Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου


Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου είναι η ετήσια γιορτή της διεθνούς θεατρικής κοινότητας, από το 1961, όταν πρωτοεμφανίσθηκε με πρωτοβουλία του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου.

Εορτάζεται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου, με θεατρικά δρώμενα και άλλες συναφείς με το θέατρο εκδηλώσεις, που διοργανώνονται από τα εθνικά τμήματα του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου, μιας Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης που συνενώνει τους επαγγελματίες του θεάτρου και συνεργάζεται στενά με την UNESCO.
Κάθε χρόνο ένας άνθρωπος του θεάτρου αναλαμβάνει να γράψει το μήνυμα του εορτασμού, το οποίο είθισται να διαβάζεται στα θέατρα -όταν δεν είναι κλειστά λόγω κορωνοϊού- πριν από την παράσταση της 27ης Μαρτίου. Το φετινό μήνυμα (2021) υπογράφει η 75χρονη γνωστή Αγγλίδα ηθοποιός Έλεν Μίρεν και έχει ως εξής:
«Διανύουμε μια πολύ δύσκολη εποχή για τις ζωντανές παραστάσεις και
πολλοί καλλιτέχνες, τεχνικοί, τεχνίτες και γυναίκες αγωνίζονται σε ένα
επάγγελμα που ήταν ήδη επισφαλές.

Ίσως αυτή η διαρκής ανασφάλεια να τους κατέστησε ικανότερους να
επιβιώσουν αυτής της πανδημίας με εξυπνάδα και θάρρος.

Η φαντασία τους έχει ήδη μετουσιωθεί μέσα σε αυτές τις νέες συνθήκες
σε ευρηματικούς, ψυχαγωγικούς και συγκινητικούς τρόπους
επικοινωνίας, πράγμα το οποίο οφείλεται φυσικά σε μεγάλο βαθμό στο
διαδίκτυο.

Από τότε που υπάρχουν άνθρωποι πάνω σ’ αυτόν τον πλανήτη,
αφηγούνται ο ένας στον άλλον ιστορίες. Η πανέμορφη κουλτούρα του
θεάτρου θα ζει όσο παραμένουμε εδώ.

Η δημιουργική παρόρμηση των συγγραφέων, σκηνογράφων, χορευτών,
τραγουδιστών, ηθοποιών, μουσικών, σκηνοθετών δε θα καταπνιγεί ποτέ
και στο πολύ εγγύς μέλλον θα ευδοκιμήσει και πάλι με νέα ενέργεια και
μια νέα αντίληψη του κόσμου που μοιραζόμαστε όλοι.

Αδημονώ!»

Μετάφραση: Γιόλα Κλείτου – Κυπριακό Κέντρο 
Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (ΚΚΔΙΘ).

Βιογραφικό σημείωμα της Έλεν Μίρεν

Η Έλεν Μίρεν είναι μια από τις πιο γνωστές και αξιοσέβαστες ηθοποιούς με διεθνή καριέρα που εκτείνεται από τη σκηνή, στον κινηματογράφο και την τηλεόραση και έχει κατακτήσει πολλά βραβεία για τις συγκλονιστικές και πολύμορφες ερμηνείες της συμπεριλαμβανομένου και ενός Όσκαρ το 2007 για την ερμηνεία της στην ταινία «Η Βασίλισσα» («The Queen»).

Η Έλεν Μίρεν ξεκίνησε τη σταδιοδρομία της με τον ρόλο της Κλεοπάτρας στο National Youth Theatre. Στη συνέχεια εργάστηκε στο θέατρο στο Μάντσεστερ και έπειτα εντάχθηκε στον Βασιλικό Θίασο Σαίξπηρ (Royal Shakespeare Company - RSC). Μετά από τέσσερα σημαντικά χρόνια στον RSC, η Έλεν άλλαξε παντελώς κατεύθυνση όταν ξεκίνησε να δουλεύει στον θίασο του γνωστού σκηνοθέτη Πίτερ Μπρουκ, το Κέντρο Θεατρικής Έρευνας (Centre de Recherche Théâtral) περιοδεύοντας στην Αφρική και την Αμερική.

Από τότε η πορεία της στο θέατρο συμπεριλαμβάνει πολυάριθμες παραγωγές στο West End, το Fringe, τον RSC, το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας και το Broadway στις Η.Π.Α. συμπεριλαμβανομένου του έργου «Ένας μήνας στην Εξοχή» («A Month in the Country») για το οποίο προτάθηκε για βραβείο Tony και του έργου «Ο Χορός του Θανάτου» («The Dance of Death») στο Broadway απέναντι από τον Ίαν ΜακΚέλεν.

Άλλες παραγωγές στις οποίες συμμετείχε ήταν «Ο Ορφέας στον Άδη» (»Orpheus Descending) στο «Donmar Warehouse» και «Το Πένθος ταιριάζει στη Ηλέκτρα» («Mourning Becomes Electra») στο Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας, ρόλος για τον οποίο προτάθηκε για το Βραβείο Olivier Καλύτερης Ηθοποιού.

Επέστρεψε στο Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας το 2009 με τον ομώνυμο ρόλο στη Φαίδρα του Ρακίνα σε σκηνοθεσία Nicholas Hytner. Η παράσταση αυτή έγραψε ιστορία καθώς ήταν η πρώτη θεατρική παραγωγή η οποία κινηματογραφήθηκε για το NTLive και προβλήθηκε σε κινηματοθέατρα σε ολόκληρο τον κόσμο.

Στην πιο πρόσφατη ερμηνεία της στο West End του Λονδίνου το 2013 ανέλαβε εκ νέου το ρόλο της Βασίλισσας Ελισάβετ Β στο έργο «Η Ακρόαση» («The Audience») του Peter Morgan σε σκηνοθεσία Stephen Daldry.

Κέρδισε το βραβείο Olivier Καλύτερης Ηθοποιού και το βραβείο What’s on Stage. Τον Φεβρουάριο του 2015 «Η Ακρόαση» μεταφέρθηκε στο Θέατρο Gerald Schoenfeld στη Νέα Υόρκη με την Έλεν Μίρεν στον βασικό ρόλο, ερμηνεία για την οποία κέρδισε το Βραβείο Tony Καλύτερης Ηθοποιού.

Πέρα από την καριέρα της στη σκηνή, η Έλεν Μίρεν είναι ευρέως γνωστή για τα εξαιρετικά της επιτεύγματα στη μικρή και τη μεγάλη οθόνη.

Το 2003 της απονεμήθηκε ο τίτλος της Ντάμας της Βρετανικής Αυτοκρατορίας («Dame of the British Empire»).

Μετάφραση: Γιόλα Κλείτου – Κυπριακό Κέντρο 
Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (ΚΚΔΙΘ). ΑΜΠΕ 

ΠερισσότεραΘέατρο



29 Μαρτίου 2019 ·

Το μήνυμα που διαβάστηκε την ημέρα του Θεάτρου το 2019
πριν από κάθε παράσταση σε όλα τα θέατρα του κόσμου,
φέτος ανατέθηκε στον Carlos Celdrán, τον κουβανό
σκηνοθέτη, συγγραφέα και ιδρυτή του Argos Teatro:

«Πριν την αφύπνισή μου στο θέατρο, οι δάσκαλοί μου ήταν ήδη εκεί. Είχαν κτίσει τα σπίτια τους και την ποιητική προσέγγισή τους πάνω στα ερείπια της δικής τους ζωής. Πολλοί από αυτούς είναι άγνωστοι ή ελάχιστα τους θυμόμαστε: εργάζονταν σιωπηρά, στην ταπεινότητα των δωματίων πρόβας τους και στις γεμάτες από θεατές θεατρικές αίθουσες τους και σιγά-σιγά, μετά από χρόνια δουλειάς και εξαιρετικών επιτευγμάτων, αποσύρθηκαν σταδιακά από αυτά τα μέρη και εξαφανίστηκαν. Όταν κατάλαβα ότι το προσωπικό μου πεπρωμένο ήταν να ακολουθήσω τα βήματά τους, κατάλαβα επίσης ότι είχα κληρονομήσει αυτή την καθηλωτική, μοναδική παράδοση που ζούσε στο παρόν χωρίς καμία προσδοκία, πέρα από την επίτευξη της διαφάνειας μιας μη επαναλαμβανόμενης στιγμής· μιας στιγμής συνάντησης με κάποιον άλλο στο σκοτάδι ενός θεάτρου, χωρίς καμία άλλη προστασία πέρα από την αλήθεια μιας χειρονομίας, μιας αποκαλυπτικής λέξης.

Η θεατρική μου πατρίδα βρίσκεται σε εκείνες τις στιγμές της συνάντησης με τους θεατές που έρχονται κάθε βράδυ στο θέατρό μας, από τις πιο διαφορετικές γωνιές της πόλης μου, για να ενωθούν μαζί μας και να μοιραστούμε μερικές ώρες, μερικά λεπτά. Η ζωή μου είναι φτιαγμένη από αυτές τις μοναδικές στιγμές όταν παύω να είμαι ο εαυτός μου, όταν παύω να υποφέρω για τον εαυτό μου και ξαναγεννιέμαι και κατανοώ το νόημα του θεατρικού επαγγέλματος: το να ζούμε στιγμές αγνής εφήμερης αλήθειας, όπου γνωρίζουμε ότι αυτό που λέμε και κάνουμε, εκεί κάτω από τα φώτα σκηνής, είναι αλήθεια και αντανακλά το πιο βαθύ, το πιο προσωπικό, μέρος των εαυτών μας. Η θεατρική μου χώρα, η δική μου και αυτή των ηθοποιών μου, είναι μια χώρα που υφαίνεται από τέτοιες στιγμές, όπου αφήνουμε πίσω μας τις μάσκες, τη ρητορική, το φόβο του να είμαστε αυτοί που είμαστε και ενώνουμε τα χέρια στο σκοτάδι.

Η θεατρική παράδοση είναι οριζόντια. Δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να επιβεβαιώσει ότι το θέατρο βρίσκεται σε οποιοδήποτε κέντρο του κόσμου, σε οποιαδήποτε πόλη ή προνομιούχο κτίριο. Το θέατρο, όπως το έχω λάβει, εξαπλώνεται μέσα από μια αόρατη γεωγραφία που συνδυάζει τις ζωές εκείνων που το υπηρετούν με την ίδια τη θεατρική τέχνη σε μια χειρονομία ενοποίησης. Όλοι οι μεγάλοι δάσκαλοι του θεάτρου πεθαίνουν μαζί με τις στιγμές τους, στιγμές ανεπανάληπτης διαύγειας και ομορφιάς· όλοι ξεθωριάζουν με τον ίδιο τρόπο, χωρίς καμία άλλη υπεροχή για να τους προστατεύσει και να τους καταστήσει ενδόξους.

Οι θεατρικοί δάσκαλοι το γνωρίζουν, καμία αναγνώριση δεν είναι έγκυρη όταν αντιμετωπίζεται με αυτή τη σιγουριά, η οποία είναι η ρίζα του έργου μας: η δημιουργία στιγμών αλήθειας, ασάφειας, δύναμης, ελευθερίας εν μέσω μεγάλης αβεβαιότητας. Τίποτα από αυτά δεν επιβιώνει, εκτός από τα δεδομένα ή τα αρχεία της δουλειάς τους σε βίντεο και φωτογραφίες που θα αποτυπώσουν μόνο μια ωχρή ιδέα για το τι έπραξαν. Ωστόσο, αυτό που θα λείπει πάντα από αυτά τα αρχεία είναι η σιωπηλή ανταπόκριση από το κοινό που καταλαβαίνει σε μια στιγμή ότι αυτό που συμβαίνει δεν μπορεί να μεταφραστεί ή να βρεθεί έξω, ότι στην αλήθεια που μοιράζεται εκεί υπάρχει μια εμπειρία ζωής, για λίγα δευτερόλεπτα, πιο διάφανη ακόμη και από την ίδια τη ζωή.

Όταν συνειδητοποίησα ότι το θέατρο ήταν μια χώρα από μόνο του, μια μεγάλη επικράτεια που καλύπτει ολόκληρο τον κόσμο, ένας προσδιορισμός γεννήθηκε μέσα μου, ο οποίος ήταν και η συνειδητοποίηση μιας ελευθερίας: δεν χρειάζεται να πάτε μακριά ή να φύγετε από όπου και αν βρίσκεστε, δεν χρειάζεται να τρέξετε ή να μετακινηθείτε. Το κοινό είναι οπουδήποτε υπάρχετε. Έχετε τους συναδέλφους που χρειάζεστε στο πλευρό σας. Εκεί, έξω από το σπίτι σας, έχετε όλη την αδιαφανή, αδιαπέραστη καθημερινή πραγματικότητα. Έπειτα, δουλεύετε από αυτή τη φαινομενική ακινησία για να σχεδιάσετε το μεγαλύτερο ταξίδι απ’ όλα, να επαναλάβετε την Οδύσσεια, το ταξίδι των Αργοναυτών: είστε ένας ακίνητος ταξιδιώτης που δεν παύει να επιταχύνει την πυκνότητα και την ακαμψία του πραγματικού του κόσμου. Το ταξίδι σας είναι προς το στιγμιαίο, προς το παρόν, προς την άνευ προηγουμένου συνάντηση ενώπιον των συνανθρώπων σας.

Το ταξίδι σας είναι προς αυτούς, προς την καρδιά τους, προς την υποκειμενικότητά τους. Ταξιδεύετε μέσα τους, στα συναισθήματά τους, στις αναμνήσεις τους που εσείς ξυπνάτε και κινητοποιείτε. Το ταξίδι σας είναι ιλιγγιώδες, και κανείς δεν μπορεί να το μετρήσει ή να το αποσιωπήσει. Ούτε κανείς μπορεί να το αναγνωρίσει στο σωστό βαθμό, είναι ένα ταξίδι μέσα από τη φαντασία του λαού σας, ένας σπόρος που σπέρνεται στα πιο απομακρυσμένα εδάφη: την πολιτική, ηθική και ανθρώπινη συνείδηση των θεατών σας. Επομένως, δεν κινούμαι, θα παραμείνω στο σπίτι, ανάμεσα στους πιο κοντινούς μου ανθρώπους, σε φαινομενική ακινησία, μέρα και νύχτα να εργάζομαι, επειδή κατέχω το μυστικό της ταχύτητας».

Carlos Celdrán
Havana, Cuba
27-3-2019
_______________________
φωτό: Από την παράσταση «Ορφανά»
του Denis Kelly με: Ζωή Σαντά, Γιώργος 
Μηλιώτης, Γιάννης Δρακόπουλος
σκηνοθεσία Κωστής Μπασογιάννης

παραγωγή Ξανθίας
Θέατρο ΠΚ, Αθήνα 2015

Ο Κωστής Μπασογιάννης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960. Σπούδασε Οδοντιατρική, Φωτογραφία και Κινηματογράφο. Παραγωγός και σκηνοθέτης ταινιών μικρού μήκους και πειραματικών ταινιών (Autorius, Θάρρος ή Αλήθεια, PoesiesI, PoesiesII), από τις οποίες ξεχωρίζει η βραβευμένη ταινία «Υγρή Έρημος» (2006). Δούλεψε ως διευθυντής φωτογραφίας, μοντέρ, art director και ραδιοφωνικός παραγωγός. Το 2008 γυρίζει την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία «UNITAS». Το 2009 σκηνοθετεί την multimedia παράσταση SLV, μια θεατρική μεταφορά της ταινίας «Sex, Lies, Videotapes» του Steven Sonderbergh (1989). Το 2015 σκηνοθετεί την «Όπερα της πεντάρας» των Bertolt Brecht – KurtWeill με την ομάδα Opera Feel Anthropic.

Δεν υπάρχουν σχόλια: