26/2/18

Αγία Φωτεινή Μεγαλομάρτυς η Σαμαρείτιδα: Ο Βίος, το Αγίασμα, ο Ναός και η πίστη του Αγά (Εικόνες και Βίντεο)


Περιεχόμενα:
1. Βίος: Αγία Φωτεινή η Μεγαλομάρτυς η Σαμαρείτιδα
2. Το αγίασμα της αγίας Φωτίδας και η πίστη του Αγά (Από το αφιέρωμα Χριστιανικά θαύματα σε μουσουλμάνους)
3. Αγία Φωτεινή (Μητροπολιτικός Ναός) - Νέας Σμύρνης (Εικόνες και Βίντεο)
4. Βίντεο το Βιβλίο: «Ασκητές μέσα στον Κόσμο»
5. Επιλεκτικά βίντεο με κηρύγματα και ιστορικά αρχεία.


1. Αγία Φωτεινή η Μεγαλομάρτυς η Σαμαρείτιδα

Εορτάζει στις 26 Φεβρουαρίου.

Η Αγία Μεγαλομάρτυς Φωτεινή καταγόταν από την Σαμαρειτική πόλη Σιχάρ. Τις πρώτες πληροφορίες για την Αγία τις βρίσκουμε στο Δ' κεφάλαιο του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου (Δ' 1-38).


Η Αγία Φωτεινή έζησε στα χρόνια του Χριστού. Ήταν Σαμαρίτισσα στην καταγωγή και διέμενε στην πόλη Συχάρ όπου ζούσε ένα έκλυτο βίο. Ο τρόπος ζωής της ήταν γνωστός στους συμπολίτες της και για αυτόν την είχαν στιγματίσει.


Εκείνο τον καιρό, ο Ιησούς περνούσε από την Συχάρ και στάθηκε στο πηγάδι του Ιακώβ για να πιει νερό. Εκεί συναντήθηκε με την Αγία Φωτεινή από την οποία ζήτησε να του δώσει νερό. Τότε οι Ιουδαίοι και οι Σαμαρείτες δεν είχαν επαφές και γι' αυτό παραξενεύτηκε η Αγία που ένας Ιουδαίος της απηύθυνε τον λόγο. Το είπε αυτό στον Ιησού και Εκείνος της αποκρίθηκε ότι αν ήξερε ποιος είναι θα του ζητούσε αυτή νερό που δεν τελειώνει ποτέ και όταν το πιει κάποιος δεν ξαναδιψά, εννοώντας φυσικά τον λόγο του Κυρίου και την Χριστιανική πίστη.


Μετά από την συνομιλία με τον Χριστό, η Αγία Φωτεινή πίστεψε σε Αυτόν και κάλεσε τους συμπολίτες της να τρέξουν να Τον συναντήσουν. Ο Χριστός έμεινε δύο ημέρες στη Συχάρ και τους μετέδωσε τον Λόγο και την ευλογία Του.


Η Αγία Φωτεινή βαπτίστηκε από τους Αποστόλους την ημέρα της Πεντηκοστής μετά την Ανάσταση του Κυρίου. Μαζί της βαπτίστηκαν και οι δύο γιοι της καθώς και οι πέντε αδερφές της. Με την συνοδεία των γιων της και των αδερφών της κήρυξε τον λόγο του Χριστού στην Συρία, στην Φοινίκη, στην Παλαιστίνη, στην Αίγυπτο, στην Καρχηδόνα και τελικά στη Ρώμη. Η μεγάλη της αυτή αποστολική δράση είναι ο λόγος για τον οποίο η εκκλησία μας την ονομάζει Ισαπόστολο.


Τα χρόνια περνούσαν και η Αγία κήρυττε τον λόγο του Χριστού με θέρμη σε όσα μέρη την αξίωσε η χάρη Του να ταξιδέψει. Κάποια στιγμή έφτασε και στην Καρθαγένη στην Βόρεια Αφρική. Μαζί της ήταν πάντα οι πέντε αδερφές της (Ανατολή, Φωτώ, Φωτίς, Παρασκευή και Κυριακή) και ο μικρός γιος της ο Ιωσής.




Ο μεγάλος της γιος Βίκτωρ ήταν στρατιώτης στον Ρωμαϊκό στρατό και έφερε το βαθμό του στρατηλάτη. Ρωμαίος αυτοκράτορας τότε ήταν ο Νέρων, ο οποίος μη γνωρίζοντας ότι ο Βίκτωρ ήταν χριστιανός, του ανέθεσε να διώξει τους Χριστιανούς στην Ιταλία. Ο Βίκτωρ πήγε στην Ιταλία αλλά φυσικά αρνήθηκε να φέρει σε πέρας τις εντολές που είχε λάβει. Ο δούκας Σεβαστιανός, φίλος του Βίκτωρα προσπάθησε να τον μεταπείσει αλλά αντί αυτού και με την χάρη του Ιησού Χριστού, μεταπείστηκε ο ίδιος και βαπτίστηκε χριστιανός ["Ν": δεν είναι ο ίδιος με τον άγ. Σεβαστιανό που τοξεύθηκε και γιορτάζει 18 Δεκ.].


Ο Νέρων πληροφορήθηκε τα γεγονότα αυτά και κάλεσε στην Ρώμη τόσο τον Βίκτωρα, που είχε εν τω μεταξύ λάβει το χριστιανικό όνομα Φωτεινός, και τον Σεβαστιανό, όσο και την Αγία Φωτεινή με τις αδερφές της και τον μικρό της γιο.


Στην προσπάθειά του να τους κάνει να αλλάξουν πίστη, ο Νέρων χρησιμοποίησε όσα δόλια μέσα και όσα βασανιστήρια του ήταν γνωστά. Η Αγία Φωτεινή και οι υπόλοιποι μάρτυρες δεν λύγισαν ούτε στιγμή και συνεχώς δοξολογούσαν τον Ιησού Χριστό.


Κατά τη διάρκεια των φρικτών μαρτυρίων που υπέστησαν, πολλά θαύματα έλαβαν χώρα. Μετά από κάθε μαρτύριο, τόσο η Αγία όσο και οι υπόλοιποι μάρτυρες ήταν ανέπαφοι ["Ν": εννοεί ότι οι πληγές τους αποκαθίσταντο]. Αυτό ήταν κάτι που πείσμωνε τον Νέρωνα αλλά ταυτόχρονα έκανε πολλούς από αυτούς που έβλεπαν τα θαύματα αυτά να πιστέψουν στον Χριστό και να βαπτιστούν χριστιανοί.


Μετά από ατελείωτα μαρτύρια που υπέστει η Αγία Φωτεινή φυλακίστηκε και μέσα στην φυλακή παρέδωσε την ψυχή της στον Κύριο. [Η αγία Φωτίς τεντώθηκε σε δύο δέντρα, τα οποία αφέθηκαν και την έσχισαν στα δύο. Οι άλλοι μάρτυρες θανατώθηκαν με ξίφος.]


Την μνήμη της Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος την γιορτάζουμε στις 26 Φεβρουαρίου και την Κυριακή της Σαμαρείτιδος (την πρώτη Κυριακή μετά την Μεσοπεντηκοστή).


Απόσπασμα από εδώ: www.sophia-ntrekou.gr



2. Το αγίασμα της αγίας Φωτίδας και η πίστη του Αγά
Το παρακάτω γεγονός καταγράφεται στον τόμο Ασκητές μέσα στον κόσμο, που εκδόθηκε από το Ησυχαστήριο «Άγ. Ιωάννης ο Πρόδρομος» στη Μεταμόρφωση Χαλκιδικής, 2008, σελ. 315-317 [κυκλοφόρησε και ο πολυαναμενόμενος δεύτερος τόμος]. 

«Μια από τις πολλές φορές που πηγαίναμε με τον ιερέα του χωριού μου, τον παπά Αλέκο, να εξυπηρετήσουμε τον συνοικισμό της Αμφιπόλεως» [ανατ. Μακεδονία κοντά στο Στρυμώνα], διηγήθηκε ο Γέροντας Γρηγόριος της Ι. Μ. Τιμίου Προδρόμου Μεταμορφώσεως, «συναντήσαμε κάποιον ηλικιωμένο που τότε βοηθούσε στην εκκλησία της Αμφιπόλεως. Συζητώντας μαζί του μας διηγήθηκε ένα γεγονός που συνέβη επί τουρκοκρατίας, όταν αυτός ήταν παιδί δώδεκα ετών:

«Είχε αρρωστήσει βαριά ο Αγάς, έτρεχε σε γιατρούς στα κοντινά μέρη, έφτασε μέχρι την Θεσσαλονίκη αλλά δεν μπορούσε να τον κάνη κανείς καλά και η υγεία του πήγαινε προς το χειρότερο. Καθηλώθηκε στο κρεββάτι. Κάποια μέρα απελπισμένος θυμήθηκε την αγία Φωτίδα, το εξωκλήσι της αγίας που ήταν κατά σάρκα αδελφή της αγίας Φωτεινής [εορτάζουν την ίδια μέρα, 26 Φεβρουαρίου], το οποίο απέχει περίπου ένα χιλιόμετρο από τον συνοικισμό και στο οποίο μέχρι σήμερα αναβλύζει αγίασμα. Το «αγίασμα της αγίας Φωτίδος». «Η αγία Φωτίδα θα με κάνει καλά», είπε ο Αγάς. Διέταξε λοιπόν τον τότε επίτροπο της εκκλησίας της Αμφιπόλεως να πάη να του φέρη αγίασμα από την αγία Φωτίδα.


Ο επίτροπος δεν μπορούσε να κάνη διαφορετικά. Βγαίνοντας όμως από το σπίτι του Αγά ψιθύρισε: «Γουρούνι, θα σου φέρω, νομίζεις, αγίασμα από την αγία μας να το μαγαρίσης;». Έφυγε, υπολόγισε την ώρα που θα έκανε να πάη και να επιστρέψη από το εξωκλήσι για να μην αντιληφθή την απάτη ο Αγάς και τον τιμωρήση, πήρε κοινό νερό και το πήγε αντί για αγίασμα στον Αγά.


«Ο Αγάς, όταν έφθασε το δήθεν αγίασμα της αγίας Φωτίδος, διέταξε τους παρισταμένους να τον ανασηκώσουν στο κρεββάτι του, έκλαψε και με ευλάβεια και δάκρυα στα μάτια είπε δυο φορές: «Αγία Φωτίδα, βοήθησέ με. Αγία Φωτίδα, βοήθησέ με». Πήρε το «αγίασμα», όπως το θεωρούσε, το ήπιε και την άλλη μέρα ήταν καλά. Όλοι έμειναν κατάπληκτοι, ειδικά ο επίτροπος που ήξερε τι έκανε. Η πίστη, ο πόθος και η εμπιστοσύνη του Αγά στην αγία Φωτίδα, καθώς και οι πρεσβείες της αγίας, τον έκαναν καλά». 





Φωτεινή η Σαμαρείτιδα

Η Φωτεινή η Σαμαρείτιδα αποτελεί αγία του χριστιανισμού ως η Σαμαρείτιδα που συνομίλησε ο Ιησούς στο φρέαρ του Ιακώβ (Ιω. 5-42). Το όνομά της, όπως και λοιπές ιστορικές μαρτυρίες αγνοούνται. Σύμφωνα με την ευαγγελική περικοπή, ήταν γυναίκα προερχόμενη από την πόλη Συχάρ, όπου κάθε ημέρα πήγαινε στο πηγάδι το λεγόμενο του Ιακώβ, να φέρει νερό. Εκεί συνάντησε τον Ιησού, ο οποίος της φανέρωσε πτυχές του εαυτού της. Συνομιλώντας μαζί της μάλιστα στην Αγία αποκάλυψε πως αυτός είναι το ύδωρ το ζων, το νερό το οποίο γίνεται πηγή ύδατος και προσφέρει ζωή αιωνία.

Τιμάται από την εκκλησία κατά την Κυριακή της Σαμαρείτιδος, την 5η Κυριακή της νηστείας του Πάσχα, καθώς και στις 26 Φεβρουαρίου.

Υπάρχουν επίσης αρχαίες παραδόσεις οι οποίες απηχούν στα μηναία της εκκλησίας. Σύμφωνα με αυτά η Αγία Φωτεινή μαρτύρησε επί Νέρωνος, μαζί με τις αδελφές της και τους υιούς της Ιωσή και Βίκτορα, στη Ρώμη. Στα μηναίο περιέχεται μακροσκελής ιστορία περί της δράσεως της αγίας Φωτεινής, η οποία όμως μάλλον δεν απηχεί σε πραγματική ιστορία. Έτσι η Φωτεινή φαίνεται να κήρυξε μετά του υιού της Ιωσή το ευαγγέλιο στην Καρθαγένη της Αφρικής, όπως και ο Δούκας και αδελφός του Βίκτωρας. Όλοι μαζί συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στη Ρώμη, όπου υπέστησαν βασανιστήρια.

Τσολακίδης Χρήστος, «Αγιολόγιο της Ορθοδοξίας»,
Χ.Δ. Τσολακίδης, Αθήνα 2001. www.sophia-ntrekou.gr


Αγία Φωτεινή (Μητροπολιτικός Ναός) - Νέας Σμύρνης



Η Αγία Φωτεινή ήταν ο ωραιότερος κι ο πιο εντυπωσιακός ναός της Σμύρνης. Ξεχώριζε για το πανύψηλο καμπαναριό, τις φανταχτερές του καμπάνες, τις μεγαλοπρεπείς τοιχογραφίες και το χρυσό σταυρό, που έλαμπε στον ήλιο. Στο καμπαναριό υπήρχε ρολόι με την επιγραφή «Ηλίου άτερ σιγώ», δηλαδή απουσία του ηλίου σιωπώ.

Αποτελούσε τον Μητροπολιτικό Ναό της Σμύρνης και αφιερώθηκε στη Σαμαρείτιδα Αγία Φωτεινή, διότι κατά την παράδοση η μεγάλη Ισαπόστολος μετά τη συνάντηση με τον Κύριο, βαπτίσθηκε η ίδια και η οικογένειά της, κήρυξε τον Χριστιανισμό σε πολλές περιοχές και κατέληξε στη Σμύρνη όπου και μαρτύρησε. Οι Σμυρναίοι ευλαβούνταν πολύ την Αγία Φωτεινή και γι’αυτό το όνομα Φωτεινή ήταν συχνό στις Σμυρναίες και εν γένει στις Μικρασιάτισσες.


Πανόραμα Σμύρνης.



Το ρολόι στο καμπαναριό της Αγίας Φωτεινής στη Σμύρνη, ένα από τα έξι που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, λείπει σήμερα από την πόλη καθώς η εκκλησία πυρπολήθηκε από τους Τούρκους στην καταστροφή.



Σμύρνη στο τελείωμα του 19ου αιώνα. Απ’ τους χριστιανικούς ναούς της πόλης, ξεχωρίζει ο μητροπολιτικός της Αγίας Φωτεινής, ένα επιβλητικό κτίσμα, με χαρακτηριστικό τρούλο στην κορυφή του οποίου δεσπόζει το καμπαναριό, ορατό στα πλοία που προσεγγίζουν το σμυρναίικο λιμάνι.


Ανάσταση στην Αγία Φωτεινή Σμύρνης σε καρτ ποστάλ του 1875.


Ο Αγ. Χρυσόστομος Σμύρνης στα σκαλοπάτια της Αγ. Φωτεινής.




Το πίσω μέρος του ναού.


Γιορτή στην Αγ. Φωτεινή.

Το εσωτερικό του ναού.



12-2 1922, Ι.Μ.Ν. Αγ. Φωτεινής. Έλληνες έχουν βρεί καταφύγιο στο προαύλιο του ναού, ενώ έξω διακρίνονται Τούρκοι στρατιώτες καθήμενοι. Επίσης, διακρίνεται το υποκατάστημα της τράπεζας της Γαλλίας κ Γάλλοι φρουροί (με μαύρους μπερέδες).


Σμύρνη, Αγ.Φωτεινή. 20-9-22 μετά τη φωτιά.

Και το καμπαναριό;

Το περίφημο καμπαναριό της εκκλησίας, «το υψηλότερο και επιβλητικώτερο, μνημείο της ελληνικής ορθοδοξίας και γενικά της Σμύρνης», τι έγινε; Πυρπολήθηκε;

Όχι, δεν πυρπολήθηκε, αλλά ανατινάχτηκε από του Τούρκους τον μοιραίο Αύγουστο του 1922. Σχετικό το παρακάτω απόσπασμα του Κώστα Μισαηλίδη:

«Το καμπαναριό της αγίας Φωτεινής! Πάνω από τα ερείπια της Σμύρνης. Πάνω από την αγριάδα και τη φρίκη. Πάνω από τους καπνούς και τις φλόγες. Πάνω από το σπαραγμό και την εξόντωση. Πάνω από τους χειμάρρους του αίματος. Σαν άγρυπνο μάτι του Θεού. Παρατηρητήριο της Φυλής. [...] Ακίνητα τα σχοινιά του. Βουβές οι καμπάνες! Δεν μένει χέρι να τις χτυπήσει. Δεν μένει εκκλησιά να λειτουργηθεί! Και φέρνουν χαλαστάδες και φέρνουν γκρεμιστάδες και φέρνουν δυναμίτη. Οι Τούρκοι γκρεμίζουν το καμπαναριό, που τους βαραίνει τα στήθια σαν βουνό. [...]». (Βλ. Χρ. Σολομωνίδη, Η Εκκλησία της Σμύρνης, Αθήνα 1960, σ. 55). enosivourlioton.gr


«Με βάλαν πάνω στην κορφή, στ’ αγριεμένο κύμα
στης Σμύρνης την καταστροφή, στ’ άδικο και στο κρίμα.»

20 Αυγούστου εορτάζει η Αγία Φωτεινή η από «έξω της θύρας των Βλαχερνών». Ίσως να πρόκειται περί εγκαινίων ναού της Αγίας Φωτεινής στην τοποθεσία αυτή. Δεν έχουμε περισσότερες πληροφορίες.


φωτογραφία του ναού της Αγίας Φωτεινής 
στη Σμύρνη μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Σχετικά θέματα:

Δείτε και:

5. Επιλεκτικά βίντεο με κηρύγματα και ιστορικά αρχεία.
Κλικ στην εικόνα ή τον σύνδεσμο για να δείτε τα Video.












Εισαγωγικό βίντεο στο Ψηφιακό Μουσείο «Η Σμύρνη των δύο Ηπείρων του Ελληνισμού και του Κόσμου»











Δεν υπάρχουν σχόλια: