πρώτη Προβολή 14/4/1982
Έρευνα: Τέτα Παπαδοπούλου Διάρκεια: 00:51:11:00

by Αέναη επΑνάσταση / Περισσότερα: Φωτίου Κόντογλου

Δείτε το βίντεο












Εποχές και Συγγραφείς - Φώτης Κόντογλου

Το επεισόδιο της σειράς είναι αφιερωμένο στη ζωή και το έργο του ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ (γεν. 1895 – θαν. 1965). Παρατίθενται βιογραφικά στοιχεία, πληροφορίες για τις σπουδές του και τις επιρροές που δέχτηκε, τα ταξίδια του και την προσωπικότητά του. 

Ο θεατής παρακολουθεί το συγγραφικό έργο του Φ. ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ με έμφαση στο πρώτο του διήγημα «Πέδρο Καζάς» (1920) και την πεζογραφική παραγωγή του τη δεκαετία του ’40, τη σχέση του με τη λογοτεχνική γενιά του ’30 και τη συνεργασία του με τους εκδοτικούς οίκους Ελευθερουδάκη και Γανιάρη, με εφημερίδες και περιοδικά. 

Περιγράφονται επίσης, η επαφή του Φ. ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ με τη βυζαντινή ζωγραφική, οι πρώτες του εκθέσεις, οι εικονογραφήσεις εκδόσεων, οι προσωπογραφίες του και οι αγιογραφήσεις βυζαντινών ναών από τη δεκαετία του ’30 και μετά. 

Μεταξύ άλλων, αναφέρονται η σχέση του Φ. ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ με τον κύκλο των μαθητών του και ειδικότερα με τον ΓΙΑΝΝΗ ΤΣΑΡΟΥΧΗ, η περίοδος εργασίας του στο Κοπτικό Μουσείο του Καϊρου καθώς και το μεγάλο έργο του κοσμικής ζωγραφικής λίγο πριν τον πόλεμο στο Δημαρχείο Αθηνών. 

Παρακολουθείται επίσης η σχέση του με το θέατρο και η σκηνογραφική του συνεργασία με τον ΣΠΥΡΟ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ και τον ΦΩΤΟ ΠΟΛΙΤΗ. 

Στο τέλος του ντοκιμαντέρ αναφέρονται οι τιμητικές διακρίσεις που έλαβε για το έργο του. Για τον Φ. ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ μιλούν οι: ΙΩΣΗΦ ΒΙΒΙΛΑΚΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΣΜΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΕΣΠΩ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ και ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΡΤΙΝΟΣ. 

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλεται πλούσιο οπτικοακουστικό φωτογραφικό και έντυπο αρχειακό υλικό. Περιλαμβάνονται ηχογραφήσεις (1956 και 1960) με τη φωνή του Φ. ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ να ψέλνει και αλλού να μιλάει για τη σχέση του με την ελληνική παράδοση, την ορθοδοξία και την παγκόσμια συνείδηση. 

Επίσης, σχολιάζει τα βιβλία του «Το Αϊβαλί, η πατρίδα μου» και «Αδάμαστες Ψυχές». 

Προβάλλονται πλάνα από την έκθεση του Φ. ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ και των μαθητών του στη Δημοτική Πινακοθήκη Θεσσαλονίκης (11/2002), από βυζαντινούς ναούς και τοιχογραφίες, από την περίοδο της γερμανικής Κατοχής στην Αθήνα και τη Μικρασιατική καταστροφή.












Δεν υπάρχουν σχόλια: