Καρναβάλι και Αποκριά: Ιστορικές Ρίζες και Σύγχρονη Κρίση της Παράδοσης

🎨 Πίνακας ζωγραφικής του 1926. Τίτλος: Μασκαράτα, 

ή Μεταμφίεση τον 18ο αιώνα, πληροφ. στην Βιβλιογραφία

Από τις διονυσιακές τελετουργίες και τη λαογραφική καταγραφή μέχρι τη σύγχρονη κατανάλωση και την αποξένωση: τι σημαίνει σήμερα το καρναβάλι και η Αποκριά και πώς μεταμορφώθηκε η παράδοση σε φολκλόρ;

Ο Καβάφης γράφει για την ποίηση του Άγιου Γρηγορίου του Θεολόγου - Bυζαντινοί ποιηταί (ανάλυση) | Αέναη επΑνάσταση

Ο Καβάφης γράφει για την ποίηση του Άγιου Γρηγορίου του Θεολόγου - Bυζαντινοί ποιηταί

Ανακαλύφθηκε η προσωπογραφία του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου

Ανακαλύφθηκε η προσωπογραφία του τελευταίου

Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου

Υπουργείο Πολιτισμού photos copyright ΥΠ.ΠΟ

Στο Καθολικό της Παλαιάς Μονής Ταξιαρχών Αιγιαλείας*, μόλις 15 χλμ από το Αίγιο, διατηρούνται δυο στρώματα τοιχογραφιών, υψηλής καλλιτεχνικής ποιότητας, των ύστερων βυζαντινών χρόνων, που αντανακλούν τις αισθητικές τάσεις της Κωνσταντινούπολης.

Η Μεγάλη Ευρωπαϊκή Μέρα για την Ορθοδοξία

11 Μαΐου 330 μ.Χ. ο Κωνσταντίνος Α' εγκαινιάζει τη νέα πόλη που έχτισε πάνω στο Βυζάντιο και την ονομάζει Νέα Ρώμη. Η πόλη, όμως, θα μείνει στην ιστορία με το όνομα Κωνσταντινούπολη.

Γενεθλίων σων δεί με τιμάν ημέραν,

Eν σοι Πόλις τυχόντα των γενεθλίων.

Ο Άγιος Ανδρέας ο Απόστολος και Πρωτόκλητος με τη γιορτή και τα έθιμα (Αφιέρωμα) | Αέναη επΑνάσταση

Άγιος Ανδρέας ο Απόστολος, 1308. Ντούτσιο ντι Μπουονινσένια.

Saint Andrew The Apostle, 1308, Duccio di Buoninsegna

Εύχομαι ο άγιος Ανδρέας να προστατεύει όλο τον κόσμο, 

«πιστούς» & «άπιστους», και με τη μεσολάβησή του 

ο παράδεισος να βρεθεί για όλους μας ανοιχτός.

Πως Ίμβρος και Τένεδος από ελληνικά νησιά έγιναν τουρκικά; - Ιστορία της Τενέδου από την αρχαιότητα ως σήμερα

Ayazma Beach... η ηλιοκαμμένη αμμουδιά της είναι το χιτ του καλοκαιριού.

Έρευνα, Σοφία Ντρέκου Αρθρογράφος

Η Τένεδος [ή Τεν(ν)ούεδος] (στα Τουρκικά Bozcaada) είναι ένα μικρό νησάκι του ανατολικού Αιγαίου, που ανήκει κι αυτό στο σύμπλεγμα των Θρακικών Σποράδων. 

Βυζαντινά Κάλαντα Πρωτοχρονιάς - Οι Βυζαντιναί Καλάνδαι της 1ης Ιανουαρίου 🔔 Αέναη επΑνάσταση

Βυζαντινά κάλαντα Πρωτοχρονιάς: παιδιά και ενήλικες ψάλλουν

ευχές με άστρο και φως, συνεχίζοντας μια παράδοση αιώνων.

Ιστορικές μαρτυρίες, έθιμα, ευαρχισμός και λαϊκές πρακτικές από τον βυζαντινό κόσμο έως τη νεότερη ελληνική παράδοση

Μίκης Θεοδωράκης - Πώς να κάνεις μνημόσυνο σε έναν αθάνατο; - Σ' αυτόν που γκρέμισε τα πάντα, χωρίς να χαλάσει τίποτα; | Αέναη επΑνάσταση

Στο μνήμα του Μίκη Θεοδωράκη στον Γαλατά Χανίων. Το μνημόσυνο

έγινε με αγάπη και δάκρυα για έναν αθάνατο Έλληνα δημιουργό.

Αποχαιρετώντας Τον Μέγιστο των Ελλήνων. Αυτόν,

που γκρέμισε τα πάντα, χωρίς να χαλάσει τίποτα.

Μνήμη Μίκη Θεοδωράκη – Μνημόσυνο σε έναν αθάνατο

Πώς να κάνεις μνημόσυνο σε έναν αθάνατο; Ο Μίκης Θεοδωράκης που γκρέμισε τα πάντα χωρίς να χαλάσει τίποτα, αφήνοντας ανυπέρβλητο μουσικό και πνευματικό έργο.

Οδοιπορικό στη Μικρά Ασία - Αναζητώντας όσα δεν έσβησε ο Χρόνος (video)

η Άσσος, στην περιοχή της Τρωάδας, με τον δωρικό ναό της Αθηνάς

Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού σας προσκαλεί σε ένα μαγευτικό διαδικτυακό ταξίδι μάθησης και ψυχαγωγίας. Το οδοιπορικό ξεκινά από την Άσσο και καταλήγει στα Μύρα

Η ιστορία της Παναγίας των Βλαχερνών - Η Προστάτιδα της Κωνσταντινούπολης

Η Παναγία των Βλαχερνών εορτάζει 2 Ιουλίου 

η Ανάμνηση των Εγκαινίων του Ναού

της Θεοτόκου στην Κωνσταντινούπολη

στις Βλαχέρνες (Βλαχέρναι), 31 Ιουλίου και

Στρατιωτικοί Άγιοι: οι Προστάτες των ενόπλων δυνάμεων - Σύναξη πάντων Στρατιωτικών Αγίων

Σχέδιο γραπτό με ολόσωμους τους στρατιωτικούς αγίους Δημήτριο,

Μερκούριο και Αρτέμιο στη μία όψη, και, στην άλλη, τους ιεράρχες

Θεοφύλακτο και Κυπριανό, που εικονίζονται έως την οσφύ.

0,20x0,289 μ. Αρχές 19ου αι. Ζωγράφος: Αθανάσιος από τη

Γαλάτιστα (μνείες 1823-1839) (ΓΕ 25309). The Benaki Museum

Οι περισσότεροι στρατιωτικοί Άγιοι είναι αυτοί που μαρτύρησαν κατά τους διωγμούς. Υπηρετούσαν σε στρατιωτικές μονάδες και είτε κλήθηκαν να προσφέρουν θυσίες στα είδωλα και αρνήθηκαν είτε διώχθηκαν για την πίστη τους είτε βλέποντας Χριστιανούς να βασανίζονται πίστεψαν και αυτοί.

Με την Κυριακή των Αγίων Πάντων σηματοδοτείται και το τέλος των κινητών γιορτών της Εκκλησίας

Η περίοδος του Πεντηκοσταρίου τελειώνει 

με την Κυριακή των Αγίων Πάντων. Μαζί της 

σηματοδοτείται και το τέλος των κινητών 

γιορτών της Εκκλησίας, που άρχισε 

με την Κυριακή Τελώνη και Φαρισαίου.

Η Κυριακή των Αγίων Πάντων είναι η αμέσως επόμενη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή. Γιατί όμως εορτάζονται μια σειρά από πολύ σημαντικούς Αγίους και Αγίες αυτή την ημέρα;

Το Γενέθλιο του Προδρόμου, ο Κλήδονας και το θερινό ηλιοστάσιο

ηλιοβασίλεμα στο Στόουνχεντζ κατά το θερινό ηλιοστάσιο στο Λονδίνο 20 Ιουνίου

A summer solstice sunset tour to Stonehenge from London on June 20th

Τα γενέθλια του Προδρόμου (Κλήδονας) & το θερινό ηλιοστάσιο

Στις 24 Ιουνίου ο λαός μας γιορτάζει μία από τις σημαντικότερες, πιο αγαπημένες και πιο πλούσιες σε λαογραφικό περιεχόμενο γιορτές του: την εορτή του «Άη Γιάννη του Κλήδονα», δηλαδή – όπως είναι το ορθό, εκκλησιαστικό όνομα της εορτής, που δηλώνει το περιεχόμενό της – το Γενέσιο του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και Βαπτιστή.

Φωτιές του Αϊ Γιάννη - Γιώργος Σεφέρης

Σε λίγα πράγματα στηρίζεται τόσο ο λαϊκός πολιτισμός όσο στα έθιμα, πολλά από τα οποία μας κληροδότησε η αρχαιότητα. Ο Κλήδονας είναι ένα από αυτά. Συνδεδεμένος με το θερινό ηλιοτρόπιο και με τον κύκλο μαντείας και κάθαρσης επιστρατεύθηκε για να δώσει μια δόση μαγείας στη γιορτή του Αϊ Γιάννη. Η λέξη κλήδονας έρχεται από τα ομιχλώδη βάθη του χρόνου και παραπέμπει... Διαβάστε περισσότερα »

Την ανάμνηση για τις φωτιές του Αϊ Γιάννη του Κλήδονα ή Ριζικάρη (βλ. εδώ) διασώζει και ο Γιώργος Σεφέρης στο ποίημά του «Φωτιές του Αϊ Γιάννη» από τη συλλογή «“Νότες” για ένα ποίημα» - Τετράδιο Γυμνασμάτων Β' (1940)» Εκδόσεις Ίκαρος.

Φωτιές του Αϊ Γιάννη - Γιώργος Σεφέρης

Η μοίρα μας, χυμένο μολύβι, δεν μπορεί ν' αλλάξει
δεν μπορεί να γίνει τίποτε.

Η δυτική παράδοση στην Ιστορία του Δυτικού Πολιτισμού - Video

Πίνακας: αναπαράσταση της Ακρόπολης και του Αρείου

Πάγου στην Αθήνα, από τον Λέο φον Κλέντσε (1846)

Η ΔΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: Η Ιστορία του Δυτικού Πολιτισμού - The Western Tradition: From the ancient world to Louis XIV

Η Δυτική Παράδοση (The Western Tradition by Eugen Weber)

Η εξαιρετική σειρά του Ευγένιου Ουέμπερ, Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας ειδικευμένου στον Δυτικό Πολιτισμό. Σε συνεργασία με το Metropolitan Museum of Art. Είναι μια εξαιρετική παρουσίαση όλης της Ιστορίας του Δυτικού πολιτισμού (σε 13 ενότητες) και μια θαυμάσια αξιοποίηση της εκπαίδευσης από απόσταση με βίντεο.

Αφιέρωμα στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 - Video / Αφιέρωμα

Πίνακας: «Η τελευταία ώρα του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, 

Αυτοκράτορα του Βυζαντίου». (The last moments of Const. Paleologos) 

Ζωγράφος Γιάννης Νίκου. Κεντρικός πίνακας της τριλογίας εδώ 

«Κων. Παλαιολόγος, ο τελευταίος Βυζαντινός αυτοκράτορας». 

410 X 200 cm, λάδι σε μουσαμά - oil on canvas, 2001.

Τρίτη, 29 Μαΐου 1453 η Άλωση της Κωνσταντινούπολης: Τα οθωμανικά στρατεύματα υπό τον σουλτάνο Μωάμεθ Β΄ (ο Πορθητής) καταλαμβάνουν την Κωνσταντινούπολη μετά από πολιορκία 53 ημερών, που σήμανε και το τέλος της υπερχιλιετούς Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Ο τελευταίος λόγος του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου λίγες ώρες πριν από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453

Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, 1955.

Ζωγράφος: Τάσσος (Αναστάσιος Αλεβίζος) 

Ωογραφία, Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος

Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου, Αρθρογράφος

Στις 29 Μαΐου 1453, στις 14:30 το μεσημέρι ακούστηκε το «Εάλω η Πόλις». Ένας κόσμος τελειώνει και ένας νέος αρχίζει. Η Πόλις, το καύχημα της Οικουμένης πέφτει ύστερα από έντεκα αιώνες.

Των Μυροφόρων και η οικουμενική γιορτή της Γυναίκας

Οι Μυροφόρες του Μιχαήλ Νεστέροφ (The Myrrh bearers 1901)

Πάνε πολλές δεκάδες αιώνων όταν στην ανθρώπινη ιστορία κυριάρχησε το πατριαρχικό ανθρωπολογικό πρότυπο. Πριν απ’ αυτό, εξ όσων αποδεικνύουν οι ανθρωπολόγοι, κυριάρχησε η γυναίκα. Το σύστημα ήταν μητριαρχικό αφού στα τότε πρωτόλεια κοινόβια σ’ αυτήν σε πρώτο επίπεδο και στο κοινόβιο σε δεύτερο αναγνωρίζονταν τα παιδιά.

Ο Γιώργος Σεφέρης και ο Ελληνισμός στην ποίηση του

Ο Ελληνισμός στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη

και ο «Διάλογος πάνω στην ποίηση» (απόσπασμα)

Επιμέλεια, Προσαρμογή της Σοφίας Ντρέκου

Ο Γιώργος Σεφέρης και ο Ελληνισμός
Δοκίμιο - Οκτάβιος Μερλιέ

Η ποιητική πρόσληψη και έκφραση από τη Ρωμιοσύνη της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης (video)

ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ: «Η ποιητική πρόσληψη και έκφραση
από τη Ρωμιοσύνη της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης»

ΟΜΙΛΗΤΡΙΑ: Νικολίτσα Γεωργοπούλου-Λιαντίνη, Ομότιμη
Καθηγήτρια της Εισαγωγής στη Φιλοσοφία και Ιστορίας
της Φιλοσοφίας στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας.