"copyrightHolder": { "@type": "Person", "name": "Sophia Drekou" }, "potentialAction": { "@type": "ReadAction", "target": "https://www.sophia-ntrekou.gr/2018/03/stayroproskynisews.html" } }

Γ΄ Κυριακή των Νηστειών - Η Σταυροπροσκύνηση στο μέσο της Σαρακοστής

Γ΄ Κυριακή των Νηστειών – Προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού στο μέσο της Μεγάλης Σαρακοστής

Ο Τίμιος Σταυρός υψώνεται στο μέσο της Μεγάλης Σαρακοστής ως πηγή δύναμης, παρηγοριάς και ελπίδας για τον πνευματικό αγώνα των πιστών.
Εισαγωγή

Η Γ΄ Κυριακή των Νηστειών, γνωστή ως Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, αποτελεί το πνευματικό κέντρο της Μεγάλης Σαρακοστής. Στο μέσο της σαρανταήμερης νηστείας η Εκκλησία υψώνει τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό, για να ενισχύσει τους πιστούς στον πνευματικό τους αγώνα και να τους υπενθυμίσει ότι η πορεία προς την Ανάσταση περνά μέσα από τη δύναμη του Σταυρού.

Σταυροπροσκυνήσεως: Είναι η ονομασία της τρίτης Κυριακής της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, κατά την οποία τιμάται ο Σταυρός, το σύμβολο της χριστιανικής πίστης. Πρόκειται για δεσποτική εορτή, η οποία έχει τις ρίζες της στην Παλαιστίνη, όταν την πρώτη Κυριακή μετά την 6η Μαρτίου εορταζόταν η ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη.


📖 Ευαγγέλιο της Σταυροπροσκυνήσεως ήτοι Γ’ Κυριακή τῶν Νηστειῶν ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ η' 34-38, κεφ. [9]Θ' 1

....Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. Ος γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ’ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου, οὗτος σώσει αὐτήν. Τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; Η τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; Ος γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων. καί ἔλεγεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει.

ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ Θ' 1

Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες ὧδε τῶν ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει.

Ερμηνευτική απόδοση Ι. Θ. Κολιτσάρα

Και αφού επροσκάλεσε τον λαόν μαζή με τους μαθητάς του, είπεν εις αυτούς· «όποιος θέλει να με ακολουθήση ως πιστός μαθητής μου, ας απαρνηθή τον αμαρτωλόν εαυτόν του με τας αδυναμίας, και τα πάθη του, ας πάρη την απόφασιν να υποστή προς χάριν μου ταλαιπωρίες και αυτόν ακόμη τον σταυρικόν θάνατον, και ας με ακολουθήση στον δρόμον, που εγώ εχάραξα. Διότι όποιος θέλει να σώση την επίγειον ζωή του, αυτός θα χάση την αιωνίαν και μακαρίαν ζωήν. Οποιος όμως αψηφήσει και θυσιάσει την ζωήν του προς χάριν εμού και του ευαγγελίου, αυτός θα σώση την ζωήν του εις την αιωνίαν μακαριότητα. Διότι τι θα ωφελήση τον άνθρωπον, εάν κερδήση ολόκληρον τον υλικόν κόσμον και χάσει την ψυχήν του; Η, τι θα δώση άνθρωπος ως αντάλλαγμα, δια να εξαγοράση την ψυχήν του από τον Αδην, αφού ούτε ο κόσμος όλος δεν ημπορεί να αντισταθμίση την αξίαν της ψυχής; Διότι εκείνος, ο οποίος δια λόγους ανθρωπαρεσκείας και δειλίας θα εντραπή και θα αρνηθή εμέ και τους λόγους μου εις την γενεάν αυτήν, την αποστατημένην και αμαρτωλήν, και ο Υιός του ανθρώπου θα εντραπή αυτόν και θα τον αποκηρύξη, όταν ως κριτής των ανθρώπων έλθη ολόλαμπρος με την δόξαν του Πατρός αυτού συνοδευόμενος από τους αγίους αγγέλους».

ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ Θ' 1

Και έλεγεν εις αυτούς· «Σας διαβεβαιώνω, ότι υπάρχουν μερικοί από αυτούς που ευρίσκονται εδώ, οι οποίοι δεν θα γευθούν τον θάνατον, προτού ιδούν την βασιλείαν του Θεού, δηλαδή την Εκκλησίαν, να εγκαθίσταται και να θεμελιώνεται εις την γην με δύναμιν κατά την ημέραν της επιφοιτήσεως του Αγίου Πνεύματος».

🟣 Η Γ΄ Κυριακή των Νηστειών – Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως

Η τρίτη Κυριακή της Μεγάλης Σαρακοστής ονομάζεται Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως και βρίσκεται στο μέσο της σαρανταήμερης νηστείας. Είναι η λεγόμενη μεσονηστήσιμη Κυριακή, ένα πνευματικό ορόσημο μέσα στην πορεία προς το Πάσχα. Στο μέσο αυτού του αγώνα η Εκκλησία υψώνει τον Τίμιο και Ζωοποιό Σταυρό, για να δώσει στους πιστούς δύναμη, παρηγοριά και ενθάρρυνση να συνεχίσουν τον δρόμο της νηστείας και της πνευματικής προσπάθειας.

Κατά τη διάρκεια του Όρθρου, μετά τη Μεγάλη Δοξολογία, ο Σταυρός μεταφέρεται με σεμνή πομπή στο κέντρο του ναού. Εκεί τοποθετείται για προσκύνηση από τους πιστούς και παραμένει καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας. Στο τέλος κάθε ακολουθίας οι εκκλησιαζόμενοι τον ασπάζονται, ενώ συχνά λαμβάνουν από τον ιερέα άνθη ή δεντρολίβανο - τα λεγόμενα σταυρολούλουδα - ως ευλογία, τα οποία φυλάσσουν στο εικονοστάσι του σπιτιού τους, όπως και τα άνθη του Επιταφίου.

Η υμνολογία της ημέρας προβάλλει τον Σταυρό όχι μόνο ως σημείο θυσίας, αλλά κυρίως ως σημείο νίκης και χαράς. Βρισκόμαστε στο μέσο της Σαρακοστής: η πνευματική προσπάθεια γίνεται πλέον αισθητή, η κόπωση φανερώνεται, και ο άνθρωπος έχει ανάγκη ενίσχυσης. Την ίδια στιγμή όμως αρχίζει να διακρίνεται στον ορίζοντα το τέλος της πορείας, και η ακτινοβολία της Αναστάσεως γίνεται ολοένα πιο φωτεινή.

Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι μια πορεία σταύρωσης του εγωισμού και των παθών. Είναι μια μικρή εμπειρία της εντολής του Χριστού που ακούγεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας:
«Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι» (Μαρκ.8,34).

Κανείς όμως δεν μπορεί να σηκώσει τον δικό του σταυρό, αν δεν ατενίζει πρώτα τον Σταυρό του Χριστού. Ο δικός Του Σταυρός είναι εκείνος που δίνει νόημα, δύναμη και προοπτική σε κάθε ανθρώπινο αγώνα.

Γι’ αυτό και η Εκκλησία τοποθετεί τον Τίμιο Σταυρό στο μέσο της Σαρακοστής. Όπως οι οδοιπόροι που κουράζονται σε έναν δύσκολο δρόμο και σταματούν για λίγο να αναπαυθούν και να πάρουν κουράγιο, έτσι και οι πιστοί προσκυνούν τον Σταυρό για να ενισχυθούν στην πορεία τους προς την πνευματική Ιερουσαλήμ, δηλαδή προς το Πάσχα της Αναστάσεως.

Ο Σταυρός αποκαλείται επίσης Ξύλο της Ζωής. Όπως το δέντρο που βρισκόταν στον Παράδεισο συνδέθηκε με την πτώση του ανθρώπου, έτσι και ο Σταυρός γίνεται το νέο ξύλο που χαρίζει ζωή. Με τη συμμετοχή μας στο μυστήριο του Σταυρού δεν οδηγούμαστε στον θάνατο αλλά στη ζωή, γιατί ο Σταυρός ποτίστηκε με το αίμα του Χριστού και έγινε σημείο σωτηρίας.

Η Εκκλησία τιμά τον Σταυρό, όχι ως αντικείμενο λατρείας, αλλά επειδή έγινε το όργανο της θείας οικονομίας και της λύτρωσης του ανθρώπου. Μέσα από αυτόν, όπως και μέσα από τις εικόνες, τους αγίους και τα ιερά λείψανα, ενεργεί η χάρη του Θεού όταν ο άνθρωπος την προσεγγίζει με ταπείνωση και αγάπη.

Στην ελληνική παράδοση η ημέρα αυτή συνδέθηκε και με λαϊκά έθιμα. Παλαιότερα, το απόγευμα της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως - που λεγόταν και Μεσοσαράκοστο - τα παιδιά γύριζαν στα σπίτια ζητώντας αυγά και ξύλα για το Πάσχα και τραγουδούσαν:

«Χαίρε Τίμιε Σταυρέ, χαρά των προφητών,
δώσε μας κι ένα αυγό για να φύγουμε από δω.»

Έτσι, η Γ΄ Κυριακή των Νηστειών γίνεται ένα σημείο ανάπαυσης και ανανέωσης μέσα στη Σαρακοστή: μια υπενθύμιση ότι ο δρόμος της άσκησης οδηγεί στη χαρά της Αναστάσεως, και ότι ο Σταυρός, που υψώνεται στο κέντρο της Εκκλησίας, δεν είναι μόνο σύμβολο πάθους, αλλά κυρίως σημείο ζωής, ελπίδας και νίκης.

«Λάμψον ὁ τοῦ Κυρίου Σταυρὸς τὰς φεγγοβόλους ἀστραπάς σου τῆς χάριτος καρδίας τῶν σὲ τιμώντων καὶ θεολήπτῳ στοργῇ, περιπτυσσομένων κοσμοπόθητε, δι' οὗ τῶν δακρύων, ἐξηφανίσθη κατήφεια καὶ τοῦ θανάτου, τῶν παγίδων ἐρρύσθημεν, καὶ πρὸς ἄληκτον, εὐφροσύνην μετήλθομεν, δεῖξον τῆς ὡραιότητος τῆς σῆς τὴν εὐπρέπειαν τὰς ἀντιδόσεις παρέχων τῆς ἐγκρατείας τοῖς δούλοις σου πιστῶς αἰτουμένοις σὴν πλουσίαν προστασίαν καὶ μέγα ἔλεος.

Χαίροις ὁ ζωηφόρος Σταυρός, τῆς Ἐκκλησίας ὁ ὡραῖος παράδεισος τὸ ξύλον τῆς ἀφθαρσίας τὸ ἐξανθῆσαν ἡμῖν αἰωνίου δόξης τὴν ἀπόλαυσιν, δι' οὗ τῶν δαιμόνων ἀποδιώκονται φάλαγγες καὶ τῶν Ἀγγέλων συνευφραίνονται τάγματα, καὶ συστήματα τῶν πιστῶν ἑορτάζουσιν, ὅπλον ἀκαταγώνιστον κραταίωμα ἄρρηκτον τῶν Βασιλέων τὸ νῖκος τῶν Ἱερέων τὸ καύχημα, Χριστοῦ νῦν τὰ πάθη καὶ ἡμῖν δίδου προφθάσαι, καὶ τὴν Ἀνάστασιν.

Χαίροις ὁ ζωηφόρος Σταυρός, τῆς εὐσεβείας τὸ ἀήττητον τρόπαιον ἡ θύρα τοῦ Παραδείσου ὁ τῶν πιστῶν στηριγμὸς τὸ τῆς Ἐκκλησίας περιτείχισμα, δι' οὗ ἐξηφάνισται, ἡ ἀρὰ καὶ κατήργηται καὶ κατεπόθη τοῦ θανάτου ἡ δύναμις καὶ ὑψώθημεν ἀπὸ γῆς πρὸς οὐράνια, ὅπλον ἀκαταμάχητον δαιμόνων ἀντίπαλε δόξα Μαρτύρων Ὁσίων ὡς ἀληθῶς ἐγκαλλώπισμα λιμὴν σωτηρίας ὁ δωρούμενος τῷ κόσμῳ τὸ μέγα ἔλεος. 

Δεῦρο τῶν Πρωτοπλάστων δυὰς ἡ τῆς χορείας ἐκπεσοῦσα τῆς ἄνωθεν, τῷ φθόνῳ τοῦ βροτοκτόνου διὰ πικρᾶς ἡδονῆς, τῆς τοῦ ξύλου πάλαι ἀπογεύσεως· ἰδοὺ τὸ πανσέβαστον ὄντως Ξύλον προσέρχεται· ᾧ προσδραμόντες, ἐν χαρᾷ περιπτύξασθε καὶ βοήσατε, πρὸς αὐτὸ μετὰ πίστεως. Σὺ ἡμῶν ἡ ἀντίληψις Σταυρὲ πανσεβάσμιε, οὗ τοῦ καρποῦ μετασχόντες τῆς ἀφθαρσίας ἐτύχομεν· Ἐδὲμ τὴν προτέραν κομισάμενοι βεβαίαν καὶ μέγα ἔλεος.» [ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΟΡΘΡΟΣ]

🕯️Σαν σιωπηλή υπενθύμιση
Στο μέσο της Μεγάλης Σαρακοστής η Εκκλησία υψώνει τον Τίμιο Σταυρό όχι για να βαραίνει τον άνθρωπο με τη μνήμη του πόνου, αλλά για να του θυμίζει ότι κάθε αγώνας έχει νόημα όταν φωτίζεται από την ελπίδα της Αναστάσεως. Ο Σταυρός γίνεται έτσι σημείο ανάπαυσης και δύναμης στην πορεία μας: ένα πνευματικό στήριγμα για να συνεχίσουμε τον δρόμο, να μεταμορφώσουμε την κόπωση σε υπομονή και την προσπάθεια σε προσευχή. Και καθώς η Σαρακοστή προχωρά προς το Πάσχα, ο Σταυρός στέκεται στο κέντρο της Εκκλησίας σαν σιωπηλή υπενθύμιση ότι μέσα από τη θυσία γεννιέται η ζωή και μέσα από τον αγώνα ανατέλλει το φως της Αναστάσεως.

✍🏻 Σοφία Ντρέκου

Πηγές 

• Κείμενο Σοφία Ντρέκου - Αρθρογράφος (Sophia Drekou, Columnist in Blogger)
• Από την ακολουθία βλ. ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΟΡΘΡΟΣ Ακολουθιών
• Ευαγγέλιο Σταυροπροσκυνήσεως: Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, Κεφ. 8, χωρίο 34 έως Κεφ. 9
• Το οπτικοακουστικό υλικό (Βίντεο) από YouTube, εταιρεία Google.

Αέναη επΑνάσταση | Sophia-Ntrekou.gr


Περισσότερα: Σταυρός, Μ. Σαρακοστή



Εισαγωγή για διάλογο με Αναγνώστες και Αναγνώστριες

Στη μέση της Μεγάλης Σαρακοστής η Εκκλησία υψώνει τον Τίμιο Σταυρό. Όχι για να θυμίσει μόνο το πάθος, αλλά για να φανερώσει τη νίκη και την ελπίδα. Η Γ΄ Κυριακή των Νηστειών είναι ένα πνευματικό σημείο ανάπαυσης στον δρόμο προς το Πάσχα. Όπως οι οδοιπόροι που σταματούν για λίγο σε ένα δύσκολο ταξίδι, έτσι και οι πιστοί προσκυνούν τον Σταυρό για να πάρουν δύναμη να συνεχίσουν. Ο Σταυρός δεν είναι μόνο μνήμη του πάθους· είναι το Ξύλο της Ζωής που οδηγεί στην Ανάσταση.

Ερωτήσεις διαλόγου για Αναγνώστες και Αναγνώστριες
  1. Γιατί πιστεύετε ότι η Εκκλησία τοποθετεί τον Τίμιο Σταυρό ακριβώς στο μέσο της Μεγάλης Σαρακοστής;
  2. Μπορεί ο Σταυρός να βιωθεί σήμερα όχι μόνο ως σύμβολο πόνου αλλά και ως σημείο ελπίδας;
  3. Πώς κατανοούμε την ευαγγελική φράση «ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι» στη σύγχρονη ζωή;
  4. Μπορεί η νηστεία να γίνει πνευματική πορεία ελευθερίας και όχι απλώς θρησκευτική υποχρέωση;
  5. Τι σημαίνει για τον σύγχρονο άνθρωπο να βλέπει τον Σταυρό ως «Ξύλο Ζωής»;

Οι Αναγνώστες και Αναγνώστριες σχολιάζουν

Van Gel Span: Όλοι έχουμε έναν σταυρό να σηκώσουμε, αρκεί να αντιληφθούμε το μέγεθος του σε σχέση με τις δυνάμεις μας. Αν τυχόν παραπονεθούμε στο Θεό παράταιρα δείχνοντας του ένα σταυρουδάκι, γιατί δε μου δίνες κάτι τέτοιο, υπάρχει περίπτωση να μας απαντήσει: "μα ο δικός σου είναι, δεν τον αναγνωρίζεις;".

Sophia Drekou: Van Gel Span, Ίσως τελικά, το δυσκολότερο δεν είναι να σηκώσουμε τον σταυρό μας, αλλά να τον αναγνωρίσουμε. Γιατί πολλές φορές κοιτάζουμε τον δρόμο των άλλων και ξεχνάμε ότι ο δικός μας σταυρός έχει ήδη μετρηθεί με τις δυνάμεις μας. Ο σταυρός του καθενός δεν συγκρίνεται με των άλλων... είναι ο δρόμος που του δόθηκε για να μεταμορφώσει τη ζωή του. Μερικές φορές ο σταυρός δεν φαίνεται μεγάλος γιατί έχει ήδη πάρει το μέγεθος της ψυχής μας.








🎞️ Video / αφιέρωμα για την Σταυροπροσκύνηση

Ο Μεσογαίας Νικόλαος κηρύττει - Κυριακή Σταυροπροσκυνήσεως
Ι. Προσκύνημα Χριστού, Σπάτα, 23/3/2014

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Κυριακή Γ' Νηστειών
Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως


Όρθρος - Ακολουθία Υψώσεως - Αρχιερατική
Θεία Λειτουργία - Μνημόσυνο δωρητών


Ομιλία με θέμα: ''η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως'' ή τρίτη Κυριακή των νηστειών και η σημασία του Σταυρού του Κυρίου που έγινε στον Ιερό Ναό Αγίων Παϊσίου και Αρσενίου στη Λεμεσό στις 3 Απριλίου 2016 ημέρα Κυριακή από τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Λεμεσού κ.κ. Αθανάσιο!!


Το κήρυγμα της Κυριακής Γ' Νηστειών από
τον Μητροπολίτη Πειραιώς κ. Σεραφείμ.




Keywords (Λέξεις-κλειδιά): Γ Κυριακή Νηστειών, Κυριακή Σταυροπροσκυνήσεως, Μεγάλη Σαρακοστή, Τίμιος Σταυρός, Σταυροπροσκύνηση, Ορθοδοξία, νηστεία, Σαρακοστή, Σταυρός Χριστού, Ευαγγέλιο Μάρκου 8 34, Σαρακοστιανή παράδοση, Μεσοσαράκοστο

Δεν υπάρχουν σχόλια: