8/12/17

Ερωτικό τραγούδι: «Εις Πρασινάδα Λιβαδιού» Βυζαντινή κοσμική ποίηση, από χειρόγραφο της Μονής Ιβήρων (Βίντεο)

 In a green meadow

Αν αυτό το τραγούδι
δεν σφυροκοπάει 
το ριζικό εντός σας, 
εγώ είμαι από άλλο κόσμο.

Σοφία Ντρέκου

Εἰς πρασινάδα λιβαδιοῦ. Τὸ θαυμάσιο αὐτὸ ἐρωτικὸ τραγούδι, ἀνακαλύφθηκε στὸ χειρόγραφο αρθ. 1203 τῆς βιβλιοθήκης τῆς μονῆς Ἰβήρων στὸ Ἅγιο Ὄρος. Ἀποτελεῖ ἐξαίσιο δεῖγμα τῆς βυζαντινῆς τραγουδοποιίας. 


Χριστόδουλος Χάλαρης. Μονογραφίες. Μουσικὲς τοῦ Ἔρωτα


Τὸ μέλος ἀποδίδει ο ψάλτης και τραγουδιστής Νίκος Κωνσταντινόπουλος. Προσωπικότητα τῆς Ἑλλ. Μουσικῆς καὶ ἐν γένει τοῦ σύγχρονου Ἑλληνισμοῦ, μὲ τεράστια ἐθνική προσφορά. Ἵδρυσε τὴν «ὀρχ. παλαιῶν παραδοσιακῶν καὶ πρωτότυπων ὀργάνων» (κατασκευάζοντας πολλά ἀπό αὐτά τὰ ὄργανα μόνος του) καὶ παρουσίασε παντοῦ (σὲ ἐσωτερικό-ἐξωτερικό) τὴν "Κοσμική βυζαντινή. μουσική». Ἔχει ἠχογραφήσει δίσκους: βυζαντινῆς, μεταβυζαντινῆς, ἀρχαίας ἑλληνικῆς καὶ ἰδιωματικῆς δημοτικῆς μουσικῆς καθὼς καὶ μονογραφίες παραδοσιακῆς μουσικῆς.


Χάλαρης Χριστόδουλος (Αθήνα 1946)



Εἰς πρασινάδα λιβαδιοῦ

«Εἰς πρασινάδα λιβαδιοῦ καὶ κάτω 'ς κρύο πηγάδι, 
κόρη ἔσκυψε νὰ πιῇ νερόν, νὰ πιῇ καὶ νὰ γεμώσῃ. 
Φωνήν ἀκού, λαλιὰν ἀκού, φωνὴν καὶ δράκου στόμα: 
Στάμα ξανθή, στάμα σγουρή, στάμα, μηδὲν γεμίσεις, 
γιατὶ ἐδῶ στὸν τόπο μας καὶ τὸ νερὸ πουλιέται. 
Μηδὲ γιὰ χίλια τὸ πουλοῦν μηδὲ γιὰ δυὸ χιλιάδες, 
μόνο γιὰ κόρης φίλημα καὶ δῶς μας κι ἔπαρέ το».

This wonderful love song was discovered in manuscript No 1203 of the library of the Iviron monastery on Mounth Athos. It is an excellent example of byzantine song writing. Christodoulos Halaris has done a wonderful job of secular music.


In a green meadow

"In a green meadow, in a cold well 
a girl bent to drink water and fill her face. 
She hears a voice from the mouth of a dragon: 
Stop blond, stop, young girl, 
do not fill for here water is for sale. 
It is nor sold for a thousand, or for two thousand 
but for a girl's kiss; give us and take it".

Ο Χριστόδουλος Χάλαρης (Γέννηση: 21 Νοεμβρίου 1946-, ηλικία 71) αποτελεί κορυφαία μουσική φυσιογνωμία του τόπου μας με πολυδιάστατο κατατεθειμένο έργο στην ελληνική και διεθνή δισκογραφία βασισμένο είτε σε πρωτότυπες δικές του συνθέσεις (κυρίως στη δεκαετία του '70), είτε σε πολύχρονες έρευνες και μελέτες στην ελληνική μουσική ανά τους αιώνες επικεντρώνοντας κυρίως στη βυζαντινή και μεσαιωνική περίοδο. 
www.sophia-ntrekou.gr


Κοσμική Βυζαντινή Μουσική


«Η βυζαντινή κοσμική μουσική δεν είναι γνωστή. Συνήθως η βυζαντινή μουσική συνδέεται με τους εκκλησιαστικούς ύμνους και γενικότερα με την ορθόδοξη εκκλησία. Όμως υπήρξε και κοσμική μουσική για τις διάφορες εκδηλώσεις των ανθρώπων. Δεν είχε καταγραφεί διότι δεν συνδεόταν με το τελετουργικό της εκκλησίας ή ό,τι έχει γραφτεί έχει σωθεί αποσπασματικά. Πιο πολύ διαδόθηκε προφορικά. Σε κείμενα υπάρχουν πληροφορίες για τη μουσική δραστηριότητα των βυζαντινών σε διάφορες εποχές. Σε αρκετές τοιχογραφίες επίσης απεικονίζονται σκηνές γλεντιού αλλά και μουσικά όργανα.

Ο Χριστόδουλος Χάλαρης είναι ένας πολύ μεγάλος μουσικός που μελέτησε βυζαντινή μουσική και προσπάθησε αποκρυπτογραφώντας διάφορα χειρόγραφα να την ανασυνθέσει δίνοντας εξαιρετικά έργα.

Πρέπει να επισημάνω ότι η Βυζαντινή Μουσική και Υμνογραφία (2 διαφορετικά αρχικώς πράγματα-που στη συνέχεια και κατά τον 7ο αιώνα ταυτίστηκαν) ουσιαστικά υπήρξε στα χρόνια των Ρωμανού του μελωδού, Ιωάννη Δαμασκηνού και Κοσμά (του αδελφού του). Και οι τρείς ήταν Σύριοι, από τη Δαμασκό. Έγραψαν ύμνους και ταυτόχρονα τους μελοποιούσαν σύμφωνα, με μελωδίες που ακολουθούσαν την Πυθαγόρεια κλίμακα. Όλα αυτά τον 7ο αιώνα και μετά και κατόπιν της «πίεσης» που δέχτηκαν οι υμνογράφοι αυτοί από αντίστοιχους μιας Αρειανικής αίρεσης που «σαγήνευε» πιστούς με τη μουσική της.


Έτσι μέχρι και τον 6ο αιώνα στο Βυζάντιο ακούγονταν κυρίως εβραϊκή μουσική ή μουσική από την ευρύτερη περιοχή, εκτός από αρχαία ελληνική. Μετά επιβλήθηκε σαν επίσημη μουσική-απαγορευομένης όποιας άλλης- η Βυζαντινή.

Για το θέμα το καλύτερο βιβλίο είναι του Τρεμπέλα «Εκλογή Ελληνικής Ορθοδόξου Υμνογραφίας», εκδ. ΣΩΤΗΡ). Είναι επιστημονικότατο, έγκυρο και κυρίως χωρίς δογματισμούς, αφορισμούς, λογοκρισίες από το ιερατείο. Τόσο κατά τη γνώμη μου έγκυρο, που οι ταλιμπάν του ΣΩΤΗΡΑ δεν τόλμησαν να το λογοκρίνουν, όπως χιλιάδες άλλα.»[1]


Κεντρική φωτογραφία από την έκθεση φωτογραφίας «Μνημεία Αστρόφωτα», του Γιώργου Μαλαμίδη και του Κωνσταντίνου Τσέκα, που με την καλλιτεχνική δουλειά τους, πάντρεψαν με τον φακό τους, αρχαία μνημεία, εκκλησιές, οικισμούς της Θεσπρωτίας με πλανήτες, αστερισμούς και γαλαξίες και τις αποτύπωσαν σε εικόνες και τις έκαναν γνωστές στα πέρατα του κόσμου μαγεύοντας όσους τις είδαν. Μετά από σχεδόν 5 μήνες νυχτερινών φωτογραφήσεων στους αρχαιολογικούς χώρους και στα κάστρα της Θεσπρωτίας. www.sophia-ntrekou.gr
1. «Κοσμική Βυζαντινή Μουσική» ofisofi
Πηγή: Σοφία Ντρέκου | Αέναη επΑνάσταση
























Εξωτερικοί σύνδεσμοι:
Χριστόδουλος Χάλαρης συνέντευξη στο Θόδωρο Εξηντάρη για το "Μουσικόραμα"

Δεν υπάρχουν σχόλια: