Αγίου Νεκταρίου: Γιατί αλλάζει το όνομά του κάποιος/α όταν γίνεται μοναχός/ή;

Εις μνήμη μοναχού Δαμασκηνού

Σοφία Ντρέκου
Εις μνήμη μοναχού Δαμασκηνού † 

Σ’ αὐτό τό κελί 
τῆς σπλαχνικιᾶς ἐξορίας μου
μετρῶ τά κράσπεδα 
τῆς παλέστρας τοῦ κλουβιοῦ μου.
Κι ἀναμετρῶ τίς ὀμορφιές 
καί τά χαλάσματα
τούτης τῆς πρόσκαιρης ζωῆς 
πού τόση χαρά καί πίκρα
μέχρι θανάτου μᾶς ἐπότισε. 

Καί σταματῶ μέ σεβασμό στή μέρα 

πού γνώρισα τόν πόνο. 
Όταν τὰ ὀστά μου ἔτριξαν
σκάζοντας στά κύματα 
ἀπ' τοῦ ἀνέμου τή χαρά
στά κοῖλα τῆς θαλάσσης μνήματα.[1]

Η αλλαγή του ονόματος 
Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως

Κουρά Μοναχού Δαμασκηνού †2016  στην Ιερά Μονή Βωσάκου
Κουρά Μοναχού Δαμασκηνού † 2016 Ιερά Μονή Βωσάκου 

Στους οσιότατους μοναχούς που υπόσχονται να ζουν ενάρετη ζωή επικράτησε η αλλαγή του ονόματός τους. Αυτό γίνεται για δύο σπουδαιότατους λόγους. 

Πρώτος λόγος είναι η απάρνηση ολοκληρωτικά της προηγούμενης ζωής και η συνεχής ενθύμηση της μεταβολής της,


και δεύτερον, για να έχουμε παράδειγμα τον άγιο στην πορεία της ζωής μας, του οποίου φέρουμε το όνομα.


Η αλλαγή του ονόματος, μας βοηθά να ξεχνούμε το παρελθόν και συνεχώς υπενθυμίζει την μεταβολή που έγινε σ’ αυτόν που άλλαξε τον τρόπο της ζωής του και τις ανειλημμένες υποχρεώσεις, που οφείλει να εκπληρώνει με πολλή αγάπη και προθυμία. 


Το όνομα είναι τόσο πολύ συνδεδεμένο με το πρόσωπο, ώστε να μη μπορούμε να ξεχωρίσουμε την προσωπικότητά μας από αυτό. Γι’ αυτό και η ενθύμηση του ενός φέρνει στην μνήμη το άλλο και η αναφορά στο ένα γίνεται ταυτόχρονα και προς το άλλο. Εφόσον έχουμε το παλιό όνομα υπάρχει αναπόσπαστη η μνήμη του παλαιού ανθρώπου, αντίθετα όταν ακούμε το νέο όνομα υπάρχει μνήμη του νέου ανθρώπου.


Επικράτησε να γίνεται η αλλαγή του ονόματος, για την ηθική δύναμη που έχει. Η αλλαγή όμως χάνει τη δύναμή της, όταν η θέλησή μας αδρανεί να εκτελεί και να εφαρμόζει τις υποσχέσεις, που υπενθυμίζει το νέο όνομα στους μοναχούς. Αυτό δε συμβαίνει, διότι ζει μέσα τους ο παλαιός άνθρωπος και αγαπούν περισσότερο αυτόν από τον νέο, γι’ αυτό και αδιαφορούν στις συνεχείς υπομνήσεις που γίνονται σ’ αυτούς όταν τους καλούν με το νέο όνομα. 


Η αδιαφορία αυτή προς τις υποχρεώσεις, τις οποίες υπενθυμίζει στους μοναχούς το όνομα, μαρτυρεί την ύπαρξη ενός άλλου κακού, την αθέτηση της φωνής της συνειδήσεως. Διότι σε κάθε αθέτηση του καθήκοντος της νέας ζωής, που υπενθυμίζει πάντοτε το νέο όνομα, η συνείδηση επαναστατεί και διαμαρτύρεται, αλλά δεν εισακούεται, διότι κυριαρχεί ο παλαιός άνθρωπος, ο οποίος περιφρονεί τις αξιώσεις του νέου ανθρώπου, που εκφράζονται από τη φωνή της συνειδήσεως.


Η περιφρόνηση αυτή φθάνει μέχρι τέτοιο σημείο, ώστε και να αποδοκιμάζει τη φωνή της συνειδήσεως, ότι αξιώνει ανόητα και παράλογα, και στο τέλος της επιβάλλει τη σιωπή. Η κατάσταση αυτή μοιάζει με την πώρωση της συνειδήσεως


Ο δε μοναχός που περιφρόνησε τη φωνή για την τήρηση των υποχρεώσεών του, αυτός έπαθε, ό,τι υποφέρουν όσοι έχουν πώρωση συνειδήσεως και αλλοίμονο σ’ αυτόν. Αυτός θα κατακριθεί, διότι δεν έζησε κατά Θεόν, και έβαλε το εγώ του και τη δική του γνώση πάνω από τη γνώση των Οσίων Πατέρων, και διότι δεν έκανε καλή προσφορά.

Πρόσφεραν στον Θεό θυσίες οι αδελφοί Κάιν και Άβελ, αλλά ο Κάιν δεν έκανε καλή προσφορά και αποδοκιμάστηκε από τον Θεό. Πρόσφερε ο Οζίας θυμίαμα στο Θεό με χρυσό θυμιατήριο, αλλά κατακρίθηκε, γιατί δεν έκανε καλή προσφορά. Και ο Σαούλ πρόσφερε θυσίες στο Θεό αλλά κατακρίθηκε και αποδοκιμάστηκε αυτός και ο οίκος του, γιατί δεν έκανε καλή προσφορά. 


Πρόσφεραν και οι Ιουδαίοι θυσίες, αλλά ο Θεός τις αποδοκίμασε και έλεγε «
μισεί αυτάς η ψυχή μου»· ώστε δεν είναι αρκετό για να ευαρεστήσει κάποιος το Θεό να προσφέρει μόνο θυσίες, δώρα και προσευχές, αλλά να κάνει καλή προσφορά δηλαδή να έχει συναίσθηση της ατέλειας και της αναξιότητάς του. Αλλά για -να υπάρχει τέτοια συναίσθηση απαιτείται τέλεια αυταπάρνηση και υποταγή στις εντολές του Θεού, και ταπείνωση και αδιάλειπτη πνευματική εργασία.

Εάν λοιπόν μόνον έτσι προσφέρουμε επάξια θυσίες στο Θεό, πρώτη δε και μέγιστη θυσία του προσφέρουμε την καρδιά μας, πώς η θυσία και η προσφορά μας θα γίνουν ευπρόσδεκτες στον Θεό, όταν δεν είμαστε άξιοι να προσφέρουμε θυσία ευάρεστη, ούτε τα προσφερόμενα είναι ως προσφορά άξια για τον Θεό; 


Γι’ αυτό μην επαναπαυόμαστε στις δεήσεις και προσφορές μας, εάν προηγουμένως δεν φροντίσουμε με πολλή επιμέλεια να κάνουμε τους εαυτούς μας άξιους πιστούς και τις θυσίες μας ευπρόσδεκτες στο Θεό. Γι’ αυτό βρίσκονται σε μεγάλη πλάνη όσοι νομίζουν ότι κάθε λατρεία και θυσία είναι ευάρεστες στο Θεό.


Λατρεία ευάρεστη και θυσία ευπρόσδεκτη στο Θεό είναι «πνεύμα συντετριμμένο και καρδία συντετριμμένη», και όχι πνεύμα υπερήφανο και αλαζονικό και καρδία άτεγκτη και εμπαθής.


Αυτά λοιπόν επιζητεί η αλλαγή του ονόματος κατά πρώτο λόγο. Κατά δε τον δεύτερο λόγο επιζητεί την υποχρέωση να έχει υπόδειγμα αρετής και τελειότητας τον βίο και το πολίτευμα του αγίου, του οποίου το όνομα φέρουμε, και σ’ όλη μας τη ζωή να αγωνιζόμαστε για να γίνουμε τέλειοι ακολουθώντας το παράδειγμά του. Το υπόδειγμα της αρετής του αγίου ενισχύει πάρα πολύ τον αγωνιζόμενο.


Απ’ αυτό διδάσκεται, να ταπεινώνεται ακόμα και εάν κατάγεται από βασιλική οικογένεια· μαθαίνει να υπομένει και εάν τα δεινά είναι αφόρητα· μαθαίνει ν’ αγαπά και αυτούς που τον μισούν· μαθαίνει να τιμά και αυτούς που τον προσβάλουν· μαθαίνει να ζει υπέρ των αδελφών και ν’ αποθνήσκει υπέρ του νόμου του Θεού και των θείων εντολών του· μαθαίνει να αγαπά την έσχατη θέση και χαίρεται στην αφάνεια. Και τί δεν μαθαίνει; Εάν απαριθμήσω ένα-ένα όσα μαθαίνουμε από το παράδειγμα τον αγίων, δεν θα με φθάσει ούτε ο χρόνος, ούτε το χαρτί για να τα αναφέρω.[2]


«Κάθε άνθρωπος έχει ένα μονοπάτι»

Αυτό το χαμόγελο κι ο καλός σου λόγος

-Ο μοναχισμός είναι δρόμος ή μονοπάτι; 
-Στενή οδός. Αυτός είναι ο χαρακτήρας όλων των οδών 
που άγουν στη Βασιλεία του Θεού. 
Και ο μοναχισμός αποτελεί μία οδό 
έτη περισσότερο στενή, γιατί προορίζεται για έναν. 
Γι' αυτόν που βαδίζει μόνος προς μόνον. Μονο-πάτι.

-ενώ η ποίηση;
-και αυτή μονοπάτι. Δρόμος μοναχικότατος. 
ανεξήγητη κλίσις. Δεν μπορείς να εξηγήσεις 
γιατί έχεις αυτήν την ανάγκη 
να φιλοτεχνείς· αλλά είναι ζωτική ανάγκη.

«Παιδί μου, όταν μεγαλώσεις δεν θα μείνεις κοντά μου. Θα φύγεις πολύ μακριά, σε μια χώρα όπου υπάρχει κάτι σαν ένα νησί, το οποίο κατοικούν άνθρωποι της μοναξιάς, που συνέχεια προσεύχονται και σπάνια βγαίνουν στον κόσμο». Tο παιδί έγειρε το κεφάλι στα γόνατα της μητέρας του ακούγοντάς την, καθώς ο ήλιος έδυε στη Λίμα του Περού. Μεγαλώνοντας, η φιλομάθεια, η αναζήτηση και μια εσωτερική δύναμη σαν τον άνεμο ώθησαν τον ιερομόναχο Συμεών να ταξιδέψει σ᾿ όλο τον κόσμο. Στο Παρίσι ένας ορθόδοξος μοναχός του είπε: «Ο Θεός έγινε άνθρωπος για να γίνει ο άνθρωπος Θεός κατά χάριν και μετοχήν· όπως το σίδερο που πυρώνεται γίνεται φωτιά».
[3]

Κι έτσι ο κατά κόσμον Juan, προϊόντος χρόνου, 
εκάρη μοναχός και άλλαξε το όνομά του σε Συμεών.

Παραπομπές:


1. «Στὸ κελὶ τῆς σπλαχνικιᾶς ἐξορίας μου» Αμόναχος μοναχός, από την συλλογή «Ψυχή μου», εκδ. Δόμος, Αθήνα 1993.2. «Γιατί αλλάζει το όνομά του κάποιος όταν γίνεται μοναχός/ή;» Αγίου Νεκταρίου Επισκόπου Πενταπόλεως, «35 Ποιμαντικές επιστολές», σ. 87-91, εκδ. Υπακοή 2000.3. Απόσπασμα από συνέντευξη με τον π. Συμεών ντε λα Χάρα (de la Jara) τον Αγιορείτη Ιερομόναχο ποιητή από το Περού την Κυριακή 20 Ιουλίου 1997 στην Καθημερνή.
4. Τα Βίντεο από το YouTube, την εταιρεία της Google.


Βίντεο: «Το αλφαβητάρι του μοναχού» (Ψαλτοτράγουδο μοναχικής κουράς) (Χαίρε Μοναχέ). Το ψαλτοτράγουδο αυτό το έγραψε ο π. Γρηγόριος Σιμωνοπετρίτης, ο μελοποιός του μεγαλύτερου μέρους του βιβλίου Ψαλτήριον Τερπνόν. Εψάλη πρώτη φορά στην Σιμωνόπετρα, μετά την κουρά του π. Ευθυμίου Σιμωνοπετρίτου✣ ★.

Κλικ στην εικόνα ή τον σύνδεσμο για να δείτε τα Video.












Η εικόνα ενός μοναχού που κρούει το σήμαντρο καλώντας άπαντες στο μοναστήρι να συμμετάσχουν στα ιερά τους καθήκοντα εκφράζει έναν από τους πιο απλούς αλλά συνάμα και αγνούς συμβολισμούς της σχέσης που υπάρχει ανάμεσα στον άνθρωπο και το Θεό. 
















«Άγιον Όρος: Μοναχισμός και Ιστορία - 26/12/2011» Ένα αφιέρωμα στο μοναχισμό και σε ιστορικές μορφές της Ορθοδοξίας που έζησαν στο περιβόλι της Παναγιάς. Για πρώτη φορά στην ελληνική τηλεόραση προβάλλονται εικόνες από την επίσκεψη του Πατριάρχη Αθηναγόρα το 1963 ενώ ακούγονται οι διδαχές φωτισμένων μοναχών όπως ο Γέροντας Παΐσιος.
Δείτε ακόμη:
Δείτε για τον Άγιο Νεκτάριο

FaceBook

Ο χρήστης Μονή Βωσάκου · 25 Αυγούστου 2016: Η Ιερά Μονή Βωσάκου και η παρούσα σελίδα, πενθεί για την ξαφνική απώλεια του αγαπημένου μας αδελφού και Μοναχού π. Δαμασκηνού [Damaskinos Yiannis Chatzieleftheris], που εκηδεύθη σήμερα †.

Σοφία Ντρέκου 25 Αυγούστου 2016: Πόνος... πόνος πολύς... εύχεσθε αδέλφια. Πονάω πολύ π. Δαμασκηνέ (Damaskinos Yiannis Chatzieleftheris) με την ξαφνική απώλειά σου. Σε παρακαλώ εύχου για μένα εκεί στον Παράδεισο που πας. Η σελίδα μας Μονή Βωσάκου, σε πεθνεί.

groups/Sophia.Drekou: Θεολογία, Επιστήμη, Λογοτεχνία - 20 Αυγούστου 2015