Περί ανταλλαγής πληθυσμών: Τοποστρατηγική και γεωπολιτική προσέγγιση της Μικρασιατικής Καταστροφής - Ν. Λυγερός

ανταλλαγή πληθυσμών
Έρευνα Σοφία Ντρέκου

Κατά το Διεθνές Δίκαιο ανταλλαγή πληθυσμών νοείται η δια «συμβάσεως» υποχρεωτική ή ελεύθερη (εκούσια ή ακούσια) μετανάστευση υπηκόων, που ανήκουν σε φυλετικές (εθνικές), θρησκευτικές ή γλωσσικές μειονότητες από το ένα κράτος σε άλλο (ως επί το πλείστον όμορο). Η ανταλλαγή ακόμη και όταν εμφανίζεται ως εκούσια κατά βάθος δεν είναι παρά ένας καθ’ όλα «ωραιοποιημένος» βίαιος εκπατρισμός.

Η ανταλλαγή πληθυσμών
είναι μια πράξη
της βαρβαρότητας
που προσπαθεί να σβήσει
όλες τις αντοχές
ενός πληγωμένου λαού
για να θεμελιώσει
με νόμιμο τρόπο
τον εποικισμό
που παραμένει
θέλουμε δεν θέλουμε
έγκλημα πολέμου 
γι’ αυτό κι εμείς 
δεν πρόκειται ποτέ 
να την ξεχάσουμε 
γιατί παλεύουμε 
για τη διαδικασία 
διόρθωσης.

Μη βλέπεις τη Σμύρνη 
απομονωμένα
κοίτα όλη τη Μέση Ανατολή
και δες πέρα των ετών
την εξέλιξη της περιοχής
για να βρεις την ουσία
της Χρονοστρατηγικής
αλλιώς θα είσαι θύμα
προπαγάνδας.

823 - Ν. Λυγερός March 15, 2012

Όταν εξετάζουμε ένα σχέδιο το οποίο εμπεριέχει στην ουσία του την έννοια της ανταλλαγής πληθυσμών, θα έπρεπε προηγουμένως να μελετήσουμε παλαιότερα έγγραφα που ανήκουν πια στην ιστορία μας. Ένα από αυτά τα έγγραφα είναι το γράμμα του γενικού προξενείου Ελλάδος προς την Εξοχότητα τον κ. F. Streit, υπουργό επί των Εξωτερικών (Σμύρνη, 30 Ιουνίου 1914). Γνωρίζοντας τα γεγονότα που ακολούθησαν μόνο μερικά χρόνια μετά τη γραφή του, μερικά σημεία του είναι αξιοθαύμαστα.

Το πρώτο είναι ότι οι συνομιλίες είχαν βάση την «καλήν πίστιν και θέλησιν» των Οθωμανών Αντιπροσώπων.

Το δεύτερο είναι ακόμα πιο σημαντικό: «Εξακρίβωσις της αβίαστου εφέσεως εις μετανάστευσιν». Η δήλωση είναι από μόνη της επαρκής δίχως σχόλια. «Επί του λεπτού τούτου θέματος επεστήσαμεν την ιδιαιτέραν προσοχήν των Οθωμανών αντιπροσώπων, εξ αφορμής ιδία της βεβαίωσης του Μουχτάρ Μπέη ότι οι Έλληνες κάτοικοι των ανωτέρω μνημονευθέντων υπ’ αυτού δύο χωριών των Δαρδανελίων, επιθυμούσιν επιμόνως και αβιάστως να μεταναστεύσωσιν εις Ελλάδαν. Πώς αβιάστως είπομεν, αφού εξαναγκάζονται να μετοικήσωσιν εις άλλα χωριά στερούμενα της θάλασσας εκ της οποίας συνήθισαν να πορίζονται τα προς το ζην.»

Μα το πιο σημαντικό σημείο είναι το επόμενο και αφορά την «ανταλλαγή μεταναστών και εκτίμησης περιουσιών αυτών» εφόσον έθεσαν τρεις κατηγορίες ανθρώπων ως εξής:
  • 1) Τα άτομα που δεν έχουν σχέση με την ανταλλαγή
  • 2) Τα άτομα που μετανάστευσαν ήδη στην Ελλάδα
  • 3) Τα άτομα που θα μεταναστεύσουν
Ακολούθησε: «Μετά την εξάντλησιν ως ανωτέρω των επί της 1ης κατηγορίας συζητήσεων ηθελήσαμεν να μάθωμεν τας σκέψεις των συναδέλφων ημών περί του ζητήματος της εκτιμήσεως της αστικής και κινητής περιουσίας των εις την 2αν κατηγορίαν ανηκόντων μεταναστών. Ο Μουχτάρ Μπέης εκ πλάνης μάλλον υπεθέσαμεν, ή εκ κακής προθέσεως, επειράθη ν’ αποφύγει την συζήτησιν ως ξένην δήθεν προς τα έργα της Επιτροπής επικαλεσθείς τας απαντώσας ενταχού των επισήμων σχετικών διακοινώσεων φράσεις περί ανταλλαγής «αγροτικών πληθυσμών και αγροτικών κτήσεων».»

Η Μικρασιατική καταστροφή και η ΑΟΖ,   έχουν κοινό υπόβαθρο τη γεωπολιτική
φώτο: Η Μικρασιατική καταστροφή και η ΑΟΖ, 
έχουν κοινό υπόβαθρο τη γεωπολιτική


1956 - Ανταλλαγή πληθυσμών - Ν. Λυγερός
Μετάφραση από τα γαλλικά Βίκυ Τσατσαμπά
Post published: January 17, 2016 

Δεν ξέραμε να αγαπάμε παρά μόνο τη γη μας
αλλά μάθαμε την εξορία.
Δεν ξέραμε να υποφέρουμε παρά μόνο για τους δικούς μας
αλλά συναντήσαμε τους άλλους.
Δεν ξέραμε να δώσουμε παρά τις ζωές μας
αλλά είναι οι θάνατοι μας που πήραν.

Η Συνθήκη της Λωζάννης στο πλαίσιο 
της ανταλλαγής των πληθυσμών
15099 - Ν. Λυγερός - April 23, 2014

Η Συνθήκη της Λωζάννης στο πλαίσιο της ανταλλαγής των πληθυσμών περιγράφει και έναν χώρο, όπου δεν πρέπει μόνο να υπάρχει ανταλλαγή πληθυσμών από ένα ολόκληρο χώρο μεγάλο και έναν άλλο ολόκληρο χώρο μεγάλο, αλλά πρέπει στο ενδιάμεσο εκεί που βρίσκονται τα σύνορα να υπάρχει μια buffer zone. Όπου λέμε ότι αυτοί που είναι από εδώ δεν μπορεί να είναι από εδώ και αυτοί που είναι από εκεί δεν μπορεί να είναι πια από εκεί.

Άρα αυτοί που είναι από εδώ θα πάνε από εκεί αυτοί που είναι από εκεί θα πάνε από εδώ. Και σ’ αυτήν την ζώνη την ουδέτερη δεν πρέπει να υπάρχει κανένας από τον άλλον. Έχει γίνει αντιληπτό ότι αυτό είναι εναντίον του Ευρωπαϊκού κεκτημένου; Διότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πάρα πολύ απλά τα πράγματα. Από τότε που η Ελλάδα είναι ενταγμένη έχουμε την λεγόμενη ελεύθερη διακίνηση.

Άρα έχετε ελεύθερη διακίνηση, ελεύθερη τοποθέτηση, ελεύθερη ψηφοφορία και μπορεί ο οποιοσδήποτε να είναι σε οποιονδήποτε χώρο. Τώρα που είμαστε σε μια περίοδο που θα έχουμε και Ευρωπαϊκές Εκλογές, θυμάστε πολύ καλά ότι τώρα σε Ευρωπαϊκές Εκλογές έχετε δικαίωμα να ψηφίσετε και αλλού εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχετε δικαίωμα και να παρουσιαστείτε ως υποψήφιος και στην άλλη χώρα. Αυτό είναι το ελεύθερη διακίνηση και δεν έχετε κανέναν περιορισμό. Ευτυχώς γιατί αλλιώς δεν θα είχε κανένα νόημα. Είναι το ίδιο για το θέμα της εργασίας.

Ας πούμε ότι τώρα έχουμε ενταχθεί χωρίς τη Συνθήκη της Λωζάννης, και λέγαμε ότι είμαστε τώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα είχαμε δικαίωμα να βάλουμε την buffer zone; Όχι. Άρα επειδή αυτό έχει γίνει το ’23 και η Ελλάδα εντάχθηκε το ’81, αυτό ανήκει στην εξαίρεση του Ευρωπαϊκού κεκτημένου.


Εισήγηση του Καθηγητή Νίκου Λυγερού µε θέµα: 
Πολιτιστικός Σύλλογος Νέας Μαγνησίας Λαµία, 12/09/2010
https://lygeros.org/wp-content/uploads/talks/20100912_Lamia-Text.pdf

Εισήγηση: Τοποστρατηγική προσέγγιση της Μικρασιατικής Καταστροφής

Ευχαριστώ, πρώτα από όλα, για την πρόσκληση. Ξέρω ότι είναι µια ημερομηνία μνήμης, αλλά θα ήθελα να επικεντρωθώ σ’ ένα κομμάτι, αυτό που αφορά – το είπε κι ο κύριος Δήμαρχος μάλιστα - στο ότι οι λαοί που ξεχνούν το παρελθόν είναι καταδικασμένοι να το ξαναζήσουν. Αυτό που άκουσα σχετικά µε την ελπίδα δεν µας αφορά εδώ, διότι μερικές φορές μιλούµε για τις αλησμόνητες πατρίδες και ξέρουμε πολύ καλά ότι πολλοί από τους δικούς µας τις έχουν, ήδη, ξεχάσει. Άρα θα ήθελα απλώς να κάνω µια μικρή ανάλυση της Μικρασιατικής Καταστροφής από µια άποψη, η οποία αφορά στην στρατηγική και συγκεκριμένα στην τοποστρατηγική. Έχετε ακούσει, φαντάζομαι, την έννοια της γεωστρατηγικής που αφορά στην γεωγραφία και την στρατηγική.

Η τοποστρατηγική ασχολείται µε τις σχέσεις των ανθρώπων μέσα στο χρόνο κι όχι αποκλειστικά μέσα στο χώρο. Τι εννοώ µε αυτό;

Όταν κοιτάζουμε όλο το θέμα της Μικρασιατικής Καταστροφής και ειδικά τις γενοκτονίες, καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει µια συστηματική καταστροφή. Για να υπάρχει µια συστηματική καταστροφή, πρέπει να υπάρξει µια στρατηγική. Πολύ συχνά, εμείς ως θύματα, δεν έχουμε µια στρατηγική αντιμετώπισης του προβλήματος, διότι θεωρούµε µόνο το αποτέλεσμα. Θα ήθελα, λοιπόν, εδώ να αναλύσουµε το αποτέλεσμα, το οποίο συνίσταται στο ότι, ουσιαστικά, τώρα δεν υπάρχει Έλληνας από τον μικρασιατικό χώρο. Είναι διαφορετικό το ότι δεν υπάρχει ελληνισμός. Και θα εξηγήσουµε τι εννοούμε: Όταν κοιτάζετε αυτή τη Μικρασιατική καταστροφή, η οποία επικεντρώνεται νοητικά ή τουλάχιστον παραδοσιακά σε δυο σημεία, στη γενοκτονία και στην καταστροφή της Σµύρνης, έχουµε την εντύπωση ότι είναι δυο κοµµάτια τα οποία δεν έχουν σχέση άµεση μεταξύ τους. Στη πραγματικότητα, όταν θα κοιτάξετε την εξέλιξη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, των Nεότουρκων και του Μουσταφά Κεµάλ, θα δείτε ότι υπάρχει µια συνέχεια, µια αληθινή στρατηγική που επετεύχθη και η οποία είχε ως στόχο, αυτό που λέμε εμείς, την εκκαθάριση του χώρου. Αν δίναμε µεγαλύτερη προσοχή, θα είχαµε ένα εύλογο ερώτημα. Όλοι βέβαια ξέρετε για τη Μικρασιατική καταστροφή, αλλά, ίσως, ποτέ δεν αναρωτηθήκατε γιατί τα γεγονότα είχαν αυτή τη σειρά. ∆ηλαδή, θα μπορούσε να υπάρξει καταστροφή της Σμύρνης πριν τη γενοκτονία των Ποντίων; Ξέρετε, δεν το σκεφτόμαστε αυτό και κοιτάζουμε µόνο την ιστορία. Το βλέπουµε µε έναν τρόπο αναλλοίωτο. 

Στην πραγματικότητα, όταν κοιτάζετε τώρα το τουρκικό καθεστώς, θα πρέπει καταλαβαίνετε ότι αυτό που έχει σημασία σε µια γενοκτονία είναι να µην αφήσετε ίχνη μετά. Για να μην αφήσετε ίχνη, λοιπόν, αρχίζετε τη γενοκτονία από το κέντρο. Γιατί; Γιατί τα παράλια ελέγχονται πολύ πιο εύκολα. Άρα όταν εξετάζετε το πρόβλημα τοποστρατηγικά, μπορείτε να καταλάβετε ότι οι πρώτες φάσεις της γενοκτονίας του ελληνικού στοιχείου - κι όχι µόνο, γιατί υπάρχουν και Ασσυροχαλδαίοι και οι Αρμένιοι - θα αρχίσει από το κέντρο της Τουρκίας και σιγά σιγά θα απλωθεί εξωτερικά. Αυτό, επιπλέον, σας εξηγεί γιατί υπάρχει µια ξεχωριστή υπόθεση όσον αφορά το ποντιακό στοιχείο. Διότι από τη φύση, λόγω των βουνών, ήταν απομονωμένο αυτό το στοιχείο.

Σας θυµίζω ότι, από τους ίδιους, οι Αρμένιοι θεωρούνται ο λαός των βουνών και οι Πόντιοι ο λαός της θάλασσας. Όσοι ζουν στα παράλια του Πόντου, µε δεδομένα τα γύρω βουνά, είναι εντελώς αποµονωµένοι. Η απομόνωση αυτή ήταν που τους επέτρεψε να διαρκέσουν στα βάθη του χρόνου. Το ξέρουμε ήδη και από το Βυζάντιο και την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας. Όταν θα φτάσουμε σε αυτή τη φάση βέβαια δεν υπάρχει πια Καππαδοκία. Η Καππαδοκία ήταν φυσιολογικό να εξοντωθεί εξ αρχής, διότι ήταν λιγότερο προσβάσιμη από τις άλλες χώρες, τις Μεγάλες ∆υνάμεις. Κατά συνέπεια, η εκκαθάριση γίνεται από το κέντρο και πάει προς τις ακτές. Όταν θα φτάσουμε στη γενοκτονία και συγκεκριμένα στον Πόντο, θα διαπιστώσουµε ότι σχετίζεται, βέβαια, και µε το επίπεδο των θυμάτων. Το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας, που είχε υψηλές προδιαγραφές κι άρχισε σιγά-σιγά το ελληνικό πλαίσιο να αναπτύσσεται και να µην είναι πια µόνο και µόνο ένας οικονοµικός παράγοντας, αποτέλεσε έναν γεωστρατηγικό και τοποστρατηγικό στόχο για το τουρκικό καθεστώς. Κατά συνέπεια, βλέπουµε ότι αυτή η προέκταση του κέντρου τείνει στα άκρα κι έτσι πρώτα, βέβαια, έγινε η πρόσβαση από την πλευρά του Εύξεινου Πόντου, για να καταλήξει τελικά στη Μικρά Ασία. 

Γιατί γίνεται όλη αυτή η διαδικασία και γιατί χρησιμοποιείται αυτή η τεχνική; Είναι πολύ απλό. 

Όταν θα αρχίσει η πρώτη γενοκτονία, όσο αφορά τους Αρμένιους και στο 1915, θα έχουμε ήδη ίχνη από το 1894. Σας υπενθυμίζω ότι ήδη στο Συνέδριο του Βερολίνου, το 1878, έγιναν αναφορές ότι υπάρχουν προβλήµατα µε τους Αρμένιους και µε τους Έλληνες στην Τουρκία, στην Οθωµανική Αυτοκρατορία, αλλά κανένας δεν έκανε τίποτε, όπως και τώρα δεν κάνουμε τίποτε, διότι θεωρούσαµε ότι δεν είναι σοβαρό το πρόβλημα και μάλιστα αυτό υπάρχει και στα πρακτικά. Στην πραγµατικότητα, αυτό που έγινε είναι ότι η γενοκτονία των Αρμενίων εκδηλώθηκε προς τα έξω, υπήρξαν αντιδράσεις, μεγάλες αντιδράσεις, και γι’ αυτό χρησιµοποιήθηκε µια άλλη τεχνική που λέγεται το «λευκό µακελειό». Δηλαδή, μεγάλες πορείες µέσα στο χιόνι που τελικά αποδεικνύουν, ως ίχνος, ότι η γενοκτονία έγινε µε ένα τρόπο φυσικό και όχι καθοδηγούµενο. Στην πραγµατικότητα είναι ένας τρόπος να εξοντώσετε τον πληθυσµό από τη κούραση και τις κλιµατικές συνθήκες, έτσι ώστε να φαίνεται φυσιολογικός ο θάνατος. Αυτή η ιδέα, λοιπόν, προωθήθηκε και από τον Μουσταφά

Κεµάλ, ώστε η καταστροφή της Σµύρνης να είναι απλώς η τελική φάση. Έχουµε ένα άλλο πρόβληµα στο διεθνές δίκαιο. Βλέπετε ότι πολύ συχνά µιλάµε για τη γενοκτονία των Ποντίων και δεν εννοούµε τη γενοκτονία του Ελληνισµού· είναι πιο αφαιρετικό και πιο δύσκολο και πιο µη συγκεκριµένο. Με ποια έννοια; Στην καταστροφή της Σµύρνης, θα χρησιµοποιηθεί, αν θέλετε, η εµπλοκή του ελληνικού στρατού και κατά συνέπεια θα είµαστε σε µια φάση εγκλήµατος πολέµου, το οποίο δεν είναι στην ίδια κατηγορία µε µια γενοκτονία, η οποία είναι αποκλειστικά ένα έγκληµα κατά της ανθρωπότητας. Αυτό δεν έχει, ουσιαστικά, µεγάλη σηµασία για εµάς τους Έλληνες.

Έχει σημασία το πώς προβάλουμε το θέμα στο εξωτερικό. Αλλά αυτό που θέλω να σας δείξω μέσα από αυτή τη ανάλυση, είναι ότι η γενοκτονία δηµιουργήθηκε για να µην αφήνει ίχνος. Αυτό το θέμα, το ίχνος, είναι που πρέπει να µας προβληµατίσει τώρα. Ο µόνος τρόπος για να υπάρχουν τα θύματα, τα οποία τώρα είναι νεκρά, είναι η µνήµη. ∆εν υπάρχει άλλος τρόπος, δεν υπάρχει κανένα άλλο εργαλείο ανθρώπινο, το οποίο µπορεί να κάνει µια υπέρβαση όσον αφορά στο θάνατο. Όταν βλέπετε, λοιπόν, αυτή την ανάλυση, πολύ φυσιολογικά πια θα ακούσετε τον κ. Νταβούντογλου να µας εξηγεί ότι τα νησιά του Αιγαίου ενοχλούν την Τουρκία, διότι δεν έχει αρκετό ζωτικό χώρο. Πολλοί από εµάς δεν αντιδρούν, διότι δεν συνειδητοποιούν ότι είναι απλώς η συνέχεια των προηγούμενων κινήσεων. ∆ηλαδή, αν οι Τούρκοι δεν βρίσκονταν στα παράλια της Μικράς Ασίας, κανένας δεν θα έλεγε ότι µπορεί τα νησιά του Αιγαίου να είναι ένα πρόβλημα. Πρέπει, επιπλέον, να καταλάβουμε ότι τοποστρατηγικά το Αιγαίο είναι που έχει σώσει την Ελλάδα, διότι αποτελεί ένα µεγάλο εµπόδιο. Πολύ συχνά σας µιλούν για απομονωµένα νησιά, άγονες γραμμές, παραµεθόριους χώρους και στην πραγματικότητα ξεχνούν να σας πουν ότι το Αιγαίο είναι το πιο ανθεκτικό στοιχείο του Ελληνισμού, είναι αυτό που προστατεύει την στερεά Ελλάδα. Με ποια έννοια; Φανταστείτε ότι δεν υπάρχει Αιγαίο κι είναι µόνο ξηρά. Το αποτέλεσμα είναι πολύ απλό. Το έχετε µε την εικόνα της Αρµενίας. Η Αρμενία παλιά ήταν η χώρα των τριών θαλασσών. Όταν κοιτάξετε τώρα τον χάρτη και δείτε το µέγεθος της Αρμενίας, θα καταλάβετε ποιο θα ήταν το πρόβληµα αν είχαµε µόνο ξηρά. Άρα η θάλασσα είναι η δύναμη µας, όμως πρέπει να την προστατέψουµε.

Επανέρχομαι λοιπόν σε αυτές τις δηλώσεις του τύπου «δεν πρέπει να εφαρμοστούν τα 12 μίλια», «τα νησιά του Αιγαίου δεν µας επιτρέπουν µια πρόσβαση λόγω της οικονομίας µας», «πρέπει να έχουμε μηδενικές τριβές µε τους εσωτερικούς παράγοντες» και αν εξετάσετε τους χάρτες, βλέπετε ότι προωθούν χάρτες, όπου ενσωματώνονται φυσιολογικά αυτά τα νησιά, διότι θεωρούν ότι θα έπρεπε το Αιγαίο πάνω κάτω να το διαχειρίζονται και τα δυο κράτη, λόγω ειρήνης. Εσείς που είστε πρόσφυγες ξέρετε πόσο γελοίο είναι αυτό το επιχείρημα. Διότι έχουν φτάσει να πατήσουν πάνω στα κόκκαλα των προγόνων σας, για να σας εξηγήσουν ότι και πάλι ενοχλείτε. Το θέμα µας, λοιπόν, δεν είναι απλώς να έχουμε ελπίδα. Ελπίδα προς τι; Άκουσα την λέξη ελπίδα. Το θέμα τώρα είναι ότι αν ξεχάσουµε αυτά τα γεγονότα και δεν τους δώσουµε τη σημασία που έχουν, τότε δεν θα αντισταθούμε ούτε και τώρα. Είμαστε σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο, το Αιγαίο είναι ανθεκτικό, τα νησιά µας είναι σημαντικά, το Καστελόριζο είναι µια ειδική περίπτωση που πρέπει να την προωθήσουµε, έτσι ώστε να έχουμε πραγματικά αυτή την μνήμη του Αιγαίου που είχαν οι προγονοί µας και από τα παράλια. ∆εν αρκεί απλώς να αναφερόμαστε σε αυτές τις μνήμες και, μερικοί από µας, να γινόμαστε γραφικοί και να βλέπουν κάποιοι πολιτικοί παράγοντες σε διάφορους χώρους και να µας εξηγούν ότι «εντάξει µας υπενθυμίζετε τα γεγονότα του ’22 αλλά τώρα τι να κάνουμε». Το θέμα είναι ότι τώρα συνεχίζεται η ίδια πολιτική και κανένας δεν λέει τίποτε, ενώ ξέρουμε ότι αυτά έχουν προκαλέσει θύματα και γενοκτονίες. Υπάρχει λοιπόν το πλαίσιο της αναγνώρισης των γενοκτονιών, αλλά υπάρχει κι η στάση µας.
Όταν σας λένε είναι σημαντικό να μην ξεχνάµε, δεν σημαίνει πως από µόνο του είναι σημαντικό. Είναι για να δράσετε και να κάνετε κάτι. 
Αυτό που προσπαθούμε να πούµε ακόμα και σε αυτές τις Σχολές, όπου διδάσκουμε, είναι ότι η δράση πρέπει να γίνει µέσω της συνείδησης. Διότι αλλιώς δεν έχει νόημα. Άρα η μνήμη από μόνη της μετατρέπεται µόνο και µόνο σε ανάμνηση χωρίς δράση. ∆εν είμαστε λοιπόν της ανάμνησης. ∆εν βρισκόμαστε εδώ απλώς για να θυμηθούµε, αλλά βέβαια για να µη ξεχάσουµε και να παράγουμε ένα έργο, το οποίο ονομάζεται Ελληνισμός σε ολόκληρο τον κόσμο. Σας ευχαριστώ πολύ.


Ν. Λυγερός Post published: June 22, 2014

Θεία Λειτουργία στα Κατεχόμενα
στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου
έγινε σαν ανθρώπινο θαύμα
αφού κανένας δεν πίστευε
ότι θα μπορούσε να γίνει
κι όμως σιγά σιγά ο λαός
ακόμα και ο πιο απλός
που πιστεύει στον Χριστό
ήρθε και πάλι σιωπηλά
για να δείξει στον εαυτό του
ότι μπορεί ν’ αντέξει
χρόνια την κατοχή
ακόμα και την πιο βάρβαρη
δίχως να ξεχάσει τίποτα
γιατί συνεχίζει να πιστεύει
στην απελευθέρωση
και δεν σώπασε η ψυχή του
όσα και να πέρασε
αφού ξέρει ότι ο Σωτήρας
δεν μπορεί να τον ξεχάσει
γιατί είναι της Δικαιοσύνης
και η ανταλλαγή πληθυσμών
είναι μόνο καταπάτηση
ανθρωπίνων δικαιωμάτων
που δεν επιτρέπει
κανείς Δίκαιος.



Βίντεο: Ο Καθηγητής Νίκος Λυγερός φιλοξενούμενος
του Φιλολόγου και Ιστορικού Γιάννη Σπανού
στην ραδιοφωνική εκπομπή «Μνήμη & Χρέος».
Θέμα: Η καταστροφή της Σμύρνης. ΣΙΜΑΕ - Lekythos 457a. 





Βίντεο: Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού: “Η Μικρασιατική καταστροφή και η ΑΟΖ έχουν κοινό υπόβαθρο τη γεωπολιτική”. - Εβδόμη, 03/10/2012 October 3, 2012 Interviews



Υπογραφές υπέρ της Ελληνικής ΑΟΖ [ZEE]


1903 - Δύο άρθρα της σύμβασης περί ανταλλαγής των 
ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών - Ν. Λυγερός May 4, 2012

Στο Μέρος Ε' της Συνθήκης της Λωζάννης βρίσκουμε τις διάφορες διατάξεις μεταξύ των οποίων είναι η σύμβαση περί ανταλλαγής των ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών που υπογράφτηκε στις 30 Ιανουαρίου 1923. Αυτή η σύμβαση αποτελείται από 19 άρθρα. Το πρώτο άρθρο δίνει το γενικό πλαίσιο. Είναι συμμετρικό ως προς τους Έλληνες και τους Τούρκους και βασίζεται στη θρησκεία. Διευκρινίζει ότι η ανταλλαγή είναι de facto οριστική εφόσον:
«Τα πρόσωπα ταύτα δεν θα δύνανται να έλθωσιν ίνα εγκατασταθώσιν εκ νέου εν Τουρκία ή αντιστοίχως εν Ελλάδι, άνευ της άδειας της Τουρκικής Κυβερνήσεως ή αντιστοίχως της Ελληνικής Κυβερνήσεως.»
Το άρθρο 2 εξετάζει λεπτομερειακά τις διάφορες κατηγορίες Ελλήνων και Τούρκων όσον αφορά στο πλαίσιο της ανταλλαγής και των εξαιρέσεων της.

«Δεν θα περιληφθώσιν εις την εν τω πρώτω άρθρω προβλεπομένην ανταλλαγήν
α) οι Έλληνες κάτοικοι της Κωνσταντινουπόλεως
β) οι Μουσουλμάνοι κάτοικοι της Δυτικής Θράκης.»

Παρατηρούμε ήδη ότι ο λεκτικός χαρακτηρισμός δεν είναι ο ίδιος με εκείνον του πρώτου άρθρου. Ενώ στο πρώτο η συμμετρία είναι διπλή εφόσον βασίζεται στη θρησκεία, στο δεύτερο άρθρο βλέπουμε ότι οι Μουσουλμάνοι δεν αποτελούν το συμμετρικό στοιχείο των Χριστιανών αλλά των Ελλήνων. Αν και υπάρχουν λογικές εξηγήσεις του τύπου: στην Τουρκία υπήρχαν διάφοροι Χριστιανοί και όχι μόνο Ελληνορθόδοξοι Χριστιανοί και στην Ελλάδα υπήρχαν μόνο Τούρκοι, βλέπουμε ότι αυτά δεν στέκουν ως επιχειρήματα. Διότι σε αυτό το πλαίσιο, τι σημαίνει η έκφραση Έλληνες κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης; Ήταν ή δεν ήταν Τούρκοι σε σχέση με την υπηκοότητα; Γιατί δεν υπάρχουν ξεκάθαρα οι εκφράσεις Έλληνες Χριστιανοί και Τούρκοι Μουσουλμάνοι; Όπως διαβάζουμε τη σύμβαση, στην Τουρκία υπήρχαν Έλληνες ενώ στην Ελλάδα υπήρχαν Μουσουλμάνοι. Ποιο είναι λοιπόν το status των μειονοτήτων σε αυτό το πλαίσιο; Υπάρχει όντως διαφορά μεταξύ Μουσουλμάνων και Τουρκόφωνων, Πομάκων Αθιγγάνων; Πάντως ο διαχωρισμός δεν προκύπτει από τη σύμβαση και το ίδιο ισχύει και για την υπηκοότητα.

Το άρθρο 2 καθορίζει και χρονικά πλαίσια.
«Θέλουσι θεωρηθή ως Έλληνες κάτοικοι της Κωνσταντινουπόλεως, πάντες οι Έλληνες οι εγκατεστημένοι ήδη προ της 30ης Οκτωβρίου 1918, εν τη περιφερεία της Νομαρχίας Κωνσταντινουπόλεως, ως αύτη καθορίζεται δια του νόμου του 1912.»
Η ημερομηνία του 1918 συσχετίζεται έμμεσα με το πρόβλημα της γενοκτονίας των Ποντίων και λειτουργεί ως αρνητικό στοιχείο. Και ο νόμος του 1912 σχετίζεται με την έκδοση καταλόγων περιουσίας που επέτρεψαν στην Τουρκία την κτήση ακινήτων και προκαλούν προβλήματα στην κοινότητα Τενέδου διότι ήταν ελληνική εκείνη την περίοδο και δεν έχει κανένα τίτλο ιδιοκτησίας κατά την Τουρκική Κυβέρνηση. Όσον αφορά στους Μουσουλμάνους, το άρθρο 2 συνεχίζει με τον εξής τρόπο:
«Θέλουσι θεωρηθή ως Μουσουλμάνοι κάτοικοι της Δυτικής Θράκης, πάντες οι Μουσουλμάνοι οι εγκατεστημένοι εν τη περιοχή ανατολικώς της μεθορίου γραμμής της καθορισθείσης τω 1913 δια της Συνθήκης του Βουκουρεστίου.»





Σχετικά θέματα:


Δεν υπάρχουν σχόλια: