Παρασκευή, 11 Οκτωβρίου 2013

Γιάννης Ρίτσος / Ειρήνη - Στον Κώστα Βάρναλη


Γιάννης Ρίτσος - Ειρήνη
Σοφία Ντρέκου

Όταν ο Χριστός ανέστη εκ του τάφου
και εμφανίστηκε στους μαθητές Του και στις Μυροφόρες,
τους χαιρέτησε με τη λέξη «Χαίρετε»!
Και αργότερα, όταν εμφανίστηκε στους αποστόλους,
οι πρώτες Του λέξεις ήταν «Ειρήνη υμίν»!
Ειρήνη, διότι η ταραχή τους ήταν πολύ μεγάλη·
γι'αυτό κι εμείς Χριστός Ανέστη και Ειρήνη ημίν...

Αριστ.: Κώστας Βάρναλης - Γιάννης Ρίτσος - Μάριος Βάρβογλης. 
Δεξ.: Ο Γ. Ρίτσος με τον Κώστα Βάρναλη και την Δώρα Μοάτσου - 
Βάρναλη στα 15χρονα της ΕΔΑ το 1966.

«Ειρήνη» - Γιάννης Ρίτσος 
Στον Κώστα Βάρναλη

Τ' όνειρο του παιδιού είναι η ειρήνη.
Τ' όνειρο της μάνας είναι η ειρήνη.

Τα λόγια της αγάπης κάτω απ' τα δέντρα,
είναι η ειρήνη.

Ο πατέρας που γυρνάει τ' απόβραδο
μ' ένα φαρδύ χαμόγελο στα μάτια
μ' ένα ζεμπίλι στα χέρια του γεμάτο φρούτα
κ' οι σταγόνες του ιδρώτα στο μέτωπό του
είναι όπως οι σταγόνες του σταμνιού
που παγώνει το νερό στο παράθυρο,
είναι η ειρήνη.

Όταν οι ουλές απ' τις λαβωματιές κλείνουν στο πρόσωπο του κόσμου
και μες στους λάκκους που 'σκαψαν οι οβίδες φυτεύουμε δέντρα
και στις καρδιές που 'καψε η πυρκαϊά δένει τα πρώτα της μπουμπούκια η ελπίδα
κ' οι νεκροί μπορούν να γείρουν στο πλευρό τους και να κοιμηθούν δίχως παράπονο
ξέροντας πως δεν πήγε το αίμα τους του κάκου, είναι η ειρήνη.

Ειρήνη είναι η μυρωδιά του φαγητού το βράδι,
τότε που το σταμάτημα του αυτοκίνητου στο δρόμο δεν είναι φόβος,
τότε που το χτύπημα στην πόρτα σημαίνει φίλος,
και το άνοιγμα του παράθυρου κάθε ώρα σημαίνει ουρανός
γιορτάζοντας τα μάτια μας με τις μακρινές καμπάνες των χρωμάτων του,
είναι η ειρήνη.

Ειρήνη είναι ένα ποτήρι ζεστό γάλα κ' ένα βιβλίο
μπροστά στο παιδί που ξυπνάει.

Τότε που τα στάχυα γέρνουν τόνα στ' άλλο λέγοντας:
το φως το φως, το φως,
και ξεχειλάει η στεφάνη του ορίζοντα φως είναι η ειρήνη.

Τότε που οι φυλακές επισκευάζονται να γίνουν βιβλιοθήκες,
τότε που ένα τραγούδι ανεβαίνει από κατώφλι σε κατώφλι τη νύχτα
τότε που τ' ανοιξιάτικο φεγγάρι βγαίνει απ' το σύγνεφο
όπως βγαίνει απ' το κουρείο της συνοικίας φρεσκοξυρισμένος
ο εργάτης το Σαββατόβραδο είναι η ειρήνη.

Τότε που η μέρα που πέρασε δεν είναι μια μέρα που χάθηκε
μα είναι η ρίζα που ανεβάζει τα φύλλα της χαράς μέσα στο βράδι
κ' είναι μια κερδισμένη μέρα κ' ένας δίκαιος ύπνος
τότε που νιώθεις πάλι ο ήλιος να δένει βιαστικά τα κορδόνια του
να κυνηγήσει τη λύπη απ' τις γωνιές του χρόνου είναι η ειρήνη.

Ειρήνη είναι οι θημωνιές των αχτίνων στους κάμπους του καλοκαιριού
είναι τ' αλφαβητάρι της καλοσύνης στα γόνατα της αυγής.

Όταν λες: αδελφέ μου — όταν λέμε: αύριο θα χτίσουμε
όταν χτίζουμε και τραγουδάμε είναι η ειρήνη.

Τότε που ο θάνατος πιάνει λίγο τόπο στην καρδιά
κ' οι καμινάδες δείχνουν με σίγουρα δάχτυλα την ευτυχία,
τότε που το μεγάλο γαρύφαλλο του δειλινού
το ίδιο μπορεί να το μυρίσει ο ποιητής κι ο προλετάριος
είναι η ειρήνη.

Η ειρήνη είναι τα σφιγμένα χέρια των ανθρώπων
είναι το ζεστό ψωμί στο τραπέζι του κόσμου
είναι το χαμόγελο της μάνας. Μονάχα αυτό.

Τίποτ' άλλο δεν είναι η ειρήνη.

Και τ' αλέτρια που χαράζουν βαθειές αυλακιές σ' όλη τη γης
ένα όνομα μονάχα γράφουν: Ειρήνη. Τίποτ' άλλο. Ειρήνη.

Πάνω στις ράγες των στίχων μου το τραίνο που προχωρεί στο μέλλον
φορτωμένο στάρι και τριαντάφυλλα είναι η ειρήνη.

Αδέρφια μου, μες στην ειρήνη διάπλατα ανασαίνει
όλος ο κόσμος με όλα τα όνειρά του.
Δώστε τα χέρια, αδέρφια μου,αυτό 'ναι η ειρήνη.

ΑΘΗΝΑ, Γενάρης 1953
Γιάννης Ρίτσος, Ποιήματα 1930-1960, Β' τόμος,
Εκδόσεις «Κέδρος», Αθήνα 1961, σ. 173-175

♪♫ Βίντεο 1: «Ειρήνη» Ποίηση-Απαγγελία: Γιάννης Ρίτσος
Μουσική: Τερψιχόρη Παπαστεφάνου Ερμηνεία: Χορωδία Τρικάλων


♪♫ Βίντεο 2: Στα Ρωσικά με Ελληνικούς υπότιτλους Peace-Barış-Мир. Ποίηση: Γιάννη Ρίτσου, «Ειρήνη» Αθήνα Γενάρης 1953, από τη συλλογή Αγρύπνια (1941-1953), Απαγγελία Rutkay Aziz (ηθοποιός), Μουσική Mazlum Çimen.


Σύντομο Βιογραφικό του Ποιητή

Ο Γιάννης Ρίτσος (Μονεμβασιά 1 Μαΐου 1909 - Αθήνα 11 Νοεμβρίου 1990) Έλληνας ποιητής. Δημοσίευσε πάνω από εκατό ποιητικές συλλογές και συνθέσεις, εννέα μυθιστορήματα, τέσσερα θεατρικά έργα και μελέτες. Πολλές μεταφράσεις, χρονογραφήματα και άλλα δημοσιεύματα συμπληρώνουν το έργο του. Το 1968 προτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ. Το 1975 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης!

Χρονολογία της γέννησής του: 1909. Ξημερώνοντας Πρωτομαγιά, στη Μονεμβασιά της Λακωνίας. Εσπούδασε, «ιστορία του παρελθόντος και του μέλλοντος στη σύγχρονη σχολή του Αγώνα» και, μαζί, τους ανθρώπους, τους πόθους και τα πάθη τους. Επάγγελμά του: ποιητής. Εδήλωνε «απαρηγόρητος παρηγορητής του κόσμου» και διατράνωνε: «είμαι κι εγώ από την ίδια ράτσα· επιμένω· δεν το βάζω κάτω». Το όνομά του, Γιάννης Ρίτσος. «Ερωτευμένος πάντα με τα δέντρα, τα πουλιά, τα ζώα και τους ανθρώπους, / ερωτευμένος προπάντων με το κάλλος των καθάριων στοχασμών / και με το κάλλος των νεανικών σωμάτων».

Το «Σχεδίασμα βιογραφίας» παρακολουθεί τη ζωή του ποιητή, «που πολύ τον τυράννησε» και την οποία εκείνος ευγνωμονούσε ακριβώς γι’ αυτό, επειδή του έδωσε «πολύ υλικό για την ποίησή του». Νοσηλείες σε σανατόρια σε θέση απόρου, εξορίες, διωγμοί, απαγορεύσεις της ποίησής του, αλλά και έρωτες, φιλίες, ήρεμες οικογενειακές στιγμές. Και πάνω απ’ όλα, η «Ποίηση». Μέσα από αυτήν «πάλεψε με τις λέξεις, με το χρόνο, με τα πράγματα». Έδωσε θέση «στην πεταλούδα, στο χαλίκι, στ’ αλογάκι της Παναγίας, / στους ολονύκτιους στεναγμούς των άστρων, στη δροσοστάλα / που πέφτει απ’ το ροδόφυλλο, στ’ άρρωστο αηδόνι, στις μεγάλες σημαίες, / στο γαλάζιο, στο κόκκινο, στο κίτρινο». Πλούτισε «τον κόσμο με μόχθο κι εγκαρτέρηση». Να τον θυμόμαστε. yannisritsos.gr

Ο πόλεμος που μαστίζει τη Συρία άρχισε τον Μάρτιο του 2011 με πρωτοφανείς διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης του προέδρου Μπασάρ αλ-Ασαντ, οι οποίες καταστάλθηκαν βίαια.

28 φωτογραφίες πριν και μετά τον πόλεμο της Συρίας - Πραγματικά καταστροφικές επιπτώσεις…
28 φωτογραφίες πριν και μετά τον πόλεμο της Συρίας στην πόλη Aleppo -μια από τις αρχαιότερες κατοικημένες πόλεις στον κόσμο- μας δείχνουν τις τραγικές εικόνες της καταστροφής και των συνεπειών ενός πολέμου. Στις 19 Ιουλίου του 2012 μια συνεχιζόμενη στρατιωτική αντιπαράθεση οδήγησε στον Συριακό εμφύλιο πόλεμο σκοτώνοντας χιλιάδες ανθρώπους και αναγκάζοντας άλλους τόσους να εκκενώσουν την πόλη. Αυτή η μάχη προκάλεσε καταστροφικές πληγές σε ολόκληρη την παλιά πόλη Aleppo, μια παγκόσμια κληρονομία της UNESCO. Oι φωτογραφίες, όντως, μιλάνε από μόνες τους… (εδώ)