25/11/17

Αγία Αικατερίνη και Υπατία. Μήπως η αγία Αικατερίνα είναι μυθικό πρόσωπο; (+Βίντεο π. Γ. Μεταλληνός: Υπατία)


Αγία Αικατερίνη (282 - 25 Νοεμβρίου 305) 
και Υπατία (370 - 8 Μαρτίου 415)
Μήπως η αγία Αικατερίνα είναι μυθικό πρόσωπο;

Οι γραπτές πηγές που αναφέρονται στην αγία, απετέλεσαν αντικείμενο ερεύνης, δεδομένου ότι οι πληροφορίες για την Αγία δεν απαντούν στα αρχαία Μαρτυρολόγια.
  • Από τα μαρτύρια [=βιογραφίες] της Αγίας Αικατερίνης είναι γνωστά τέσσερα:
α) το Μαρτύριον το οποίο συνέταξε ο Συμεών το Μεταφραστής (10ος αιώνας) και εξεδόθη στον 116ο τόμο της PG (στήλες 276-301),

β) το μαρτύριον το οποίο αποδίδει εις εαυτόν Αθανάσιος ο ταχυγράφος, ονομάζοντας τον εαυτό του υπηρέτη της Αγίας εντός του κειμένου (ταύτα εγώ Αθανάσιος, ταχυγράφος άμα και δούλος υπάρχων της κυρίας μου Αικατερίνης συνεγραψάμην τα υπομνήματα αυτής εν πάση ασφαλεία), και γ) δύο Μαρτύρια αγνώστων συγγραφέων.

Τα δύο μαρτύρια των ανωνύμων συντακτών και το μαρτύριον που συνέταξε ο Αθανάσιος ταχυγράφος, εξεδόθησαν από τον J. Viteau το 1897, ο οποίος προσδιορίζει χρονικά το αρχαιότερο στο πρώτο μισό του 7ου ή στο δεύτερο μισό του6ου αιώνα. Επίσης Εγκώμιον εις την Αγίαν συνέγραψε ο Αναστάσιος Πρωτασηκρήτις (τον 9ο ή 10ο αι., λίγο μετά το πέρας της εικονομαχικής έριδας), το οποίο εξέδωσε ο πρωτοπρεσβύτερος καθηγητής Γεώργιος Μεταλληνός.

Τα παραπάνω στοιχεία λαμβάνουμε από εδώ, όπου και ακριβείς παραπομπές. Δεδομένου ότι πριν τον 6ο αιώνα δεν έχουμε βιογραφία της αγίας (η μαρτυρία του Αθανασίου του ταχυγράφου δεν σώζεται σε αρχαιότερα αντίγραφα), ούτε όμως και καμία γραπτή αναφορά σ' αυτήν, κάποιοι θεωρούν ότι είναι ανύπαρκτο πρόσωπο, πλάσμα της φαντασίας των χριστιανών. Μάλιστα προκαλεί εντύπωση ότι ούτε ο ιστορικός του 4ου αιώνα Ευσέβιος την αναφέρει, ενώ κατά τη βιογραφία της ήταν τόσο σημαντική προσωπικότητα και προκάλεσε μάλιστα τη μεταστροφή και το μαρτύριο της συζύγου του αυτοκράτορα!

Έτσι κάποιοι ισχυρίζονται ότι η αγία επινοήθηκε με επίδραση της βιογραφίας της γνωστής φιλοσόφου του 5ου αι. Υπατίας, που επίσης έζησε στην Αλεξάνδρεια και η περίπτωσή της θυμίζει κάπως την αγία Αικατερίνα: γυναίκα με εξαιρετική φιλοσοφική μόρφωση, θύμα θρησκευτικού φανατισμού και -κατά το ΜΥΘΟ της Υπατίας- νέα και όμορφη. Κατά τα άλλα βέβαια, η ιστορία της αγίας δεν έχει καμία σχέση με την ιστορία της Υπατίας. Φυσικά, οι προκατειλημμένοι κατά του χριστιανισμού συκοφαντούν με χαρά τους «παπάδες», ότι επίτηδες την κατασκεύασαν, ως αντίβαρο στην Υπατία, που υποτίθεται ότι σβήνει με τη λάμψη της το σκοταδιστικό χριστιανισμό... (Για την Υπατία δες αρκετά εδώ και στα links που δίνονται εκεί).

Ο π. Γεώργιος Μεταλληνός στο βιβλίο του «Παγανιστικός Ελληνισμός ή Ελληνορθοδοξία;» παραθέτει τη μαρτυρία του Β. Μυρσιλίδη (πριν ένα αιώνα) ότι συνάντησε τιμή της Υπατίας ως αγίας στο Δενισλί της Λαοδίκειας της Μικράς Ασίας και ότι η Εκκλησία του 5ου αιώνα, μετά από πρόταση του μαθητή της και επισκόπου Συνέσιου του Κυρηναίου, αγιοποίησε την Υπατία με το όνομα "Αικατερίνη" (χωρίς όμως φυσικά να ταυτίζεται με την αγία Αικατερίνη).

Η άποψή μου για όλα αυτά: Η μαρτυρία του Μυρσιλίδη, καθότι αστήρικτη στις πηγές, κατ' αρχάς φαίνεται αβάσιμη. Ένας λόγιος με υπερβάλλοντα ζήλο θα μπορούσε να την πλάσει και από τη φαντασία του, συνθέτοντας μάλιστα ο ίδιος τα λίγα τροπάρια που παραθέτει ο Μυρσιλίδης, στα οποία η τιμώμενη ονομάζεται «Υπατία», όχι «Αικατερίνη».

Η μαρτυρία όμως έχει ένα στοιχείο υπέρ της: το χαρακτηρισμό «Αικατερίνα», που κατά μία άποψη (που όμως δεν έχω καταφέρει να διασταυρώσω), προέρχεται από την τοπική φράση «Αλ Καταρίν» και σημαίνει «Η Πάνσοφη». Υπ' όψιν ότι το αρχικό όνομα της αγίας ήταν Πανδώρα και οι επιστήμονες δε γνωρίζουν με βεβαιότητα τη σημασία του χαρακτηρισμού «Αικατερίνα» που της δόθηκε.

Ο Μυρσιλίδης είμαι βέβαιος πως δε γνώριζε την ερμηνεία που παραθέτουμε παραπάνω, αφού είναι εξαιρετικά σπάνια και ο ίδιος δεν την αναφέρει καν. Αν όμως η ερμηνεία αυτή είναι σωστή, τότε ο χαρακτηρισμός ταίριαζε στην Υπατία όσο και στην αγία Αικατερίνα και λύνεται και το μυστήριο γιατί η Υπατία να μετονομαστεί έτσι.

Δεν πρόκειται για μετονομασία, αλλά για χαρακτηρισμό: όπως δηλαδή λέμε άγ. Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος, άγ. Γοβδελαάς ο Πολύαθλος, άγ. Φιλάρετος ο Ελεήμων κ.τ.λ., έχουμε εδώ αγία Υπατία η Πάνσοφος (αλ Καταριν = Αικατερίνα). Αν η διήγηση του Μυρσιλίδη είναι μυθοπλασία, πώς ταιριάζει γάντι ο χαρακτηρισμός με το πρόσωπο της Υπατίας; Έτσι λύνεται και το μυστήριο της επιφανειακής ομοιότητας των δύο προσώπων (αγ. Αικατερίνης και Υπατίας), που σκανδαλίζει ορισμένους. Και πάλι, δε μπορώ να ξέρω, ελλείψει άλλων μαρτυριών, αν τα στοιχεία του Μυρσιλίδη είναι αυθεντικά - ίσως, αίφνης, γνώριζε την ερμηνεία του ονόματος και το έβαλε ο ίδιος ή ίσως τον ξεγέλασε κάποιος άλλος, που γνώριζε. Ο Θεός να τον αναπαύσει.

Η σιωπή των αρχαίων πηγών για την αγία Αικατερίνα φυσικά και είναι παράξενη. Η καταγραφή του Αθανασίου του ταχυγράφου δίνει μια αρχαία μαρτυρία, αλλά επειδή δεν αναφέρεται από τους παλαιότερους, εύκολα μπορεί να θεωρηθεί μυθοπλασία.

Κατά τη γνώμη μου, είναι αφελής η σκέψη ότι οι χριστιανοί διάβασαν μια φανταστική βιογραφία (μυθιστορία) και πίστεψαν τόσο πολύ την ιστορικότητά της, ώστε μετονόμασαν και το μεγάλο μοναστήρι του Σινά σε μονή αυτής της («ανύπαρκτης») αγίας! Ας μην ξεχνάμε ότι στο Σινά υπάρχει και το σώμα της.

Όμως, όχι μόνο η ύπαρξη του λειψάνου της, αλλά και τα πολλά θαύματά της ανά τους αιώνες βεβαιώνουν την ύπαρξή της. Ανάλογες περιπτώσεις είναι και οι αποκαλύψεις των λειψάνων άλλων αγίων, άγνωστων προηγουμένως, όπως ο άγιος Ραφαήλ με τη συνοδεία του και ο άγιος Εφραίμ.

Φυσικά, για να θεωρήσει κάποιος τις εμφανίσεις και τα θαύματα ενός αγίου τεκμήριο της ιστορικότητάς του, πρέπει να μην περιφρονεί τις μαρτυρίες των συνανθρώπων του και μαζί και τους ίδιους τους συνανθρώπους του. Εύκολα μπορεί να απορρίψει αυτές τις μαρτυρίες, όσο πολλές κι αν είναι, όποιοι κι αν τις καταθέτουν, χαρακτηρίζοντάς τις ψέματα απατεώνων ή φαντασίες ανόητων, ακόμα κι αν προέρχονται από καθηγητές πανεπιστημίου... Ωστόσο, μια τέτοια τοποθέτηση είναι προϊόν εγωισμού και ιδεολογικού φανατισμού, όχι «ορθολογισμού» ή «έρευνας» οποιουδήποτε είδους. Το ίδιο έχω να πω, χωρίς παρεξήγηση, και για την εύκολη (όσο και αστήρικτη) ερμηνεία ΟΛΩΝ των μαρτυριών για θαύματα ή εμφανίσεις αγίων ως παραισθήσεων.

Απόσπασμα από το αφιέρωμα στην Αγία Αικατερίνα την Πάνσοφη
http://www.sophia-ntrekou.gr/2013/11/Aikaterina-H-Pansofi.html


8 Μαρτίου 415μ.Χ. (περ.) στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου δολοφονείται η φιλόσοφος και μαθηματικός Υπατία από όχλο φανατικών. Το πρόσωπό της, ίσως εξαιτίας της δολοφονίας της κυρίως, τράβηξε το ενδιαφέρον της ιστορίας, της φιλοσοφίας, της θεολογίας και της τέχνης.

Διάλεξη του Ομότιμου Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών π. Γεώργιου Μεταλληνού με θέμα: «Η δολοφονία της φιλοσόφου Υπατίας. Οι αρχαιολάτρες κατηγορούν την Εκκλησία μας γι' αυτό. Έχουν δίκιο;», η οποία έγινε την 1.12.2014 στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Κυψέλης.

www.sophia-ntrekou.gr







2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

ΑΠΑΤΗ-Α Η ΥΠΑΤΙΑ !
Μεγάλα ψέματα ότι η Υπατία «σκοτώθηκε» από χριστιανούς, εδώ είναι οι αποδείξεις :
Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΤΙΑΣ Η ΑΛΗΘΕΙΑ
http://www.youtube.com/watch?v=p_d-BTDbw_A
ΥΠΑΤΙΑ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΗ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ
http://www.youtube.com/watch?v=HtZePJx5diA
Εβραία! είναι αυτή που έπαιξε τον ρόλο της υπατίας, την υποδύθηκε η εβραία αγγλίδα ηθοποιός Ρέιτσελ Βάις (Rachel weisz) στην ταινία agora! Από εκεί να καταλάβετε ότι η ταινία είναι μία πονηρή εβραϊκή προπαγάνδα, εναντίον του χριστιανισμού.
Ρέιτσελ Βάις (Rachel weisz) : Η ίδια είναι εβραία! Ο πατέρας της είναι εφευρέτης εβραϊκής καταγωγής και η μητέρα της ψυχολόγος που αναφέρεται είτε ως καθολική είτε ως Εβραία. Επίσης παντεύτηκε τον εβραίο Aronofsky. Ο Aronofsky γεννήθηκε στο Brooklyn της Νέας Υόρκης το 1969. Οι γονείς του Abraham και Charlotte Aronofsky, ήταν δάσκαλοι και Συντηρητικοί Ιουδαίοι. Είχε δεσμό με την εβραϊκής καταγωγής βρετανίδα ηθοποιό Rachel Weisz (γνωστή για το ρόλο της ως Υπατία στο ‘Agora’) με την οποία απέκτησε ένα παιδί.
http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A1%CE%AD%CE%B9%CF%84%CF%83%CE%B5%CE%BB_%CE%92%CE%AC%CE%B9%CF%82


Ο ψεύτικος βίος που άλλαξαν και εμφάνισαν ως ενα μυθιστορηματικό έργο με πρωταγωνίστρια μία εβραία στον ρόλο της Υπατίας. Από εκεί να καταλάβετε από ποιούς παρακινούνται τα έργα των δωδεκαθεϊστών που καταδίκασαν και σκότωσαν τον μεγάλο φιλόσοφο Σωκράτη. Αλήθεια γιατί κανένας δεν δημιούργησε σε ταινία την ζωή του μεγάλου Έλληνα φιλόσοφου Σωκράτη, αλλά δώσανε χρήματα να φτιάξουνε το ψεύτικο μυθιστόρημα της αφρικανής υπατίας, όπου πρωταγωνιστηκε μία εβραία; ο νοών νοείτο!
Για όσους καταλαβαίνουν: ένας μόνο "εθνικός" ιστορικός έχει γράψει κάποια βιογραφικά στοιχεία για την Υπατία στην εξιστόρηση του (όλοι οι υπόλοιποι ήταν Χριστιανοί) και αυτός... με περιφρονητικά λόγια για το έργο της...
Έτσι, μήπως αντιληφθείτε μερικοί ότι είναι περιπλοκότερα τα πράγματα από το μαύρο-άσπρο που τα παρουσιάζετε.
Η Υπατία δολοφονήθηκε από κάποιους φανατισμένους Αλεξανδρείς οι οποίοι την θεωρούσαν υπεύθυνη για την αντιπαλότητα μεταξύ Κυρίλλου και Ορέστη (Σωκράτους, Εκκλησιαστική Ιστορία Ζ' 15 και Ιωάννη Νικίου, Χρονικόν 84. 87-103). Έτσι οι δράστες ΔΕΝ ήταν το υπό τις διαταγές του πατριάρχη Αλεξανδρείας ειδικό σώμα των «παραβαλάνων». Εξάλλου, οι κάτοικοι της Αλεξάνδρειας ήταν διαβόητοι ταραχοποιοί (Σωκράτους Εκκλησιαστική Ιστορία Ζ' 7 και Κυρίλλου Ομιλία εις το Πάσχα, 419).
Όμως γράφουν ιστορικοί αλλά και σε μαρτυρολόγια για τους μαρτυρικούς 3 πρώτους αιώνες μ.Χ. που μαρτύρησαν εκατομμύρια χριστιανοί από τους δωδεκαθεϊστές. Εάν αρνείστε αυτά τα ιστορικά στοιχεία που σας λέγω και δεν τα δέχεσθε ως αυθεντικά, τότε γιατί να δεχθούμε ως αυθεντικά τις δικές σας αυθαίρετες υποστηρίξεις;;;
Και που μπορώ και με αποδεικτικά στοιχεία να σας τις παραθέσω εάν χρειαστεί να συνεχίσω να σας απαντώ.
• Η Υπατία ήταν στα 60 χρονών της όταν πέθανε. Ήταν το θύμα πολιτικών προβλημάτων μεταξύ του αλεξανδρινού πάπα και του Ρωμαίου κυβερνήτη, και όχι θρησκευτικών.
• Η Υπατία είχε πολύ καλές σχέσεις με τους χριστιανούς. Ο πιο δυνατός υπερασπιστής της ήταν ένας εκ των στενών της μαθητών (ο Συνέσιος) ο οποίος έγινε επίσκοπος Πτολεμαϊδας, και 'υποπτεύεται' πώς έγινε χριστιανή εν κρυφώ.
• Η Υπάτία ούτως ή άλλως, μετά τον θανατό της δεχόταν πολύ θαυμασμό από τους ανατολικούς χριστιανούς. Μια 'Βυζαντινή' αυτοκρατόρισσα του 11ου αιώνα πήρε κιόλας τον τιμητικό τίτλο 'δεύτερη Υπατία'. Επίσης, η Αυτοκρατόρισσα την οποία οι Χριστιανοί την αποκαλούσαν επίσης ως 'Δεύτερη Υπατία' ήταν η Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα.

Ανώνυμος είπε...

Μεγάλα ψέμματα ότι η Υπατία «σκοτώθηκε» από χριστιανούς, εδώ είναι οι αποδείξεις :
Πηγαίνετε στο youtube και γράφτε αυτές τις προτάσεις παρακάτω γιά να μάθετε την αλήθεια :
- Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΥΠΑΤΙΑΣ Η ΑΛΗΘΕΙΑ
- ΥΠΑΤΙΑ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΗ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ