26/2/15

Η χρήση της λέξης Αντίχριστος στους κινηματογραφικούς ρόλους του Θανάση Βέγγου (βίντεο)


Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Γιατί στις «λεπτομέρειες» της καθημερινότητας
και της πολιτιστικής ζωής βρίσκεται η θεολογία.

H χρήση της λέξης Αντίχριστος

«Αξίζει να προσέξουμε ότι η χρήση της λέξης Αντίχριστος βρίσκεται στο αισθητήριο και στο γλωσσάρι του λαού μας ως μομφή βαρύτατη, ακριβώς όπως τη συναντάμε στους κινηματογραφικούς ρόλους του Θανάση Βέγγου. Αντίχριστος, στο γλωσσάρι αυτό, είναι ο άνθρωπος ο απάνθρωπος, ο άδικος και πνιγηρός προς τον συνάνθρωπο.

Για παράδειγμα, στην ταινία του Θεόδωρου Μαραγκού («Θανάση Σφίξε κι άλλο το Ζωνάρι» (1980)) ο Βέγγος αποκαλεί αντίχριστους τους εργοστασιάρχες που μίσθωσαν απεργοσπάστες για να πλήξουν τη δίκαιη απεργία των εργαζομένων.»

Απόσπασμα από το βιβλίο του Θανάση Ν. Παπαθανασίου «Η εκκλησία γίνεται όταν ανοίγεται» (Η ιεραποστολή ως ελπίδα και ως εφιάλτης) εκδ. Εν πλω, 2008 σελ.354.

Βίντεο: Σκηνή από την Ελληνική ταινία «Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι» παραγωγή του 1980. Σκηνοθέτης/Σεναριογράφος: Θόδωρος Μαραγκός. Ηθοποιοί (σ' αυτή σκηνή): Θανάσης Βέγγος - Άννα Μαντζουράνη.

Δείτε το αφιέρωμα στον Θανάση μας...
Θανάσης Βέγγος † Καλή αντάμωση καλέ μας άνθρωπε


Δίπλα από το μου του εγώ
πρέπει να έχεις άπειρες αντοχές
για να ανταπεξέλθεις
στις απαιτήσεις που θυμίζουν
το Βέγγο σε ταχύτητα
και Γκιωνάκη σε λαχτάρα
αλλιώς πώς θα ζούσε το εγώ 
που δεν μιλά παρά μόνο
όταν βρίσκει τους σπόρους
του κακάου για να μην είναι
πικρή με τους πικραμένους
και χαρούμενη όταν θα έπρεπε !

Ν. Λυγερός
www.sophia-ntrekou.gr

Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι (1980)


Ο Θανάσης είναι εφοριακός υπάλληλος σε μια Εφορία Αθηνών και η γυναίκα του, προσφερόμενη να ενισχύσει οικονομικά την οικογένεια -έχουν και 2 παιδιά- και παρά τις αποτροπές του άντρα της, πιάνει δουλειά στο εργοστάσιο Ξεζουμίδη.

Η ζωή του ζευγαριού γίνεται δύσκολη με τα διαφορετικά ωράρια εργασίας που έχουν, όμως δεν το βάζουν κάτω. Οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιο, βλέποντας πως η εκπροσώπησή τους μεσα από το κλαδικό σωματείο και από ένα "σωματείο" που έχει ιδρύσει η επιχείρηση (!!!) είναι ανύπαρκτη, αποφασίζουν να ιδρύσουν ένα δικό τους Σωματείο που θα ασχολείται με τα πραγματικά προβλήματα του χώρου εργασίας τους. Μόλις το μαθαίνουν οι επιχειρηματίες, προχωρούν σε μαζική απόλυση 42 εργατών (αυτών που ίδρυσαν το Σωματείο) με τη δικαιολογία της μείωσης εξόδων.

Την ίδια χρονική περίοδο, η εφορία αναθέτει στον Θανάση να ελέγξει το εργοστάσιο Ξεζουμίδη. Ο Θανάσης ανακαλύπτει πως οι ιδιοκτήτες του εργοστασίου είναι -απέναντι στις υποχρεώσεις τους προς την Πολιτεία- κοινοί απατεώνες.

Όταν τους ανακοινώνει τα φορολογικά του "ευρήματα" και αρνήται να δωροδοκηθεί, τον απειλούν με δυσμενή μετάθεση, η οποία και πραγματοποιείται άμεσα. Από εκείνη τη στιγμή ξεκινά απεργία πείνας που καταλήγει στην απόλυσή του.

Έτσι βρίσκεται άνεργος στο δρόμο να ζητά δουλειά μ' ένα πλακάτ. Την ίδια στιγμή οι εργάτες στο εργοστάσιο Ξεζουμίδη έχουν κατέβει σε απεργία και οι ιδιοκτήτες αποφασίζουν να φέρουν "απεργοσπάστες" για να λειτουργήσει το εργοστάσιο. Ένα πούλμαν κυκλοφορεί στις πλατείες και μαζεύει όποιον ζητά δουλειά και τυχαία και τον Θανάση.

Όταν φτάνουν στο εργοστάσιο και καταλαβαίνουν που τους πηγαίνουν να δουλέψουν, με "αρχηγό" τον Θανάση αποφασίζουν να συμπαρασταθούν στους απεργούς. Σύμφωνα με τον Σεναριογράφο, η απεργία μετά από 34 ημέρες, απέφερε τα αιτούμενα.


Υπαρξιακά βάθη και «βρώμικο ψωμί» επιφυλάσσει στον Θανάση Βέγγο η ελληνική πραγματικότητα, στη βραβευμένη αυτή κοινωνική σάτιρα του Θόδωρου Μαραγκού, όπου ως τίμιος εφοριακός ο οποίος προσπαθεί να εφαρμόσει με συνέπεια τις εξαγγελίες του υπουργού Οικονομικών για πάταξη της φοροδιαφυγής, βρίσκει τον μπελά του κι εξοστρακίζεται με δυσμενή μετάθεση στο Σουφλί.

Η ακρίβεια και η ανεργία από τη μία και η κρατική αναλγησία από την άλλη συγκροτούν το φυσικό «χώρο» στον οποίον ξεδιπλώνεται το «θέατρο του παραλόγου» της επιβίωσης, στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης.

Ο εφοριακός Θανάσης δεν τα βγάζει πέρα και η γυναίκα του αναγκάζεται να πιάσει δουλειά σε ένα εργοστάσιο με αποτέλεσμα να μην βλέπονται καθόλου. Η φράση του Θανάση, όταν το ζευγάρι παίρνει την απόφαση να πάψει πλέον να βλέπεται, παρότι θα εξακολουθεί να ζει κάτω από την ίδια στέγη, ηχεί παράξενα γνώριμη και στις μέρες μας, τριάντα χρόνια μετά.
  • Για να ζήσεις σήμερα σαν άνθρωπος χρειάζεσαι τριάντα χιλιάρικα, αλλά για να βγάλεις τριάντα χιλιάρικα ζεις σαν άνθρωπος;
Το θέμα δε χωράει συζήτηση. Λίγο αργότερα, ο προϊστάμενος του Θανάση του αναθέτει τον έλεγχο ενός εργοστασίου όπου αποκαλύπτεται ότι γίνονται μεγάλες κομπίνες. Όταν ο Θανάσης επιχειρεί να εφαρμόσει την εντολή της κυβέρνησης για την πάταξη της φοροδιαφυγής, η ίδια η κυβέρνηση του αποδεικνύει ότι «άλλο λόγια, άλλο πράξη». Ο προϊστάμενός του, αντί να τον συγχαρεί, του ανακοινώνει ότι μετατίθεται στα σύνορα στο Σουφλί. Μπροστά στην απόγνωσή του και στο δίλημμα να χωρίσει με την οικογενειά του, ο Θανάσης αποφασίζει να κάνει απεργία πείνας έξω από την εφορία όπου εργάζεται με αποτέλεσμα να... απολυθεί από την δουλειά του.

Η ταινία κέρδισε το βραβείο σεναρίου στο φεστιβάλ του Σαν Ρέμο, ενώ ήταν η εμπορικότερη ταινία της χρονιάς. Πρωταγωνιστούν: Θανάσης Βέγγος, Άννα Ματζουράνη, Αλέκος Λειβαδίτης, Ηλίας Λογοθέτης, Ανέστης Βλάχος, Αντώνης Αντωνίου.
Σημ.: Κλικ στην εικόνα ή τον σύνδεσμο για να δείτε τα Video.


2 σχόλια:

π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ είπε...

ΠΟΛΥ ΚΑΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΑΣ. ΜΕΓΑΛΟΣ ΗΘΟΠΟΙΟΣ Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΕΓΓΟΣ. ΜΕΤΑ ΤΙΜΗΣ,π.ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

Σοφία Ντρέκου είπε...

π.Βασίλειε, την ευχή σας να έχουμε όλοι οι αναγνώστες. Δείτε και το αφιέρωμά μου στον αείμνηστο Αθανάσιο. http://sophia-siglitiki.blogspot.gr/2015/05/kali-antamwsi-stis-geitonies-toykaloy-Theoy-kale-mas-anthrwpe.html