Apostol Toma od Ohrid - Απόστολος Θωμάς, 15th century.
Από την εκκλησία του Αγίου Κλήμεντος στην Οχρίδα
Ο Θωμάς ως μαθητής της πίστης και της έρευνας: από την «απιστία» στην ομολογία και από την Παλαιά Εκκλησία στις Πράξεις των Ινδιών. Ένα ιστορικό και θεολογικό ταξίδι με αποκαλύψεις.
Ιωάννη Καραβιδόπουλου, καθηγητή Θεολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Εκείνο που κυριολεκτικά μαστίζει τον άνθρωπο, ιδιαίτερα της εποχής μας, είναι το αίσθημα της ανασφάλειας και αβεβαιότητας, το οποίο αποτελεί συνέπεια της αμαρτίας, της επαναστατικής προσπάθειας δηλ. του ανθρώπου να γίνει αυτός ο ίδιος κυρίαρχος του εαυτού του ξεθρονιάζοντας το Θεό από τη θέση του δημιουργού και κυρίου του.
Ο θυμός διαφέρει από την οργή. Θυμός μεν είναι η οργή σε κατάσταση εκρηκτική, ενώ η οργή είναι η διάθεση να προκαλέσεις λύπη σε εκείνον που σε λύπησε. [Μέγας Αθανάσιος]
Το Άγιο Όρος και τα Μετέωρα ανήκουν στα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα που ακολούθησαν την στρατηγική των Θερμοπυλών που αποτελούν το αρχέτυπο της χωρικής ήττας που είναι μία χρονική ήττα.
Εις Άδου Κάθοδος - Ανάστασις (Μωσαϊκό 11ου αιώνα) From Wikimedia
Μονή Οσίου Λουκά, η Αγιά-Σοφιά της Ρούμελης Βοιωτίας (νάρθηκας)
Harrowing of Hell (East wall, right) Mosaics in Hosios Loukas (narthex)
Αναμφίβολα η Ανάσταση του Κυρίου είναι το πλέον σημαντικό γεγονός της ανθρώπινης ιστορίας. Αλλάζει τη σχέση του ανθρώπου με το θάνατο και τον απελευθερώνει από τη δυναστευτική εξουσία του. Πρόκειται για αλλαγή, ανακαίνιση καλύτερα, της σχέσεως του με το Θεό, τον περιβάλλοντα κόσμο, το συνάνθρωπο, αλλά και τον εαυτό του.
Η ορθόδοξη Εκκλησία είχε και έχει την υποχρέωση να μεταφέρει το μήνυμα της Αναστάσεως στον κόσμο μας, ώστε να γίνει κτήμα μας. Οι τρόποι που χρησιμοποίησε και χρησιμοποιεί ήταν και είναι πολλοί: το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, η υμνογραφική παραγωγή, οι διδακτικότατοι βίοι των αγίων, η εικονογράφηση των ναών.
Αν θέλαμε να συνοψίσουμε τους εικονογραφικούς τύπους που συναντούμε σε φορητές εικόνες και τοιχογραφίες θα καταλήγαμε σε τρεις ομάδες με επιμέρους παραλλαγές:
Με αφορμή την έκδοση της διδακτορικής διατριβής του Αρχαιολόγου Γεωργίου Τσιμπούκη με θέμα: «Η Αποκάλυψη του Ιωάννη στη μνημειακή ζωγραφική του Αγίου Όρους» θελήσαμε να μάθουμε περισσότερα για τη θέση της Αποκάλυψης στους Αθωνικούς κύκλους εικονογράφησης.
Η Ανάσταση του Χριστού δεν υπάγεται στη νομοτέλεια αυτού του κόσμου και συνεπώς δεν είναι απλώς ένα γεγονός τεράστιας ιστορικής σημασίας, αλλά βρίσκεται πάνω από την ιστορία· την νοηματοδοτεί και την προσανατολίζει προς νέους ορίζοντες, προς ένα καινούργιο κόσμο που είναι τελείως διαφορετικός από το γνωστό μας κόσμο της φθοράς, του πόνου, και του θανάτου.
Από την Γέννηση, στη Σταύρωση και την Aνάσταση - Γιατί ὁ Χριστός Ἐνηνθρώπησε, Ἔπαθε καί Ἀνέστη; Σχολιασμός στον λόγο Περί Ἐνανθρωπήσεως Αγίου Αθανασίου Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας.