31/12/17

Τα Σκλαβωμένα, τα Προσφυγικά Πρωτοχρονιάτικα Κάλαντα από την Μικρά Ασία 1930 [Βίντεο]


Σοφία Ντρέκου

Αναγκεμένα αδέρφια μου, πρόσφυγες. Πληρώσατε ξένων αμαρτίες. Τώρα περάσατε στην ιστορία. Στο αίμα σας, φύτρωσαν τριανταφυλλιές. Αρχαία Ιωνία, αλησμόνητη πατρίδα ζεις, γη ποτισμένη με ιδρώτα ζείς... Και θα ζεις αενάως...!
Ας προσευχηθούμε για ένα νέο έτος ειρήνης αγάπης Λευτεριάς στον καθένα και στην κάθε μία, στην πατρίδα και όλους τους Ταλαιπωρημένους του κόσμου τούτου!

Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά. Προσφυγικά κάλαντα, με την φωνή τής Ειρήνης Μπογιατζή από την Φώκαια τής Ιωνικής Δωδεκαπόλεως. Καταγραφή Μέλπως Μερλιέ, 1930. Τραγουδά η Ειρήνη Μπογιατζή από την Π. Φώκαια της Μικράς Ασίας. Οι φωτογραφίες στο βίντεο εικονίζουν ελληνικά κτίρια στην Φώκαια. Οι πρόσφυγες μέσα από τα «προσφυγικά κάλαντα» εκφράζουν τον κατατρεγμό τους τόσο στον πρώτο διωγμό, του 1914, όσο και στον οριστικό ξεριζωμό τους το 1922, όταν σβήνει οριστικά και κάθε ελπίδα τους για την «Μεγάλη Ιδέα». www.sophia-ntrekou.gr

Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά.

Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά 
δεν έχομε παρηγοριά
κι αρχή καλός μας χρόνος
εξορίστηκεν ο κόσμος. 
κι εκεί που ήρτε ο Χριστός
ήρτε κεμαλικός στρατός
μες στην Μικρά Ασία
και μας κάναν εξορία.
Και που να στήσομε φωλιά,
ωσάν τα έρημα πουλιά.
Όλοι μας κυνηγούνε,
και δε θένε να μας δούνε.
Στην Πόλη στην Αγιά Σοφιά,
θα στήσουμε καμπάνες
να βγουν τα μισοφέγγαρα,
να στηριχτούν λαμπάδες
να βγουν οι Τούρκοι απ' τα τζαμιά,
να φύγουν κι οι χοτζάδες
να 'ρθουν τα ελληνόπαιδα,
με τους Πατριαρχάδες.
Τότες θα 'χομε ελπίδα
πως θα πάμε στην πατρίδα. 

Και του χρόνου, εις έτη πολλά.




Τα σκλαβωμένα κάλαντα από την Μικρά Ασία.
Παραδοσιακά κάλαντα Πρωτοχρονιάς 
Αρτάκης Κυζίκου Μ. Ασίας

Αρχιμηνιά και Αρχιχρονιά
Ζήτω του Νέου Βασιλιά

Κι αρχή καλός μας χρόνος
Που τον πρέπει χρυσός θρόνος

Άγιος Βασίλης έρχεται
Παντού η δόξα φαίνεται

Από την Καισαρεία
Των Ελλήνων η ανδρεία

Βαστάει εικόνα και χαρτί
Οι Έλληνες με το σπαθί

Χαρτί και καλαμάρι
Δόξα λευτεριά και χάρη

Στο καλαμάρι έγραφε
Κι ο στόλος μας πολέμαγε

Και το χαρτί μιλούσε
Την Αρμάδα ενικούσε

Βασίλη μ' πόθεν έρχεσαι
Και πόθεν κατεβαίνεις

Τι είδησεις μας εφέρνεις

Από την Πόλη έφθασα
Να σας ρωτήσω ξέχασα

Με ένδοξο στεφάνι
Η Αγιά Σοφιά τι κάνει

Αυτή η δόλια καρτερεί
Τα Ελληνόπουλα να δει

Να την ελευθερώσουν
Και να την εξεκλειδώσουν.



Προσφυγικὰ κάλαντα, μὲ τὴν φωνὴ τῆς Εἰρήνης Μπογιατζῆ ἀπὸ τὴν Φώκαια τῆς Ἰωνικῆς Δωδεκαπόλεως. Ἔτος ἠχογραφήσεως, 1930. (Πιθανότερη πηγὴ οἱ πολύτιμες ἠχογραφήσεις τοῦ Μουσικοῦ Λαογραφικοῦ Ἀρχείου τῆς Μέλπως Μερλιέ).



Σημ.: Κλικ την εικόνα ή τον σύνδεσμο για να δείτε τα Βίντεο. www.sophia-ntrekou.gr






«Σε άλλο Χρόνο σκέψου 
την Απελευθέρωση της Κωνσταντινούπολης 
και θα ακούσεις τα όργανα να παίζουν 
στην Αγιά Σοφιά που δεν ξέχασε τo πνεύμα 
του Βυζαντίου παρόλο που ζει 
τόσους αιώνες σκλαβωμένη λόγω λήθης, 
αδιαφορίας και βαρβαρότητας.» Ν. Λυγερός







Σχετικά θέματα:

Δεν υπάρχουν σχόλια: