Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου 2013

Φώτιος Κόντογλου - Για τον Σταυρό - Γ' Κυριακή των Νηστειών, Σταυροπροσκυνήσεως

A Serbian Monk

Φώτιος Κόντογλου - Για τον Σταυρό
Γ' Κυριακή των Νηστειών, Σταυροπροσκυνήσεως
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Οι Χριστιανοί βάζουν τον Σταυρόν πανταχού, εις τους τρούλλους και εις τα κωδωνοστάσια των εκκλησιών, εις τους τάφους, εις τας οικοδομάς, εις τας σημαίας, εις τα κατάρτια των πλοίων, εις μέρη υψηλά δια να φαίνεται μακρόθεν, εις τα στολίδια των γυναικών, εις τα ψωμιά, εις τας κρήνας.

Οι παλαιοί έκαμναν συχνά το σημείον του σταυρού. Εις τα μέρη της Βιθυνίας, κοντά εις μίαν λίμνην λεγομένην Μανιάζ-γκιόλ, είδα κάποιους ψαράδες Ρώσσους τους οποίους λέγουν Καζάκους.

Αυτοί σταυροκοπούνται εις πάσαν περίστασιν, εις την τράπεζαν, οσάκις πίνουν νερόν, οσάκις πταρνίζονται, οσάκις χασμώνται, οσάκις βήχουν, οσάκις αρχίζουν κάποιαν εργασίαν ή την τελειώνουν, οσάκις καθίσουν οσάκις σηκωθούν.

Ημείς όμως αυτό το ιερόν σχήμα το έχομεν δι' εντροπήν.

Άκουσε όμως τι λέγει ο άγιος Κύριλλος ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων: «Μή τοίνυν επαισχυνθώμεν τω Σταυρώ του Χριστού, αλλά, κάν άλλος αποκρύπτη, συ φανερώς επί του μετώπου σφραγίζου, ίνα οι δαίμονες το σημείον τρέμοντες το βασιλικόν, μακράν φύγωσι τρέμοντες. Ποίει δε τούτο το σημείον εσθίων και πίνων, καθήμενος, κοιταζόμενος, εξανιστάμενος, λαλών, περιπατών, απαξαπλώς εν παντί πράγματι».

Φώτιος Κόντογλου


Γ' Κυριακή των Νηστειών, Σταυροπροσκυνήσεως

Η τρίτη Κυριακή των Νηστειών ονομάζεται «Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης». Μετά από τη μεγάλη Δοξολογία στον όρθρο, ο Σταυρός μεταφέρεται σε μια σεμνή πομπή στο κέντρο του ναού και παραμένει εκεί όλη την υπόλοιπη εβδομάδα, οπότε στο τέλος κάθε ακολουθίας γίνεται προσκύνηση του Σταυρού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το θέμα του Σταυρού, που κυριαρχεί στην υμνολογία αυτής της Κυριακής, παρουσιάζεται όχι μέσα στα πλαίσια του πόνου, αλλά της νίκης και της χαράς.

Βρισκόμαστε στη μέση της Μεγάλης Σαρακοστής. Από τη μια πλευρά η φυσική και πνευματική προσπάθεια, αν είναι συστηματική και συνεχής, αρχίζει να μας γίνεται αισθητή, το φόρτωμα να γίνεται πιο βαρύ, η κόπωση πιο φανερή. Έχουμε ανάγκη από βοήθεια και ενθάρρυνση. Από την άλλη πλευρά, αφού αντέξουμε αυτή τη κόπωση και έχουμε αναρριχηθεί στο βουνό μέχρι αυτό το σημείο, αρχίζουμε να βλέπουμε το τέλος της πορείας μας και η ακτινοβολία του Πάσχα γίνεται πιο έντονη.

Η Σαρακοστή είναι η σταύρωση του εαυτού μας, είναι η εμπειρία - περιορισμένη βέβαια - που αποκομίζουμε από την εντολή του Χριστού που ακούγεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της Κυριακής: «όποιος θέλει να με ακολουθεί, ας απαρνηθεί τον εαυτό του ας σηκώσει το σταυρό του, και έτσι ας με ακολουθεί» (Μαρκ.8,34).

Αλλά δεν μπορούμε να σηκώσουμε το σταυρό μας και ν' ακολουθήσουμε το Χριστό αν δεν ατενίζουμε το Σταυρό που Εκείνος σήκωσε για να μας σώσει. Ο δικός Του Σταυρός είναι εκείνος που δίνει νόημα αλλά και δύναμη στους άλλους. Αυτό μας εξηγεί το συναξάρι της Κυριακής:

Στη διάρκεια της νηστείας των σαράντα ημερών, κατά κάποιο τρόπο, και μείς σταυρωνόμαστε, νεκρωνόμαστε από τα πάθη, έχουμε την πίκρα της ακηδίας και της πτώσης, γι' αυτό υψώνεται ο τίμιος και ζωοποιός Σταυρός, για αναψυχή και υποστήριξή μας. Μας θυμίζει τα πάθη του Κυρίου και μας παρηγορεί..

Είμαστε σαν τους οδοιπόρους σε δύσκολο και μακρινό δρόμο που, κατάκοποι, κάθονται για λίγο να αναπαυθούν. Με το ζωοποιό Σταυρό γλυκαίνει την πίκρα που νοιώθουμε από τη νηστεία, μας ενισχύει στη πορεία μας στην έρημο έως ότου φθάσουμε στην πνευματική Ιερουσαλήμ με την Ανάστασή Του..

Επειδή ο Σταυρός λέγεται Ξύλο Ζωής και είναι εκείνο το ξύλο που φυτεύθηκε στον Παράδεισο, γι' αυτό και οι θείοι Πατέρες τοποθέτησαν τούτο στο μέσο της Σαρακοστής, για να μας θυμίζει του Αδάμ την ευδαιμονία και την πτώση του από αυτή, να μας θυμίζει ακόμα ότι με τη συμμετοχή μας στο παρόν Ξύλο δεν πεθαίνουμε πια αλλά ζωογονούμαστε». (Ι.Μ.Πετράκη)

Σοφία Ντρέκου/αέναη επΑνάσταση

★ Βίντεο: Τήν Κυριακήν, 10ην/23ην Μαρτίου 2014, Κυριακήν τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, ἑωρτάσθη ὑπό τοῦ Πατριαρχείου ἡ ἑορτή τῆς προσκυνήσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, συμφώνως πρός τήν τυπικήν αὐτοῦ διάταξιν καί προσκυνηματικήν αὐτοῦ τάξιν.





Δείτε και...

4 σχόλια:

Areti Mavropoulou είπε...

«Μή τοίνυν επαισχυνθώμεν τω Σταυρώ του Χριστού, αλλά, κάν άλλος αποκρύπτη, συ φανερώς επί του μετώπου σφραγίζου, ίνα οι δαίμονες το σημείον τρέμοντες το βασιλικόν, μακράν φύγωσι τρέμοντες. Ποίει δε τούτο το σημείον εσθίων και πίνων, καθήμενος, κοιταζόμενος, εξανιστάμενος, λαλών, περιπατών, απαξαπλώς εν παντί πράγματι»Τ'ο πρώτο πράγμα που σώζει ένας Χριστιανός όταν καίγεται το σπίτι του είναι ο σταυρός του κ οι εικόνες...πόσοι από εμάς φορούν σήμερα τον σταυρό τους?Ο βαπτιστικός είναι ξεχασμένος καπου σε ένα συρτάρι..κ αντί του σταυρού φοράμε άλλα κοσμήματα..ποιό μοδάτα...πολύ όμορφη ανάρτηση Σοφία μου...με την μοναδική γραφίδα του Κόντογλου...Χρόνια πολλά!!!!!!!!

Sophia Siglitiki Drekou είπε...

Σ'ευχαριστώ πολύ Αρετή μου... Χρόνια Πολλά κι ευλογημένα!

Κωνσταντῖνος Κωστόπουλος είπε...

Ἀείμνηστε Κόντογλου!
ὅσον ὑπάρχουν Ἕλληνες θὰ μιλᾶς στὶς καρδιές τους!
Αἰωνία σου ¨η μνήμη, Ῥωμηὲ Ἀθάνατε!

Sophia Siglitiki Drekou είπε...

Σ'ευχαριστώ πολύ Κωνσταντίνε για το Ρωμέϊκο σχόλιό σου.