Alfred Bernhard Nobel, portrait by Emil-Osterman Foundation, 1915
Από την Αθήνα και τη γλώσσα του Αιγαίου μέχρι τη Στοκχόλμη, το παγκόσμιο λογοτεχνικό στερέωμα, τα δύο ελληνικά Νόμπελ Λογοτεχνίας, του Γιώργου Σεφέρη και του Οδυσσέα Ελύτη, έγιναν όχι μόνο τιμή για την Ελλάδα, αλλά και φανέρωσαν πως η ποίηση μπορεί να γίνει πράξη ευθύνης, πολιτισμική γέφυρα και φως που συνομιλεί με την παγκόσμια μνήμη.
✍🏻 Ανάλυση - Σχολιασμοί: Σοφία Ντρέκου
Αρθρογράφος - Columnist (Sophia Drekou)
Εισαγωγή
Το Βραβείο Νόμπελ είναι ένα σύνολο από ετήσια διεθνή βραβεία που απονέμονται σε μια σειρά από κατηγορίες σε αναγνώριση των πολιτισμικών και επιστημονικών επιτευγμάτων.
27 Νοεμβρίου 1895 σηματοδοτεί τη στιγμή όπου ο Άλφρεντ Μπέρναρντ Νομπέλ (Alfred Bernhard Nobel 21 Οκτωβρίου 1833 - 10 Δεκεμβρίου 1896) υπέγραψε τη διαθήκη που θα άλλαζε για πάντα τον παγκόσμιο πολιτισμό και την επιστήμη: τα Βραβεία Νόμπελ. Με μια ιστορική διαθήκη, έθεσε τα θεμέλια για τις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις, αφιερωμένες «στο όφελος της ανθρωπότητας».
Από τη βούληση ενός ανθρώπου που γνώρισε την καταστρεπτική δύναμη της εφεύρεσής του, γεννήθηκαν τα βραβεία Νόμπελ, ένας θεσμός που τίμησε την επιστήμη, την ειρήνη και ανάμεσα στα πιο πολύτιμα, την ποίηση.
Η Ελλάδα, μικρή σε μέγεθος αλλά τεράστια σε πνευματική ακτινοβολία, ανέβηκε δύο φορές στη σκηνή της Στοκχόλμης, με δύο ποιητές τον Γιώργο Σεφέρη (1963) και τον Οδυσσέα Ελύτη (1979), που μετέτρεψαν την ελληνική γλώσσα σε παγκόσμια φωνή, χαρίζοντας στην Ελλάδα θέση στο διεθνές πνευματικό στερέωμα.
Δύο ποιητές που δεν είδαν το Νόμπελ ως φωτοστέφανο, αλλά ως ευθύνη· ως τρόπο να μιλήσουν για την αξιοπρέπεια, τη μνήμη και την πνευματική ελευθερία ενός λαού. Η ποίησή τους έγινε γέφυρα ανάμεσα στο ελληνικό φως και την παγκόσμια συνείδηση, μια υπενθύμιση ότι η γλώσσα δεν είναι μόνο τέχνη, αλλά τρόπος να υπάρχουμε.
Στις 27 Νοεμβρίου 1895 ο Άλφρεντ Νόμπελ υπέγραφε για τελευταία φορά τη διαθήκη του· μια πράξη που -χωρίς να το γνωρίζει- θα άλλαζε την πνευματική ιστορία του κόσμου. Με αυτή την υπογραφή δώριζε το 94% της περιουσίας του στη δημιουργία ενός θεσμού διεθνούς κύρους: των Βραβείων Νόμπελ. Βραβείων που θα απονέμονταν κάθε χρόνο «σε όσους πρόσφεραν το μεγαλύτερο όφελος στην ανθρωπότητα».
Ο Νόμπελ, ένας άνθρωπος που κινήθηκε ανάμεσα σε δύο κόσμους -τον κόσμο της εκρηκτικότητας της ύλης και τον κόσμο της εκρηκτικότητας της σκέψης- έγινε ο απρόσμενος ιδρυτής μιας παγκόσμιας τελετουργίας αριστείας.
Ο Σουηδός αυτός εφευρέτης, από όπου έχουν πάρει και το όνομά τους τα βραβεία, έδρασε κυρίως στον κλάδο της χημείας και ασχολήθηκε με τις εκρηκτικές ύλες, παρασκευάζοντας εκρηκτικά υλικά, όπως η νιτρογλυκερίνη, αλλά και υλικά αποφυγής των εκρήξεων, όπως η δυναμίτιδα.
Με μια πράξη σχεδόν αντίστροφης δημιουργίας, ένας άνθρωπος που ανακάλυψε την εκρηκτική ύλη να αφιερώνει την περιουσία του στην ειρήνη, την πρόοδο και την πνευματική ανάταση, ο Νόμπελ χάρισε στην ανθρωπότητα ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα αριστείας.
Ήταν ο μικρότερος γιος του Σουηδού μηχανικού Εμμανουήλ Νόμπελ, που κατασκεύαζε πολεμοφόδια για τη Ρωσία και κέρδισε πολλά χρήματα στον Κριμαϊκό πόλεμο. Ο Άλφρεντ έδειξε μεγάλη έφεση στη Χημεία.
Το εργοστάσιο Νόμπελ εξερράγη και ανάμεσα στα θύματα ήταν ο αδερφός του, Άλφρεντ. Έτσι, κατασκεύασε τη δυναμίτιδα με πυριτική γη, για την αποφυγή εκρήξεων.
Καθώς ένιωθε μοναξιά μια μέρα του 1876 δημοσίευσε την εξής αγγελία: «Κύριος όχι πια πολύ νέος, πολύ πλούσιος, πολύ μορφωμένος, που ζει στο Παρίσι, ζητά κυρία της ίδιας ηλικίας που να μιλά πολλές γλώσσες.»
10 Δεκεμβρίου 1896: Πέθανε ο Άλφρεντ Μπέρνχαρντ Νόμπελ.
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που είδαν στη δημιουργία των βραβείων μια μορφή «εσωτερικής εξιλέωσης» για το θανατηφόρο έργο των εφευρέσεών του. Όμως, όποιο κι αν ήταν το κίνητρό του, το αποτέλεσμα υπήρξε κοσμοϊστορικό.
Ο Alfred Nobel ασχολήθηκε ακόμη με τη λογοτεχνία και φιλοσοφία, ενώ προς στο τέλος της ζωής του έγραψε ένα δράμα. Αναμφισβήτητα, τα βραβεία που έχουν θεσμοθετηθεί να απονέμονται στα επιτεύγματα χημείας, φυσικής, λογοτεχνίας, ειρήνης, ιατρικής και οικονομικών επιστημών, είναι εμπνευσμένα από τη ζωή και τις ασχολίες αυτού του σπουδαίου επιστήμονα.
Παρά τις αμφισβητήσεις και τις νομικές διαμάχες της οικογένειάς του, τα πρώτα Βραβεία Νόμπελ απονεμήθηκαν τελικά το 1901, πέντε χρόνια μετά τον θάνατό του. Έκτοτε, κάθε Δεκέμβριο, ο κόσμος στρέφει το βλέμμα του σε μια τελετή όπου η επιστήμη, η ειρήνη, η λογοτεχνία και η ανθρώπινη πρόοδος έχουν παγκόσμια απήχηση.
Ανάμεσα στα έθνη που σφράγισαν την παγκόσμια πνευματική κληρονομιά, η Ελλάδα, μια χώρα μικρή σε μέγεθος αλλά τεράστια σε πολιτισμό, απέκτησε δύο Νόμπελ Λογοτεχνίας, δύο φωνές που δεν έμειναν ελληνικές, αλλά έγιναν οικουμενικές. Και οι δύο, με τρόπο διαφορετικό ο καθένας, άφησαν ένα αποτύπωμα που ξεπερνά τα όρια των κλάδων τους.
Η Σουηδική Ακαδημία τίμησε τα ελληνικά γράμματα και τον πολιτισμό μας στο πρόσωπο του Γιώργου Σεφέρη και του Οδυσσέα Ελύτη, για πρώτη φορά στις 24 Οκτωβρίου του 1963 και δεύτερη, 16 χρόνια μετά, στις 18 Οκτωβρίου 1979.
Δυο Νόμπελ για την ποίηση που υμνεί τον ελληνικό κόσμο. Με διαφορές, αλλά και ομοιότητες, με συναίσθημα, λυρισμό και αγάπη για το ελληνικό κάλλος και την παράδοση.
Ποιητές της γενιάς του '30, οι δύο νομπελίστες, είχαν παράλληλες πορείες, κοινά βιώματα, αλλά και διακριτό ύφος γραφής. Μεταφράστηκαν σε δεκάδες γλώσσες, ταξίδεψαν την ελληνική ποίηση στα πέρατα του κόσμου και αγαπήθηκαν όσο λίγοι Έλληνες λογοτέχνες.
Ο ποιητής της εξορίας, της λιτότητας, της πολιτικής ευθύνης, της χαμηλόφωνης αλήθειας και της ελληνικής μνήμης. Η συγκλονιστική ομιλία του στην Στοκχόλμη, στην απονομή παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο ηθικά φορτισμένα κείμενα του 20ού αιώνα, υπόδειγμα ηθικής στάσης και ιστορικής αυτογνωσίας.
Ο Γιώργος Σεφέρης αποτελεί τον μεγαλύτερο ποιητή της χώρας μας. Η υποψηφιότητά του προτάθηκε το 1963 και κατάφερε να επιλεχθεί ανάμεσα από 80 υποψήφιους από όλον τον κόσμο, χάρη στην θετική αποτίμηση του έργου του. Παρότι είχε γεννηθεί στη Σμύρνη, το ελληνικό του φρόνημα ήταν μεγάλο και όλα τα έργα που είχε δημιουργήσει απέδιδαν φόρο τιμής στην Ελλάδα και μιλούσαν για το αξεπέραστο κάλος της.
Ο Σεφέρης αγαπούσε και σεβόταν τη χώρα μας, για αυτό αναφερόταν συχνά στη σύγχρονη ελληνική παράδοση και είχε ως «πρότυπά» του σύγχρονους ποιητές, όπως ο Διονύσιος Σολωμός και ο Κωστή Παλαμάς.
Το βραβείο Λογοτεχνίας που του απονεμήθηκε εκτός από την παγκόσμια αναγνώριση που του χάρισε, έδωσε και στην Ελλάδα έναν ιδιαίτερο έπαινο, αφού η συμβολή της στη γλωσσική και λογοτεχνική άνθηση ανά τον κόσμο είναι τεράστια και βρίσκει τις ρίζες της στους αρχαίους χρόνους.
Περισσότερα Θέματα: Γιώργος Σεφέρης
Ο Οδυσσέας Ελύτης υπήρξε ένας σημαντικός Έλληνας ποιητής, ο οποίος ασχολήθηκε και με τον πολιτική ζωή της χώρας μας μέσα από ο έργο του. Η υποψηφιότητά του προτάθηκε το το 1979 και το βραβείο του απονεμήθηκε από τον βασιλιά της Σουηδίας, Κάρολο Γουστάυο. Το έργο του, όπως και αυτό του Σεφέρη, υμνούσε κατά κύριο λόγο την ελληνική παράδοση και ήταν μια ωδή στην ανεπανάληπτη ομορφιά της χώρας μας.
Μέσω των ποιημάτων του προσπάθησε να μιλήσει για την ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να νιώσει ελεύθερος και δημιουργικός ξανά. Η σύνθεση του ποιήματος του Οδυσσέα Ελύτη «Άξιον Εστί» αποτελεί το πιο σημαντικό έργο του και πιθανότατα ήταν αυτό που τον οδήγησε στο Βραβείο Νόμπελ.
Περισσότερα Θέματα: Οδυσσέας Ελύτης
Και για εμάς, η 27η Νοεμβρίου υπενθυμίζει πως η Ελλάδα, με γλώσσα μικρή αλλά βαθύτατη, με ιστορία ταπεινή αλλά ουσιαστική, συνδέεται με δύο ποιητές που έκαναν τη γλώσσα μας να ακουστεί σε όλο τον κόσμο. Δύο φωνές που απέδειξαν ότι η ελληνική ψυχή μπορεί να γράψει ιστορία, όχι μόνο μέσα στη χώρα, αλλά και στην παγκόσμια συνείδηση.
Κάθε Νόμπελ που κρατήθηκε στα χέρια ενός Έλληνα δεν ήταν μια προσωπική δικαίωση∙
ήταν μια στιγμή όπου η γλώσσα μας, το φως μας, οι μνήμες μας στάθηκαν όρθιες μπροστά στην Ιστορία.
Ο Σεφέρης και ο Ελύτης δεν πήραν απλώς ένα βραβείο· άνοιξαν ένα παράθυρο από την Ελλάδα προς τον κόσμο και απέδειξαν πως ακόμη και ένα μικρό έθνος, όταν γεννά λόγο αληθινό, μπορεί να συνομιλεί ισότιμα με το παγκόσμιο πνεύμα.
Σε έναν καιρό όπου η διάκριση μοιάζει να μετριέται σε αριθμούς και επιδόσεις, ας θυμόμαστε πως τα μεγάλα έργα γεννιούνται από εσωτερική ανάγκη. Και αυτό το φως -όσο σπάνιο κι αν είναι- μπορεί ακόμη να ταξιδεύει, να θεραπεύει, να εμπνέει, να υπενθυμίζει ότι η αξία ενός λαού δεν γράφεται στα βιογραφικά του, αλλά στη μνήμη των έργων που αφήνει στην ανθρωπότητα.
Η παρουσία δύο Ελλήνων λογοτεχνών στο πάνθεον των Νόμπελ δεν αποτελεί απλώς τιμητική εξαίρεση, αλλά μαρτυρία ότι ο ελληνικός πολιτισμός, ακόμη και σε εποχές κρίσης, διατηρεί την ικανότητα να αρθρώνει λόγο οικουμενικό. Το Νόμπελ, από τη φύση του, δεν είναι μόνο αναγνώριση· είναι θεσμός που υπενθυμίζει την ευθύνη των δημιουργών απέναντι στον κόσμο.
Σεφέρης και Ελύτης ενσάρκωσαν αυτή την ευθύνη με τρόπο ποιητικό αλλά και βαθιά πολιτικό: ο ένας μιλώντας για την τραγωδία της μνήμης και το βάρος της Ιστορίας, ο άλλος μετατρέποντας το φως της Μεσογείου σε υπαρξιακή πρόταση ζωής.
Σε μια εποχή υπερπληροφόρησης, όπου η αξία συχνά ισοπεδώνεται από τον θόρυβο, η επιστροφή στα Νομπέλ των Ελλήνων λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πνευματική δημιουργία παραμένει μια από τις τελευταίες μορφές αληθινής αντίστασης.
Sophia Drekou | Αέναη επΑνάσταση
Σας προτείνω τα σχετικά θέματα: Λογοτεχνία,
Οδυσσέας Ελύτης, Γιώργος Σεφέρης, Ποίηση
▶️ Τα Νόμπελ της ελληνικής ποίησης
Ο Οκτώβριος είναι ο μήνας απόδοσης των βραβείων Νόμπελ. Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού θυμάται τις ιστορικές στιγμές για την Ελληνική Λογοτεχνία, τιμώντας τους σπουδαίους Έλληνες ποιητές, Γιώργο Σεφέρη και Οδυσσέα Ελύτη, με ένα βίντεο, το οποίο είναι αφιερωμένο στη βράβευσή τους με τη υψηλότερη διάκριση, το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Η παραγωγή του βίντεο είναι του Γραφείου Τύπου του ΥΠΠΟΑ. Δείτε το βίντεο στο link - https://youtu.be/DNIs5djERn8
\
🎞️ Πώς «γεννήθηκαν» τα Βραβεία Νόμπελ: Ο αντιφατικός Νόμπελ
και τα βραβεία που πήραν Ελλάδα και Κύπρος - AlphaNews Live
🟤 Ερωτήσεις για τους Αναγνώστες και τις Αναγνώστριες
1. Μπορεί η ποίηση να λειτουργήσει ως ηθική πυξίδα σε εποχές πολιτικής αστάθειας;
2. Πώς μετασχηματίζεται η έννοια της «ελληνικότητας» μέσα από τα Νόμπελ των Σεφέρη και Ελύτη;
3. Είναι τα βραβεία Νόμπελ λογοτεχνίας δείκτης ποιότητας ή δείκτης πολιτισμικής ισχύος;
4. Ποιο στοιχείο της ελληνικής ποιητικής παράδοσης θεωρείτε ότι μίλησε πιο δυνατά στη Στοκχόλμη;
5. Πώς διαμορφώνεται η σχέση ανάμεσα στη λογοτεχνία και την παγκόσμια πολιτική αφήγηση μέσα από τέτοιες βραβεύσεις;
Οι Αναγνώστες και Αναγνώστριες σχολιάζουν...
Sophia Drekou 27 Νοεμβρίου 2025
Ερώτηση Ιφιγένεια, μπορεί άραγε ένα Νόμπελ να θεωρηθεί συλλογική μετατόπιση συνείδησης; Ή μήπως οι ποιητές λειτουργούν ως «φορείς μνήμης», εκεί όπου ο χρόνος ανασχηματίζεται σε φως, τραύμα και λύτρωση μαζί; 4 ημ.
Απάντηση Ιφιγένεια Γεωργιάδου: Sophia βροχή πολύ και στις ειδήσεις μιλάνε για λειψυδρία...αυξάνει η τιμή του νερού ...θυμάσαι τους τόνους που χρειάζονται τα data center ...και εμείς αναζητάμε ευκαιρίες στην Black Friday είτε από ανάγκη είτε γιατί είμαστε πολύ trending και θέλουμε να συμμετάσχουμε με αναρτήσεις και foto στα social media...στους ποιητές που αναπολούν το φώς επιβεβαιώνεται η θεϊκή επιταγή ...το ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ αναμετριέται στις συνειδήσεις των ανθρώπων... Of the Starkissed https://www.youtube.com/watch?v=BNJBeK6Ntr0&list=PL_Cqw69_m_yz3I9k3P68Setf0M5MTN7Lq&index=5 / // 4 ημ.
Απάντηση Sophia Drekou: Ιφιγένεια, η βροχή και η λειψυδρία που αναφέρεις μοιάζουν σχεδόν παραβολικές· σαν να μας θυμίζουν ότι ακόμη και το νερό, το πιο στοιχειώδες, υπόκειται πλέον σε γεωπολιτικές και τεχνολογικές εκτροπές. Κι όμως, την ίδια στιγμή, ένα Νόμπελ λογοτεχνίας δεν μετριέται σε τόνους νερού ή σε watt των data centers· μετριέται σε παλμούς συνείδησης.
Ίσως, λοιπόν, το Νόμπελ να είναι μια μικρή σεισμική δόνηση της μνήμης... εκεί όπου ένας λαός, έστω και για μια στιγμή, συνειδητοποιεί ότι το φως του μπορεί να καταγραφεί στον παγκόσμιο χάρτη. Κι οι ποιητές; Δεν είναι άραγε οι τελευταίοι φορείς του άγραφου αρχείου; Αυτοί που μετατρέπουν το τραύμα σε μορφή, το φως σε γλώσσα, και τη σιωπή σε παγκόσμια μαρτυρία;
Ίσως τελικά η συλλογική μετατόπιση να μην γίνεται στα συμβούλια βράβευσης, αλλά στα βλέμματα όσων διαβάζουν ένα στίχο και νιώθουν τον χρόνο να ανοίγει.
Εκεί όπου το «Άξιον Εστί», όπως λες, δεν είναι ούτε τελετουργία ούτε ανάμνηση, αλλά ο τρόπος που το σύμπαν ακουμπά για λίγο την ανθρώπινη καρδιά. 4 ημ.
Απάντηση Socrates Nikitidis: Μόνο σαν τραύμα για την Ελλάδα του σήμερα... 4 ημ.
Keywords: Βραβεία Νόμπελ, Alfred Nobel, Σεφέρης Νομπελ, Ελύτης Νομπελ, ελληνικά Νόμπελ, Nobel Prize Greece, Nobel Literature Greece, 27 Νοεμβρίου 1895, ιστορία Νόμπελ, ελληνική λογοτεχνία. Νόμπελ Λογοτεχνίας Ελλάδα, Γιώργος Σεφέρης Nobel, Οδυσσέας Ελύτης Nobel, ελληνική ποίηση, ιστορία βραβείων Νόμπελ, Alfred Nobel legacy, Σεφέρης ομιλία Nobel, Ελύτης ομιλία Nobel, ελληνικά Nobel, παγκόσμια λογοτεχνία
Αρθρογράφος - Columnist (Sophia Drekou)
Εισαγωγή
Το Βραβείο Νόμπελ είναι ένα σύνολο από ετήσια διεθνή βραβεία που απονέμονται σε μια σειρά από κατηγορίες σε αναγνώριση των πολιτισμικών και επιστημονικών επιτευγμάτων.
27 Νοεμβρίου 1895 σηματοδοτεί τη στιγμή όπου ο Άλφρεντ Μπέρναρντ Νομπέλ (Alfred Bernhard Nobel 21 Οκτωβρίου 1833 - 10 Δεκεμβρίου 1896) υπέγραψε τη διαθήκη που θα άλλαζε για πάντα τον παγκόσμιο πολιτισμό και την επιστήμη: τα Βραβεία Νόμπελ. Με μια ιστορική διαθήκη, έθεσε τα θεμέλια για τις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις, αφιερωμένες «στο όφελος της ανθρωπότητας».
Από τη βούληση ενός ανθρώπου που γνώρισε την καταστρεπτική δύναμη της εφεύρεσής του, γεννήθηκαν τα βραβεία Νόμπελ, ένας θεσμός που τίμησε την επιστήμη, την ειρήνη και ανάμεσα στα πιο πολύτιμα, την ποίηση.
Η Ελλάδα, μικρή σε μέγεθος αλλά τεράστια σε πνευματική ακτινοβολία, ανέβηκε δύο φορές στη σκηνή της Στοκχόλμης, με δύο ποιητές τον Γιώργο Σεφέρη (1963) και τον Οδυσσέα Ελύτη (1979), που μετέτρεψαν την ελληνική γλώσσα σε παγκόσμια φωνή, χαρίζοντας στην Ελλάδα θέση στο διεθνές πνευματικό στερέωμα.
Δύο ποιητές που δεν είδαν το Νόμπελ ως φωτοστέφανο, αλλά ως ευθύνη· ως τρόπο να μιλήσουν για την αξιοπρέπεια, τη μνήμη και την πνευματική ελευθερία ενός λαού. Η ποίησή τους έγινε γέφυρα ανάμεσα στο ελληνικό φως και την παγκόσμια συνείδηση, μια υπενθύμιση ότι η γλώσσα δεν είναι μόνο τέχνη, αλλά τρόπος να υπάρχουμε.
🔴 27 Νοεμβρίου 1895 - Η ημέρα που γεννήθηκαν τα Βραβεία Νόμπελ
Alfred Nobel Alfred Nobel, portrait by Emil Österman,
1915, in the Nobel Foundation, Stockholm.
Στις 27 Νοεμβρίου 1895 ο Άλφρεντ Νόμπελ υπέγραφε για τελευταία φορά τη διαθήκη του· μια πράξη που -χωρίς να το γνωρίζει- θα άλλαζε την πνευματική ιστορία του κόσμου. Με αυτή την υπογραφή δώριζε το 94% της περιουσίας του στη δημιουργία ενός θεσμού διεθνούς κύρους: των Βραβείων Νόμπελ. Βραβείων που θα απονέμονταν κάθε χρόνο «σε όσους πρόσφεραν το μεγαλύτερο όφελος στην ανθρωπότητα».
Ο Νόμπελ, ένας άνθρωπος που κινήθηκε ανάμεσα σε δύο κόσμους -τον κόσμο της εκρηκτικότητας της ύλης και τον κόσμο της εκρηκτικότητας της σκέψης- έγινε ο απρόσμενος ιδρυτής μιας παγκόσμιας τελετουργίας αριστείας.
Ο Σουηδός αυτός εφευρέτης, από όπου έχουν πάρει και το όνομά τους τα βραβεία, έδρασε κυρίως στον κλάδο της χημείας και ασχολήθηκε με τις εκρηκτικές ύλες, παρασκευάζοντας εκρηκτικά υλικά, όπως η νιτρογλυκερίνη, αλλά και υλικά αποφυγής των εκρήξεων, όπως η δυναμίτιδα.
Με μια πράξη σχεδόν αντίστροφης δημιουργίας, ένας άνθρωπος που ανακάλυψε την εκρηκτική ύλη να αφιερώνει την περιουσία του στην ειρήνη, την πρόοδο και την πνευματική ανάταση, ο Νόμπελ χάρισε στην ανθρωπότητα ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα αριστείας.
Ήταν ο μικρότερος γιος του Σουηδού μηχανικού Εμμανουήλ Νόμπελ, που κατασκεύαζε πολεμοφόδια για τη Ρωσία και κέρδισε πολλά χρήματα στον Κριμαϊκό πόλεμο. Ο Άλφρεντ έδειξε μεγάλη έφεση στη Χημεία.
Το εργοστάσιο Νόμπελ εξερράγη και ανάμεσα στα θύματα ήταν ο αδερφός του, Άλφρεντ. Έτσι, κατασκεύασε τη δυναμίτιδα με πυριτική γη, για την αποφυγή εκρήξεων.
Καθώς ένιωθε μοναξιά μια μέρα του 1876 δημοσίευσε την εξής αγγελία: «Κύριος όχι πια πολύ νέος, πολύ πλούσιος, πολύ μορφωμένος, που ζει στο Παρίσι, ζητά κυρία της ίδιας ηλικίας που να μιλά πολλές γλώσσες.»
10 Δεκεμβρίου 1896: Πέθανε ο Άλφρεντ Μπέρνχαρντ Νόμπελ.
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που είδαν στη δημιουργία των βραβείων μια μορφή «εσωτερικής εξιλέωσης» για το θανατηφόρο έργο των εφευρέσεών του. Όμως, όποιο κι αν ήταν το κίνητρό του, το αποτέλεσμα υπήρξε κοσμοϊστορικό.
Ο Alfred Nobel ασχολήθηκε ακόμη με τη λογοτεχνία και φιλοσοφία, ενώ προς στο τέλος της ζωής του έγραψε ένα δράμα. Αναμφισβήτητα, τα βραβεία που έχουν θεσμοθετηθεί να απονέμονται στα επιτεύγματα χημείας, φυσικής, λογοτεχνίας, ειρήνης, ιατρικής και οικονομικών επιστημών, είναι εμπνευσμένα από τη ζωή και τις ασχολίες αυτού του σπουδαίου επιστήμονα.
Παρά τις αμφισβητήσεις και τις νομικές διαμάχες της οικογένειάς του, τα πρώτα Βραβεία Νόμπελ απονεμήθηκαν τελικά το 1901, πέντε χρόνια μετά τον θάνατό του. Έκτοτε, κάθε Δεκέμβριο, ο κόσμος στρέφει το βλέμμα του σε μια τελετή όπου η επιστήμη, η ειρήνη, η λογοτεχνία και η ανθρώπινη πρόοδος έχουν παγκόσμια απήχηση.
🔴 Οι δύο Έλληνες νομπελίστες Σεφέρης & Ελύτης που άγγιξαν την παγκόσμια συνείδηση. - Η Ελλάδα και τα δύο Νόμπελ Λογοτεχνία
Το μετάλλιο Νόμπελ με το προφίλ του Άλφρεντ Νόμπελ και στιγμές
από τη βράβευση των Γιώργου Σεφέρη και Οδυσσέα Ελύτη, δύο
Έλληνες που ανέδειξαν την ελληνική ποίηση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ανάμεσα στα έθνη που σφράγισαν την παγκόσμια πνευματική κληρονομιά, η Ελλάδα, μια χώρα μικρή σε μέγεθος αλλά τεράστια σε πολιτισμό, απέκτησε δύο Νόμπελ Λογοτεχνίας, δύο φωνές που δεν έμειναν ελληνικές, αλλά έγιναν οικουμενικές. Και οι δύο, με τρόπο διαφορετικό ο καθένας, άφησαν ένα αποτύπωμα που ξεπερνά τα όρια των κλάδων τους.
Η Σουηδική Ακαδημία τίμησε τα ελληνικά γράμματα και τον πολιτισμό μας στο πρόσωπο του Γιώργου Σεφέρη και του Οδυσσέα Ελύτη, για πρώτη φορά στις 24 Οκτωβρίου του 1963 και δεύτερη, 16 χρόνια μετά, στις 18 Οκτωβρίου 1979.
Δυο Νόμπελ για την ποίηση που υμνεί τον ελληνικό κόσμο. Με διαφορές, αλλά και ομοιότητες, με συναίσθημα, λυρισμό και αγάπη για το ελληνικό κάλλος και την παράδοση.
Ποιητές της γενιάς του '30, οι δύο νομπελίστες, είχαν παράλληλες πορείες, κοινά βιώματα, αλλά και διακριτό ύφος γραφής. Μεταφράστηκαν σε δεκάδες γλώσσες, ταξίδεψαν την ελληνική ποίηση στα πέρατα του κόσμου και αγαπήθηκαν όσο λίγοι Έλληνες λογοτέχνες.
🔴 Γιώργος Σεφέρης – Νόμπελ Λογοτεχνίας 1963
Ο Γιώργος Σεφέρης, ο πρώτος Έλληνας νομπελίστας, στη Στοκχόλμη
το 1963 κατά την απονομή του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Ο ποιητής της εξορίας, της λιτότητας, της πολιτικής ευθύνης, της χαμηλόφωνης αλήθειας και της ελληνικής μνήμης. Η συγκλονιστική ομιλία του στην Στοκχόλμη, στην απονομή παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο ηθικά φορτισμένα κείμενα του 20ού αιώνα, υπόδειγμα ηθικής στάσης και ιστορικής αυτογνωσίας.
👉 Διαβάστε το αφιέρωμα και δείτε το βίντεο ▶️ Το Νόμπελ του Γιώργου Σεφέρη και η συγκλονιστική ομιλία στην απονομή για το βραβείο Nobel Λογοτεχνίας (video)
Ο Γιώργος Σεφέρης αποτελεί τον μεγαλύτερο ποιητή της χώρας μας. Η υποψηφιότητά του προτάθηκε το 1963 και κατάφερε να επιλεχθεί ανάμεσα από 80 υποψήφιους από όλον τον κόσμο, χάρη στην θετική αποτίμηση του έργου του. Παρότι είχε γεννηθεί στη Σμύρνη, το ελληνικό του φρόνημα ήταν μεγάλο και όλα τα έργα που είχε δημιουργήσει απέδιδαν φόρο τιμής στην Ελλάδα και μιλούσαν για το αξεπέραστο κάλος της.
Ο Σεφέρης αγαπούσε και σεβόταν τη χώρα μας, για αυτό αναφερόταν συχνά στη σύγχρονη ελληνική παράδοση και είχε ως «πρότυπά» του σύγχρονους ποιητές, όπως ο Διονύσιος Σολωμός και ο Κωστή Παλαμάς.
Το βραβείο Λογοτεχνίας που του απονεμήθηκε εκτός από την παγκόσμια αναγνώριση που του χάρισε, έδωσε και στην Ελλάδα έναν ιδιαίτερο έπαινο, αφού η συμβολή της στη γλωσσική και λογοτεχνική άνθηση ανά τον κόσμο είναι τεράστια και βρίσκει τις ρίζες της στους αρχαίους χρόνους.
Περισσότερα Θέματα: Γιώργος Σεφέρης
🔴 Οδυσσέας Ελύτης – Νόμπελ Λογοτεχνίας 1979
Ο Οδυσσέας Ελύτης την ιστορική στιγμή της απονομής
του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1979.
Ο Οδυσσέας Ελύτης υπήρξε ένας σημαντικός Έλληνας ποιητής, ο οποίος ασχολήθηκε και με τον πολιτική ζωή της χώρας μας μέσα από ο έργο του. Η υποψηφιότητά του προτάθηκε το το 1979 και το βραβείο του απονεμήθηκε από τον βασιλιά της Σουηδίας, Κάρολο Γουστάυο. Το έργο του, όπως και αυτό του Σεφέρη, υμνούσε κατά κύριο λόγο την ελληνική παράδοση και ήταν μια ωδή στην ανεπανάληπτη ομορφιά της χώρας μας.
👉 Διαβάστε το αφιέρωμα και δείτε το βίντεο ▶️ Αφιέρωμα στο Νόμπελ λογοτεχνίας του Οδυσσέα Ελύτη (video) - ολόκληρη η ομιλία του στην απονομή
Μέσω των ποιημάτων του προσπάθησε να μιλήσει για την ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να νιώσει ελεύθερος και δημιουργικός ξανά. Η σύνθεση του ποιήματος του Οδυσσέα Ελύτη «Άξιον Εστί» αποτελεί το πιο σημαντικό έργο του και πιθανότατα ήταν αυτό που τον οδήγησε στο Βραβείο Νόμπελ.
Περισσότερα Θέματα: Οδυσσέας Ελύτης
Γιατί έχει νόημα να θυμόμαστε τα βραβεία Νόμπελ;Γιατί δεν είναι απλώς τιμές. Γιατί είναι περισσότερο από βραβεία· είναι η τελετή με την οποία ο κόσμος αναγνωρίζει τον εαυτό του στην επιστήμη, την τέχνη, την ειρήνη και την πνευματική δημιουργία. Είναι δείκτες της διαδρομής μας: η επιστήμη, η ειρήνη, η λογοτεχνία, η δημιουργία... όλα όσα κάνουν την ανθρωπότητα ανθρώπινη.
Και για εμάς, η 27η Νοεμβρίου υπενθυμίζει πως η Ελλάδα, με γλώσσα μικρή αλλά βαθύτατη, με ιστορία ταπεινή αλλά ουσιαστική, συνδέεται με δύο ποιητές που έκαναν τη γλώσσα μας να ακουστεί σε όλο τον κόσμο. Δύο φωνές που απέδειξαν ότι η ελληνική ψυχή μπορεί να γράψει ιστορία, όχι μόνο μέσα στη χώρα, αλλά και στην παγκόσμια συνείδηση.
🟡 Η σιωπή που φωτίζουν τα μεγάλα έργα
Κάθε Νόμπελ που κρατήθηκε στα χέρια ενός Έλληνα δεν ήταν μια προσωπική δικαίωση∙
ήταν μια στιγμή όπου η γλώσσα μας, το φως μας, οι μνήμες μας στάθηκαν όρθιες μπροστά στην Ιστορία.
Ο Σεφέρης και ο Ελύτης δεν πήραν απλώς ένα βραβείο· άνοιξαν ένα παράθυρο από την Ελλάδα προς τον κόσμο και απέδειξαν πως ακόμη και ένα μικρό έθνος, όταν γεννά λόγο αληθινό, μπορεί να συνομιλεί ισότιμα με το παγκόσμιο πνεύμα.
Σε έναν καιρό όπου η διάκριση μοιάζει να μετριέται σε αριθμούς και επιδόσεις, ας θυμόμαστε πως τα μεγάλα έργα γεννιούνται από εσωτερική ανάγκη. Και αυτό το φως -όσο σπάνιο κι αν είναι- μπορεί ακόμη να ταξιδεύει, να θεραπεύει, να εμπνέει, να υπενθυμίζει ότι η αξία ενός λαού δεν γράφεται στα βιογραφικά του, αλλά στη μνήμη των έργων που αφήνει στην ανθρωπότητα.
🎖 Το Νόμπελ ως μνήμη και ευθύνη
Η παρουσία δύο Ελλήνων λογοτεχνών στο πάνθεον των Νόμπελ δεν αποτελεί απλώς τιμητική εξαίρεση, αλλά μαρτυρία ότι ο ελληνικός πολιτισμός, ακόμη και σε εποχές κρίσης, διατηρεί την ικανότητα να αρθρώνει λόγο οικουμενικό. Το Νόμπελ, από τη φύση του, δεν είναι μόνο αναγνώριση· είναι θεσμός που υπενθυμίζει την ευθύνη των δημιουργών απέναντι στον κόσμο.
Σεφέρης και Ελύτης ενσάρκωσαν αυτή την ευθύνη με τρόπο ποιητικό αλλά και βαθιά πολιτικό: ο ένας μιλώντας για την τραγωδία της μνήμης και το βάρος της Ιστορίας, ο άλλος μετατρέποντας το φως της Μεσογείου σε υπαρξιακή πρόταση ζωής.
Σε μια εποχή υπερπληροφόρησης, όπου η αξία συχνά ισοπεδώνεται από τον θόρυβο, η επιστροφή στα Νομπέλ των Ελλήνων λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πνευματική δημιουργία παραμένει μια από τις τελευταίες μορφές αληθινής αντίστασης.
Sophia Drekou | Αέναη επΑνάσταση
Σας προτείνω τα σχετικά θέματα: Λογοτεχνία,
Οδυσσέας Ελύτης, Γιώργος Σεφέρης, Ποίηση
▶️ Τα Νόμπελ της ελληνικής ποίησης
Ο Οκτώβριος είναι ο μήνας απόδοσης των βραβείων Νόμπελ. Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού θυμάται τις ιστορικές στιγμές για την Ελληνική Λογοτεχνία, τιμώντας τους σπουδαίους Έλληνες ποιητές, Γιώργο Σεφέρη και Οδυσσέα Ελύτη, με ένα βίντεο, το οποίο είναι αφιερωμένο στη βράβευσή τους με τη υψηλότερη διάκριση, το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Η παραγωγή του βίντεο είναι του Γραφείου Τύπου του ΥΠΠΟΑ. Δείτε το βίντεο στο link - https://youtu.be/DNIs5djERn8
\
🎞️ Πώς «γεννήθηκαν» τα Βραβεία Νόμπελ: Ο αντιφατικός Νόμπελ
και τα βραβεία που πήραν Ελλάδα και Κύπρος - AlphaNews Live
🟤 Ερωτήσεις για τους Αναγνώστες και τις Αναγνώστριες
1. Μπορεί η ποίηση να λειτουργήσει ως ηθική πυξίδα σε εποχές πολιτικής αστάθειας;
2. Πώς μετασχηματίζεται η έννοια της «ελληνικότητας» μέσα από τα Νόμπελ των Σεφέρη και Ελύτη;
3. Είναι τα βραβεία Νόμπελ λογοτεχνίας δείκτης ποιότητας ή δείκτης πολιτισμικής ισχύος;
4. Ποιο στοιχείο της ελληνικής ποιητικής παράδοσης θεωρείτε ότι μίλησε πιο δυνατά στη Στοκχόλμη;
5. Πώς διαμορφώνεται η σχέση ανάμεσα στη λογοτεχνία και την παγκόσμια πολιτική αφήγηση μέσα από τέτοιες βραβεύσεις;
Οι Αναγνώστες και Αναγνώστριες σχολιάζουν...
Sophia Drekou 27 Νοεμβρίου 2025
Ερώτηση Ιφιγένεια, μπορεί άραγε ένα Νόμπελ να θεωρηθεί συλλογική μετατόπιση συνείδησης; Ή μήπως οι ποιητές λειτουργούν ως «φορείς μνήμης», εκεί όπου ο χρόνος ανασχηματίζεται σε φως, τραύμα και λύτρωση μαζί; 4 ημ.
Απάντηση Ιφιγένεια Γεωργιάδου: Sophia βροχή πολύ και στις ειδήσεις μιλάνε για λειψυδρία...αυξάνει η τιμή του νερού ...θυμάσαι τους τόνους που χρειάζονται τα data center ...και εμείς αναζητάμε ευκαιρίες στην Black Friday είτε από ανάγκη είτε γιατί είμαστε πολύ trending και θέλουμε να συμμετάσχουμε με αναρτήσεις και foto στα social media...στους ποιητές που αναπολούν το φώς επιβεβαιώνεται η θεϊκή επιταγή ...το ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ αναμετριέται στις συνειδήσεις των ανθρώπων... Of the Starkissed https://www.youtube.com/watch?v=BNJBeK6Ntr0&list=PL_Cqw69_m_yz3I9k3P68Setf0M5MTN7Lq&index=5 / // 4 ημ.
Απάντηση Sophia Drekou: Ιφιγένεια, η βροχή και η λειψυδρία που αναφέρεις μοιάζουν σχεδόν παραβολικές· σαν να μας θυμίζουν ότι ακόμη και το νερό, το πιο στοιχειώδες, υπόκειται πλέον σε γεωπολιτικές και τεχνολογικές εκτροπές. Κι όμως, την ίδια στιγμή, ένα Νόμπελ λογοτεχνίας δεν μετριέται σε τόνους νερού ή σε watt των data centers· μετριέται σε παλμούς συνείδησης.
Ίσως, λοιπόν, το Νόμπελ να είναι μια μικρή σεισμική δόνηση της μνήμης... εκεί όπου ένας λαός, έστω και για μια στιγμή, συνειδητοποιεί ότι το φως του μπορεί να καταγραφεί στον παγκόσμιο χάρτη. Κι οι ποιητές; Δεν είναι άραγε οι τελευταίοι φορείς του άγραφου αρχείου; Αυτοί που μετατρέπουν το τραύμα σε μορφή, το φως σε γλώσσα, και τη σιωπή σε παγκόσμια μαρτυρία;
Ίσως τελικά η συλλογική μετατόπιση να μην γίνεται στα συμβούλια βράβευσης, αλλά στα βλέμματα όσων διαβάζουν ένα στίχο και νιώθουν τον χρόνο να ανοίγει.
Εκεί όπου το «Άξιον Εστί», όπως λες, δεν είναι ούτε τελετουργία ούτε ανάμνηση, αλλά ο τρόπος που το σύμπαν ακουμπά για λίγο την ανθρώπινη καρδιά. 4 ημ.
Απάντηση Socrates Nikitidis: Μόνο σαν τραύμα για την Ελλάδα του σήμερα... 4 ημ.
Απάντηση Sophia Drekou: κ. Socrates Nikitidis, έχετε δίκιο∙ για μια χώρα που συχνά πληγώνεται από τις ίδιες της τις αδυναμίες, ένα Νόμπελ μπορεί πράγματι να μοιάζει με τραύμα... μια υπενθύμιση της απόστασης ανάμεσα σε αυτό που είμαστε και σε αυτό που θα μπορούσαμε να είμαστε.
Κι όμως, τα τραύματα είναι και μνήμη και δυνατότητα. Ίσως το ζητούμενο δεν είναι να «ανήκουμε» στα Νόμπελ, αλλά να αντέχουμε το βλέμμα που μας επιστρέφουν: ένα βλέμμα που μας καλεί να ξαναβρούμε την πνευματική μας πυκνότητα, εκεί όπου η ποίηση γίνεται τρόπος ύπαρξης και όχι απλώς τιμή. 4 ημ.
Κι όμως, τα τραύματα είναι και μνήμη και δυνατότητα. Ίσως το ζητούμενο δεν είναι να «ανήκουμε» στα Νόμπελ, αλλά να αντέχουμε το βλέμμα που μας επιστρέφουν: ένα βλέμμα που μας καλεί να ξαναβρούμε την πνευματική μας πυκνότητα, εκεί όπου η ποίηση γίνεται τρόπος ύπαρξης και όχι απλώς τιμή. 4 ημ.
Απάντηση Sophia Drekou: κ. Socrates Nikitidis, αν το Νόμπελ λειτουργεί σήμερα ως «τραύμα», μήπως τότε μας αποκαλύπτει περισσότερο την κρίση της συλλογικής αυτοεκτίμησης παρά την αξία των ποιητών; Και τελικά... τι σημαίνει για έναν λαό να κουβαλά ποιητές παγκόσμιας ακτινοβολίας, αλλά να δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τη δική του εσωτερική ακτινοβολία; 4 ημ.
★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★⋰⋱ ★
Νικόλαος Ηλιάδης: Τα συγκεκριμένα Νόμπελ ...αξιοποιούνται για να πούμε ότι είμαστε κάτι και να δικαιολογήσουμε στον εαυτό μας την γενικότερη υπανάπτυξη . Σε άλλες χώρες πανεπιστημιακά τμήματα έχουν καθηγητές νομπελίστες. 4 ημ.
Απάντηση Konstantinos Stoltidis: Νικόλαος Ηλιάδης, Ομιλούμε για συγκεκριμένη χώρα, και διεθνώς είναι ανεγνωρισμενοι, και Αθάνατοι λόγω γραπτών. 4 ημ.
Απάντηση Eleonora Papaleontiou -Louca: Νικόλαος Ηλιάδης έχουμε κι εμείς καθηγητές Νομπελίστες! Και φυσικά έχουμε, δρόμο μπροστά μας! Η ανάπτυξη/ εκπαίδευση είναι δια-βίου προρεία! 4 ημ.
Απάντηση Sophia Drekou: κ. Νικόλαος Ηλιάδης, το ζήτημα δεν είναι ο αριθμός των Νόμπελ, αλλά το αν δημιουργούμε δομές που επιτρέπουν την παραγωγή γνώσης. Πράγματι, σε άλλες χώρες υπάρχουν νομπελίστες καθηγητές∙ αλλά αυτό συμβαίνει επειδή διαθέτουν ισχυρά ερευνητικά περιβάλλοντα, σταθερή χρηματοδότηση, ακαδημαϊκή ανεξαρτησία και διαφάνεια.
Στην Ελλάδα δεν λείπει το ταλέντο, λείπει η θεσμική βούληση. Οι Σεφέρης και Ελύτης δεν είναι επιχείρημα υπεροχής· είναι υπενθύμιση της ευθύνης μας να χτίσουμε εκείνες τις συνθήκες ώστε το επόμενο μεγάλο έργο να μη χρειαστεί εξορία για να ακουστεί. 3 ημ.
Απάντηση Νικόλαος Ηλιάδης: Sophia Drekou, Κάτι λέει ο αριθμός των Νόμπελ . Που είναι αποτέλεσμα των δομών που επιτρέπουν την παραγωγή γνώσης . . Και πράγματι οι δομές αυτές είναι τα «ισχυρά ερευνητικά περιβάλλοντα, σταθερή χρηματοδότηση με δομές που εξασφαλίζουν ουσιαστική αξιοποίησή της , ακαδημαϊκή ανεξαρτησία και διαφάνεια», υγιής ανταγωνισμός , ταχύτητα διάδοσης των πληροφοριών , καλλιέργεια της ανεξάρτητης σκέψης κλπ. που είναι αποτέλεσμα της ανάπτυξης, αλλά και την τροφοδοτούν .
Το όποιο ταλέντο αξιοποιείται και αναπτύσσεται περαιτέρω με αυτές τις προϋποθέσεις .
Και πράγματι πρέπει να χτίσουμε αυτές τις συνθήκες ( την έλλειψη σημείωσα και την έλλειψη ……ενεργειών πραγματοποίησης ) για να αξιοποιείται το ανθρώπινο δυναμικό που είναι ο κυριότερος συντελεστής της σύγχρονης εποχής της οικονομίας της γνώσης.
Το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ μιας ανακάλυψης στο εργαστήριο μέχρι να φτάσει προϊόν στον καταναλωτή σαν αποτέλεσμα της ανακάλυψης αυτής , μειώθηκε από τα 30 χρόνια που ήταν στην αρχή του 20ου αιώνα , σε 16 χρόνια μετά τον 1ο παγκόσμιο πόλεμο , σε 9 χρόνια που ήταν στο τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου , και σε λιγότερο του έτους στην εποχή μας.
Και δυστυχώς η γνώση παράγεται σήμερα από τους σημερινούς ανεπτυγμένους , μικρό ποσοστό της έρχεται στη χώρα πολλές φορές όταν γίνεται ξεπερασμένη, και ακόμη λιγότερη αξιοποιείται στην πράξη. Που έχει επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητά μας στο διεθνοποιημένο περιβάλλον και στις προϋποθέσεις για ποιότητα ζωής . Που δεν γίνεται με το να το διατάξει κανείς με κανονιστικές διατάξεις. Έτσι ....αυξάνουν ….οι τιμές και μειώνονται οι μισθοί , αφού με πρόσφατα στοιχεία η αξία του παραγόμενου έργου την ώρα είναι 38 ευρώ στη χώρα μας, 80 στη Γερμανία, και 151 στη Δανία . Διαφορές που δημιουργούν και δικά μας ταλέντα που δεν μπορούσαν να τα εκδηλώσουν στη χώρα μας με το άκαμπτο σύστημά μας που υποτίθεται ότι ανήκει στη Δύση . 3 ημ.
Απάντηση Αέναη επΑνάσταση - Sophia Ntrekou: Νικόλαος Ηλιάδης, πράγματι, τα μεγάλα βραβεία, και κυρίως τα μεγάλα έργα, αναδύονται μόνο όταν συναντηθούν τρία πράγματα: άνθρωποι με ταλέντο, περιβάλλον που τους επιτρέπει να αναπνεύσουν, και κοινωνίες που επενδύουν ουσιαστικά στη γνώση.
Συμφωνώ ότι οι δομές είναι καθοριστικές· χωρίς ερευνητική υποδομή, ανεξαρτησία, χρηματοδότηση και ακαδημαϊκή ελευθερία, ακόμη και το μεγαλύτερο ταλέντο «στενεύει».
Όμως ταυτόχρονα, και το δείχνει η ελληνική περίπτωση με τον Σεφέρη και τον Ελύτη, υπάρχει και εκείνο το απρόβλεπτο, σχεδόν υπερβατικό στοιχείο που κάνει ένα πνευματικό έργο να διαπερνά εποχές, καθεστώτα και συστήματα παραγωγής γνώσης.
Ίσως, τελικά, η αληθινή πρόκληση για εμάς δεν είναι μόνο να δημιουργήσουμε καλύτερες δομές, αλλά και να καλλιεργήσουμε το κλίμα μέσα στο οποίο ο δημιουργός δεν χρειάζεται να μεταναστεύσει για να ακουστεί.
Όπως γράφετε, η «οικονομία της γνώσης» απαιτεί γρήγορες ροές· η οικονομία του πνεύματος, όμως, απαιτεί και βαθιές ρίζες. Κι εκεί ίσως βρίσκεται το πραγματικό στοίχημα για το μέλλον μας. 2 ημ.
Θεολογία, Επιστήμη, Λογοτεχνία, Πολιτισμός
🟤 10 Δεκεμβρίου 1896: Πέθανε ο Άλφρεντ Νόμπελ, ο ιδρυτής των ομώνυμων βραβείων.
Ήταν ο μικρότερος γιος του Σουηδού μηχανικού Εμμανουήλ Νόμπελ, που κατασκεύαζε πολεμοφόδια για τη Ρωσία. Ο Άλφρεντ έδειξε μεγάλη έφεση στη Χημεία.
Καθώς ένιωθε μοναξιά μια μέρα του 1876 δημοσίευσε την εξής αγγελία: «Κύριος όχι πια πολύ νέος, πολύ πλούσιος, πολύ μορφωμένος, που ζει στο Παρίσι, ζητά κυρία της ίδιας ηλικίας που να μιλά πολλές γλώσσες.
🟤 10 Δεκεμβρίου 1963: Ο Γιώργος Σεφέρης κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας
Η επιτροπή του απέμεινε το βραβείο «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες». Ο Σεφέρης ήταν ανάμεσα σε 80 υποψήφιους συγγραφείς, μεταξύ των οποίων ο Νερούδα και ο Μπέκετ.
🟤 10 Δεκεμβρίου 1979: Ο Οδυσσέας Ελύτης κερδίζει το Νόμπελ Λογοτεχνίας.
«Το Νόμπελ που με ενδιαφέρει εμένα το απονέμει ο χρόνος. Αλλά αυτό ποιος αξιώνεται να το δει; Βλέπετε με πόση οικονομία είναι φτιαγμένα τα πράγματα σ' αυτό τον κόσμο - για να κάνουμε και λίγη φτηνή φιλοσοφία». Δεκέμβρης του 1978. (απόσπασμα)
🟫 Ερωτήσεις για τους Αναγνώστες και τις Αναγνώστριες
1. Μπορεί ένα Νόμπελ να λειτουργήσει ως καθρέφτης της εποχής του; Ή μήπως η πραγματική αναγνώριση ενός δημιουργού ξεκινά μόνο όταν σταματήσει ο θόρυβος των βραβείων;
2. Ο Σεφέρης και ο Ελύτης τίμησαν την Ελλάδα ή η Ελλάδα, μέσα από το έργο τους, είδε τον εαυτό της αλλιώς; Ποιος τελικά αναγνωρίζει ποιον;
3. Ο Άλφρεντ Νόμπελ επινόησε μια παγκόσμια τιμή μέσα από προσωπικές αντιφάσεις και ενοχές. Μήπως η ανθρώπινη δημιουργικότητα γεννιέται συχνά εκεί όπου υπάρχουν ρωγμές και όχι βεβαιότητες;
4. Σήμερα, στην εποχή της ταχύτητας και της παραγωγής περιεχομένου, θα μπορούσε να εμφανιστεί ένας νέος Ελύτης ή Σεφέρης; Ή μήπως η ποίηση χρειάζεται «σιωπή» για να αναπνεύσει;
5. Τα Νόμπελ των δύο ποιητών μας ήταν διεθνής αναγνώριση. Η πραγματική όμως αναγνώριση ενός ποιητή έρχεται από το κοινό, από τη γλώσσα ή από τον χρόνο;
✔ ΕΡΩΤΗΣΗ (σε ύφος κοσμολογικό, λυρικό, μεταφυσικό)
Μπορεί το Νόμπελ να θεωρηθεί ένας τρόπος με τον οποίο ο κόσμος «υψώνει» για λίγο τη συχνότητά του, ώστε να ακουστεί μια φωνή που μεταμορφώνει συνειδήσεις;
Ή μήπως οι ποιητές δεν βραβεύονται... αλλά αναγνωρίζονται ως φορείς εκείνης της «αόρατης ενέργειας» που συντονίζει μνήμη, φως και ανθρώπινη μοίρα;
✔ ΑΙΧΜΗΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΛΟΓΟΥ
1. Πόσο αξία έχει ένα Νόμπελ Λογοτεχνίας όταν μια χώρα δεν μπορεί να προσφέρει στους δημιουργούς της τις συνθήκες για να ζήσουν από την τέχνη τους; Μήπως το βραβείο τιμά περισσότερο αυτό που λείπει από την κοινωνία παρά αυτό που υπάρχει;
2. Ο Σεφέρης και ο Ελύτης αναγνωρίστηκαν έξω πριν αναγνωριστούν βαθιά μέσα στην Ελλάδα. Πόσο πολιτικό είναι το γεγονός ότι η πατρίδα συχνά χειροκροτεί αφού πρώτα χειροκροτήσει ο «κόσμος»;
3. Τα Νόμπελ των ποιητών μας αναδεικνύουν τη δύναμη της ελληνικής γλώσσας. Γιατί όμως η ίδια χώρα που τιμά τους ποιητές της, απαξιώνει συχνά τη δημόσια Παιδεία και την έρευνα;
4. Αν η Ελλάδα είχε ισχυρές, δημοκρατικές, δίκαιες δομές πολιτισμού και επιστήμης, θα είχαμε σήμερα περισσότερους νομπελίστες... ή αρκούμαστε να τιμούμε αυτούς που «διέπρεψαν παρά τις δυσκολίες»;
5. Μπορεί μια κοινωνία που βλέπει την τέχνη ως πολυτέλεια και την έρευνα ως κόστος να παράγει ξανά έργα που να αγγίζουν την παγκόσμια συνείδηση; Ή μήπως το ζήτημα είναι πολιτικό και όχι καλλιτεχνικό;
✔ ΕΡΩΤΗΣΗ (πολιτική + στοχαστική + μετα-θεωρητική)
Μήπως το Νόμπελ λειτουργεί σαν «φωτεινή ανωμαλία» μέσα σε κοινωνίες που παράγουν περισσότερο θόρυβο παρά σκέψη; Και τελικά... η αναγνώριση ενός ποιητή είναι πολιτισμικό κατόρθωμα ή πολιτικό σχόλιο για όσα δεν καταφέραμε να χτίσουμε ως συλλογική δομή γνώσης και ελευθερίας;
★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★ ⋰⋱ ★⋰⋱ ★
Νικόλαος Ηλιάδης: Τα συγκεκριμένα Νόμπελ ...αξιοποιούνται για να πούμε ότι είμαστε κάτι και να δικαιολογήσουμε στον εαυτό μας την γενικότερη υπανάπτυξη . Σε άλλες χώρες πανεπιστημιακά τμήματα έχουν καθηγητές νομπελίστες. 4 ημ.
Απάντηση Konstantinos Stoltidis: Νικόλαος Ηλιάδης, Ομιλούμε για συγκεκριμένη χώρα, και διεθνώς είναι ανεγνωρισμενοι, και Αθάνατοι λόγω γραπτών. 4 ημ.
Απάντηση Eleonora Papaleontiou -Louca: Νικόλαος Ηλιάδης έχουμε κι εμείς καθηγητές Νομπελίστες! Και φυσικά έχουμε, δρόμο μπροστά μας! Η ανάπτυξη/ εκπαίδευση είναι δια-βίου προρεία! 4 ημ.
Απάντηση Sophia Drekou: κ. Νικόλαος Ηλιάδης, το ζήτημα δεν είναι ο αριθμός των Νόμπελ, αλλά το αν δημιουργούμε δομές που επιτρέπουν την παραγωγή γνώσης. Πράγματι, σε άλλες χώρες υπάρχουν νομπελίστες καθηγητές∙ αλλά αυτό συμβαίνει επειδή διαθέτουν ισχυρά ερευνητικά περιβάλλοντα, σταθερή χρηματοδότηση, ακαδημαϊκή ανεξαρτησία και διαφάνεια.
Στην Ελλάδα δεν λείπει το ταλέντο, λείπει η θεσμική βούληση. Οι Σεφέρης και Ελύτης δεν είναι επιχείρημα υπεροχής· είναι υπενθύμιση της ευθύνης μας να χτίσουμε εκείνες τις συνθήκες ώστε το επόμενο μεγάλο έργο να μη χρειαστεί εξορία για να ακουστεί. 3 ημ.
Απάντηση Νικόλαος Ηλιάδης: Sophia Drekou, Κάτι λέει ο αριθμός των Νόμπελ . Που είναι αποτέλεσμα των δομών που επιτρέπουν την παραγωγή γνώσης . . Και πράγματι οι δομές αυτές είναι τα «ισχυρά ερευνητικά περιβάλλοντα, σταθερή χρηματοδότηση με δομές που εξασφαλίζουν ουσιαστική αξιοποίησή της , ακαδημαϊκή ανεξαρτησία και διαφάνεια», υγιής ανταγωνισμός , ταχύτητα διάδοσης των πληροφοριών , καλλιέργεια της ανεξάρτητης σκέψης κλπ. που είναι αποτέλεσμα της ανάπτυξης, αλλά και την τροφοδοτούν .
Το όποιο ταλέντο αξιοποιείται και αναπτύσσεται περαιτέρω με αυτές τις προϋποθέσεις .
Και πράγματι πρέπει να χτίσουμε αυτές τις συνθήκες ( την έλλειψη σημείωσα και την έλλειψη ……ενεργειών πραγματοποίησης ) για να αξιοποιείται το ανθρώπινο δυναμικό που είναι ο κυριότερος συντελεστής της σύγχρονης εποχής της οικονομίας της γνώσης.
Το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ μιας ανακάλυψης στο εργαστήριο μέχρι να φτάσει προϊόν στον καταναλωτή σαν αποτέλεσμα της ανακάλυψης αυτής , μειώθηκε από τα 30 χρόνια που ήταν στην αρχή του 20ου αιώνα , σε 16 χρόνια μετά τον 1ο παγκόσμιο πόλεμο , σε 9 χρόνια που ήταν στο τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου , και σε λιγότερο του έτους στην εποχή μας.
Και δυστυχώς η γνώση παράγεται σήμερα από τους σημερινούς ανεπτυγμένους , μικρό ποσοστό της έρχεται στη χώρα πολλές φορές όταν γίνεται ξεπερασμένη, και ακόμη λιγότερη αξιοποιείται στην πράξη. Που έχει επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητά μας στο διεθνοποιημένο περιβάλλον και στις προϋποθέσεις για ποιότητα ζωής . Που δεν γίνεται με το να το διατάξει κανείς με κανονιστικές διατάξεις. Έτσι ....αυξάνουν ….οι τιμές και μειώνονται οι μισθοί , αφού με πρόσφατα στοιχεία η αξία του παραγόμενου έργου την ώρα είναι 38 ευρώ στη χώρα μας, 80 στη Γερμανία, και 151 στη Δανία . Διαφορές που δημιουργούν και δικά μας ταλέντα που δεν μπορούσαν να τα εκδηλώσουν στη χώρα μας με το άκαμπτο σύστημά μας που υποτίθεται ότι ανήκει στη Δύση . 3 ημ.
Απάντηση Αέναη επΑνάσταση - Sophia Ntrekou: Νικόλαος Ηλιάδης, πράγματι, τα μεγάλα βραβεία, και κυρίως τα μεγάλα έργα, αναδύονται μόνο όταν συναντηθούν τρία πράγματα: άνθρωποι με ταλέντο, περιβάλλον που τους επιτρέπει να αναπνεύσουν, και κοινωνίες που επενδύουν ουσιαστικά στη γνώση.
Συμφωνώ ότι οι δομές είναι καθοριστικές· χωρίς ερευνητική υποδομή, ανεξαρτησία, χρηματοδότηση και ακαδημαϊκή ελευθερία, ακόμη και το μεγαλύτερο ταλέντο «στενεύει».
Όμως ταυτόχρονα, και το δείχνει η ελληνική περίπτωση με τον Σεφέρη και τον Ελύτη, υπάρχει και εκείνο το απρόβλεπτο, σχεδόν υπερβατικό στοιχείο που κάνει ένα πνευματικό έργο να διαπερνά εποχές, καθεστώτα και συστήματα παραγωγής γνώσης.
Ίσως, τελικά, η αληθινή πρόκληση για εμάς δεν είναι μόνο να δημιουργήσουμε καλύτερες δομές, αλλά και να καλλιεργήσουμε το κλίμα μέσα στο οποίο ο δημιουργός δεν χρειάζεται να μεταναστεύσει για να ακουστεί.
Όπως γράφετε, η «οικονομία της γνώσης» απαιτεί γρήγορες ροές· η οικονομία του πνεύματος, όμως, απαιτεί και βαθιές ρίζες. Κι εκεί ίσως βρίσκεται το πραγματικό στοίχημα για το μέλλον μας. 2 ημ.
Θεολογία, Επιστήμη, Λογοτεχνία, Πολιτισμός
🟤 10 Δεκεμβρίου 1896: Πέθανε ο Άλφρεντ Νόμπελ, ο ιδρυτής των ομώνυμων βραβείων.
Ήταν ο μικρότερος γιος του Σουηδού μηχανικού Εμμανουήλ Νόμπελ, που κατασκεύαζε πολεμοφόδια για τη Ρωσία. Ο Άλφρεντ έδειξε μεγάλη έφεση στη Χημεία.
Καθώς ένιωθε μοναξιά μια μέρα του 1876 δημοσίευσε την εξής αγγελία: «Κύριος όχι πια πολύ νέος, πολύ πλούσιος, πολύ μορφωμένος, που ζει στο Παρίσι, ζητά κυρία της ίδιας ηλικίας που να μιλά πολλές γλώσσες.
🟤 10 Δεκεμβρίου 1963: Ο Γιώργος Σεφέρης κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας
Η επιτροπή του απέμεινε το βραβείο «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες». Ο Σεφέρης ήταν ανάμεσα σε 80 υποψήφιους συγγραφείς, μεταξύ των οποίων ο Νερούδα και ο Μπέκετ.
🟤 10 Δεκεμβρίου 1979: Ο Οδυσσέας Ελύτης κερδίζει το Νόμπελ Λογοτεχνίας.
«Το Νόμπελ που με ενδιαφέρει εμένα το απονέμει ο χρόνος. Αλλά αυτό ποιος αξιώνεται να το δει; Βλέπετε με πόση οικονομία είναι φτιαγμένα τα πράγματα σ' αυτό τον κόσμο - για να κάνουμε και λίγη φτηνή φιλοσοφία». Δεκέμβρης του 1978. (απόσπασμα)
🟫 Ερωτήσεις για τους Αναγνώστες και τις Αναγνώστριες
1. Μπορεί ένα Νόμπελ να λειτουργήσει ως καθρέφτης της εποχής του; Ή μήπως η πραγματική αναγνώριση ενός δημιουργού ξεκινά μόνο όταν σταματήσει ο θόρυβος των βραβείων;
2. Ο Σεφέρης και ο Ελύτης τίμησαν την Ελλάδα ή η Ελλάδα, μέσα από το έργο τους, είδε τον εαυτό της αλλιώς; Ποιος τελικά αναγνωρίζει ποιον;
3. Ο Άλφρεντ Νόμπελ επινόησε μια παγκόσμια τιμή μέσα από προσωπικές αντιφάσεις και ενοχές. Μήπως η ανθρώπινη δημιουργικότητα γεννιέται συχνά εκεί όπου υπάρχουν ρωγμές και όχι βεβαιότητες;
4. Σήμερα, στην εποχή της ταχύτητας και της παραγωγής περιεχομένου, θα μπορούσε να εμφανιστεί ένας νέος Ελύτης ή Σεφέρης; Ή μήπως η ποίηση χρειάζεται «σιωπή» για να αναπνεύσει;
5. Τα Νόμπελ των δύο ποιητών μας ήταν διεθνής αναγνώριση. Η πραγματική όμως αναγνώριση ενός ποιητή έρχεται από το κοινό, από τη γλώσσα ή από τον χρόνο;
✔ ΕΡΩΤΗΣΗ (σε ύφος κοσμολογικό, λυρικό, μεταφυσικό)
Μπορεί το Νόμπελ να θεωρηθεί ένας τρόπος με τον οποίο ο κόσμος «υψώνει» για λίγο τη συχνότητά του, ώστε να ακουστεί μια φωνή που μεταμορφώνει συνειδήσεις;
Ή μήπως οι ποιητές δεν βραβεύονται... αλλά αναγνωρίζονται ως φορείς εκείνης της «αόρατης ενέργειας» που συντονίζει μνήμη, φως και ανθρώπινη μοίρα;
✔ ΑΙΧΜΗΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΛΟΓΟΥ
1. Πόσο αξία έχει ένα Νόμπελ Λογοτεχνίας όταν μια χώρα δεν μπορεί να προσφέρει στους δημιουργούς της τις συνθήκες για να ζήσουν από την τέχνη τους; Μήπως το βραβείο τιμά περισσότερο αυτό που λείπει από την κοινωνία παρά αυτό που υπάρχει;
2. Ο Σεφέρης και ο Ελύτης αναγνωρίστηκαν έξω πριν αναγνωριστούν βαθιά μέσα στην Ελλάδα. Πόσο πολιτικό είναι το γεγονός ότι η πατρίδα συχνά χειροκροτεί αφού πρώτα χειροκροτήσει ο «κόσμος»;
3. Τα Νόμπελ των ποιητών μας αναδεικνύουν τη δύναμη της ελληνικής γλώσσας. Γιατί όμως η ίδια χώρα που τιμά τους ποιητές της, απαξιώνει συχνά τη δημόσια Παιδεία και την έρευνα;
4. Αν η Ελλάδα είχε ισχυρές, δημοκρατικές, δίκαιες δομές πολιτισμού και επιστήμης, θα είχαμε σήμερα περισσότερους νομπελίστες... ή αρκούμαστε να τιμούμε αυτούς που «διέπρεψαν παρά τις δυσκολίες»;
5. Μπορεί μια κοινωνία που βλέπει την τέχνη ως πολυτέλεια και την έρευνα ως κόστος να παράγει ξανά έργα που να αγγίζουν την παγκόσμια συνείδηση; Ή μήπως το ζήτημα είναι πολιτικό και όχι καλλιτεχνικό;
✔ ΕΡΩΤΗΣΗ (πολιτική + στοχαστική + μετα-θεωρητική)
Μήπως το Νόμπελ λειτουργεί σαν «φωτεινή ανωμαλία» μέσα σε κοινωνίες που παράγουν περισσότερο θόρυβο παρά σκέψη; Και τελικά... η αναγνώριση ενός ποιητή είναι πολιτισμικό κατόρθωμα ή πολιτικό σχόλιο για όσα δεν καταφέραμε να χτίσουμε ως συλλογική δομή γνώσης και ελευθερίας;
Keywords: Βραβεία Νόμπελ, Alfred Nobel, Σεφέρης Νομπελ, Ελύτης Νομπελ, ελληνικά Νόμπελ, Nobel Prize Greece, Nobel Literature Greece, 27 Νοεμβρίου 1895, ιστορία Νόμπελ, ελληνική λογοτεχνία. Νόμπελ Λογοτεχνίας Ελλάδα, Γιώργος Σεφέρης Nobel, Οδυσσέας Ελύτης Nobel, ελληνική ποίηση, ιστορία βραβείων Νόμπελ, Alfred Nobel legacy, Σεφέρης ομιλία Nobel, Ελύτης ομιλία Nobel, ελληνικά Nobel, παγκόσμια λογοτεχνία
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου