Δνόφος Αγνωσίας ...ο γνόφος είναι πέραν του φωτός

Στον Βυθό της Θάλασσας Νύχτα

Όσο ερευνάς φωτίζεται ο βυθός
της ψυχής με άρρητα ρήματα


Ένα θαυμάσιο ορθόδοξο κείμενο του 14ου αιώνα, άγνωστου Άγγλου ορθόδοξου συγγραφέα, το οποίο γίνεται για πρώτη φορά πνευματικό κτήμα του ορθόδοξου ελληνικού λαού χάρη στη λαμπρή και από πάσης απόψεως άψογη μετάφραση του Σεβ. Μητροπολίτου Κορίνθου κ. Παντελεήμονος (Καρανικόλα).[1]

Στον πρόλογο αναφέρει την μεγάλη αξιοσύνη του μοναχού, ο οποίος συνέγραψε και άλλα έξη βιβλία, μετέφρασε δε από την Λατινική αυτό το έργο του Διονυσίου του Αεροπαγίτου «Περί Μυστικής Θεολογίας».

Δνόφος Αγνωσίας

Ένα καλοκαίρι, πριν περίπου δέκα χρόνια, βρέθηκα καθισμένος στη σκάλα μιας αυλής να κουβεντιάζω (και να εκτελώ χρέη μεταφραστή) σε μια παρέα Ελλήνων και Ιταλών φιλοσόφων.

Συζητούσαμε για τις διάφορες μεθόδους διαλογισμού στον κόσμο. Αυτό που ενδιέφερε τους νεότερους ήταν να μάθουμε πια είναι η πιο σίγουρη ως προς το αποτέλεσμα μέθοδος (όχι απαραίτητα η πιο εύκολη), αλλά κυρίως θέλαμε να μάθουμε αν κάποιος είχε καταφέρει να περιγράψει ικανοποιητικά το ποθητό αποτέλεσμα, δηλαδή την έκσταση και την επαφή με το Όλον, το Ων.

Ο γηραιότερος και σοφότερος μας ανέφερε την εκστατική εμπειρία ενός μοναχού του 10ου αιώνα (Συμεών ο Νέος Θεολόγος), ο οποίος περιγράφει ότι ενώ βρισκόταν στο γνόφο και διαλογιζόταν, ξαφνικά όλα γύρω του γέμισαν φως, γέμισαν με το Όλον. Έπειτα συμπλήρωσε με μια δική του εμπειρία.

Πριν 40 περίπου χρόνια, όταν ήταν 30 ετών, πέθαινε εξαιτίας μιας ολικής νεφρικής ανεπάρκειας. Όμως, ενώ έμπαινε σιγά σιγά σε κώμα, άρχισε να σκέφτεται πως καταδύεται αργά στο σκοτεινό βυθό της θάλασσας.

Καθώς ο γνόφος τον αγκάλιαζε εντελώς, αισθανόταν σαν να τον αγκάλιαζε το νερό της θάλασσας. Όταν τελικά είδε το φως - το Ων; το Όλον; - μέσα στο γνόφο*, ήξερε ότι δεν θα πεθάνει· και το θαύμα συνέβει λίγες μέρες αργότερα.

Στο τέλος της συζήτησης, καταλήξαμε πως σε κάθε περίπτωση παρόμοιων εμπειριών η απόπειρα περιγραφής του Ώντος είναι ανεπιτυχής. Όχι λόγω ανικανότητας των ανθρώπων αυτών, μα λόγω αδυναμίας της ανθρώπινης διάστασης.

Ανταλλάξτε αυτό το παντού και αυτό το κάτι,
με αυτό το πουθενά και αυτό το τίποτα.

Μην αγχώνεστε αν οι αισθήσεις δεν μπορούν 
να κατανοήσουν αυτό το τίποτα,
γιατί αυτή είναι και η αιτία 
που περισσότερο το αγαπώ...

Ποιος είναι αυτός που το αποκαλεί τίποτα; 
Σίγουρα ο εξωτερικός μας εαυτός 
και όχι ο εσωτερικός μας. 
Ο εσωτερικός μας εαυτός 
το ονομάζει Όλον.

Από το «Γνόφος Αγνωσίας», ορθόδοξο κείμενο
ενός Άγγλου μοναχού του 14ου αιώνα.[2]

*δνόφος = γνόφος = βαθύ σκοτάδι

Ο γνόφος είναι πέραν του φωτός

Κατά τους Πατέρες ο Θεός εμφανίζεται πάντοτε σαν Φως και ποτέ σαν γνόφος. Αλλά όταν ο νους του θεόπτου ασκητού βρισκόμενος στην «θεωρία» θέλει να εισέλθει και στην Θεία Ουσία, συναντά το αδιείσδυτο, δηλ. τον υπέρφωτο θείον γνόφο. Επομένως ο γνόφος δεν είναι η εμφάνιση του Θεού σαν γνόφου, αλλά η αδυναμία του ανθρώπου να δει την Ουσία του Θεού που είναι «το φως το απρόσιτον».

Δηλαδή ο θείος γνόφος είναι Φως, αλλά Φως αθέατο και απρόσιτο στον άνθρωπο. Ο Θεός είναι Φως. «ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου·» είπε και όχι εγώ ειμί ο γνόφος του κόσμου.

Κατά τον άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη «ο θείος γνόφος εστί το απρόσιτον φως εν ω κατοικείν ο Θεός λέγεται και αοράτω γε όντι δια την υπερέχουσαν φανότητα και απροσίτω τω αυτώ δια την υπερβολήν της υπερουσίου φωτοχυσίας, εν τούτω γίνεται πας ο Θεόν γνώναι και ιδείν αξιούμενος, αυτώ τω μη οράν μηδέ γινώσκειν...».

Με αυτή επομένως την έννοια λέμε πως ο γνόφος είναι πέραν του φωτός.»[2]

Αυτή η εικόνα του γνοφερού 
βυθού της θάλασσας, 
αυτής της υδάτινης μήτρας του κόσμου, 
με συναρπάζει και με συγκινεί. 
Γι' αυτό βυθίζομαι και εγώ στην άγνωστη 
κι απέραντη αυτή θάλασσα· 

Όταν ο θεούμενος φθάση στην αποκαλυπτική εμπειρία, βλέπει το άκτιστο Φως, βρίσκεται μέσα στο άκτιστο Φως, και «εκεί» δεν υπάρχουν κτιστά ρήματα και νοήματα, δηλαδή κατηγορήματα της ανθρώπινης σκέψεως, που εκφράζονται και διατυπώνονται με την λογική επεξεργασία. Η εμπειρία του δοξασμού υπερβαίνει όλα τα ρήματα και τα νοήματα. Όμως στην συνέχεια η εμπειρία του δοξασμού δημιουργεί θεόπνευστα νοήματα.[4]

Παραπομπές

1. Ο γνόφος είναι πέραν του φωτός- Από το βιβλίο «Μια βραδυά στην έρημο του Αγίου Όρους» Ιερόθεος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου, εκδ. Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου έτος 2008, Σελ.184
2. Δνόφος Αγνωσίας (Ονομάκριτος)
3. Απόσπασμα από το ποίημα «Στον βυθό της υδάτινης αγκαλιάς» της Σοφίας Ντρέκου
4. Απόσπασμα από την Εμπειρική δογματική του π. Ιωάννη Ρωμανίδη




FaceBook • 30 Ιουνίου 2014







FaceBook 11 Ιουλίου 2014 στις 10:03 μ.μ.

Tolis Zavitz: Πώς οι ψυχολόγοι κατανοούν το: "Ψυχικός δε άνθρωπος ου δέχεται τα του Πνεύματος του Θεού· μωρία γαρ αυτώ εστί, και ου δύναται γνώναι, ότι πνευματικώς ανακρίνεται. Ο δε πνευματικός ανακρίνει μεν πάντα, αυτός δε υπ' ουδενός ανακρίνεται. (Α' Κορ. β'14-Ι5) ; 7 χρ.

Sophia Drekou: Που κολλάει αυτό στην ανάρτηση κ. Τόλη; Αλλά μια πρόχειρη απάντηση ας την δούμε. Και σας εύχομαι ένα καλό ξημέρωμα!
1. Πνευματικός είναι αυτός που έχει το Πνεύμα του Θεού, και δέχεται και κατανοεί τα πνευματικά.
2. Ψυχικός είναι αυτός που δεν δέχεται τα πνευματικά, δηλαδή το αντίθετο του Πνευματικού.
3. Σαρκικός είναι το πνευματικό νήπιο, και είναι λέξη ταυτόσημη με τη λέξη: «ψυχικός». 7 χρ.

Tolis Zavitz: Σοφία ευχαριστώ για την απάντηση !!! 7 χρ.

Sophia Drekou: Κι εγώ σ'ευχαριστώ Tolis... την ευχή του Γέροντος Παϊσίου να έχουμε! 7 χρ.

Kostis Bassogiannis: Όσο το πλησιάζεις, το πνεύμα κρύβεται. Πρέπει να ανέβεις το βουνό στα κρυφά και στα τυφλά με πίστη. Κι αγάπη που θα διώξει το φόβο. Εννοείται ότι σ αυτό το στάδιο που αντιλαμβάνεσαι την τυφλότητά σου, αν δεν την έχεις ακόμη αντιληφθεί, τέρμα τα άγχη και οι κατακρίσεις και οι γεροντισμοί και οι πουριτανισμοί και οι Χριστιανισμοί και όλοι οι -ισμοί. Προχωράς σαν τον μανικό εραστή της Αλήθειας και της Ζωής. Και, τσούπ, έξαφνα, εκεί ίσως που ήσουν έτοιμος να χάσεις μαζί με την υπομονή και την πίστη σου, εμφανίζεται Εκείνος. Από Χριστιανιστής, γίνεσαι Ένα μαζί του. Έτσι λένε αυτοί που ξέρουν... 6 χρ.

Sophia Drekou: Το ανάγνωσα πριν πολλά χρόνια και με κέρδισε για πάντα. Όταν συνέβησαν τα σκάνδαλα με τον εν λόγω Μητροπολίτη που το μετέφρασε, σκεπτόμουν τις κατανυκτικές ώρες που μου έδωσε με το βιβλίο και δεν συζητούσα τίποτε στο όνομά του. 6 χρ.

Kostis Bassogiannis: Το διάβασα στο Σινά στα τέλη της δεκ του 90.. Το τέλειο μέρος να διαβάσει κανείς αυτό το βιβλίο. Τί σημασία έχουν τα σκάνδαλα Σοφία μου... Ποιός μπορεί να ξέρει την αλήθεια για όλα αυτά...ο θησαυρός πάντως ειναι θησαυρός! Σ' ευχαριστώ που μου το θύμισες αυτή την ώρα... 6 χρ.

Ανδρέας Τσόλιας: Και οι κληρικοί είναι άνθρωποι και πολλές φορές πέφτουν. Να μη σκανδαλιζόμαστε και να προσέχουμε την ζωή μας μήπως κι εμείς σκανδαλίσουμε άλλον. Ο κεχρισμένος και αγαπημένος από τον Θεό προφητάναξ Δαυίδ έπεσε στα αμαρτήματα της μοιχείας και του φόνου. Και όμως από το σκάνδαλο αυτό προέκυψε ο ψαλμός της Μετανοίας (Ν' Ψαλμός. Ελέησόν με ο Θεός κατά το μέγα έλεός σου...) 6 χρ.

Sophia Drekou: Αυτό λέμε κι εμείς Ανδρέα... δεν διαφωνήσαμε. Είπαμε να μην κρίνουμε. 6 χρ.

Ανδρέας Τσόλιας: Σοφία, δεν διαφωνώ μαζί σου, αλλά προσθέτω. Μ' άλλα λόγια συμφωνώ και επαυξάνω Γράφεις πολύ ωραία και σε παρακολουθώ, αν και δεν προσθέτω πολλές φορές σχόλια στα γραφόμενά σου. 6 χρ.

Sophia Drekou: Μα μου άρεσε το σχόλιό σου Ανδρέα μου και το επαύξησα επίσης για να το διαβάσουν και οι λοιποί γενικά αναγνώστες της ανάρτησης και να επικεντρωθούν στο δικό σου σχόλιο που πολύ σωστά επισήμανες:
«Και οι κληρικοί είναι άνθρωποι και πολλές φορές πέφτουν. Να μη σκανδαλιζόμαστε και να προσέχουμε την ζωή μας μήπως κι εμείς σκανδαλίσουμε άλλον. Ο κεχρισμένος και αγαπημένος από τον Θεό προφητάναξ Δαυίδ έπεσε στα αμαρτήματα της μοιχείας και του φόνου. Και όμως από το σκάνδαλο αυτό προέκυψε ο ψαλμός της Μετανοίας (Ν' Ψαλμός. Ελέησόν με ο Θεός κατά το μέγα έλεός σου...)».
Σ' ευχαριστώ για το σχόλιό σου και εύχομαι καλή δύναμη στην νηστεία μας και καλή εβδομάδα! 6 χρ.

Ελέησόν με ο Θεός: Θεολογική ανάλυση στον πεντηκοστό (ν') ψαλμό του Δαυίδ


2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Συγχωρέστε με, αλλά εδώ στον τίτλο θα πρέπει να γραφτεί Γνόφος, όχι Δνόφος (απ' όσο ξέρω τουλάχιστον, δεν υπάρχει τύπος με "δ", μόνο με "γ").
Δε χρειάζεται να δημοσιεύσετε το παρόν σχόλιο, μόνο δείτε αν είναι σωστή η λέξη.
Ευχαριστώ!...

Sophia Drekou είπε...

Και τα δύο ισχύουν! Φωνητική εξέλιξη του <> σε <>... Το σκοτάδι...

δνόφος Μετάφραση
δνόφος
δνόφος, ο (Α)
σκοτάδι.
[ΕΤΥΜΟΛ. Αβέβαιης ετυμολ. Η ομοιότητα ΜΕ ΤΑ ζόφος, κνέφας, ψέφας πιθ. δεν είναι συμπτωματική.
ΠΑΡ. αρχ. δνόφεος, δνοφερός, δνοφόεις, δνοφούμαι, δνοφώδης].

Λεξικό της Ελληνικής. 2013.

δνόφεος

δοίδυξ

Κοιτάξτε άλλα λεξικά:
γνόφος - (AM) (Α και δνόφος) 1. σκοτεινιά 2 πληθ. οἱ γνόφοι σύννεφα καταιγίδας. [ΕΤΥΜΟΛ. Ο τ. γνόφος είναι μτγν. τ. τού δνόφος *, με φωνητική εξέλιξη του δν σε γν] ... Λεξικό της Ελληνικής
κνέφας -.... κνέφας, ους και ατος, τὸ (Α) 1 σκότος, σκοτάδι 2 το λυκόφως, το σούρουπο ή η αυγή, τα χαράματα (α δύῃ τ ἠέλιος καὶ ἐπὶ κνέφας ἱερὸν ἔλθη», Ομ Ιλ β «πρῲ πάνυ τοῡ κνέφους», Αριστοφ.). [ΕΤΥΜΟΛ. Αβέβαιης ετυμολ. Κατά μία άποψη, ανάγεται σε ΙΕ ... ... Λεξικό της Ελληνικής
Znoba - znoblyu, Dial. Znoba m, Znoba ίδιο.. ρίγη, Russ. znobyty, BLR. znabits, πιπέρι. Znoba opredelennaya bolezn (Mladenov 194) Chesh. znobiti, oznoba obmorozhenye. zyabnut K (* zębnǫti); δείτε. Mi. 401 EW; Preobr. I, 254 σε σύγκριση με την ελληνική. γνόφος, δνόφος... ...ετυμολογικό λεξικό γλώσσας russkoho Max Fasmer
ουρανός -. πληθυντικό. παράδεισο, ουράνια . δανείζονται tsslav της.; Τετ. λαϊκή. ουρανίσκο, Ukr. ουρανό, BLR ουρανίσκο, κ.λπ.... ρωσικά. ουρανό, Art. δόξες . ουρανό, γεννήθηκε . σ ουρανό οὑρανός (Supra)., Bulg. ουρανό serbohorv. nȅbo, pl. nebѐsa, λόγια. nebȏ, Cz. nebe, slvts. nebo, Pol. Niebo,... ...ετυμολογικό λεξικό της Ρωσικής Max Vasmer
Αιολική Ελληνική - Για την αρχιτεκτονική, δείτε Αιολική παραγγελία. Κατανομή των ελληνικών διαλέκτων στην κλασική περίοδο. [1] Δυτική ομάδας... Wikipedia
δνοφερός - δνοφερός, ά, όν (Α) [δνόφος] 1. ζοφερός, σκοτεινός 2 το ουδ. ως ουσ. τὸ δνοφερόν σκοτάδι, μαυρίλα ... Λεξικό της Ελληνικής
δνοφούμαι - δνοφοῡμαι (όομαι) (Α) [δνόφος] σκοτεινιάζω... Λεξικό της Ελληνικής
δνοφόεις - δνοφόεις, εσσα, εν (Α) [δνόφος] κατασκότεινος... Λεξικό της Ελληνικής
δνοφώδης - δνοφώδης, ες (Α) [δνόφος] σκοτεινός, μαύρος...
Λεξικό της Ελληνικής
δνόφεος - δνόφεος, ον (Α) [δνόφος] ο δνοφερός ... Λεξικό της Ελληνικής

Σχεδιασμός - scrollup © Ακαδημαϊκό, 2000-2013 Επικοινωνήστε μαζί μας Εξαγωγή λεξικά για περιοχές που σε PHP, Joomla, Drupal, WordPress, MODx.
http://greek_greek.enacademic.com/59884/%CE%B6%CF%8C%CF%86%CE%BF%CF%82