29 Μαΐ 2020

Η κατάρρευση της αυτοκρατορίας. Το βυζαντινό μάθημα: η αφήγηση και το σενάριο (ταινία και ανάλυση)

Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ (Η ΑΦΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ) ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΤΥΧΩΝ
Ντοκιμαντέρ (1:11:03) για την κατάρρευση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Αφηγητής είναι ο Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Σρετένσκι (Stretensky) και Αρχιμανδρίτης Τύχων, Σεβκούνωφ.


«Τα πιο προικισμένα μυαλά του Βυζαντίου με λύπη παρατηρούσαν την βαθμιαία καταστροφή της αυτοκρατορίας, αλλά κανείς πια δεν άκουγε την φωνή τους. Μεγάλος κρατικός παράγοντας, ο Θεόδωρος Μετοχίτης δεν έβλεπε κανένα τρόπο να σωθεί το Βυζάντιο και θρηνούσε το περασμένο μεγαλείο των Ρωμαίων και την χαμένη ευημερία τους. 

Θρηνούσε την αυτοκρατορία που «Βασανιζόμενη νόσοις, εύκολη λεία κάθε εχθρικής επιβολής των γειτόνων, είναι θύμα ανυπεράσπιστο της τύχης και της μοίρας». 

Η νέα συμφωνία Ένωσης με την Ρώμη, που με απεγνωσμένη πλέον ελπίδα για βοήθεια εκ μέρους της Δύσης υπογράφηκε στη Φλωρεντία, δεν άλλαζε τίποτα πια. Ενώ για τους Βυζαντινούς ήταν ένα χτύπημα τεράστιας ισχύος. Τώρα όχι μοναχά ο φιλόχριστος Βασιλεύς, αλλά και ο Πατριάρχης συμμερίζονταν την Λατινική ομολογία. Όμως παρά την προδοσία ορισμένων Ιεραρχών, η ορθόδοξη Εκκλησία άντεξε. «Ουδείς εξ απάντων κατένευσεν εις την ένωσην» μας πληροφορεί Βυζαντινός ιστορικός.

O Πατέρας Τυχόν αλλά και η ρωσική κρατική τηλεόραση δεν ενδιαφέρεται για το ότι η ρωσική Αυτοκρατορία κέρδισε περισσότερα κάνοντας άνοιγμα στη Δύση, παρά ότι ακολούθησε πολιτική απομονωτισμού, γράφει το περιοδικό Economist. 

«To Βυζάντιο ήταν η πηγή της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης για τη Ρωσία, αλλά ελάχιστοι Τσάροι θεωρούσαν το Βυζάντιο ως το ιδανικό πολιτικό μοντέλο». 

Γι' αυτό και αποκάλεσαν τη Μόσχα, Τρίτη Ρώμη και όχι δεύτερη Κωνσταντινούπολη
«O Στάλιν αναζωογόνησε τις σπουδές για το Βυζάντιο, μαζί με την ιδέα του Ιμπεριαλισμού», τονίζει ο Πατέρας Τυχόν. «Ο Στάλιν γνώριζε από που να αντλήσει μαθήματα και ιστορικά παραδείγματα». 
H παραχάραξη της ιστορίας, μπορεί όμως να οδηγήσει σε επανάληψη κάποιων από τις τραγωδίες του 20ου αιώνα. 
Δείτε και: Η ΠΟΛΙC ΕΑΛΩ! Η συγκλονιστικότερη ημέρα του νεότερου Ελληνισμού
Δείτε το βίντεο...


Την ιδέα της ταινίας «Η κατάρρευση της Αυτοκρατορίας. Το Βυζαντινό Μάθημα», την συνέλαβε ο Ηγούμενος της Ι.Μ. Σρέτενσκυ (Εισοδίων), Μόσχα, Αρχιμανδρίτης Τύχων (50), που είναι ταυτόχρονα ο σεναριογράφος, σκηνοθέτης και αφηγητής της ταινίας. Ο π. Τύχων είναι ένας προβεβλημένος κληρικός της Ρωσικής Εκκλησίας, που ανασυγκρότησε την Μονή Σρέτενσκυ και λέγεται ότι είναι ο πνευματικός του Β. Πούτιν.

Το γύρισμα της ταινίας χρηματοδοτήθηκε το 2007 από το Κρατικό κανάλι «Rossija», όπως και η γνωστή για την επιτυχία της ταινία «ΤΟ ΝΗΣΙ».

Αντί για άλλη εισαγωγή στη ταινία παραθέτουμε σε μετάφραση μέρος σχολίου του Alexandr Krutov, Προέδρου του Διεθνούς Ιδρύματος Σλαβικών Γραμμάτων & Πολιτισμού και αρχισυντάκτη του περιοδικού «Rousskii Dom» (Ρωσικός Οίκος), πού εκφράζει την θετική απήχηση που είχε η ταινία σε ευρεία στρώματα του κοινού στη Ρωσία και γράφει:
«Ήδη για δεύτερη εβδομάδα δεν ησυχάζουν τα πάθη γύρο από την ταινία «Η καταρρευση της Αυτοκρατορίας. Το Βυζαντινό Μάθημα». Τι ήταν αυτό που ανάγκασε τους κριτικούς ξανά και ξανά να μιλάνε για την ταινία; Γιατί προκάλεσε αφενός τέτοιον θυελλώδη ενθουσιασμό και αφετέρου την έντονη κριτική, που έφτανε μέχρι προσβλητικών εκδηλώσεων; 
Γεγονός είναι, ότι είχαμε πολύ καιρό να δούμε στις οθόνες της τηλεόρασης μια ταινία, που θα ανάγκαζε τους τηλεθεατές να αναρωτηθούν: τι είναι τέλος πάντων ο άνθρωπος; Για ποιόν λόγο τον έστειλε ο Θεός στη γη; Τι είναι η αιωνιότητα; Και σήμερα επί τέλους είδαμε την άποψη ενός Ορθοδόξου για τον Κόσμο και την Ιστορία.

Δεν είδαμε ένα σίριαλ ή ένα βίντεο-κλιπ, αλλά μία ολοκληρωμένη άποψη, που μας παρουσιάζει μία σαφή ιδέα, μία σαφή άποψη της εικόνας του κόσμου από έναν Ορθόδοξο άνθρωπο.

Ονομάστε μου άλλη μια ταινία που να έχει προκαλέσει τόση συγκίνηση, κραυγές, ενθουσιασμό, κακόπιστη και πρόστυχη κριτική, υστερικό σκάλισμα μέχρι και στις μικρολεπτομέρειες. Ίσως «ΤΟ ΝΗΣΙ» του Παύλου Λουγγίν. Αλλά εκείνο ήταν μια καλλιτεχνική ταινία και όχι ντοκιμαντέρ.

Το θεωρώ θετικό ότι τώρα μετά την κυκλοφορία της ταινίας του π. Τύχvωνα, μπορούμε όχι απλώς να συζητάμε για ορθόδοξη δημοσιογραφία, διότι έχουμε μπροστά μας μια κορυφαία ορθόδοξη δημοσιογραφία.

Έχει σημασία ότι το δημιούργημα δεν είναι ενός κοσμικού δημοσιογράφου, αλλά ενός μοναχού, που έδειξε σαφέστατα ότι υπάρχει μια Ορθόδοξη θεώρηση του κόσμου, όταν η εικόνα παρουσιάζεται στο σύνολό της και όχι κατά ξεχωριστές εποχές, δηλ. όταν την Ιστορία την εξετάζουμε σαν μια ενιαία σύνδεση εποχών, σαν ένα ενιαίο σύνολο».
Μετάφραση Κ. Μεϊχανετζίδη από τη ιστοσελίδα www.pravoslavie.ru

«Μαθήματα από το Βυζάντιο» Πηγή: The Economist, επιμέλεια, Δημήτρης Θωμάς - 15/02/2008

Μιλώντας στο προσωπικό του για την επέτειο των 90 ετών από την ίδρυση των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών, ο Νικολάϊ Πατρούσεβ, επικεφαλής της ρωσική υπηρεσίας πληροφοριών FSB, έκανε έναν ιστορικό αντιπερισπασμό. 

«Αυτοί που μελετούν την ιστορία γνωρίζουν ότι οι μυστικές υπηρεσίες υπήρχαν και πριν από τη Σοβιετική Ένωση». 

«H Σοφία Παλαιολόγου, παντρεύτηκε τον Ιβάν τον Γ, και καθώς ήταν ανιψιά του Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, έδινε εξαιρετική σημασία σε ζητήματα ασφαλείας».

Λίγοι από τους ακροατές του κατάλαβαν τι ακριβώς εννοούσε.

Διχασμένη η Σερβία

Το μυστήριο λύθηκε μερικές εβδομάδες αργότερα, όταν η ρωσική κρατική τηλεόραση μετέδωσε μια ταινία, με τίτλο, «H καταστροφή της Αυτοκρατορίας: Ένα Μάθημα από το Βυζάντιο». 

H ταινία αποδείχθηκε τόσο δημοφιλής που επαναλήφθηκε με την προσθήκη τηλεοπτικής συζήτησης, που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, η Ρωσία μπορεί να υπάρξει στο μέλλον μόνον ως ορθόδοξη χριστιανική Αυτοκρατορία. 
Ο συγγραφέας και αφηγητής της ταινίας, είναι ο ιερέας Πατέρας Τυχόν Σεβκούνοβ, επίσημος εξομολογητής του προέδρου της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν. 
Τις τελευταίες εβδομάδες η ταινία αυτή έχει μετατραπεί στην πιο πολυσυζητημένη ταινία της πρόσφατης ιστορίας. 

Οι ηγέτες της Ρωσίας συχνά αναφέρονται στην ιστορία για να τεκμηριώσουν την ορθότητα των πράξεων τους. Ο πρόεδρος Πούτιν από την αρχή της προεδρίας του επιβεβαίωσε το έντονο ενδιαφέρον του για την ιστορία, όταν αποκατέστησε τον ύμνο της εποχής του Στάλιν, ως εθνικό ύμνο της Ρωσίας

Το 2007 προώθησε ένα σχολικό βιβλίο που χαρακτήριζε την περίοδο Στάλιν ως αναγκαίο κακό. Όταν οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες αναφέρονται στις «σοβιετικές βαρβαρότητες», η ρωσική κυβέρνηση κάνει λόγο για «παραχάραξη της Ιστορίας».
 
Πριν από λίγες ημέρες σε μυστική σύσκεψη στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών συζητήθηκε το ζήτημα της «αντιμετώπισης του προβλήματος της παραχάραξης της ρωσικής ιστορίας ως ζήτημα μεγάλης εθνικής σημασίας». 

Στο μυαλό και την γλώσσα των ανθρώπων που κυβερνούν σήμερα την Ρωσία, η Ιστορία είναι ένα πανίσχυρο εργαλείο. 

Η προβολή της ταινίας έγινε στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής. 

Στην ταινία ο Πατέρας Τυχόν ταξιδεύει με πλήρη ιερατική περιβολή από την χιονισμένη Κωνσταντινούπολη ως τη Βενετία, και τονίζει ότι η Δύση «θρέφει γενετικό μίσος για το Βυζάντιο και την πνευματική του κληρονόμο που είναι η Ρωσία»

Σύμφωνα με την ρωσική ταινία, η πλούσια και πολιτισμένη πρωτεύουσα του Βυζαντίου, η Κωνσταντινούπολη, ήταν το αντικείμενο του φθόνου των “επιθετικών βαρβάρων της Δύσης”, που την λεηλάτησαν κατά τη διάρκεια της 4ης Σταυροφορίας του 1204. 
Ο Πατέρας Τυχόν λέει ότι «ο μοντέρνος καπιταλισμός χτίστηκε πάνω στη λεηλασία του Βυζαντίου και την τοκογλυφία των Εβραίων». 
«To πρώτο λάθος του Βυζαντίου ήταν ότι εμπιστεύθηκε τη Δύση». Στην ταινία η Δύση παρομοιάζεται με κοντόχοντρο άνθρωπο που φορά μια βενετική μάσκα με μακρυά μύτη. 
«Το Βυζάντιο παρέδωσε τομείς - κλειδιά της οικονομίας, όπως το εμπόριο και η συλλογή δασμών, σε δυτικούς επιχειρηματίες και άπληστους ευγενείς». 
Χρησιμοποιώντας έναν όρο που είναι αντιληπτός στη σημερινή Ρωσία, ο Πατέρας Τυχόν αναφέρει την ύπαρξη ενός «Ταμείου οικονομικής σταθερότητας», μιλώντας για τα επιτεύγματα του βυζαντινού Αυτοκράτορα Βασιλείου του 2ου, νονού και πνευματικού πατέρα του Πρίγκηπα Βλαδίμηρου της Ρωσίας, που κατέπνιξε όλες τις αποσχιστικές τάσεις στη ρωσική αυτοκρατορία και έκλεισε πολλούς από του ευγενείς στη φυλακή. 

Όμως μπορεί ένας ισχυρός αυτοκράτορας να έχει ένα αδύναμο διάδοχο. 

Η ταινία έγινε πριν ο πρόεδρος Πούτιν επιλέξει τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ ως διάδοχο του για το προεδρικό χρίσμα, για τις εκλογές που θα γίνουν στις 2 Μαρτίου. 

Το νόημα της ταινίας είναι ολοφάνερο και δεν μπορεί, παρά να μεταφερθεί με ευθύτητα στους Ρώσους. «Το Βυζάντιο, αντί να παραμείνει πιστό στις αξίες του, προσπάθησε να εκσυγχρονιστεί, όπως απαιτούσε η Δύση, με αποτέλεσμα να πληρώσει το τίμημα». 

«To δυστύχημα είναι η εισαγωγή ατομιστικών ιδεών, που κατέστρεψαν τις αξίες του Βυζαντίου, με αποτέλεσμα ο λαός να χάσει την πίστη στη ηγεσία του».
O Σεργκέϊ Ιβανόφ, ο διασημότερος Ρώσος μελετητής του Βυζαντίου, λέει ότι η ταινία «συμπυκνώνει χίλια χρόνια ιστορίας του Βυζαντίου και μεταφέρει τα συμπεράσματά της στη σημερινή Ρωσία. Η ταινία δεν αναφέρεται ιδιαίτερα στην πραγματική ιστορία του Βυζαντίου. Ούτε η ιστορία, ούτε η Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη είναι το πραγματικό αντικείμενο της ταινίας. «Η απουσία μιας νέας ιδεολογίας στη Ρωσία μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, οδηγεί την ρωσική κυβέρνηση σε σφετερισμό της ιστορίας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ώστε να δικαιολογήσει την ξενοφοβική και αντιδυτική πολιτική της», σχολιάζει αναλυτής στο περιοδικό Economist. 
H ταινία μεταδίδει επίσης ένα μήνυμα προς τον πρόεδρο Πούτιν: «Μην εμπιστεύεσαι τη Δύση, γαντζώσου στην εξουσία και ακολούθησε πολιτική απομόνωσης της χώρας». 

O Πατέρας Τυχόν αλλά και η ρωσική κρατική τηλεόραση δεν ενδιαφέρεται για το ότι η ρωσική Αυτοκρατορία κέρδισε περισσότερα κάνοντας άνοιγμα στη Δύση, παρά ότι ακολούθησε πολιτική απομονωτισμού, γράφει το περιοδικό Economist. 

«To Βυζάντιο ήταν η πηγή της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης για τη Ρωσία, αλλά ελάχιστοι Τσάροι θεωρούσαν το Βυζάντιο ως το ιδανικό πολιτικό μοντέλο». 

Γι' αυτό και αποκάλεσαν τη Μόσχα, Τρίτη Ρώμη και όχι δεύτερη Κωνσταντινούπολη.
«O Στάλιν αναζωογόνησε τις σπουδές για το Βυζάντιο, μαζί με την ιδέα του Ιμπεριαλισμού», τονίζει ο Πατέρας Τυχόν. «Ο Στάλιν γνώριζε από που να αντλήσει μαθήματα και ιστορικά παραδείγματα». 
H παραχάραξη της ιστορίας, μπορεί όμως να οδηγήσει σε επανάληψη κάποιων από τις τραγωδίες του 20ου αιώνα. 

Σοφία Ντρέκου
30 Μαΐου 2012




Κερασία Παπαθανασίου facebook: Ευτυχώς που υπάρχουν οι ορθόδοξοι Ρώσοι μοναχοί και μας γράφουν την ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ. Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι οι "χριστιανοί σταυροφόροι" (κλέφτες και ληστές) γυμνοί και πεινασμένοι έπεσαν στην Πόλη σαν καταστροφικό σμήνος ακρίδων. Έτσι ξεκίνησε το κακό. Βέβαια, πάνω από όλα "ήτανε θέλημα Θέλημα Θεού" για το δικό μας καλό. Ας βάλει και τώρα το χέρι Του ο Άγιος Θεός να σωθεί η Πατρίδα μας. Βλέπετε λίγο ως πολύ όλοι θέλουν κάτι από την Ελληνική δόξα.· 30 Μαΐου 2012

Δεν υπάρχουν σχόλια: