Το Χρονικό της Κατοχής και η πείνα στην γερμανική κατοχή του 1941 (βίντεο)


Η Πείνα της Κατοχής στην Ελλάδα (1941-1944) ήταν μεγάλος λιμός κατά τη διάρκεια της τριπλής κατοχής της χώρας από τις δυνάμεις του Άξονα και υπήρξε το αποτέλεσμα κυρίως των αυθαιρεσιών των κατακτητών εις βάρος της χώρας. 

Τα περισσότερα θύματα ήταν στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας. Ιδιαίτερα ο πρώτος κατοχικός χειμώνας του 1941-1942 υπήρξε ο πιο πολύνεκρος. Στην Αθήνα και τον Πειραιά υπολογίζεται ότι οι νεκροί από τον λιμό αγγίζουν τους 63.734 ενώ τα συνολικά θύματα τους 100.000

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι κατοχικές δυνάμεις, Γερμανίας, Βουλγαρία, Ιταλίας (Τριπλή Κατοχή της Ελλάδας) προχώρησαν σε συστηματική καταλήστευση των κατεχόμενων χωρών, καθώς τις θεωρούσαν πηγή πρώτων υλών, τροφίμων και εργατικού δυναμικού. Η Ελλάδα βίωσε ιδιαίτερα έντονα την άμετρη δραστηριότητα των κατακτητών με αποτέλεσμα να υποστηριχθεί αργότερα από τον ιστορικό Μαρκ Μαζάουερ ότι βίωσε τον χειρότερο λιμό από τους αρχαίους χρόνους.

Οι πρώτες ημέρες της Κατοχής

Με την κατάληψη της Ελλάδας τον Απρίλιο του 1941, το ναζιστικό διοικητικό σύστημα είχε ως κύριο στόχο τη δημιουργία μιας στοιχειώδους κρατικής μηχανής στην Ελλάδα και την ύπαρξη πολλών πόλων εξουσίας. Η πρώτη κατοχική κυβέρνηση σχηματίστηκε υπό τον Γεώργιο Τσολάκογλου λίγες ημέρες αφού είχε υπογράψει την συνθηκολόγηση της χώρας κατά την γερμανική εισβολή στην Ελλάδα.

Η Ελλάδα χωρίστηκε σε τρεις ζώνες κατοχής, οι Γερμανοί περιορίστηκαν σε περιοχές στρατηγικής σημασίας: θύλακες στην Αττική, Θεσσαλονίκη και κεντρική Μακεδονία, ορισμένα νησιά του Αιγαίου, το μεγαλύτερο μέρος της Κρήτης και την όχθη του Έβρου. Οι Ιταλοί κατέλαβαν το μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας, ενώ οι Βούλγαροι την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.

Άμεσες κοινωνικές συνέπειες της Κατοχής

Η δοσίλογη κυβέρνηση Τσολάκογλου ήταν φυσικά αδύνατο να αμβλύνει τις συνέπειες της κατοχικής πραγματικότητας, του υπερπληθωρισμού και των ανεξέλεγκτων επιτάξεων. Χαρακτηριστικά, τα υπέρογκα έξοδα που υποτίθεται ότι όφειλε η Ελλάδα προς τους κατακτητές υπήρξαν τα υψηλότερα κατά κεφαλήν της κατεχόμενης Ευρώπης, φτάνοντας στο 113,7% του Εθνικού Εισοδήματος της χώρας. Επίσης η επιδρομή στα συναλλαγματικά αποθέματα των τραπεζών κατάφερε και αυτή καίρια πλήγματα στα οικονομικά μεγέθη.

Επίδραση στη μεταπολεμική κοινωνία και τον πολιτισμό

Λόγω των ακραίων καταστάσεων που βίωσε ο άμαχος πληθυσμός από την έλλειψη τροφής, ακόμη και σήμερα στην καθομιλουμένη γλώσσα ο όρος Κατοχή τείνει να είναι συνώνυμος με την πείνα και την εξαθλίωση.

Η πείνα επηρέασε φυσικά τις μεταπολεμικές τέχνες και την λογοτεχνία, με χαρακτηριστικό έργο τον Αλέξη Ζορμπά του Νίκου Καζαντζάκη, που περιγράφει τις συνθήκες αναρχίας και υποσιτισμού της εποχής εκείνης.

Πληροφορίες:
• Kojak, James B. (2006). «Italian Policy in Occupied Greece: Counterproductive Policy Frustrated War Aims». Maxwell Air Force Base, Alabama.
• Mazower, Mark (2000). After the War was Over: Reconstructing the Family, Nation, and State in Greece, 1943-1960. Princeton University Press.
• Φλάισερ, Χάγκεν (1995). Στέμμα Και Σβάστικα. Α. Αθήνα, Νικηταρά 2: Παπαζήση. σελ. 195-196.
• Χιωνίδου, Βιολέττα (2006). Famine and death in occupied Greece : 1941-1944 (1. publ. έκδοση). Cambridge [u.a.]: Cambridge Univ. Press. wikipedia.org 
• Τα Βίντεο από www.YouTube, εταιρεία της Google. 


Βίντεο: Η Πείνα στην Γερμανική κατοχή του 1941


Βίντεο: Το χρονικό της κατοχής

Μέρος Α'
 Το χρονικό της κατοχής 57:06''
: Ένα ντοκιμαντέρ για όλα όσα αφορούν το έπος των Ελλήνων την αντίσταση και την αυτοθυσία τους κατά την εφιαλτική περίοδο της κατοχής. Η εκπομπή «Μηχανή του Χρόνου» μας ταξιδεύει σε όλα όσα αφορούν το έπος εναντίον του φασισμού των Ιταλών και των δυνάμεων του Άξονα. Η αντίσταση των Ελλήνων και η αυτοθυσία τους και η εφιαλτική πολύχρονη νύχτα της κατοχής του 1940 από Ιταλούς Γερμανούς και Βούλγαρους. Η δωσίλογη κυβέρνηση Τσολάκογλου και η άρνηση του Αρχιεπισκόπου Χρύσανθου να την ορκίσει.

Μέρος Β' Το χρονικό της κατοχής: Σε αυτό το επεισόδιο όλα όσα αφορούν το έπος εναντίον του φασισμού των Ιταλών και των δυνάμεων του Άξονα. Η αντίσταση των Ελλήνων και η αυτοθυσία τους και η εφιαλτική πολύχρονη νύχτα της κατοχής του 1940 από Ιταλούς Γερμανούς και Βούλγαρους. Η δωσίλογη κυβέρνηση Τσολάκογλου και η άρνηση του Αρχιεπισκόπου Χρύσανθου να την ορκίσει.

Δείτε και τα δύο μέρη στο Βίντεο με κλικ στην φώτο:













Αναπαυμένες οι ψυχές των Πεσόντων Αγωνιστών
και των Ηρωϊκών Γυναικών της Κατοχής.


► Διαβάστε: Επετειακά θέματα για την Κατοχή