Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2014

Δνόφος Αγνωσίας

Αυτή η εικόνα του γνοφερού βυθού της θάλασσας, 
αυτής της υδάτινης μήτρας του κόσμου, 
με συναρπάζει και με συγκινεί. 
Γι' αυτό βυθίζομαι και εγώ στην άγνωστη 
κι απέραντη αυτή θάλασσα· αναμένοντας το φως...[3]

Δνόφος Αγνωσίας
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Ένα θαυμάσιο ορθόδοξο κείμενο του 14ου αιώνα, άγνωστου Άγγλου ορθόδοξου συγγραφέα, το οποίο γίνεται για πρώτη φορά πνευματικό κτήμα του ορθόδοξου ελληνικού λαού χάρη στη λαμπρή και από πάσης απόψεως άψογη μετάφραση του Σεβ. Μητροπολίτου Κορίνθου κ. Παντελεήμονος.[1]

«Ένα καλοκαίρι, πριν περίπου δέκα χρόνια, βρέθηκα καθισμένος στη σκάλα μιας αυλής να κουβεντιάζω (και να εκτελώ χρέη μεταφραστή) σε μια παρέα Ελλήνων και Ιταλών φιλοσόφων.

Συζητούσαμε για τις διάφορες μεθόδους διαλογισμού στον κόσμο. Αυτό που ενδιέφερε τους νεότερους ήταν να μάθουμε πια είναι η πιο σίγουρη ως προς το αποτέλεσμα μέθοδος (όχι απαραίτητα η πιο εύκολη), αλλά κυρίως θέλαμε να μάθουμε αν κάποιος είχε καταφέρει να περιγράψει ικανοποιητικά το ποθητό αποτέλεσμα, δηλαδή την έκσταση και την επαφή με το Όλον, το Ων.

Ο γηραιότερος και σοφότερος μας ανέφερε την εκστατική εμπειρία ενός μοναχού του 10ου αιώνα (Συμεών ο Νέος Θεολόγος), ο οποίος περιγράφει ότι ενώ βρισκόταν στο γνόφο και διαλογιζόταν, ξαφνικά όλα γύρω του γέμισαν φως, γέμισαν με το Όλον. Έπειτα συμπλήρωσε με μια δική του εμπειρία.

Πριν 40 περίπου χρόνια, όταν ήταν 30 ετών, πέθαινε εξαιτίας μιας ολικής νεφρικής ανεπάρκειας. Όμως, ενώ έμπαινε σιγά σιγά σε κώμα, άρχισε να σκέφτεται πως καταδύεται αργά στο σκοτεινό βυθό της θάλασσας.

Καθώς ο γνόφος τον αγκάλιαζε εντελώς, αισθανόταν σαν να τον αγκάλιαζε το νερό της θάλασσας. Όταν τελικά είδε το φως - το Ων; το Όλον; - μέσα στο γνόφο*, ήξερε ότι δεν θα πεθάνει· και το θαύμα συνέβει λίγες μέρες αργότερα.

Στο τέλος της συζήτησης, καταλήξαμε πως σε κάθε περίπτωση παρόμοιων εμπειριών η απόπειρα περιγραφής του Ώντος είναι ανεπιτυχής. Όχι λόγω ανικανότητας των ανθρώπων αυτών, μα λόγω αδυναμίας της ανθρώπινης διάστασης.

«Ανταλλάξτε αυτό το παντού και αυτό το κάτι,
με αυτό το πουθενά και αυτό το τίποτα.
Μην αγχώνεστε αν οι αισθήσεις δεν μπορούν
να κατανοήσουν αυτό το τίποτα,
γιατί αυτή είναι και η αιτία που περισσότερο το αγαπώ...
Ποιος είναι αυτός που το αποκαλεί τίποτα;
Σίγουρα ο εξωτερικός μας εαυτός και όχι ο εσωτερικός μας.
Ο εσωτερικός μας εαυτός το ονομάζει Όλον.»

Από το «Γνόφος Αγνωσίας», ορθόδοξο κείμενο
ενός Άγγλου μοναχού του 14ου αιώνα.»[2]

*δνόφος = γνόφος = βαθύ σκοτάδι

Ο γνόφος είναι πέραν του φωτός

Κατά τους Πατέρες ο Θεός εμφανίζεται πάντοτε σαν Φως και ποτέ σαν γνόφος. Αλλά όταν ο νους του θεόπτου ασκητού βρισκόμενος στην «θεωρία» θέλει να εισέλθει και στην Θεία Ουσία, συναντά το αδιείσδυτο, δηλ. τον υπέρφωτο θείον γνόφο. Επομένως ο γνόφος δεν είναι η εμφάνιση του Θεού σαν γνόφου, αλλά η αδυναμία του ανθρώπου να δει την Ουσία του Θεού που είναι «το φως το απρόσιτον».

Δηλαδή ο θείος γνόφος είναι Φως, αλλά Φως αθέατο και απρόσιτο στον άνθρωπο. Ο Θεός είναι Φως. «ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου·» είπε και όχι εγώ ειμί ο γνόφος του κόσμου.

Κατά τον άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη «ο θείος γνόφος εστί το απρόσιτον φως εν ω κατοικείν ο Θεός λέγεται και αοράτω γε όντι δια την υπερέχουσαν φανότητα και απροσίτω τω αυτώ δια την υπερβολήν της υπερουσίου φωτοχυσίας, εν τούτω γίνεται πας ο Θεόν γνώναι και ιδείν αξιούμενος, αυτώ τω μη οράν μηδέ γινώσκειν...».

Με αυτή επομένως την έννοια λέμε πως ο γνόφος είναι πέραν του φωτός.[2]

Μια βραδυά στην έρημο του Αγίου Όρους 
Ιερόθεος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου
εκδ. Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου

1. www.ebooks.gr
2. ΔΝΟΦΟΣ (Ονομάκριτος)
αρχείο

Σοφία Ντρέκου 11 Ιουλίου 2014 στις 10:03 μ.μ.
αέναη επΑνάσταση 8 Ιουνίου στις 12:36 π.μ. 
Σοφία Ντρέκου 20 Ιανουαρίου
αέναη επΑνάσταση 20 Ιανουαρίου στις 8:20 μ.μ.

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Συγχωρέστε με, αλλά εδώ στον τίτλο θα πρέπει να γραφτεί Γνόφος, όχι Δνόφος (απ' όσο ξέρω τουλάχιστον, δεν υπάρχει τύπος με "δ", μόνο με "γ").
Δε χρειάζεται να δημοσιεύσετε το παρόν σχόλιο, μόνο δείτε αν είναι σωστή η λέξη.
Ευχαριστώ!...

Sophia Siglitiki Drekou είπε...

Και τα δύο ισχύουν! Φωνητική εξέλιξη του <> σε <>... Το σκοτάδι...

δνόφος Μετάφραση
δνόφος
δνόφος, ο (Α)
σκοτάδι.
[ΕΤΥΜΟΛ. Αβέβαιης ετυμολ. Η ομοιότητα ΜΕ ΤΑ ζόφος, κνέφας, ψέφας πιθ. δεν είναι συμπτωματική.
ΠΑΡ. αρχ. δνόφεος, δνοφερός, δνοφόεις, δνοφούμαι, δνοφώδης].

Λεξικό της Ελληνικής. 2013.

δνόφεος

δοίδυξ

Κοιτάξτε άλλα λεξικά:
γνόφος - (AM) (Α και δνόφος) 1. σκοτεινιά 2 πληθ. οἱ γνόφοι σύννεφα καταιγίδας. [ΕΤΥΜΟΛ. Ο τ. γνόφος είναι μτγν. τ. τού δνόφος *, με φωνητική εξέλιξη του δν σε γν] ... Λεξικό της Ελληνικής
κνέφας -.... κνέφας, ους και ατος, τὸ (Α) 1 σκότος, σκοτάδι 2 το λυκόφως, το σούρουπο ή η αυγή, τα χαράματα (α δύῃ τ ἠέλιος καὶ ἐπὶ κνέφας ἱερὸν ἔλθη», Ομ Ιλ β «πρῲ πάνυ τοῡ κνέφους», Αριστοφ.). [ΕΤΥΜΟΛ. Αβέβαιης ετυμολ. Κατά μία άποψη, ανάγεται σε ΙΕ ... ... Λεξικό της Ελληνικής
Znoba - znoblyu, Dial. Znoba m, Znoba ίδιο.. ρίγη, Russ. znobyty, BLR. znabits, πιπέρι. Znoba opredelennaya bolezn (Mladenov 194) Chesh. znobiti, oznoba obmorozhenye. zyabnut K (* zębnǫti); δείτε. Mi. 401 EW; Preobr. I, 254 σε σύγκριση με την ελληνική. γνόφος, δνόφος... ...ετυμολογικό λεξικό γλώσσας russkoho Max Fasmer
ουρανός -. πληθυντικό. παράδεισο, ουράνια . δανείζονται tsslav της.; Τετ. λαϊκή. ουρανίσκο, Ukr. ουρανό, BLR ουρανίσκο, κ.λπ.... ρωσικά. ουρανό, Art. δόξες . ουρανό, γεννήθηκε . σ ουρανό οὑρανός (Supra)., Bulg. ουρανό serbohorv. nȅbo, pl. nebѐsa, λόγια. nebȏ, Cz. nebe, slvts. nebo, Pol. Niebo,... ...ετυμολογικό λεξικό της Ρωσικής Max Vasmer
Αιολική Ελληνική - Για την αρχιτεκτονική, δείτε Αιολική παραγγελία. Κατανομή των ελληνικών διαλέκτων στην κλασική περίοδο. [1] Δυτική ομάδας... Wikipedia
δνοφερός - δνοφερός, ά, όν (Α) [δνόφος] 1. ζοφερός, σκοτεινός 2 το ουδ. ως ουσ. τὸ δνοφερόν σκοτάδι, μαυρίλα ... Λεξικό της Ελληνικής
δνοφούμαι - δνοφοῡμαι (όομαι) (Α) [δνόφος] σκοτεινιάζω... Λεξικό της Ελληνικής
δνοφόεις - δνοφόεις, εσσα, εν (Α) [δνόφος] κατασκότεινος... Λεξικό της Ελληνικής
δνοφώδης - δνοφώδης, ες (Α) [δνόφος] σκοτεινός, μαύρος...
Λεξικό της Ελληνικής
δνόφεος - δνόφεος, ον (Α) [δνόφος] ο δνοφερός ... Λεξικό της Ελληνικής

Σχεδιασμός - scrollup © Ακαδημαϊκό, 2000-2013 Επικοινωνήστε μαζί μας Εξαγωγή λεξικά για περιοχές που σε PHP, Joomla, Drupal, WordPress, MODx.
http://greek_greek.enacademic.com/59884/%CE%B6%CF%8C%CF%86%CE%BF%CF%82