13/10/13

Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι: Ελευθερία έκφρασης... ο Άνθρωπος (Ποίηση και Βίντεο)



Το διαβάζουμε το ποίημα και νομίζουμε ότι γράφτηκε χτές, κι ας έχουν περάσει κοντά 100 χρόνια. Ήταν μια νύχτα που κρατάει πέντε χρόνια τώρα και ποιος ξέρει πόσα ακόμα. Στην αρχή ακούγονταν μόνο κάτι ψίθυροι, αρκετά δυνατοί όμως, Τώρα ίσως όμως είναι αργά. Το λάθος το κάναμε την πρώτη φορά. Τότε ήταν που έπρεπε να τιναχτούμε, να αναρωτηθούμε, να θορυβηθούμε. Δεν το κάναμε. Ήταν πολύ γλυκός ο ύπνος και το όνειρο... Πιστέψαμε. Αργήσαμε...

Ελευθερία έκφρασης

Τη πρώτη νύχτα
πλησιάζουνε και κλέβουν ένα λουλούδι
από τον κήπο μας και δε λέμε τίποτα.

Τη δεύτερη νύχτα
δε κρύβονται πλέον
περπατούνε στα λουλούδια,
σκοτώνουν το σκυλί μας
και δε λέμε τίποτα.

Ώσπου μια μέρα

-την πιο διάφανη απ’ όλες-
μπαίνουν άνετα στο σπίτι μας
ληστεύουν το φεγγάρι μας
γιατί ξέρουνε το φόβο μας
που πνίγει τη φωνή στο λαιμό μας.

Κι επειδή δεν είπαμε τίποτα
πλέον δε μπορούμε να πούμε τίποτα.

Vladimir Mayakovsky

«Μητέρα. Δε μπορώ να τραγουδήσω.
Στο παρεκκλήσι της καρδιάς μου
τα ψαλτήρια καίγονται.» Β.Μ


Vladimir Vladimirovich Mayakovsky (1893-1930)

Ο Βλαντίμιρ Βλαντίμιροβιτς Μαγιακόφσκι (19 Ιουλίου 1893 – 14 Απριλίου, 1930) ήταν Ρώσος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας, ένας από τους κατεξοχήν εκπροσώπους του Ρωσικού Φουτουρισμού στις αρχές του 20ου αιώνα. Γεννήθηκε τον Ιούλιο του 1893 στην Γεωργία, στο χωριό Μπαγδατί όπου ο πατέρας του υπηρετούσε σαν δασάρχης.

Η βιογραφία του βρίθει από πολιτική δράση κάτι που θα τον κάνει να ασπαστεί το σοσιαλισμό (στη συνέχεια βέβαια υποστήριξε και τη διαστρεβλωμένη σοβιετική εκδοχή του, αφου γενικά υποστήριξε με πολλούς τρόπoυς το καθεστώς που διαμορφώθηκε μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση).

Σε νεαρή ήδη ηλικία, το 1908, εντάσσεται στο σοσιαλδημοκρατικό (μπολσεβικικό) κόμμα και το 1909 συλλαμβάνεται και φυλακίζεται για ένα χρόνο. Μετά την αποφυλάκιση του, γράφεται στη Σχολή Ζωγραφικής και Αρχιτεκτονικής της Μόσχας, προσχωρεί στους κυβοφουτουριοτές και επιτίθεται, με την προκλητική του συχνά συμπεριφορά και με έντονα τα στοιχεία της υπερβολής, της υπεροψίας και της αυτοαναφοράς στη ποίησή του, στο πολιτικό και καλλιτεχνικό κατεστημένο της χώρας του. Το 1914 αποβάλλεται από τη Σχολή Ζωγραφικής και τον επόμενο χρόνο εγκαθίσταται στην Πετρούπολη.

Με την έκρηξη της Οκτωβριανής Επανάστασης (1917), ο Μαγιακόφσκι τάσσεται δραστήρια στο πλευρό των μπολσεβίκων. Αναδείχτηκε αμέσως ο σημαντικότερος -και ο επίσημος- ποιητής της Σοβιετικής Επανάστασης, την οποία εξύμνησε με το έργο του και υπηρέτησε με ποιήματα όπως το «Ξελασπώστε το μέλλον». 

Ταξίδεψε σε πολλές χώρες της Ευρώπης ως ανταποκριτής σοβιετικών εφημερίδων και έγραψε σενάρια για τον κινηματογράφο (πρωταγωνίστησε μάλιστα σε τρεις ταινίες). Παρά την πίστη του στην προλεταριακή τέχνη, η ιδεολογική καθαρότητα του έργου του αμφισβητήθηκε έντονα από το κομματικό κατεστημένο της χώρας του. Τα τελευταία τρία χρόνια της ζωής του εξέδωσε δύο θεατρικά έργα, τον Κοριό και το Λουτρό, ασκώντας κριτική στη σοβιετική γραφειοκρατία.

Στις 14 Απριλίου του 1930 το βράδυ, Αυτοκτόνησε στο γραφείο του στη Μόσχα στα τριανταεπτά του χρόνια, με αυτοπυροβολισμό στο στήθος. Απόξενωμένος από την σοβιετική πραγματικότητα, απελπισμένος από την αποπνικτική ατμόσφαιρα της σταλινικής γραφειοκρατίας, προσβεβλημένος από ανάλγητες κριτικές και αποστερημένος του δικαιώματος βίζας να ταξιδέψει στο εξωτερικό. Έχοντας κάνει άλλες δύο προσπάθειες να θέσει τέρμα στη ζωή του, από τις οποίες τον είχε σώσει η Λίλια Μπρικ.
  • σημ: Μετά τον θάνατο του Στάλιν, κυκλοφόρησε η φήμη πως ο θάνατος του Μαγιακόβσκι δεν ήταν αυτoκτονία, αλλά δολοφονία κατ' εντολήν του Στάλιν. Κάτι που παρέμεινε φήμη, αφού κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν ήρθε ποτέ στο φως.
Κύρια ποιητικά του έργα: Σύννεφο με παντελόνια (1915), Ο πόλεμος και ο κόσμος (1917), 150.000.000 (1921), Βλαντψίρ ΊλιτςΛένιν (1925). Θεατρικά: Μυστήριο Μπούφφο (1917-18), Ο κοριός (1928). Το λουτρό (1929).

Στη ζωή του είχε δυο έρωτες: τον Έρωτα και την Επανάσταση. Έστεκε θαμπωμένος μπροστά στο θαύμα του έρωτα και της ζωής και τον γοήτευε το παιγνίδι με το θάνατο. Βαθιά του ήξερε πως θα αυτοκτονούσε, και δεν ήθελε να το πιστέψει. Έπαιζε με το θάνατο και ποθούσε την αθανασία: Ε! διαβάτη, Η οδός Ζουκόφσκι; «Εδώ και χίλια χρόνια ονομάζεται οδός Μαγιακόφσκι, εκείνος είχε αυτοκτονήσει μπρος στην πόρτα της αγαπημένης του». ποιος; εγώ; έχω αυτοκτονήσει; βρε, βρε, τι παραμύθια σου σκαρώνουν! Σμίλευε τη χαρά καρδιά μου… έγραφε το 1917, στο ποίημά του Άνθρωπος, όπως το απέδωσε στα ελληνικά ο Γιάννης Ρίτσος


Η προεπαναστατική περίοδος του Μαγιακόφσκι κλείνει με το ποίημα «Άνθρωπος» (1917) ένα ακόμη συνθετικό έργο με κεντρικό ήρωα τον Μαγιακόφσκι και ασχολείται με τη δυστυχία του έρωτα.

η Λίλη Γιούρεβνα Μπρικ και ο ποιητής Μαγιακόφσκι

Στην παραπάνω φωτογραφία η Λίλη Γιούρεβνα Μπρικ και ο ποιητής Μαγιακόφσκι, που θα συνδέσει όλη του τη ζωή μαζί της μέχρι το τέλος του. Στο τελευταίο του σημείωμα, που βρέθηκε μετά την αυτοκτονία, γράφει: «Λίλη αγάπα με.»

Ο Άνθρωπος (1917) Απόσπασμα
Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι
(Μετάφραση: Γιάννης Ρίτσος)

Ο εξυγιαίνων τον κόσμο, ο θεραπεύων τας αμαρτίας πάσας,
ο ήλιος, έχει αποθέσει την παλάμη του στην κεφαλή μου.

Η ευσεβεστέρα των καλογραιών, η νύχτα, έχει καλύψει με το
πέπλο της τους ώμους μου.

Ασπάζομαι το χιλιοσέλιδο Ευαγγέλιο του έρωτά μου.
Στον έρωτα ανυψώνω την οδυνηρή και ηχηρή δέησή μου,
η ψυχή μου μιαν άλλην έλευση αναμένει
ακούω γη, το “Νυν απολύεις!” σου.

Στην κιβωτό της νύχτας καινούριος Νώε
περιμένω το σκοτεινότριχο περιβλημένος κύμα
ότι θαρθούν να με ζητήσουν ότι θα κόψει
η αυγή με τις ρομφαίες της τον γήινο λώρο.

Έρχεται... Έφτασε Νάτην ξεδιπλωμένη
Οι ακτίνες της παντού Αποκαθαίρουν
Οι βόστρυχοι των ακτίνων τραγουδούν
και οι μέρες ήρεμα γλιστρούν εκεί
μ' όλο το κέλυφος της ταραχής τους.

Α, ο ήλιος πάλι.

Καλεί τους λοχαγούς του της φωτιάς.
Η αυγή χτυπάει το τύμπανο.
Εμπρός, ενάντια στην επίγεια τούτη λάσπη
Ήλιε! Θα λησμονήσεις τον εξάγγελό σου;
[...]
Απεραντοσύνη δέξου και πάλι
μες στον κόρφο σου τον πλάνητα!
Όμως τώρα σε ποιόν ουρανό
σε ποιό άστρο να οδεύσω;
Κάτω μου ο κόσμος
κ' οι χιλιάδες εκκλησίες του
έχουν αρχίσει την νεκρώσιμο ακολουθία.


Ένα ποίημα του Νίκου Καρούζου 
για τον Maiakovski 

Ωραίος απ’ τη θύελλα της βιομηχανίας
αεροπόρος των ηλιόλουστων ημερών
μεγάλο δάκρυ που κατεβαίνει
ως τα χείλη για να καίει
τις αθάνατες Μαρίες ο Vladimir.

Ίσως έπρεπε πριν απ’ την ένδοξη ταφή
να φωτίζεται με προβολείς ο νεκρός του.
Ίσως αξίζει να τον βλέπουμε σαν καταρράκτη
Ανάμεσα στην ορμή τ’ ουρανού και στα δάση.

Ίσως έπρεπε να διευθύνει κοσμοδρόμια.
Πάντως μ’ αρέσει που έπιασε την παλιά Ρωσία
απ’ τα μαλλιά και την έστειλε στο διάβολο
θρυμματίζοντας μια κιθάρα στο κεφάλι της.

Μ’ αρέσει που δεν θα πεθάνει ποτέ 
γιατί δεν ξεχώρισε τη συμφορά και την ποίηση. 
Μ’ αρέσει που στάθηκε στο ύψος του ο Vladimir. 
Αυτός είναι που έδινε στον Κουτούζωφ 
τη μυστηριώδη δύναμη. 

Αυτός είναι που σκύλιαζε πραγματικά για το μέλλον. 
Αυτός έλαμπε στην κατάλευκη ορμή του Ουλιάνωφ. 
Απ’ την άγνωστη χαραυγή μας, απ’ τα σπήλαια, 
έτσι δείχνουν τα πράγματα. 

Η ζωή θα πρέπει να προχωρήσει μαζί του ολάκερη 
καθώς τη χάρισε στην καρδιά των δικαίων. 
Η ζωή θα χρειαστεί πάλι και πάλι τους χαρταετούς. 

Απ’ το βαρύ του φέρετρο πετάγονταν πυροτεχνήματα 
ψηλά στη νύχτα κι απ’ τη βαθειά ειρήνη της σιωπής του 
έβγαινε ο καπνός της μέσα μάχης.

Ας είναι λοιπόν... 
Ας είναι κι ο Vladimir ένα σύμβολο
ανοιχτό στην ευτυχία. 
Δεν ξέρω, βέβαια, τι είναι ευτυχία. 
Γνωρίζω όμως τον αγώνα για δαύτη. 

Δεν ξέρω τι κρύβει ο έρωτας. 
Γνωρίζω μονάχα Πως είναι οι εξήντα τέσσερες άνεμοι. 
Γνωρίζω πως είναι όλες οι ανατολές του ήλιου
τέτοια τύχη... τέτοια τύχη! 

(Δημοσιεύτηκε στην «Επιθεώρηση Τέχνης»,
τ. 146, Φλεβάρης 1967, σελ. 133)

Στις 27 Δεκέμβρη του 1925 αυτοκτονεί ο ποιητής Σεργκέι Γιεσένιν. Ο Μαγιακόβσκη γράφει το ποίημα «Στο Σεργκέι Γιεσένιν». Οι τελευταίοι στίχοι λένε:

Σ' αυτή τη ζωή δύσκολο δεν είναι να πεθάνεις.
Να φτιάξεις τη ζωή είναι πολύ δυσκολότερο.

Στο ημιτελές σημείωμα της αυτοχειρίας του έφραψε:
«Σε Όλους.

Για το θάνατό μου μην κατηγορήσετε κανένα
και παρακαλώ να λείψουν τα κουτσομπολιά.

Το απεχθανόταν αυτό φοβερά ο μακαρίτης.

Μητέρα, αδελφές και σύντροφοι, συγχωρέστε με
- αυτός δεν είναι τρόπος- (δεν τον συμβουλεύω σε άλλους)
μα δεν έχω διέξοδο. Λίλια αγάπα με.

Συντρόφισσα κυβέρνηση, η οικογένειά μου είναι η Λίλια Μπρικ, 
η μητέρα, οι αδελφές και η Βερόνικα Βιτόλοτοβα Πολόνσκαγια.
Αν τους εξασφαλίσεις μια υποφερτή ζωή, ευχαριστώ.

Τ’ αρχινισμένα ποιήματα δώστε τα στους Μπρικ.
Αυτοί θα τα ξεδιαλύνουν.
«Το επεισόδιο θεωρείται λήξαν» καθώς λεν
και εμείς ας πούμε
τη βάρκα του έρωτα
τη συνέτριψε η ζωή.

Είμαστε πάτσι τώρα οι δυό μας 
και δεν έχει νόημα να καταγραφούνε
κάθε αμοιβαίος πόνος, συμφορά και προσβολή.

Να ‘στε καλά.

Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι

Υστερόγραφο 12.IV.30
Σύντροφοι της ΡΑΠΠ. Μη με θεωρήσετε λιγόψυχο.
Σοβαρά, τίποτα δεν μπορεί να γίνει.
Γειά σας.
Πέστε του Γιερμίλοφ, λυπάμαι που έβγαλα το σύνθημα,
έπρεπε να συνεχίσω τον καυγά ως το τέλος.

Β.Μ.

Στο τραπέζι μου είναι 2.000 ρούβλια - δώστε τα
στην Εφορία. Τα υπόλοιπα πάρτε τα απ’ τις Κρατικές Εκδόσεις.

Β.Μ.

www.sophia-ntrekou.gr | Αέναη επΑνάσταση

Σημ.: Κλικ στην εικόνα ή τον σύνδεσμο για να δείτε τα Video.





Δείτε ακόμη:

Παραπομπές για παραπέρα μελέτη:


Διάλογοι στο FaceBook:

Σοφία Ντρέκου 4 Οκτωβρίου 2014

Nicholas Michaloliakos Ν.Ι.Μιχαλολιάκος: Τόσα πολλά ψέματα που έφθασε η ευαίσθητη αυτή ψυχούλα, στην αυτοκτονία ..Και όμως υπάρχουν 'ακόμα και σήμερα νοσταλγοί εκείνων των ψεμάτων... 5 Οκτωβρίου 2014 στις 12:13 π.μ.

Σοφία Ντρέκου: Νικόλα μας, ευαίσθητη, καλοσυνάτη παρουσία. Δίνεις ευγένεια και ήθος στα σχόλια. Σ'ευχαριστώ. 5 Οκτωβρίου 2014 στις 12:18 π.μ.

Σοφία Ντρέκου: «Το μεν αληθές εν, το δε ψεύδος πολυσχιδές.» (Γρηγόριος ο Νανζιανζηνός, 327-390) 5 Οκτωβρίου 2014 στις 12:22 π.μ.

Βούλα Σταυροπούλου: Εκτιμώ, ότι όλοι ξέρουμε τήν πορεία μας... Ίσως νά παίρνουμε διαφορετικά μονοπάτια, ίσως νά χάνουμε κάποια στιγμή τό βηματισμό μας, ίσως νά κοντοστεκόμαστε καί νά κοιτάμε πίσω, αλλά τό ανηφορικό μονοπάτι οδηγεί ΠΑΝΤΑ στό ΦΩΣ.... Καλή Κυριακή! 5 Οκτωβρίου 2014 στις 8:05 π.μ.

Σοφία Ντρέκου: Καλή Κυριακή και Καλή εβδομάδα Βούλα μου με ΑΓΑΠΗ και ΚΑΛΟΣΥΝΗ για να δούμε το μονοπάτι που θα μας οδηγήσει στο ΦΩΣ. 5 Οκτωβρίου 2014 στις 1:05 μ.μ.

Σοφία Ντρέκου: Καλή Κυριακή σε όλους! 5 Οκτωβρίου 2014 στις 1:06 μ.μ.

Σοφία Ντρέκου 4 Ιουνίου 2014 στις 11:24 μ.μ.

ιφιγένεια γεωργιάδου: Κι επειδή δεν είπαμε τίποτα>>> Sophia, όταν μιλάμε ...ακούνε ότι εκείνοι καταλαβαίνουν... έτσι το ζήτημα γίνεται μία υπόθεση θλιβερή... θράσους και απροσδιοριστίας... του καλύτερου εγώ ...που κινείται με αδυσώπητη απληστία... 4 Ιουνίου 2014 στις 11:30 μ.μ.

Σοφία Ντρέκου: Γι' αυτό έλεγα καλή μου Ιφιγένεια αν θυμάσαι, δεν πιστεύω πως υπάρχει στον κόσμο άλλη σιωπή πιο βαθιά από τη σιωπή του νερού, του γνοφερού βυθού της θάλασσας, αυτής της υδάτινης μήτρας του κόσμου, με συναρπάζει και με συγκινεί. Γι' αυτό βυθίζομαι και εγώ στην άγνωστη κι απέραντη αυτή θάλασσα· αναμένοντας το φως... 4 Ιουνίου 2014 στις 11:44 μ.μ.

Virginia Firiki: Φραγμό στην έκφρασή μας…στη ζωή μας!! Είμαστε κι εμείς υπεύθυνοι για την επιλογή μας! Θα μπορούσαμε να λιώσουμε τον πάγο του φόβου μας και να αντιδράσουμε στην έφοδο αρπαγής της καρδιάς μας! Έχοντας περισσότερη εμπιστοσύνη στα πιστεύω μας...να δώσουμε στη σκέψη και στο συναίσθημά μας χώρο έκφρασης και επικοινωνιακής αγάπης!!! 4 Ιουνίου 2014 στις 11:49 μ.μ.

Virginia Firiki: ...ίσως γιατί αυτή η σιωπή αποτελεί το πέρασμά μας από το πολυάνθρωπο στην ησυχαστική μοναξιά μας...όπου μπορεί να ζει ο άνθρωπος την απόλυτη επικοινωνία του με τον Θείο Δημιουργό του!!! 4 Ιουνίου 2014 στις 11:54 μ.μ.

Σοφία Ντρέκου: Αναγωγή σκέψης στο Θείο... ευχαριστώ πολύ Βιργινία! 4 Ιουνίου 2014 στις 11:56 μ.μ.

Θεοδώρα Αλεξάνδρου: Καλησπέρα σας και καλώς μας ήρθες και πάλι, Σοφία μου! Είμαι της γνώμης πως, η σιωπή μας άλλοτε μπορεί να εκφράζει ταπεινότητα, άλλοτε όμως συνενοχή. Όπως και να 'χει, ο καθένας είναι υπεύθυνος για τον τρόπο αντίστασής του, αλλά και για τον τρόπο δικαίωσής του. 5 Ιουνίου 2014 στις 12:06 π.μ.

Σοφία Ντρέκου: Καλώς σε βρήκα Δώρα μου και σ'ευχαριστώ πολύ! 5 Ιουνίου 2014 στις 12:08 π.μ.

Ξεγυμνώστε τα σπαθιά
Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος


2 σχόλια:

IFIGENEIA GEORGIADES είπε...

Κι επειδή δεν είπαμε τίποτα>>> Sophia όταν μιλάμε ...ακούνε ότι εκείνοι καταλαβαίνουν... έτσι το ζήτημα γίνεται μία υπόθεση θλιβερή... θράσους και απροσδιοριστίας... του καλύτερου εγώ ...που κινείται με αδυσώπητη απληστία...

Sophia Siglitiki Drekou είπε...

Γι' αυτό έλεγα Ιφιγένεια αν θυμάσαι, δεν πιστεύω πως υπάρχει στον κόσμο άλλη σιωπή πιο βαθιά από τη σιωπή του νερού, του γνοφερού βυθού της θάλασσας, αυτής της υδάτινης μήτρας του κόσμου, με συναρπάζει και με συγκινεί. Γι' αυτό βυθίζομαι και εγώ στην άγνωστη κι απέραντη αυτή θάλασσα· αναμένοντας το φως...