9/10/14

Τσε Γκεβάρα [Αφιέρωμα + Βίντεο] Τιμή σ’ εκείνους όπου φυλάγουν Θερμοπύλες | Αέναη επΑνάσταση


Αφιέρωμα - Μνημόσυνο 
Σοφία Ντρέκου 

Την μέρα που οι Χριστιανοί
θα πάρουν σοβαρά την πίστη τους 
η επανάσταση στην Λατινική Αμερική
θα είναι ασταμάτητη. (Τσε Γκεβάρα)

«...και σε ολόκληρη την ανθρωπότητα» Σ. Ν.
Περιεχόμενα:
1. Πρόλογος
2. «Θερμοπύλες» Κων. Π. Καβάφης (ποίημα)
3. Σύντομο χρονικό δολοφονίας (άρθρο)
4. Μην λες ότι είσαι του Τσέ - Ν. Λυγερός (ποίημα)
5. Βίντεο 1: «Η δολοφονία του Τσε Γκεβάρα (συνέντευξη Gary Prado)
6. «...έναν άντρα θα σκοτώσεις» (Διάλογος) 
7. Ο Τσε Γκεβάρα, απευθυνόμενος στα παιδιά του.
7. Ο Νίκος Καββαδίας μαθαίνοντας το Θάνατό του, γράφει το ποίημα «GUEVARA».
8. Βίντεο 2: «Το μελοποιημένο ποίημα του Νίκου Καββαδία «Guevara»
9. Βίντεο 3: «Απόσπασμα ομιλία του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, ως υπουργού Βιομηχανίας
10. Η τελευταία ημέρα του Τσε Γκεβάρα (άρθρο)
11. Βίντεο 4: «Comandante Che Guevara» Επτά Έλληνες καλλιτέχνες ερμηνεύουν το πασίγνωστο κομμάτι «Hasta Siempre» αφιερωμένο στον Comandante Che Guevara.
12. Βίντεο 5: «Che Guevara Song (Hasta Siempre Comandante) - Traditional Version»
13. Υπομνηματισμός σε παραπομπή
14. Επιλεκτικό οπτικοακουστικό υλικό (Βίντεο)

Τελευταία ενημέρωση και έλεγχος συνδέσμων
9 Οκτωβρίου 2017. www.sophia-ntrekou.gr

1. Πρόλογος

Για να μην ξεχνιόμαστε, πριν την σύλληψη, η προδοσία. Μοίρα των αθώων είσαι δικιά μου μοίρα. Σημαντικότατο στοιχείο του ήθους τους είναι ότι με πλήρη επίγνωση επιλέγουν να θυσιαστούν ταυτίζοντας στο εξής το όνοµα τους µε τη συµβολική σημασία που δηλώνει ο τόπος «Θερμοπύλες» για όλους τους ανθρώπους που μένουν πιστοί στις αξίες τους και, παρά τα εµπόδια και την προδοσία, επιμένουν να αγωνίζονται για να τις διαφυλάξουν. Και, σύμφωνα με τον Καβάφη, τότε είναι που τους πρέπει και τους αξίζει ακόμη μεγαλύτερη τιμή. 


Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των ώρισαν και
φυλάγουν Θερμοπύλες... στον Ερνέστο Τσε Γκεβάρα

Σ. Ντρέκου



Με το ρίσκο να φανώ γελοίος
επιτρέψτε μου να πω
ότι ο πραγματικός επαναστάτης
καθοδηγείται από τρομερά
συναισθήματα αγάπης. 
Μου είναι αδύνατον να σκεφτώ
έναν αληθινό επαναστάτη 
που να υστερεί αυτής της ποιότητας.

Ερνέστο Τσε Γκεβάρα


2. Κων. Π. Καβάφης «Θερμοπύλες» 

Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των
ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες•
δίκαιοι κ’ ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις,
αλλά με λύπη κιόλας κ’ ευσπλαχνία•

γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν
είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε•
πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.

Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κ’ οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε.

(Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)


3. Σύντομο χρονικό δολοφονίας

8 Οκτωβρίου 1967: Συλλαμβάνεται ύστερα από σύντομη μάχη με μονάδα του στρατού της Βολιβίας ο Αργεντινός επαναστάτης.


Τον ΔΟΛΟΦΟΝΗΣΑΝ εν Ψυχρώ † στις 9 Οκτωβρίου του 1967 ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, μία από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες του 20ου αιώνα. Με το πέρασμα των χρόνων ο Τσε έγινε το σύμβολο της αιώνιας επανάστασης!

Ο Ερνέστο Γκεβάρα (14 Μαΐου - † 9 Οκτωβρίου 1967) γνωστός ως Τσε Γκεβάρα, ήταν Αργεντινός γιατρός, επαναστάτης, ένας από τους αρχηγούς των ανταρτών στην Κούβα και πολιτικός. Συμμετείχε στο κίνημα της 26ης Ιουλίου που πέτυχε την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος του Φουλχένσιο Μπατίστα στην Κούβα, αρχικά προσφέροντας τις ιατρικές γνώσεις του και αργότερα ως διοικητής των ανταρτών, ενώ υπήρξε μέλος της επαναστατικής κουβανικής κυβέρνησης προωθώντας ριζικές μεταρρυθμίσεις.

Το 1965, πιστός στη νίκη της επανάστασης στην Κούβα, έφυγε με στόχο την οργάνωση νέων επαναστατικών κινημάτων στο Κονγκό και αργότερα στη Βολιβία, όπου τραυματίστηκε, συνελήφθη και δολοφονήθηκε.


Ο Ερνέστο Γκεβάρα ανάπτυξε θεωρίες πάνω στη στρατηγική και την τακτική του μοντέρνου ανταρτοπολέμου και προσπάθησε να εφαρμόσει τις θεωρίες στην πράξη.

4. Μην λες ότι είσαι του Τσέ

Μην λες ότι είσαι του Τσέ επειδή καπνίζεις πούρο
γιατί θα σε σβήσουμε μόλις ανάψεις
δεν έχουμε ανάγκη από τα λόγια σου
γιατί είμαστε της πράξης
κι αν δεν μπορείς να σταθείς όρθιος
μπροστά στον Άρη τον Βελουχιώτη
επειδή γεννήθηκες γονατισμένος
μην μας πρήζεις γιατί ξέρουμε
τι είναι έγκλημα κατά της ελευθερίας
όπου κι αν γίνεται
όταν λοιπόν παριστάνεις τον ριζοσπαστικό
μην το κάνεις μπροστά σε επαναστάτες
γιατί το γελοίο μπορεί να μην σκοτώνει
αλλά εμείς δεν το σηκώνουμε.

Ν. Λυγερός


5. Βίντεο 1: «Η δολοφονία του Τσε Γκεβάρα (συνέντευξη Gary Prado) Απόσπασμα από εκπομπή του δημοσιογράφου Παύλου Τσίμα στο MEGA Channel. Αποστολή στο Βαλλεγκράντε της Βολιβίας. Συνεντεύξεις με Γκάρι Πράδο (Gary Prado), τ. λογαχό του βολιβιανού στρατού και μισθοφόρου της CIA, και μιάς δασκάλας στο χωριό Λα Ιγκέρα, αυτήκοο μάρτυρα των γεγονότων της 9ης Οκτωβρίου 1967.»


6. «...έναν άντρα θα σκοτώσεις»

Στη μοναξιά του δωματίου, ο Τσε ζητάει από τους φρουρούς του να του επιτρέψουν να μιλήσει με τη δασκάλα του σχολείου, τη Χούλια Κορτές. Εκείνη θα πει αργότερα πως ο Τσε της είπε:


‒Εσείς, λοιπόν, είστε η δασκάλα. Ξέρετε ότι δεν έχετε βάλει τόνο στο έψιλον της λέξης «ξέρω» στη φράση «τώρα ξέρω να διαβάζω»; και της δείχνει τον πίνακα. Στην Κούβα, βέβαια, δεν υπάρχουν σχολεία σαν χι αυτό. Για μας αυτό θα ήταν φυλακή. Πώς μπορούν να μορφώνονται εδώ τα παιδιά των χωρικών; Είναι πέρα για πέρα αντιπαιδαγωγικό.


Μετά τη 1.00 το απόγευμα, ο Τεράν, ένας άντρας μετρίου αναστήματος, όχι πάνω από 1,60, πλακουτσομύτης, γύρω στα 65 κιλά, μπήκε στο δωματιάκι του σχολείου όπου βρισκόταν ο Τσε, κρατώντας στα χέρια του ένα Μ2 που του είχε δανείσει ο υπαξιωματικός Πέρες.


Ο Τσε ήταν καθισμένος σ' έναν πάγκο, με τους καρπούς των χεριών του δεμένους και την πλάτη του ν' ακουμπάει στον τοίχο. Ο Τεράν διστάζει, κάτι λέει, ο Τσε τού απαντάει:


‒Μη νιώθεις άσχημα. Ήρθες για να με σκοτώσεις.


Ο Τεράν κάνει μια κίνηση να φύγει, αλλά τελικά ρίχνει την πρώτη ριπή σαν απάντηση σε μια φράση που μετά από τριάντα περίπου χρόνια λένε ότι είπε ο Τσε: Ρίξε, δειλέ, έναν άντρα θα σκοτώσεις.

Τσε Γκεβάρα Ημερολόγιο Βολιβίας

Φώτο: Αριστερά, 1967 κρατούμενος στο σχολείο. 
Δεξιά, μόλις τον έχουν εκτελέσει.

Το A' Μέρος του Αφιερώματος: Νικολάς Γκιγιέν: Γκεβάρα, ο Γκάουτσο (4 ποιήματα) ‒ Σχολιασμός και Επίμετρο: Τα γεγονότα μέσα απ' τους στίχους (Αφιέρωμα - Α' Μέρος με 47 φώτο) zbabis.blogspot.gr


Τσε Γκεβάρα: Ημερολόγιο Βολιβίας ‒ Οι στίχοι του Νικολάς Γκιγιέν μέσα απ' τα γεγονότα (Αφιέρωμα - Β' Μέρος με 118 φώτο) zbabis.blogspot.gr


7. Ο Τσε Γκεβάρα, απευθυνόμενος στα παιδιά του.

«Αγαπητοί Χιλντίτα, Αλεδίτα, Καμίλο, Σέλια και Ερνέστο,

Εάν διαβάζετε αυτό το γράμμα είναι επειδή δεν είμαι πλέον μαζί σας. Κανονικά δεν θα με θυμάστε και οι μικρότεροι από σας δεν θα με γνωρίζετε καθόλου. Ο πατέρας σας ήταν ένας άνθρωπος που έδρασε με βάση τα πιστεύω του και ήταν σίγουρα πιστός στις αντιλήψεις του.

Μεγαλώστε ως καλοί επαναστάτες. Μελετήστε σκληρά ώστε να εντρυφήσετε στην τεχνολογία, η οποία μας επιτρέπει να δαμάσουμε τη φύση. Να θυμάστε ότι η επανάσταση είναι το σημαντικό – και ο καθένας από εμάς μόνος δεν αξίζει τίποτα.

Πάνω απ' όλα, να είστε πάντα σε θέση να νιώσετε βαθιά οποιαδήποτε αδικία συμβαίνει εναντίον οποιουδήποτε, οπουδήποτε στον κόσμο. Αυτό είναι το πιο σπουδαίο γνώρισμα σε έναν επαναστάτη.

Για πάντα παιδιά μου. Ακόμη ελπίζω να σας ξαναδώ. Ένα μεγάλο φιλί και μια μεγάλη αγκαλιά από το μπαμπά».

Ερνέστο Τσε Γκεβάρα

(Ernesto Guevara de la Serna, Ροσάριο, Αργεντινή, 
14 Ιουνίου 1928 – Λα Ιγκέρα, Βολιβία, 9 Οκτωβρίου 1967)

7. Ο Νίκος Καββαδίας μαθαίνοντας το Θάνατό του,
γράφει το ποίημα «GUEVARA».


Στο ποίημα περιγράφει μεγάλους ποιητές και επαναστάτες να θρηνούν για το χαμό του Τσε ενώ στο πένθος συμμετέχουν και τα πουλιά που σκορπάνε «αλάργα» έχοντας χάσει τη λαλιά τους από το τρομαχτικό νέο και η γη που απαυδησμένη «ξερνάει τα σπλάχνα της»... Ωστόσο αντικρύζει και το φως να γεννιέται - αχαμνό ακόμη- από παντού.

Όσο για εκείνον, προσφέρει το ποιήμα του - ως ναυτικός που φορτώνει άδοξα τη φτηνή αυτή πραγμάτεια στη βάρκα του - ενώ ονειρεύεται να βρισκόταν εκεί στη Βολιβία και να ήταν αυτός που θα «σφάλαγε τα μάτια» του νέου επαναστάτη. «Το μελοποιημένο ποίημα του Νίκου Καββαδία «ΓΚΕΒΑΡΑ» αφιερωμένο στον Κομαντάντε Ερνέστο Τσε Γκεβάρα. Μουσική: Χάρης Παπαδόπουλος. Ερμηνεία: Βασίλης Λέκκας.»


GUEVARA

Ήτανε ντάλα μεσημέρι κι έδειξε μεσάνυχτα.
Έλεγε η μάνα του παιδιού: Καμάρι μου κοιμήσου.
Όμως τα μάτια μείνανε του καθενός ορθάνοιχτα
τότε που η ώρα ζύγιαζε με ατσάλι το κορμί σου.

Λεφούσι ο άσπρος μέρμηγκας, σύννεφο η μαύρη ακρίδα.
Όμοια με τις Μανιάτισσες μοιρολογούν οι Σχόλες.
Λάκισε ο φίλος, ο αδελφός. Που μ’ είδες και που σ’ είδα;
Φυλάει το αλώνι ο Σφακιανός κι ο Αρίδα την κορίδα.

Ποιος το 'λεγε, ποιος το 'λπιζε και ποιος να το βαστάξει.
Αλάργα φεύγουν τα πουλιά και χάσαν τη λαλιά τους.
Θερίζουν του προσώπου σου το εβένινο μετάξι,
νεράιδες και το υφαίνουνε να δέσουν τα μαλλιά τους.

Πάνθηρας ακουρμάζεται θωράει και κοντοστέκει.
Γλείφει τα ρόδα απ' τις πληγές, μεθάει και δυναμώνει.
Ξέρασε η γη τα σπλάχνα της και πήδησαν δαιμόνοι.
Σφυρί βαράει με δύναμη, μένει βουβό τ' αμόνι.

Πυγολαμπίδες παίζουνε στα μάτια τ' ανοιχτά.
Στ' όμορφο στόμα σου κοιμήθηκε ένας γρύλος.
Πέφτει από τα χείλη σου που ακόμα είναι ζεστά,
ένα σβησμένο cigarillos.

Τ’ όνειρο πάει με τον καπνό στον ουρανό,
έσμιξε πια με το καράβι του συννέφου.
Το φως γεννιέται από παντού μα είναι αχαμνό
και τα σκοτάδια το ξεγνέθουν και σου γνέφουν.

Χοσέ Μαρτί (κόνδορας πάει και χαμηλώνει,
περηφανεύεται, ζυγιάζεται, θυμάται.
Με τα φτερά του θα σκοτείνιαζ’ ένα αλώνι).
Απόψε οι δυο συντροφιαστοί θα πιειτε μάτε.

Φτάνει ο Μπολίβαρ καβαλώντας σαϊτάρι.
Παραμονεύει ορθή κουλέμπρα γκαστρωμένη.
Βότανα τρίβει η Περουβάνα σε μορτάρι
και μασουλάει φαρμακωμένη μανιτάρι.

Του Λόρκα η κόκκινη φοράδα χλιμιντράει
μ’ αυτός μπλεγμένος στα μετάξινα δεσμά του
μακρύ κιβούρι με τον πέτρινο κασμά του
σενιάρει ο φίλος και στο μπόι σου το μετράει

Γέροντας ναύτης με τα μούτρα πισσωμένα
βάρκα φορτώνει με την πιο φτηνή πραμάτεια.
Έχει τα χέρια από καιρό ψηλά κομμένα
κι ήθελε τόσο να σου σφάλαγε τα μάτια

8. Βίντεο 2: «Το μελοποιημένο ποίημα του Νίκου Καββαδία «Guevara» αφιερωμένο στον Κομαντάντε Ερνέστο Τσε Γκεβάρα. Μουσική: Χάρης Παπαδόπουλος. Ερμηνεία: Βασίλης Λέκκας.»


9. Βίντεο 3: «Απόσπασμα ομιλία του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, ως υπουργού Βιομηχανίας της επαναστατικής κυβέρνησης της Κούβας. Αναφέρεται στον Ιμπεριαλισμό και στο τρίπτυχο «Μελέτη, δουλειά και τουφέκι».»


10. Η τελευταία ημέρα του Τσε Γκεβάρα

kar.org

9 Οκτωβρίου 1967. Ο υπαξιωματικός του βολιβιανού στρατού Μάριο Τεράν, πυροβολεί και σκοτώνει τον αιχμάλωτο Ερνέστο «Τσε» Γκεβάρα. Ο θάνατός του σημειώθηκε λίγο μετά τη 1:00 το μεσημέρι. Πίσω στην Κούβα, η στάση του Φιντέλ Κάστρο ήταν αρχικά επιφυλακτική, καθώς δεν υπήρχαν σαφείς ενδείξεις για το θάνατο του Κομαντάντε. Ωστόσο, στις 15 Οκτωβρίου, αποδέχτηκε το γεγονός, μετά από την εμφάνιση φωτογραφικών αποδείξεων.

Με αυτόν τον σύντομο και βάναυσο τρόπο (αιμορραγία από 9 σφαίρες στο στήθος), έσβησε ο άνθρωπος πίσω από την κουβανική επανάσταση της 26ης Ιουλίου, την κατάκτηση της Σάντα Κλάρα, ο γιατρός και φωτογράφος «Τσε».

Το χρονικό

Έχουν περάσει περίπου 2 χρόνια από τότε που ο Κομαντάντε εγκατέλειψε την Κούβα και βρέθηκε, με μια στάση στο Κογκό, στη Βολιβία. Το σπίτι του βρίσκεται πλέον στην περιοχή Νιανκαουασού, που θεωρούταν ο πυρήνας του αντάρτικου που ετοιμαζόταν. Οι συγκρούσεις με το βολιβιανό στρατό είναι συχνές, ενώ η βοήθεια που ο τελευταίος είχε από τις ΗΠΑ, καθώς και η παντελής απουσία του βολιβιανού Κομμουνιστικού Κόμματος στην υποστήριξη του αγώνα του Τσε, οδήγησαν στην αποτυχία της επανάστασης.


Ο Τσε Νεκρός


Nada – Νίκος Καρούζος

Σ’ αυτά τα κακούργα χαράματα η νεκρίλα των πεύκων
ευαγγελίζεται τη νιόκοπη γαλήνη.
Τώρα το σκέφτομαι: η σιωπή των πάγων
αναγκάζει την αγιότητα να ’ναι άσπρη.

Το μαύρο μ’ έχει προσαρτήσει.
Μια κραυγή, δίχως λόγο, επεκτείνει την ύπαρξη
μια κραυγή στον αέρα μεγαλώνει το ύψος μου.
Στον αέρα κι ο γέρος ερυθρόδερμος
με τ’ άσπρα του μαλλιά σα γνέμα
κειμήλιο της σιγής ανεχτίμητο.

Η νύχτα η βία και η έμπνευση.
Την είδα την αποκαθήλωση του Γκουεβάρα
σε μια γούρνα της Βολιβίας.
Ολόγυρα στέκονταν οι λοχαγοί με το δάχτυλο
δείχναν απάνω στο κορμάκι του τις τρύπες.

(από τη συλλογή Λευκοπλάστης 
για μικρές και μεγάλες αντινομίες, 1971)

Στις 8 Οκτωβρίου, οι αντάρτες περικυκλώνονται και σφαγιάζονται. Αναγκάζονται να σκορπιστούν για να γλιτώσουν, ενώ στη μάχη ο Τσε τραυματίζεται στο πόδι. Συλλαμβάνεται από το στρατό και μεταφέρεται στο σχολείο του κοντινότερου οικισμού, Λα Ιγκέρα, όπου και ανακρίνεται για μία μέρα.

Στις 9 Οκτωβρίου, ο Μάριο Τεράν λαμβάνει εντολή δολοφονίας. Στην αρχή διστάζει, όπως λέγεται, αλλά τελικά πυροβολεί τον Κομαντάντε στο στήθος.


Η σορός του έπρεπε για τους στρατιωτικούς να χαθεί δίχως κανένα ίχνος και θάφτηκε κρυφά κοντά στο αεροδρόμιο, 30 χλμ. από την Λα Ιγκέρα. Νωρίτερα, στο νοσοκομείο, οι γιατροί έκοψαν τα χέρια του, τα οποία διατηρήθηκαν σε φορμόλη προκειμένου να γίνει αργότερα η οριστική αναγνώρισή του.


Το πτώμα του έμεινε στον μυστικό του τάφο μέχρι που ανακαλύφθηκε στις 12 Ιουλίου 1997 στο Βαγιεγκράντε της Βολιβίας. Αφού μεταφέρθηκε στην Κούβα, κηδεύτηκε στη Σάντα Κλάρα, την πόλη που ο ίδιος είχε κατακτήσει το 1958 ανοίγοντας το δρόμο για την τελική νίκη του Κάστρο.


ΜΤΦ της φώτο: TH MEΡΑ ΠΟΥ ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ 
ΘΑ ΠΑΡΟΥΝ ΣΤΑ ΣΟΒΑΡΆ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΤΟΥΣ, 
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ 
ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΣΤΑΜΑΤΗΤΗ. (ΤΣΕ)

10. Βίντεο 4: «Comandante Che Guevara» Επτά Έλληνες καλλιτέχνες, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, ο Χρήστος Θηβαίος, ο Μίλτος Πασχαλίδης, ο Διονύσης Τσακνής και το συγκρότημα Apurimac, ερμηνεύουν το πασίγνωστο κομμάτι «Hasta Siempre» αφιερωμένο στον Comandante Che Guevara. Αυτή είναι η ολοκληρωμένη έκδοση του τραγουδιού. Στίχοι: Δέσποινα Φορτσέρα - Μουσική: Carlos Puebla

Πυξίδα μέσα στον χρόνο Κι ο μύθος να σου ανήκει
Είναι των ματιών σου οι κύκλοι Που αγκαλιάσανε τον κόσμο

Εδώ θα μείνει για πάντα Το ζεστό το πέρασμά σου
Φωτιά που ανάβει η ματιά σου Κομαντάντε τσε γκεβάρα

Εσύ που ανάβεις τ’ αστέρια Της μνήμης φτιάχνεις τον χάρτη
Και περνάς μέσα απ’ την στάχτη Την ελπίδα σ’ άλλα χέρια

Σα θρύλος γύρω καλπάζεις Σαν ευχή και σαν κατάρα
Στα στενά της Σάντα Κλάρα Το όνειρό σου δοκιμάζεις

Μιλάς κοιτώντας μπροστά σου Το ποτάμι της ευθύνης
Και στην ιστορία δίνεις Τη φωνή και τ’ όνομά σου

Γελάς και γίνεται μέρα Η νύχτα σε συλλαβίζει
Μυστικά σου ψιθυρίζει Hasta siempre κομαντάντε

Εδώ θα μείνει για πάντα Το ζεστό το πέρασμά σου
Φωτιά που ανάβει η ματιά σου Κομαντάντε τσε γκεβάρα


11. Βίντεο 5: «Che Guevara Song (Hasta Siempre Comandante) - Traditional Version». Το Hasta Siempre, Comandante ή απλά Hasta Siempre (ισπ.: Εις τους αιώνες, Αντισυνταγματάρχη), στα ελληνικά πυξίδα μέσα στο χρόνο ή Τσε Γκεβάρα είναι τραγούδι του Κουβανού συνθέτη Κάρλος Πουέμπλα του 1965.


Ιστορική αναδρομή: Τον Απρίλιο του 1965 ο Τσε Γκεβάρα εγκατέλειψε την Κούβα και πήγε στο Κογκό για να ανάψει εκεί και μετά στην Βολιβία την επανάσταση. Έπεσε χωρίς να επιστρέψει ξανά στην πατρίδα του. Στις 3 Οκτωβρίου ο Κάστρο αποκάλυψε την τελευταία επιστολή του Τσε προς τον λαό της Κούβας. Ο Κάρλος Πουέμπλα τότε ως φόρο τιμής προς τον μεγάλο σύντροφο έγραψε το τραγούδι αυτό, που έγινε δημοφιλές σε όλη την υφήλιο. Μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες και ερμηνεύτηκε από τους καλύτερους και δημοφιλέστερους τραγουδιστές. Πάνω από 200 ερμηνείες και μεταφράσεις κυκλοφορούν.


Στίχοι: Hasta siempre, comandante

Ο τίτλος του τραγουδιού απαντάει στην εκφώνηση του Τσε: «Hasta la Victoria siempre!» (έως τη νίκη σύντροφοι!). Ο Πουέμπλας απαντάει «Εις τους αιώνες, Αντισυνταγματάρχη!». Το τραγούδι ετούτο συνοψίζει τις σημαντικότερες στιγμές της Επανάστασης της Κούβας και τιμάει τον Γκεβάρα για την πολύτιμη συνεισφορά του στον απελευθερωτικό αγώνα.

Ο Θεός να έχει αναπαυμένη 
την ΓΕΝΝΑΙΑ ψυχή του! 
Αιωνία του η Μνήμη †


12. Υπομνηματισμός σε παραπομπή

Ενώ έφτιαχνα το αφιέρωμά μας στον Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, αγαπητοί μου αναγνώστες της «αέναης επΑνάστασης», πληροφορούμαι ότι ο αγαπημένος μας Σκύλος των διαδηλώσεων του Συντάγματος Λουκάνικος, έφυγε από τον μάταιο ετούτο κόσμο των χημικών και των ξυλοδαρμών! Τυχαίο λοιπόν πως ο επαναστάτης Σκύλος που άκουγε στο όνομα Λουκάνικος ή θεόδωρος όπως τον αποκαλούσε ο κύριος που τον πρόσεχε και που έγινε παγκόσμια γνωστός, έφυγε στην επέτειο ανάμνησης εκτέλεσης του Τσε;

Γιατί από μικρό, από τρελό και από κάθε πλάσμα
με ανεπτυγμένο ένστικτο μαθαίνεις την αλήθεια...
Καλό ταξίδι τετράποδε επαναστάτη...
13. Επιλεκτικό οπτικοακουστικό υλικό

Η σορός του Τσε στην Κούβα 1997: Απόσπασμα βίντεο της κουβανικής τηλεόρασης κατά την επίσημη υποδοχή της σορού του Κομαντάντε Ερνέστο Τσε Γκεβάρα (και άλλων έξι συντρόφων του) στην Κούβα. Στο πρώτο μέρος είναι η άφιξη, στις 12 Ιούλη 1997, της σωρού στην Αβάνα με πτήση της Cubania από τη Βολιβία και η επίσημη υποδοχή στο αεροδρόμιο. Στο δεύτερο μέρος του βίντεο είναι η τελετή στην Σάντα Κλάρα, στις 17 Οκτώβρη 1997 και η εναπόθεση των λειψάνων στο Μαυσωλείο, παρουσία εκατοντάδων χιλιάδων κουβανών και της πολιτικής & στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας.







Το σώμα του Τσε Γκεβάρα: Εκτενές απόσπασμα του ντοκυμαντέρ "ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ: ΤΟ ΣΩΜΑ ΚΑΙ Ο ΜΥΘΟΣ", ιταλικής παραγωγής του 2007. Το ντοκυμαντέρ πραγματεύεται την ανακάλυψη της σορού του Τσε και των συντρόφων του το 1997 στη Βολιβία. Δημιουργοί: Stefano Missio, Raffaele Brunetti.






Ο μύθος του Τσε Γκεβάρα: Ο Τσε Γκεβάρα έγινε το σύμβολο μιας γενιάς.Σήμερα είναι ένας διαρκής μύθος, ένα μίγμα επανάστασης, αγιοσύνης και περιπέτειας. Ακόμα και σήμερα πολλοί εμπνέονται από τον Τσε, και όλο και λιγότεροι τον αποκηρύσσουν. Αυτό το ντοκιμαντέρ περιγράφει τη ζωή του ήρωα, την ιστορία και την εξέλιξη του μύθου. Ντοκιμαντέρ Παραγωγής 1997 Μεταγλωττισμένο στα Ελληνικά. 


ένα ντοκιμαντέρ για την ζωή και το έργο του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα



Από Ερνέστο σε Τσε (From Ernesto to Che): Ντοκυμαντέρ ελληνικής παραγωγής του 2002 ("Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα") για τη ζωή του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα. Mιλούν μεταξύ των άλλων η κόρη του Tσε, Αλεϊδα Γκεβάρα, ο Τζον Λι Άντερσον, ο Oρλάντο Mπορέγκο, ο στενότερος συνεργάτης του από την εποχή της κουβανικής επανάστασης και μέχρι τον θάνατο του, ο Eνρίκε Oλτούσκι στενός φίλος και συνεργάτης του Γκεβάρα όταν ήταν υπουργός Bιομηχανίας και -- σε απόσπασματα από μια παλιότερη αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη του -- ο ίδιος ο Φιντέλ Kάστρο για τον Tσε. Tο ντοκιμαντέρ γυρίστηκε στην Kούβα, τις HΠA, την Iσπανία και την Γαλλία.








Φωτογραφίες με αποφθέγματα και αποσπάσματα γραπτών κειμένων & ομιλιών του Τσε. Τις φωτογραφίες θα τις βρείτε στην σελίδα "Guevaristas" στο www.facebook.com.







Τσε Γκεβάρα - Το Ημερολόγιο της Βολιβίας (Le Journal de Bolivie): Ντοκυμαντέρ γαλλικής παραγωγής 1994, σκηνοθεσίας του Richard Dindo, που περιγράφει τις προσπάθειες του Τσε να οργανώσει αντάρτικο λαϊκό αγώνα στη Βολιβία το 1967. Ελληνικοί Υπότιτλοι.








Στις 11 Δεκεμβρίου του 1964 ο Τσε Γκεβάρα 
εκφωνεί ομιλία στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.


Ήταν 11 Δεκέμβρη 1964 όταν ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, εκπροσωπώντας την επαναστατική κυβέρνηση της Κούβας, μίλησε στη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών.

Η ομιλία αυτή του Τσε, μνημείο αντι-ιμπεριαλιστικού λόγου και υπεράσπισης των λαών που μάχονται για την ελευθερία τους, έγινε χωρίς την παρουσία του εκπροσώπου των ΗΠΑ (Αντλάϊ Στίβενσον) στην αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης. Άλλωστε είχαν προηγηθεί οι εχθρικές προσπάθειες της Ουάσινγκτον ενάντια στην Κούβα, η κρίση των πυραύλων, η απόβαση του Κόλπου των Χοίρων και η επιβολή του απάνθρωπου οικονομικού αποκλεισμού εκ μέρους της κυβέρνησης Κένεντι.

Ο Τσε, υπουργός βιομηχανίας τότε, ήταν ξεκάθαρος από την αρχή: “Η Κούβα προσέρχεται”, σημείωνε ο Γκεβάρα στην αρχή της ομιλίας του, “για να διευκρινήσει τη θέση της πάνω στα πιο σημαντικά απο τα επίμαχα θέματα (σημεία). Και θα το κάνει με όλη την συναίσθηση της ευθύνης που επιβάλλει η χρησιμοποίηση αυτού του βήματος. Ταυτόχρονα όμως θα ανταποκριθεί στο αναπότρεπτο καθήκον να μιλήσει με διαύγεια και ειλικρίνεια”.

Σε αυτές τις γραμμές αποτυπώνονταν οι πραγματικές προθέσεις της επαναστατικής κυβέρνησης της Κούβας – να καταγγείλει το διεθνή και αμερικανικό ιμπεριαλισμό, να στηρίξει δημόσια τους καταπιεσμένους λαούς και να παρακινήσει τα Ηνωμένα Έθνη να πάρουν θέση, να δράσουν προς όφελος της ειρήνης και της ελευθερίας. Όσο όμως σεβασμό απέδωσε ο Τσε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, άλλο τόσο καυστικός ήταν απέναντι στην γνωστή τακτική του οργανισμού να “νίπτει τας χείρας του” μπροστά στα ιμπεριαλιστικά εγκλήματα. Σε μια αποστροφή του λόγου του κατήγγειλε την προσπάθεια του ιμπεριαλισμού να “μετατρέψει τη Γενική Συνέλευση σε άσκοπο διαγωνισμό ρητορικής”. Γι' αυτο ο Γκεβάρα μπήκε στην ουσία της υπόθεσης.

Ντυμένος όχι με το τυπικό κοστούμι της διπλωματίας αλλά με την στρατιωτική του στολή, ο Τσε αναφέρθηκε στις προσπάθειες των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους να δυναμιτίσουν τη διεθνή ειρήνη. Έκανε λόγο για την ανάγκη να υπάρξουν ειρηνικές σχέσεις όχι μόνο μεταξύ των ισχυρών κρατών, αλλά κυρίως μεταξύ των ισχυρών και των αδυνάτων, μεταξύ εθνών με διαφορετικό οικονομικο-πολιτικό σύστημα. Όχι όμως και μεταξύ εκμεταλλευτών και θυμάτων. Σε έναν καταιγισμό κατηγοριών κατά της επεμβατικής αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, ο Τσε Γκεβάρα χρησιμοποίησε πλήθος απτών παραδειγμάτων που επιβεβαίωναν στο ακέραιο τους ισχυρισμούς του: Από τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις στη νοτιοανατολική Ασία (Καμπότζη, Λάος, Βιετνάμ) στην Κύπρο και από το αιματηρό παράδειγμα του Κονγκό στην ταλαιπωρημένη απ' την επιθετικότητα της Ουάσινγκτον Λατινική Αμερική.

Από το βήμα του ΟΗΕ, ο Γκεβάρα έκανε σαφές το ζήτημα της αλληλεγγύης που πρέπει να διέπει το σοσιαλιστικό στρατόπεδο ενάντια στην απειλή του ιμπεριαλισμού-καπιταλισμού. Μιλώντας μέσα στο πλαίσιο της διπλωματικής ορολογίας αλλά χωρίς να αποκρύβει ούτε χιλιοστό της αλήθειας, ο Τσε παρέθεσε την ωμή παραβίαση της ειρήνης από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Κάτι που οι σοσιαλιστικές χώρες αλλά και όλοι οι λαοί που πολεμούν για την απελευθέρωση, την πολιτική και οικονομική χειραφέτηση τους δεν θα έπρεπε να δεχθούν με κανέναν τρόπο.

“Θέλουμε να οικοδομήσουμε τον σοσιαλισμό. Έχουμε κηρυχτεί αλληλέγγυοι μ' εκείνους που αγωνίζονται για την ειρήνη, πήραμε θέση – μολονότι είμαστε μαρξιστές-λενινιστές – στο πλευρό των αδέσμευτων χωρών*, γιατί και οι αδέσμευτοι αγωνίζονται όπως και μεις ενάντια στον ιμπεριαλισμό. Θέλουμε την ειρήνη. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια καλύτερη ζωή για το λαό μας. Και γι' αυτό το λόγο αποφεύγουμε, όσο μπορούμε, να απαντήσουμε στις προκλήσεις που μας κάνουν οι γιάνκηδες”.

Μιλώντας εξ' ονόματος του λαού και της κυβέρνησης της Κούβας, ο Τσε Γκεβάρα επισήμανε τις προσπάθειες της επαναστατικής κυβέρνησης του νησιού για ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή της Καραϊβικής. Παρέθεσε ένα προς ένα πέντε σημεία που η Αβάνα είχε προτείνει στις ΗΠΑ ως μορατόριουμ για την δημιουργία κλίματος ειρήνης και ασφάλειας. Καμία πρόταση της Κούβας δεν έγινε αποδεχτή από τις ΗΠΑ, οι οποίες όχι μόνο συνέχισαν τις πολεμικές προκλήσεις ενάντια στον κουβανικό λαό αλλά και διατήρησαν (μέχρι και σήμερα) το στρατιωτικό ορμητήριο-φυλακή του Γκουαντάναμο.







Η ομιλία του Γκεβάρα όμως δεν εστιάστηκε μόνο στην ιμπεριαλιστική στρατηγική των ΗΠΑ, την ανάγκη για πυρηνικό αφοπλισμό, ούτε αποκλειστικά στην εκμετάλλευση των λαών της Λατινικής Αμερικής από το ξένο και ντόπιο Κεφάλαιο. Στην καρδιά του καπιταλισμού, στο κέντρο της Νέας Υόρκης, από του βήματος του ΟΗΕ, ο Γκεβάρα έστρεψε τα βέλη του προς το κοινωνικό απαρτχάιντ που επικρατούσε σε πολλές περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών. Ένα ρατσιστικό απαρτχάιντ που κατέτασε τους αφροαμερικανούς ως πολίτες 'β κατηγορίας, στερούμενων βασικών πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. 

Δήλωσε, ο Τσε, σε μια αποστροφή του λόγου του: “Οι ΗΠΑ επεμβαίνουν στην αμερικάνικη ήπειρο στο όνομα των ελευθέρων θεσμών. Θα 'ρθει μια μέρα που τούτη η Συνέλευση θα έχει αποκτήσει μεγαλύτερη ωριμότητα και θα απαιτήσει τότε από τη βορειοαμερικάνικη κυβέρνηση εγγυήσεις για τη ζωή για τη ζωή του νέγρικου και του λατινοαμερικάνικου πληθυσμού, που ζει σ'αυτή τη χώρα και που στην πλειονότητα τοτ είναι βορειοαμερικάνικος είτε λόγω καταγωγής είτε γιατί έκανε τις ΗΠΑ θετή πατρίδα του. Πως είναι δυνατό να παραστάνει το φρουρό της ελευθερίας εκείνος που σκοτώνει τα ίδια του τα παιδιά και καθημερινά τα ταπεινώνει για το χρώμα που έχει το δέρμα τους; Πως μπορεί να ποζάρει για φρουρός της ελευθερίας εκείνος που αφήνει ελεύθερους τους δολοφόνους των νέγρων και μάλιστα τους προστατεύει και τιμωρεί το νέγρικο πληθυσμό επειδή απαιτεί να γίνουν σεβαστά τα δικαιώματα του ως ελεύθερων ανθρώπων;”.

Εκεί, στην καρδιά του διεθνούς διπλωματικού συστήματος, ο αργεντίνος επανάστατης μίλησε και εκφράστηκε όχι μόνο εξ' ονόματος της κουβανικούς κυβέρνησης που τυπικά εκπροσωπούσε. Εξέφρασε κυρίως τους καταφρονεμένους του κόσμου, τους λαούς που καταδυναστεύονταν από τις δυνάμεις του ιμπεριαλισμού και που αλληλοσφαγιάζονταν από εμφύλιες συγκρούσεις τις οποίες το μεγάλο κεφάλαιο είχε προκαλέσει στις χώρες τους. “Η Ιστορία”, είπε ο Γκεβάρα λίγο πριν το κλείσιμο της ομιλίας του, “θα υποχρεωθεί τώρα να πάρει υπ' όψιν της τους φτωχούς της Αμερικής, τους καταληστεμένους και καταφρονεμένους που αποφάσισαν στο εξής να γράφουν μόνοι τους την ιστορία τους”.

(* Κίνημα των Αδεσμεύτων: Διακρατική οργάνωση χωρών που δεν επιθυμούσαν να τεθούν άμεσα με το μέρος κανενός εκ των δύο κυρίαρχων "στρατοπέδων" του Ψυχρού Πολέμου, δηλαδή ΗΠΑ και ΕΣΣΔ. Ιδρύθηκε το 1961 στο Βελιγράδι).

Δύο απόπειρες δολοφονίας.

Η παρουσία του Κομαντάντε Γκεβάρα στη Νέα Υόρκη είχε προκαλέσει την αντίδραση κουβανικών αντεπαναστατικών δυνάμεων. Δύο τρομοκρατικές ενέργειες, με προφανή σκοπό τη δολοφονία του Τσε, έλαβαν χώρα την 11η Δεκέμβρη 1964 στο Μανχάταν της αμερικανικής μεγαλούπολης. Η πρώτη ήταν η εκτόξευση ρουκέτας από μπαζούκας προς το κτίριο των Ηνωμένων Εθνών την ώρα που ο Γκεβάρα ήταν στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, το βλήμα είχε εκτοξευθεί από την περιοχή Κουϊνς της ανατολικής όχθης και έπεσε στη θάλασσα, 200 περίπου μέτρα πριν τις ακτές του Μανχάταν. Ποτέ δεν διευκρινίστηκε ποιός εκτόξευσε τη ρουκέτα από το μπαζούκας που, σύμφωνα με τις έρευνες της αστυνομίας, ήταν ιδιοκτησίας του στρατού των ΗΠΑ.

Την ίδια ώρα που στην αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης ο Τσε Γκεβάρα κατηγορούσε τον αμερικάνικο και διεθνή ιμπεριαλισμό, στην είσοδο του κτιρίου του ΟΗΕ ομάδες αντεπαναστατών, Κουβανών και Αμερικανών, διαδήλωναν με πλακάτ και σημαίες. Η αστυνομία της Νέας Υόρκης είχε συλλάβει μάλιστα μια ισπανόφωνη γυναίκα, ονόματι Μόλι Γκονζάλες, η οποία κατευθύνονταν προς το κτίριο του ΟΗΕ κρατώντας μαχαίρι. Σκοπός της, όπως η ίδια δήλωσε αργότερα, ήταν να χτυπήσει τον Γκεβάρα όταν αυτός θα έβγαινε απ' την είσοδο του κτιριακού συγκροτήματος.

Ολόκληρη η ομιλία του Τσε στη Γ.Σ. του ΟΗΕ και η δευτερολογία του-απάντηση στις αιτιάσεις των πρέσβεων λατινοαμερικάνικων χωρών. ΤΣΕ ΓΚΕΒΑΡΑ: Η ομιλία στον ΟΗΕ 1964

    Che Guevara VIVE!: Βίντεο-αφιέρωμα στον ΤΣΕ με αφορμή τα 45 χρόνια της δολοφονίας του (9 Οκτώβρη 1967) από δυνάμεις του βολιβιανού στρατού και πράκτορες της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών. 





Los Libertadores (Οι Ελευθερωτές) Ποίηση: Pablo Neruda.
Μουσική: Μίκη Θεοδωράκη. Τραγουδά η Μαρία Φαραντούρη.
Συμμετέχει η Εθνική Χορωδία της Γαλλίας.







Το τραγούδι «Η δίκοπη ζωή», ερμηνευμένο από το Γιώργο Μεράντζα, με πλάνα απ' τη ζωή και τη δολοφονία του Τσε. Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος, Ποίηση: Μάνος Ελευθερίου.

Απ' το κακό και τ' άδικο διωγμένο
κι όπως ενήστευες τη δίκοπη ζωή,
σε βρήκα ξαφνικά σημαδεμένο
να σ' έχει ο κάτω κόσμος ξεγραμμένο
κι ο πάνω κόσμος να 'ναι οι τροχοί
που σ' έχουν στα στενά κυνηγημένο...

Και πήρες του καιρού τ' αλφαβητάρι
και της αγάπης λόγια φυλαχτό,
για να βρει πάλι ρίζα το χορτάρι
και πήρες την ελπίδα και τη χάρη,
ψηλά να πας να χτίσεις κιβωτό
με την ελπίδα μόνο και τη χάρη...

Μα πώς να μην ξεχάσεις την αυλή σου
και την παλιά τη γνώμη καθενός,
όσους κρυφά περπάτησαν μαζί σου
να σημαδεύουν πάλι τη ζωή σου
και να 'σαι το πουλί κι ο κυνηγός
στις μαύρες λαγκαδιές του παραδείσου...

Κρυφά και φανερά σ' ακολουθούνε
οι συμμορίες κι οι βασανιστές
και ψάχνουν μέρα-νύχτα να σε βρούνε,
μα δεν υπάρχει δρόμος να διαβούνε
γιατί ποτέ δεν ήταν ποιητές,
το χώμα που πατούν να προσκυνούνε...


Δεν υπάρχουν σχόλια: