22 Ιουλ 2020

Ταινίες: Αντιγράφοντας τον Μπετόβεν, Eroica, Ο Συγκάτοικός Μου ο Beethoven με ελληνικούς υπότιτλους

Copying Beethoven
3 ταινίες για την ζωή του μεγάλου μουσουργού Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, που όλα του τα έργα είχαν ποιότητα και υψηλή δημιουργία. Ένας μουσικός που συγκαταλέγεται στους σπουδαιότερους όλων των εποχών όπου γεφύρωσε, στη δυτική μουσική, την κλασική με την ρομαντική περίοδο.

1. Αντιγράφοντας τον Μπετόβεν (2006)
2. Beethoven's Eroica (2003)
3. Ο Συγκάτοικός Μου ο Μπετόβεν (1992)

Το εξαιρετικό βιογραφικό δράμα εποχής «Αντιγράφοντας τον Μπετόβεν» 
(Copying Beethoven), συμπαραγωγής ΗΠΑ-Γερμανίας-Ουγγαρίας 2006

Υπόθεση: Δραματική βιογραφία για τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν (Εντ Χάρις) έχει χάσει την ακοή του. Απομένουν τέσσερις μέρες για την παρουσίαση της «Ενάτης Συμφωνίας» στη βιεννέζικη ελίτ παρουσία του Αρχιδούκα και μονάρχη της Αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας.Ο «αντιγραφέας» του Γερμανού μουσικού (ο οποίος βρίσκεται πλέον στο ναδίρ της καριέρας του, καθώς η αυστριακή κοινωνία προτιμά τις ιταλικές οπερέτες), είναι χτυπημένος από την επάρατη νόσο. Μέσα στα επόμενα 24ωρα, πρέπει να βρεθεί ένας αντιγραφέας – κάποιος δηλαδή που καθαρογράφει τις παρτιτούρες του Μπετόβεν – για να ολοκληρώσει τη Συμφωνία. Ως από μηχανής θεός, η όμορφη και ταλαντούχα Άννα Χολτζ (Νταϊάν Κρούγκερ) θα αναλάβει το τρομερό αυτό εγχείρημα. Ο ιδιοφυής, αλλά δύστροπος μουσικός, δυσκολεύεται να εμπιστευτεί τη δουλειά του σε μια… γυναίκα. Τελικά, η επαγγελματική αυτή συνεργασία θα αλλάξει τη ζωή και των δύο.

Παίζουν: Εντ Χάρις, Νταϊάν Κρούγκερ, Τζο Άντερσον, Μάθιου Γκούντι, Νίκολας Τζόουνς, Φιλίντα Λο, Ραλφ Ρίακ, Μάτιελοκ Γκιμπς, Μπιλ Στιούαρτ. Σενάριο: Κρίστοφερ Γουίλκινσον, Στίβεν Ριβέλ. Φωτογραφία: Άσλεϊ Ρόου. Μοντάζ: Άλεξ Μακί. Διάρκεια: 97'

Σκηνοθεσία: Ανιέσκα Χόλαντ (Agnieszka Holland, γενν. 28 Νοεμβρίου 1948) είναι Πολωνίδα σκηνοθέτιδα και σεναριογράφος. Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία της ως βοηθός των σκηνοθετών Κρίστοφ Ζανούσι and Αντρέι Βάιντα, και μετανάστευσε στη Γαλλία λίγο πριν την επιβολή του στρατιωτικού νόμου στην Πολωνία το 1981. Η Χόλαντ είναι γνωστότερη για τις ταινίες της «Europa Europa» (1991) και «Νικώντας το Σκοτάδι» (υποψηφιότητα για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας). Το 2017 τιμήθηκε με την «Αργυρή Άρκτο» (Βραβείο Alfred Bauer) στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου για την ταινία της «Ίχνη στο χιόνι». Ενώ βρισκόταν στην Τσεχοσλοβακία, η Χόλαντ παρακολούθησε την Άνοιξη της Πράγας το 1968 και συνελήφθη για την υποστήριξή της στο κίνημα της πολιτικής φιλελευθεροποίησης. Κατόρθωσε ωστόσο να αποφοιτήσει κανονικά από τη FAMU το 1971. Η κόρη της, η Κασσία Αντάμικ (γενν. 28 Δεκεμβρίου 1972), έγινε επίσης σκηνοθέτιδα.

Δείτε την ταινία στο βίντεο:



1η Κριτική της ταινίας 
εφημερ. «Ριζοσπάστης»

Και μόνον τα κομμάτια της μουσικής του Μπετόβεν που ακούγονται, φτάνουν για να σε οδηγήσουν να δεις την ταινία. Αν τώρα προσθέσεις και δυο άλλα στοιχεία, κύρια στοιχεία, γιατί επιμέρους υπάρχουν πολλά, αυτό της μερικής ανάλυσης του έργου του συνθέτη και μερικών βαθύτερων σκέψεων και επιθυμιών του, και αυτό της νεαρής αντιγραφέως των παρτιτούρων του συνθέτη, η οποία, παρότι γυναίκα και μάλιστα εκείνης της εποχής, δεν το βάζει κάτω, το παλεύει και τέλος νικάει, τότε η παρουσία σου στην αίθουσα γίνεται σχεδόν επιβεβλημένη.

Τρία, λοιπόν, τα επίπεδα της ταινίας. Πρώτα ο συνθέτης! Αυτός ο τεράστιος γρανιτένιος όγκος της μουσικής, ο μοναδικός Μπετόβεν. Ο πρώτος μεγάλος συνθέτης, που έγραψε μουσική, όπως αυτός ήθελε και όχι κατόπιν παραγγελίας, όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή και, δυστυχώς, εξακολουθεί να ισχύει ακόμα και σήμερα! Όχι, βέβαια, ολόκληρος και ολοκληρωμένος ο Μπετόβεν. Κάτι τέτοιο απαιτεί άλλες κινηματογραφικές ικανότητες, άλλες κινηματογραφικές προσεγγίσεις! Μιλάμε για ένα μικρό μέρος της προσωπικότητάς του και ένα μικρότερο μέρος του έργου του. Μια μικρή περίληψη ενός μικρού μέρους της ζωής και του έργου του. Ικανό, όμως, να σε αναστατώσει.

Δεύτερον, η ίδια η μουσική και η φιλοσοφία της. Είναι καλό για τον θεατή να ακούει μουσική και την ίδια στιγμή κάποιες παρατηρήσεις σχετικά με την ιδεολογία της, την αξία της, τους σκοπούς της, τις δυνατότητές της και τους στόχους της. Και αυτό η ταινία το κάνει, με ικανοποιητική μάλιστα σοβαρότητα. Ο θεατής δε βγαίνει σοφότερος, βγαίνει όμως αρκετά υποψιασμένος. Αν ο ίδιος κάνει ένα ακόμα βήμα, διαβάσει κάτι σχετικό και βάλει στο cd πλέιερ την Ενάτη Συμφωνία (Ωδή στη χαρά), τότε μπορεί να κάνει μια νέα πολύ σημαντική γνωριμία! Μια γνωριμία που μπορεί να σημαδέψει τη ζωή του. Η γνωριμία με τη μουσική του Μπετόβεν είναι πρώτης τάξης γεγονός!

Τρίτο στοιχείο είναι αυτός της αντιγραφέως. Μια νεαρή συνθέτρια, που επιθυμεί διακαώς να φτάσει κοντά στον Μπετόβεν, δέχεται να αντιγράφει τις παρτιτούρες του (ακόμα και σήμερα που η τεχνολογία έχει κάνει θαύματα, η αντιγραφή των παρτιτούρων γίνεται από ειδικούς ανθρώπους μεν, αλλά πάντα με τον ίδιο παραδοσιακό τρόπο). Η νεαρή αυτή γυναίκα αποδεικνύεται σκληρό καρύδι, ακόμα και για τον συνθέτη! Και χρήσιμη!

Μπετόβεν, μουσική και φεμινισμός! Όχι, βέβαια, στο ύψος που θα ταίριαζε στον συνθέτη. Πάντως, όχι και προσβλητικά, για εκείνον και την ιστορία του! Αν ο θεατής, πέρα από την ίδια την ταινία, χρησιμοποιήσει και τη δική του γνώση, τότε θα φτάσει σε πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα. Θα ευχαριστηθεί την προβολή!


2η Κριτική της ταινίας
Γιώργος Β. Μονεμβασίτης

Είδα τις προάλλες μια κινηματογραφική ταινία με ιδιαίτερο μουσικό ενδιαφέρον. Το όνομά της Αντιγράφοντας τον Μπετόβεν και προέκυψε από τη σκηνοθετική βούληση και δεξιότητα της Ανιέσκα Χόλαντ (Agnieszka Holland). Πρωταγωνιστές της ήσαν ο Εντ Χάρις (Ed Harris), στο ρόλο βεβαίως του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, και η Ντιάνε Κρούγκερ (Diane Kruger) στο ρόλο της Άννα Χολτζ.

Εύλογο το ερώτημα ποια ήταν η Άννα Χολτζ. Φανταστικό πρόσωπο είναι, αποκύημα της σεναριογραφικής φαντασίας. Ο μύθος της ταινίας τη θέλει σπουδάστρια μουσικής, την οποία στέλνει ο αντιγραφέας του Μπετόβεν στον μουσουργό – καθώς ο ίδιος δηλώνει αδυναμία ένεκα ασθένειας - για να τον βοηθήσει να ετοιμάσει τις παρτιτούρες του για την πρεμιέρα της περίφημης Ενάτης συμφωνίας του.

Αντιλαμβάνεστε πως υποδέχεται τη νεαρά ο άξεστος και εγωιστής Μπετόβεν. Έτσι τον παρουσιάζει η Χόλαντ χωρίς καμιά προσπάθεια ωραιοποίησης, αλλά και χολιγουντιανής υπερβολής τύπου Αμαντέους. Η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη, έχει όμως αίσιον και ευτυχές τέλος – μην πάει ο νους σας στο πονηρό. Η Άννα μάλιστα τελικά όχι μόνον κερδίζει την εμπιστοσύνη του, αλλά τον βοηθά, από τη θέση του υποβολέα, να διευθύνει με ξεχωριστή επιτυχία την παρθενική ερμηνεία της Ενάτης του – ας μη λησμονούμε ότι, ο Μπετόβεν είχε χάσει τελείως την ακοή του, πολλά χρόνια πριν από την πρεμιέρα της Ενάτης, που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη στις 7 Μαΐου 1824. Ρομαντική, ευχάριστη ταινία εν τέλει, πλημμυρισμένη από θεία μουσική.

Η αναπαράσταση της εποχής (σκηνικά, κοστούμια) είναι πραγματικά εξαιρετική. Οι ερμηνείες είναι αξιοπρόσεχτες. Η ερμηνεία της όμορφης Ντιάνε Κρούγκερ είναι σαφώς καλύτερη από εκείνη την άχαρη με την οποία … στόλισε την Ωραία Ελένη στην σχετικά πρόσφατη χολιγουντιανή Τροία του Βόλφγκανγκ Πέτερσεν. Ο Εντ Χάρις, συνηθισμένος σε προσωπογραφίες (θυμηθείτε τον στο ρόλο του Τζάκσον Πόλοκ, στην ταινία του 2000 Pollock, οπότε ήταν και υποψήφιος για βραβείο Όσκαρ), ήταν για μια ακόμη φορά υπέροχος, έστω και χωρίς το σήμα κατατεθέν του, τα γαλάζια μάτια του. Πλάθει έναν Μπετόβεν ακριβώς όπως τον φανταζόμαστε – τον θέλει έτσι άλλωστε και το σενάριο του έργου.

Όπως προαναφέρθηκε το σενάριο υφαίνεται με βάση μια φανταστική ιστορία. Αυτό βεβαίως δεν δικαιολογεί κάποιες ανακρίβειες τις οποίες μπορεί να παρατηρήσει ο υποψιασμένος θεατής, όπως π.χ. την αναφορά του Μπετόβεν στη Σονάτα του Σεληνόφωτος. Πρόκειται για τη Σονάτα για πιάνο αρ. 14, έργο 27, αρ. 2, την οποία ο πλαστουργός της ονόμασε “Quasi una fantasia” - Σαν μια φαντασία, δηλαδή. Η ονομασία Σονάτα του Σεληνόφωτος πρωτοεμφανίστηκε αρκετά χρόνια μετά το θάνατο του συνθέτη, το 1827, και αποδίδεται από άλλους σε κάποιον εκδότη του πιανιστικού του έργου, και από άλλους – επικρατέστερη αυτή η άποψη - στον ποιητή Λούντβιχ Ρέλσταμπ (Ludwig Rellstab), στον ποιητικό λόγο του οποίου χάρισε την αθανασία με τις αιώνιες μελωδίες του ο Φραντς Σούμπερτ. Σε διάφορες σκηνές της ταινίας ο μουσουργός παρουσιάζεται ως ικανός να ακούει έστω και αμυδρά, με τη βοήθεια βεβαίως πρωτόγονου ακουστικού, ενώ είναι γνωστό ότι από τα μέσα της δεκαετίας 1810-1820, είχε χάσει τελείως την ακοή του. Οι ανιστορικότητες και οι μικροανακρίβειές της ταινίας πάντως είναι ανώδυνες και δεν μειώνουν την αξία της προσπάθειας. Ουδείς μουσόφιλος πρόκειται να μετανιώσει, αν τη δει.

Αέναη επΑνάσταση by Sophia Ntrekou.gr


2η Ταινία για τον Μπετόβεν

Beethoven's Eroica (2003): Είναι 9 Ιουνίου του 1804 στη Βιέννη, μέρα που ο Μπετόβεν, σε κλειστό κύκλο αριστοκρατών, ετοιμάζεται να παρουσιάσει το καινούργιο του έργο, την 3η Συμφωνία του αφιερωμένη στον Ναπολέοντα που τον πιστεύει ως απελευθερωτή της Ευρώπης από τα δυναστικά καθεστώτα. Στην πρεμιέρα παρευρίσκεται και ο ήδη καταξιωμένος συνθέτης Γιόζεφ Χάυντν, ο οποίος βλέπει στον νεαρό Μπετόβεν τη μουσική μεγαλοφυΐα και τους νέους ορίζοντες που ανοίγει η μουσική του.

Δείτε την ταινία στο βίντεο:




3η Ταινία για τον Μπετόβεν

Beethoven Lives Upstairs (TV Movie 1992) [Ο Συγκάτοικός Μου Ο Μπετόβεν (1992)]: Αυτή η ταινία, απ' όσο έψαξα, δεν κυκλοφόρησε ποτέ στην Ελλάδα. Την υποτίτλισα εξ ακοής και είναι κατάλληλη για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Greek Subs by Vas Mous Καλή διασκέδαση. Σκηνοθέτης: Ντέιβιντ Ντεβάιν. Βραβείο Έμμυ Ζώνης Υψηλής Τηλεθέασης Καλύτερου παιδικού προγράμματος.

Υπόθεση: Ο πατέρας του Κριστόφ πέθανε νέος. Η μητέρα του αποφάσισε να ενοικιάζει τα κενά δωμάτια που διαθέτει στο σπίτι για να πάρει ένα επιπλέον εισόδημα. Το σπίτι έχει ένα νέο μισθωτή - έναν κουφό. Ο Kristof δεν θέλει να ζήσει στο σπίτι του με έναν άγνωστο. Ο Κριστόφ θα δώσει μεγαλύτερη προσοχή σε αυτόν το φαινομενικά παράξενο άνθρωπο. Είναι ένα αγόρι που πέφτει στην τύχη να είναι μάρτυρας για το πώς ο μεγάλος συνθέτης Λούντβιχ βαν Μπετόβεν δημιουργεί τα έργα του.Όμως σύντομα το αγόρι θα πιστέψει τα λόγια του συνθέτη, πως η μουσική μπορεί να αλλάξει τον κόσμο.

Δείτε την ταινία στο βίντεο:




Λούντβιχ βαν Μπετόβεν (Ludwig van Beethoven, ορθή προφορά:
Λούντβιχ φαν Μπέετχοφεν, 17 Δεκεμβρίου 1770 - 26 Μαρτίου 1827)

Ludwig van Beethoven

Βιογραφία 

Μεγάλος Γερμανός μουσικοσυνθέτης, γεννήθηκε το 1770 στη Βόννη (πόλη της Γερμανίας) και πέθανε το 1827 Βιέννη (Αυστρίας). Προερχόταν από οικογένεια μουσικών και εκδήλωσε από πολύ μικρός την κλίση του προς τη μουσική. Ο πατέρας του, θέλοντας να καλλιεργήσει το μουσικό ταλέντο του γιού του, του επέβαλε αυστηρή και σκληρή πειθαρχία, ένα είδος ψυχικής τυραννίας, που επέδρασε στην ψυχοσύνθεση του και του δημιούργησε τη συναίσθηση ενός ηθικού καθήκοντος απέναντι στη μουσική, που έπρεπε να εκδηλώσει.

Μετά τον πατέρα του διάφοροι δάσκαλοι συμπλήρωσαν τη μουσική του εκπαίδευση στο πιάνο, στο βιολί και στη σύνθεση, σε σημείο που σε ηλικία 13 μόλις χρόνων να διοριστεί δεύτερος οργανίστας της αυλής και να παρουσιάσει και τις πρώτες συνθέσεις του. Γνώρισε και τα έργα του Μπαχ (1685-1750). Στη Βόννη μυήθηκε στα έργα των Χάυντν, Περγκολέζι και στις γαλλικές και ιταλικές όπερες.

Το 1787 γράφτηκε στο πανεπιστήμιο. Το 1789 πήγε στη Βιέννη, για να μελετήσει τον Μότσαρτ. Στις 29 Μαρτίου 1795 έδωσε το πρώτο του ρεσιτάλ ως πιανίστας στη Βιέννη, όπου από το 1796 εγκαταστάθηκε μόνιμα, ερμηνεύοντας το έργο του Κονσέρτο για πιάνο αρ. 2.

Η υπόλοιπη μόρφωσή του παραμελήθηκε, ενώ η παιδική ανατροφή του ήταν ελλιπής, αφού η μητέρα του ήταν ασθενική και γρήγορα πέθανε, ενώ ο πατέρας του τέθηκε σε δικαστική απαγόρευση λόγω του αλκοολισμού του. Το 1787 επισκέφτηκε στη Βιέννη τον Μότσαρτ, για να τελειοποιηθεί κοντά του. Ο μεγάλος συνθέτης τότε τον ανέλαβε υπό την προστασία του και φρόντισε για την τελειοποίησή του. Μετά το θάνατο του Μότσαρτ, την καθοδήγηση του νεαρού μουσουργού ανέλαβε ο Φραντς Γιόζεφ Χάυντν.

Ένα από τα σημαντικότερα και το πιο τραγικό γεγονός της ζωής του Μπετόβεν αποτέλεσε η κώφωση του. Άρχισε να χάνει την ακοή του σταδιακά από την ηλικία των 26 ετών, το 1796 και, περίπου το 1820, θεωρείται πως ήταν ολοκληρωτικά κωφός. Το γεγονός αυτό προκαλούσε μεγάλη θλίψη στον Μπετόβεν. Παρά την απώλεια της ακοής του, έγραψε μουσική μέχρι το τέλος της ζωής του. Η υγεία του Μπετόβεν ήταν γενικά κακή και το 1826 επιδεινώθηκε δραστικά, γεγονός που οδήγησε και στον θάνατο του τον επόμενο χρόνο.

Αέναη επΑνάσταση by Sophia Ntrekou.gr

Περισσότερα: ΜουσικήΤαινίες, Πολιτισμός, Τέχνες




Δεν υπάρχουν σχόλια: