Αέναη επΑνάσταση: Αγία Φιλοθέη η Αθηναία - Η δυναμική και ανατρεπτική γυναίκα στην Αθήνα του 16ου αιώνα

Είναι η Γυναίκα που έκανε μόνη της επανάσταση ενάντια στον κατακτητή, την εποχή της Τουρκοκρατίας, όχι με τη βία, στην Αθήνα του 16ου αιώνα.

της Σοφίας Ντρέκου (Sophia Drekou)

Σε μέρες σκοτεινές πάντα κάποιοι και κάποιες θα σηκώνουν το βάρος και θα δίνουν ελπίδα για την επανάσταση. Αγία Φιλοθέη η Αθηναία (1522 - 1589) η προστάτιδα της Αθήνας, μιάς ολόκληρης πόλης και ενός λαού, με τεράστιο πνευματικό και κοινωνικό έργο στην τουρκοκρατούμενη Αθήνα, το οποίο στοίχισε τη ζωή στην Οσιομάρτυρα Φιλοθέη.

Ρήγιλλα ή Ρηγίλλη ονομαζόταν η κόρη του Άγγελου Μπενιζέλου και της Σηρίγης Παλαιολογίνας, η μετέπειτα κυρά των Αθηνών, η επαναστάτρια, η οραματίστρια, η οσιομάρτυρας, η Αγία Φιλοθέη.

Η ζωή της στην τουρκοκρατούμενη Αθήνα του 16ου αιώνα έχει μυθιστορηματική πλοκή. Μια πρωτοπόρος της εποχής, μια γυναίκα-σύμβολο που έδρασε ενάντια σε όλους τους κανόνες και τα στερεότυπα, υψώνοντας το ανάστημά της όχι μόνο απέναντι στην εξουσία του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς, αλλά και στην αδικία.

Βαθύ ορθόδοξο πρότυπο για όλους, ιδιαίτερα για τις γυναίκες, που η επαναστατική ζωή της, ξεπέρασε τα σύνορα του τότε οθωμανικού κράτους!

Μια γυναίκα τόσο δυναμική και αυτεξούσια για την εποχή του 16ου αιώνα σαν τη σύγχρονη γυναίκα !!!! Η δυναμικότητα όμως δεν ήταν αφορμή να χάσει την πίστη της στον Θεό, αλλά αντιθέτως ήταν το αποτέλεσμα αυτής της πίστεως. Η Αγία Φιλοθέη καιγόμενη από την αγάπη του Θεού αφιερώθηκε σε Εκείνον ως μοναχή.

Η Αγία σαν άντρας για τα χρόνια της τουρκοκρατίας κράτησε την αξιοπρέπεια της και μαζί με αυτήν πήγαινε στα σκλαβοπάζαρα και αγόραζε Ελληνίδες δούλες ώστε να τις απελευθερώσει. Μα δεν έμενε εκεί. Οργάνωσε ένα είδος σχολής πάνω στην Οικιακή Οικονομία. Μόρφωνε της κοπέλες και ταυτοχρόνως τους μάθαινε διάφορες ασχολίες των γυναικών της εποχής. Κάποιες κοπέλες δίχως πίεση την ακολούθησαν στον μοναχικό βίο.

Η Αθηναία Αγία αφιερώθηκε σε κάθε ανάγκη της δύσκολης Τουρκοκρατούμενης εποχής που έζησε. Κατάφερε να πρωτοστατήσει και να πρωτοτυπήσει με το έργο της, εις πείσμα όλων. Περιέθαλψε τις κακοποιημένες γυναίκες και ίδρυσε το πρώτο σχολείο θηλέων στην Ελλάδα. Ίδρυσε νοσοκομεία, ορφανοτροφεία, βιοτεχνικά εργαστήρια και έδωσε όλη την περιουσία της για έργα φιλανθρωπικά.

Η πρωτεύουσα της Αθήνας χρωστά πολλά στην Αγία. Γόνος της οικογένειας των Μπενιζέλων και χήρα ενός πλούσιου και καταπιεστικού συζύγου, θα διαθέσει τα λεφτά της στους φτωχούς. Προς τιμήν της αγίας ή με αφορμή διάφορα ανθρωπιστικά έργα της, έχουν πάρει το όνομά τους συνοικίες της Αθήνας όπως η Φιλοθέη, η Καλογρέζα και το Ψυχικό.

Χαρακτηριστικά:
1. Αγία Φιλοθέη
2. Καλογρέζα κ.α.

Ένα εξαιρετικό κείμενο γι' αυτήν από μια άλλη σπουδαία, κατά τη γνώμη μου, Γυναίκα, την κυρία Γαλάτεια Γρηγοριάδου Σουρέλη. Μια φορά κι έναν καιρό, μαζί μας επερπάτησε μια ηλιογέννητη Γυναίκα... η Οσία Φιλοθέη

Στις 19 Φεβρουαρίου 1589 παραδίδει την ψυχή της, μετά από τα πολλά βασανιστήρια.

Σήμερα 19 Φεβρουαρίου στην Μνήμη της, σκεπτόμαστε πόσο αληθεύει η παρακάτω φράση για τη ζωή της Αγίας:

«Όταν στο χέρι σου κρατάς σφυρί, ψάχνεις να βρεις καρφιά.

Όταν όμως κρατάς ανθοδοχείο, τότε σε περιμένουν άνθη».

H Φιλοθέη η οποία είχε μαρτυρήσει λίγα χρόνια πριν στην Αθήνα, ανακηρύχθηκε αγία επί Oικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Mατθαίου B΄ (μεταξύ 1595 - 1600 μ.Χ.).

Το ιερό λείψανό της φυλάσσεται σε μαρμάρινη λάρνακα στον Μητροπολιτικό Ναό των Αθηνών, που είναι αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και βρίσκεται στην Πλατεία Μητροπόλεως επί της ομώνυμης οδού.

Στο μνήμα της επάνω βρέθηκαν γραμμένα τα παρακάτω λόγια: