Τρίτη, 17 Μαρτίου 2015

Σταυροπροσκυνήσεως: ο Σταυρός στο μέσον της Εκκλησίας

εικ. Ο π.Παντελεήμων Κρούσκος στην Ι.Μ.Ν Σωτήρος Χριστού Καλύμνου

Ὁ σταυρός, λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, «ἀνεῖλε τὴν ἁμαρτίαν, καθάρσιον τῆς οἰκουμένης ἐγένετο, καταλλαγὴ χρονίας ἔχθρας, ἀνέωξε τοῦ οὐρανοῦ τὰς πύλας, τοὺς μισουμένους φίλους ἐποίησεν, εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπανήγαγεν, ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου ἐκάθισε τὴν ἡμετέραν φύσιν, μυρία ἕτερα παρέσχεν ἡμῖν ἀγαθά» (Migne Ε.Π. 48, 867).

Σταυροπροσκυνήσεως: ο Σταυρός στο μέσον της Εκκλησίας 
Τρία Προσόμοια στην Σταυροπροσκύνηση 
πρωτοπρεσβύτερος Παντελεήμων Κρούσκος, θεολόγος 
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Κοντάκιο της Κυριακής της Σταυροπροσκύνησης, πού δεν θα βαρεθούμε να επαναλαμβάνουμε σε όλες τις ακολουθίες την εβδομάδα πού έρχεται.

Οὐκέτι φλογίνη ῥομφαία φυλάττει τὴν πύλην τῆς Ἐδέμ· αὐτῇ γὰρ ἐπῆλθε παράδοξος σβέσις τὸ ξύλον τοῦ Σταυροῦ, θανάτου τὸ κέντρον, καὶ ᾍδου τὸ νῖκος ἐλήλαται, ἐπέστης δὲ Σωτήρ μου βοῶν τοῖς ἐν ᾍδῃ· Εἰσάγεσθε πάλιν εἰς τὸν Παράδεισον.

Τίθεται ο σταυρός στο μέσον της Εκκλησίας, 

πρώτον για να μας δώσει την χαρά της προπομπής των Παθών και της Ανάστασης. Γιατί είναι το κατ εξοχήν πασχάλιο τρόπαιο.

Δεύτερον, για αναψυχή και παράκληση, όπως ποιητικά μας λένε οι πατέρες, σαν δέντρο ευσκιόφυλλο στο μέσον της σαρακοστινής ερήμου γι αυτούς πού απέκαμαν από την νηστεία.

Τρίτον, προς διδασκαλία, αφού θέτει την προϋπόθεση του σταυρώσιμου βίου, της κακοπάθειας και του αγώνα πού έχει όποιος βιώνει την ορθοδοξία.

Τέταρτον, σαν πρόσκληση για την μίμηση του Χριστού, πού σταυρώθηκε για μας.

Και πέμπτον και κυριότερο, κάτι που ξεχνάμε διαρκώς, σαν σημείο κρίσης για όλους εμάς και προβληματισμού στην πιστότητα μας: Μπροστά στον εσταυρωμένο εμείς νίπτουμε τας χείρας μας, τον προσκαλούμε να κατέβει από τον Σταυρό ως υιό του Θεού για να μας λύσει τα δικά μας και τα δικά του προβλήματα και οφελήματα, κράζουμε το άρον άρον ή εξακολουθούμε να έχουμε πίστη στον Εσταυρωμένο και εξουθενωμένο Ιδρυτή της Εκκλησίας;

Εξακολουθούμε άραγε να πιστεύουμε σε έναν θανατωμένο και ταπεινό Θεό;

Μήπως μας βολεύει καλύτερα ένας θεός υπηρέτης συμφερόντων ή ένας κάποιος πού μας παρέχει την ασφάλεια του Φόβου και της Εκδίκησης Του, για να μην διασαλευθεί η ηθική και συναισθηματική μας τάξη;

Μήπως δεν αντέχουμε έναν Θεό πού υπέμεινε στον έσχατο βαθμό, όλους τους εξευτελισμούς της γης και όλη την δυστυχία πού αντέχει ο άνθρωπος;

Μήπως σταυρώνουμε με την άρνηση μας, ένα Θεό διακριτικό πού δεν εξαντλεί την παντοδυναμία Του σε όλες τις αδικίες της γης, αλλά περιμένει την επιστροφή του ανθρώπου και σέβεται την ελευθερία Του;

Γιατί τουλάχιστον με τους ανθρώπους αυτό κάνουμε. Εξουθενώνουμε και εκμεταλλευόμαστε αυτόν ακριβώς πού μας δείχνει αγάπη και ενδιαφέρον και στέκεται από μακρυά για να μην πληγώσει με διάκριση την ελευθερία μας και να μην μας πνίξει.

Μεγάλα τα ερωτήματα. Πέτρα σκανδάλου και μωρία ο Σταυρός, ημίν δε του Θεού η δύναμις και του Θεού η σοφία...

Τρία προσόμοια στην σταυροπροσκύνηση του πρωτοπρεσβυτέρου Παντελεήμων Κρούσκου, Μικρά προτροπή στην νηστεία, ελαχίστη συμβολή αντιδώρου εις του Σταυρού τας απείρους χάριτας.

Δεύρο των νηστευτών η σεμνή, κεκαθαρμένη και οσία παράταξις, το Ξύλον το ζωηφόρον εξ ου πηγάζει ημίν, δαψιλώς η χάρις και ανάψυξις, εν ω προεκλάμπει του Χριστού η Ανάστασις, και των ανθρώπων απορρέει η λύτρωσις και βασίλεια του θανάτου σκυλεύονται, φόβω προϋπαντήσωμεν, εκτύπωμα άριστον του Βασιλέως της δόξης, των ουρανών ισοστάσιον, μετά χαράς εκβοώντες τω εν αυτώ τανυθέντι, Κύριε δόξα Σοι.

Χαίρε εξ ου πηγάζει χαρά, εστιλβωμένον Χριστού θείοις αίμασι, το Ξύλον εν ω ο Κτίστης προσηλωθείς τους βροτούς, εν Εδέμ και πάλιν συνεισήγαγε, Ληστή τω βοήσαντι, ευγνωμόνως το Μνήσθητι, ένθα χορείαι σταυροφόρων αγάλλονται, και ευφραίνονται οι την σάρκα σταυρώσαντες,δένδρον το αγλαόκαρπον, φυτόν θεομύριστον,κήπος των θείων χαρίτων, φέρων τα άνθη τα εύοσμα, δι ών ημείς εκ θανάτου λιποθυμίας δεινής εκλυτρούμεθα.

Χαίροις ο του Κυρίου Σταυρός, ότι ετέθης ημίν εις προσκύνησιν, εν μέσω του παραδείσου των ιερών νηστειών, εις τρυφής εκτάκτου αναπλήρωσιν, ο στύλος ο πύρινος, οδηγών εις την έρημον, της εγκρατείας Ισραήλ τον θεόλεκτον, και ανάψυξις αθυμούντων τω πνεύματι, σύμβολον φαεινότατον, και θείον οδόσημον, εν ω προφαίνει τοις πάσι, τα του Κυρίου παθήματα, χαρά δε πηγάζει, Αναστάσεως τω κόσμω και μέγα έλεος.

Άμποτε να το εγκολπωθούμε ως ψέλλισμα καρδιάς, καθημερινή επαναφορά, καρδιακή προσευχή, αλήθεια αδιάψευστη, συνοδεία σε κάθε στιγμή της ζωής μας. Ουκέτι κυριεύει ο θάνατος, η θλίψη, η απιστία, ο δισταγμός, η απελπισία. Τα πάντα μέσα στο φως!

Άγιος Διονύσιος Αχαρνών

Τρεῖς σταυροὺς ἐπήξατο ἐν Γολγοθᾶ ὁ Πιλᾶτος, δύο τοῖς λῃστεύσασι, καὶ ἕνα τοῦ Ζωοδότου, ὃν εἶδεν ὁ ᾍδης, καὶ εἶπε τοῖς κάτω· Ὦ λειτουργοί μου καὶ δυνάμεις μου τίς ὁ ἐμπήξας ἧλον τῇ καρδίᾳ μου; ξυλίνῃ με λόγχῃ ἐκέντησεν ἄφνω καὶ διαρρήσομαι, τὰ ἔνδον μου πονῶ, τὴν κοιλίαν μου ἀλγῶ, τὰ αἰσθητήριά μου, μαιμάσσει τὸ πνεῦμά μου, καὶ ἀναγκάζομαι ἐξερεύξασθαι τὸν Ἀδὰμ καὶ τοὺς ἐξ Ἀδάμ, ξύλῳ δοθέντας μοι· ξύλον γὰρ τούτους εἰσάγει πάλιν εἰς τὸν Παράδεισον. [Ὁ Οἶκος]

Μετά σου λέει δεν είμαστε «πολεμική» πίστη. Υπάρχει μεγαλύτερος πόλεμος και δυναμισμός, από την αναμέτρηση του Θεανθρώπου με τον Άδη-θάνατο, συνεκδοχή του σατανά; Ένας πόλεμος πού μεταφέρεται στον καθημερινό πνευματικό αγώνα του πιστού.

Όχι απλά υπέρβαση και εκμηδένιση του θανάτου, όπως το βρίσκουμε στις ηρωϊκές ιδεολογίες. Όχι απλώς συμφιλίωση με τον θάνατο, όπως επιχειρούσαν οι των ελευσινίων μυστηρίων. Μάχη σώμα με σώμα, σκληρή, επίπονη, με επιμονή, θάρσος, καθημερινές πτώσεις και καθημερινές μικρές νίκες. Όπλο είναι ο σταυρός. Όπλον ειρήνης αήττητον τρόπαιον. Όλα τα τροπάρια του Σταυρού είναι πολεμικά.

Μια χριστιανική οικουμένη σε διαρκή πόλεμο με τον βαρβαρισμό,την ειδωλολατρία, τον μυστικισμό, αργότερα με τον στυγνό ορθολογισμό.Ένας πόλεμος πού ανάγει στον εσωτερικό πνευματικό και αόρατο πόλεμο, αλλά και εμπνέεται από αυτόν μέσα στην ιστορία. «Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου, νίκας τοῖς Βασιλεῦσι κατὰ βαρβάρων δωρούμενος καὶ τὸ σὸν φυλάττων διὰ τοῦ Σταυροῦ σου πολίτευμα.» Εδώ αναιρείται και σταματά κάθε πασιφισμός και δεν υπάρχει περιθώριο για το «σφάξε με αγά μου να αγιάσω». Ο χριστιανός είναι μαχητής. Είτε αυτό αφορά την ιστορική του πορεία ως γένος ή την εσωτερική και πνευματική πορεία ως μονάδα θεούμενη. Όλα τα άλλα είναι στάσιμα, επικίνδυνα και ελώδη ύδατα. Υπεύθυνα για την παράδοση μας στους μεγάλους και μικρούς θανάτους αυτής της ζωής.

Χρόνια πολλά και καλή Ανάσταση σε όλους! Μια ηλιόλουστη ανοιξιάτικη ημέρα πού εμφαίνει την χαρά της ανάστασης και προαυγάζει το Πάσχα. Ο Σταυρός του Κυρίου μας ας είναι βακτηρία και δύναμη για όλον τον κόσμο.

Δείτε κι άλλα άρθρα του π.Παντ.Κρούσκου
Σοφία Ντρέκου/Αέναη επΑνάσταση





Δείτε και...

Δεν υπάρχουν σχόλια: