Σάββατο, Δεκεμβρίου 28

Η Γέννηση του Χριστού και τα Απόκρυφα Ευαγγέλια


Η Γέννηση του Χριστού 
και τα Απόκρυφα Ευαγγέλια 
Ιωάννης Δ. Καραβιδόπουλος*
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Τα ανώνυμα χριστιανικά κείμενα του 2ου αιώνα μ.Χ., αν και δεν συμπεριλαμβάνονται στην Καινή Διαθήκη, αποτελούν πολύτιμη πηγή για τους ιστορικούς.

Οι βυζαντινές παραστάσεις της Γέννησης του Χριστού τοποθετούν το νεογέννητο βρέφος και την Παναγία Μητέρα του μέσα σε ένα σπήλαιο, όπου απεικονίζονται επίσης δίπλα στο βρέφος και δύο εκπρόσωποι του ζωικού κόσμου, ένα βόδι και ένας όνος.

Αν όμως διαβάσει κανείς τις διηγήσεις των δύο Ευαγγελίων της Καινής Διαθήκης που αφηγούνται τη Γέννηση (κατά Ματθαίον 2, 1-12 και κατά Λουκάν 2, 1-20), δεν θα δει πουθενά να γίνεται λόγος για σπήλαιο ούτε για βόδι και όνο. Δίκαια λοιπόν θα αναρωτηθεί: Από πού αντλούν οι βυζαντινοί αγιογράφοι τα εικονογραφικά αυτά θέματα;

Τα δύο αυτά γνωστά μας εικονογραφικά στοιχεία προέρχονται από άλλα αρχαία κείμενα που δεν αποτελούν μέρος της Καινής Διαθήκης, από τα λεγόμενα Απόκρυφα Ευαγγέλια. Τι ακριβώς είναι αυτά; Είναι απαραίτητο να προτάξουμε μερικές εισαγωγικές πληροφορίες για τον χαρακτήρα και τον στόχο αυτών των κειμένων και γενικότερα για τη θέση τους μέσα στη ζωή της Εκκλησίας.

«Απόκρυφα χριστιανικά κείμενα» ­ ή, σύμφωνα με άλλη επικρατούσα ονομασία, «Απόκρυφα της Καινής Διαθήκης» ­ ονομάζονται διάφορα ανώνυμα ή ψευδεπίγραφα χριστιανικά κείμενα, γραμμένα από τον 2ο αιώνα μ.Χ. και εξής, που δεν συμπεριλαμβάνονται στον «κανόνα» των 27 βιβλίων της Καινής Διαθήκης αλλά διαβάζονται απλώς ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, απορρίπτονται από τους εκκλησιαστικούς συγγραφείς των πρώτων αιώνων. 

Σχετίζονται όμως με την Καινή Διαθήκη (και έτσι εξηγείται η επικρατούσα ονομασία τους) τόσο από πλευράς φιλολογικού είδους (είναι Ευαγγέλια, Πράξεις, Επιστολές, Αποκαλύψεις, αλλά και Διάλογοι, Ερωτήσεις) όσο και από πλευράς περιεχομένου, διότι τα κείμενα αυτά αναφέρονται σε γεγονότα ή πρόσωπα που περιέχονται στην Καινή Διαθήκη, συνήθως τροποποιώντας τα, ή βρίσκονται στην προέκτασή τους.

Ποια ήταν τα αίτια που οδήγησαν στην παραγωγή αυτής της απόκρυφης φιλολογίας; Πρώτα πρώτα η ευσεβής φαντασία ορισμένων αγνώστων συγγραφέων, που απέδωσαν τα έργα τους σε γνωστά πρόσωπα της Εκκλησίας, θέλησε να καλύψει τα «κενά» της Καινής Διαθήκης, ιδιαίτερα της ζωής του Ιησού και της Παναγίας καθώς και των Αποστόλων, με στόχο συνήθως διδακτικό ή απολογητικό.

Πολλές φορές δευτερεύοντα ή ανώνυμα πρόσωπα της Καινής Διαθήκης αναφέρονται με συγκεκριμένο όνομα στα Απόκρυφα ­ όνομα που επικράτησε τελικά στην παράδοση της Εκκλησίας, κυρίως τη λειτουργική και γίνονται πρωταγωνιστές ή διαδραματίζουν έναν πιο σημαντικό ρόλο σε αυτά.

Οι τρεις μάγοι, για παράδειγμα, που προσφέρουν δώρα στον νεογέννητο Χριστό φέρουν τα ονόματα Γασπάρ, Βαλτάσαρ και Μελχιώρ, ο ανώνυμος εκατόνταρχος κατά τη σταύρωση του Ιησού ονομάζεται Λογγίνος, οι δύο ληστές Γίστας και Δισμάς, η αιμορροούσα γυναίκα Βερονίκη. 

Συνήθως παρουσιάζονται μυθώδεις και φανταστικές διηγήσεις για περιόδους της ζωής του Ιησού, για τις οποίες δεν υπάρχουν πληροφορίες στα ευαγγέλια. Επίσης γίνεται λόγος για τη γέννηση και την παιδική ηλικία της Παναγίας, για τα θαύματα της παιδικής ηλικίας του Ιησού, για τη φυγή στην Αίγυπτο και την εκεί κατάρρευση των ειδώλων, την κάθοδο του Χριστού στον Αδη, την Ανάσταση, την ιεραποστολική δραστηριότητα των Αποστόλων, την περιγραφή του τέλους του κόσμου κ.ά.π.

Η απόκρυφη γραμματεία έγινε αμέσως το όχημα και το μέσο για τη διατύπωση και τη διάδοση αιρετικών διδασκαλιών. Για τον αιρετικό ή όχι χαρακτήρα ορισμένων Αποκρύφων γίνονται συζητήσεις σήμερα στην έρευνα. Στη διάρκεια των αιώνων τα απόκρυφα κείμενα έτυχαν διαφορετικής αντιμετώπισης: άλλοτε καταδικάστηκαν από την Εκκλησία (ιδιαίτερα στη Δύση), άλλοτε τροφοδότησαν τη λαϊκή ευσέβεια ή ενέπνευσαν έργα τέχνης.

Η βυζαντινή τέχνη παρουσιάζει πλούσια θεματική που η πηγή έμπνευσής της βρίσκεται στα Απόκρυφα. Αρκεί να αναφέρουμε εδώ για παράδειγμα τις τοιχογραφίες σε ναούς της Καππαδοκίας, τα ψηφιδωτά του νάρθηκα της Μονής της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη, τις τοιχογραφίες του Καθολικού της Μονής Χιλανδαρίου (Αγίου Όρους), της Περιβλέπτου του Μιστρά, της Santa Maria Maggiore της Ρώμης κ.ά., που είναι εμπνευσμένα από το Πρωτευαγγέλιον Ιακώβου και περιέχουν σκηνές από την παιδική ηλικία της Παναγίας.

Η έρευνα των Αποκρύφων προωθείται σήμερα από μια επιστημονική εταιρεία που ιδρύθηκε πρόσφατα, την Εταιρεία για τη Μελέτη της Απόκρυφης Χριστιανικής Γραμματείας, με έδρα τη Λωζάννη και μέλη από πολλά άλλα πανεπιστήμια του κόσμου. 


Η πορεία στη Βηθλεέμ, 
η φυγή στην Αίγυπτο
και οι αγιογράφοι

Ένα από τα γνωστότερα και σημαντικότερα Απόκρυφα, το λεγόμενο Πρωτευαγγέλιον Ιακώβου (του 2ου αιώνα μ.Χ.), κάνει λόγο για το σπήλαιο μέσα στο οποίο γεννήθηκε ο Χριστός, πληροφορία που αξιοποιούν οι βυζαντινοί αγιογράφοι.

«Καθώς ο Ιωσήφ με την έγκυο Μαρία πορεύονται προς τη Βηθλεέμ για να απογραφούν κατόπιν του σχετικού διατάγματος του αυτοκράτορα Αυγούστου, ο Ιωσήφ αναλογίζεται:

«Εγώ θα απογράψω τους υιούς μου, με αυτό το κορίτσι όμως τι να κάνω; Πώς θα την απογράψω; Ως γυναίκα μου; Ντρέπομαι. Ως θυγατέρα μου; Μα όλοι οι υιοί Ισραήλ γνωρίζουν καλά ότι δεν είναι κόρη μου. Αυτή είναι η ημέρα του Κυρίου, ας ενεργήσει όπως θέλει».

Έστρωσε το υποζύγιο, την έβαλε να καθήσει και πορεύτηκαν κοντά τρία μίλια έτσι.

Σε μια στιγμή ο Ιωσήφ στράφηκε και είδε τη Μαρία σκυθρωπή και αναλογίστηκε: «Ίσως ο καρπός της την κάνει να πονά». Γυρίζει πάλι ο Ιωσήφ και την είδε να γελά, και είπε: «Μαρία, τι συμβαίνει;Το πρόσωπό σου το βλέπω πότε γελαστό και πότε σκυθρωπό».

Η Μαρία απάντησε: «Είναι επειδή βλέπω ενώπιόν μου δύο λαούς, έναν που κλαίει και θρηνεί και έναν που χαίρεται και αναγαλλιάζει».

Είχαν διασχίσει τη μισή διαδρομή και είπε τότε η Μαριάμ: «Κατέβασέ με από το υποζύγιο, επειδή αυτό που υπάρχει μέσα μου με πιέζει να εξέλθει». Την κατέβασε από το υποζύγιο και της είπε: «Πού να σε πάω; Ο τόπος είναι έρημος». Εκεί βρήκε ένα σπήλαιο και την έβαλε μέσα...» (17, 1 - 18, 1).

Ακολουθεί μια πρωτότυπη και εξόχως ενδιαφέρουσα περιγραφή της αναστολής λειτουργίας του χρόνου και της κίνησης κατά την ώρα της γέννησης του Χριστού. 

Κατά την ιστορική στιγμή της γέννησης το Σύμπαν έκθαμβο σταμάτησε τη ροή και την κίνησή του, οι φωνές εσίγησαν, οι κινήσεις ανθρώπων και ζώων διακόπηκαν, τα πουλιά ακινητοποιήθηκαν στον αέρα, τα μέλη κάθε ζωντανού σώματος έμειναν μετέωρα στο σημείο όπου βρίσκονταν την ώρα εκείνη.

Η αφήγηση γίνεται σε πρώτο πρόσωπο από τον Ιωσήφ: «Εγώ ο Ιωσήφ περπατούσα και όμως δεν προχωρούσα, έστρεψα το βλέμμα μου ψηλά και είδα τον αέρα πλημμυρισμένο με φως, σήκωσα τα μάτια μου στον ουρανό και τον είδα σταματημένο και τα ουράνια πουλιά ακίνητα. Και κοίταξα προς τη γη και είδα χάμω μια σκάφη και εργάτες ανασηκωμένους με τα χέρια μέσα στη σκάφη. Όσοι έτρωγαν δεν έτρωγαν και όσοι σήκωναν το κεφάλι δεν μπορούσαν να το κατεβάσουν, όσοι πάλι άνοιγαν το στόμα τους δεν μπορούσαν να το κλείσουν, αλλά ολωνών τα πρόσωπα ήταν στραμμένα προς τον ουρανό. Είδα και πρόβατα να περνούν και τα πρόβατα στάθηκαν ακίνητα και, όταν σήκωσε το χέρι του ο βοσκός για να τα χτυπήσει, έμεινε ψηλά. Και έριξα τα μάτια μου στον χείμαρρο και διέκρινα τα στόματα των μικρών προβάτων ανοιχτά χωρίς να πίνουν. Και ξαφνικά όλα εξακολούθησαν την πορεία τους» (18, 2). Οι μεταφράσεις των απόκρυφων αποσπασμάτων που παρατίθενται εδώ είναι από το βιβλίο του Ι. Καραβιδόπουλου, Απόκρυφα Χριστιανικά Κείμενα. Τόμ. Ι: Απόκρυφα Ευαγγέλια, εκδ. Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1999.

Ύστερα από τα αποσπάσματα του Πρωτευαγγελίου Ιακώβου που παραθέσαμε είναι φανερή η πηγή έμπνευσης των ζωγράφων αναφορικά με το σπήλαιο της Γέννησης. Τα δύο όμως ζώα στη γνωστή παράσταση της Γέννησης; Αυτά προέρχονται από ένα άλλο μεταγενέστερο Απόκρυφο, το Ευαγγέλιο του Ψευδο-Ματθαίου (8ος αιώνας) που γράφει τα εξής: «Και την τρίτη ημέρα από τη γέννηση του κυρίου μας Ιησού Χριστού η μακαριοτάτη Μαρία βγήκε από τη σπηλιά και μπήκε σ' έναν στάβλο, όπου απέθεσε σε φάτνη τον γιο της, τον οποίο προσκύνησαν το βόδι και ο όνος.

Τότε εκπληρώθηκε ο λόγος του προφήτη Ησαΐα: «Το βόδι γνώρισε τον αφέντη του και ο όνος τη φάτνη του κυρίου του». Τα ίδια λοιπόν τα ζωντανά, το βόδι και ο όνος έχοντας Αυτόν στη μέση αδιαλείπτως τον προσκυνούσαν. Τότε εκπληρώθηκε ο λόγος του προφήτη Αββακούμ: «Εν μέσω δύο ζωντανών θα φανερωθείς». Στο ίδιο μέρος παρέμεινε ο Ιωσήφ με τη Μαρία για τρεις ημέρες» (14).

Το ίδιο κείμενο αφηγείται θαυμαστά γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά το ταξίδι του Ιησού με την κατά κόσμο οικογένειά του στην Αίγυπτο. Μιλάει για λιοντάρια, λύκους και λεοπαρδάλεις που συνοδεύουν την οικογένεια χωρίς να βλάψουν κανέναν, καθώς και για ένα φοινικόδενδρο που λυγίζει τα κλαδιά του, κατόπιν εντολής του μικρού Ιησού, ώστε να δροσιστεί η μητέρα του από τον καρπό του, πράξη για την οποία αμείβεται το δένδρο με τα ακόλουθα λόγια του βρέφους: «Αυτό το προνόμιο σου δίνω, φοίνικα,να μεταφερθεί από τους αγγέλους μου ένας από τους κλώνους σου και να φυτευθεί στον παράδεισο του Πατέρα μου. Και αυτή την ευλογία σού δίνω, ώστε σε όλους όσοι θα έχουν νικήσει σε κάποιον αγώνα, να λένε:κερδίσατε τον φοίνικα της νίκης» (21).

Όταν οι ταξιδιώτες έφθασαν στην Ερμούπολη της Αιγύπτου, μπήκαν για να καταλύσουν σε ένα ιερό που ονομαζόταν «Καπιτώλιο της Αιγύπτου» και στέγαζε 365 είδωλα. «Και συνέβη» αφηγείται το ίδιο κείμενο «όταν η Μαρία μαζί με το νήπιο εισήλθε στο ιερό, όλα τα είδωλα να γκρεμιστούν στο έδαφος... Όταν το ανήγγειλαν αυτό στον Αφροδίσιο, ηγεμόνα της πόλης εκείνης, ήρθε στο ιερό με όλο του το στράτευμα.

Οι ιερείς όμως του ναού, μόλις είδαν τον Αφροδίσιο να έρχεται στο ιερό με όλο του το στράτευμα, νόμιζαν ότι θα τον δουν να παίρνει εκδίκηση από αυτούς εξαιτίας των οποίων οι θεοί είχαν καταρρεύσει. Και εκείνος κατά την είσοδό του στο ιερό, μόλις είδε όλα τα είδωλα να κείτονται πεσμένα με το πρόσωπό τους, πλησίασε τη Μαρία, η οποία έφερε στην αγκαλιά της τον Κύριο, και αφού τον προσκύνησε είπε σε όλο το στράτευμα και τους φίλους του:

«Αν αυτός δεν ήταν ο Θεός των δικών μας θεών, οι θεοί μας δεν θα είχαν πέσει πάνω στα πρόσωπά τους ενώπιόν του, ούτε θα κείτονταν σωριασμένοι στη θέα του. Αν λοιπόν όλοι μας δεν κάνουμε με μεγαλύτερη ευλάβεια αυτό που είδαμε να πράττουν οι θεοί μας, θα μπορούσαμε να επισείσουμε τον κίνδυνο της οργής του και όλοι να χαθούμε, όπως συνέβη στον Φαραώ, τον βασιλιά των Αιγυπτίων, ο οποίος καταποντίστηκε στη θάλασσα μαζί με όλο του το στράτευμα, επειδή δεν πίστεψε σε τόσο μεγάλες δυνάμεις. Τότε όλος ο λαός της πόλης αυτής πίστεψε στον Κύριο τον Θεό μέσω του Ιησού Χριστού» (23-24).

Τα κείμενα αυτά μπορεί σε σύγκριση με τα Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης να υπολείπονται από πλευράς εμβάθυνσης στο μυστήριο της θείας οικονομίας, καθώς επίσης και από πλευράς ιστορικών στοιχείων και λυτρωτικού μηνύματος, είχαν όμως τη δική τους ιστορία στην περιφέρεια της ζωής της Εκκλησίας. Έθρεψαν πολλές γενιές απλών χριστιανών, αλλά και αναδυόμενα από την περιφέρεια στο κέντρο της εκκλησιαστικής ζωής ενέπνευσαν υμνογράφους και ιδίως καλλιτέχνες και αγιογράφους.

Καιρός είναι πλέον η υποκρυπτόμενη ή φανερά εκφραζόμενη από πολλούς άποψη ότι τα Απόκρυφα περιέχουν συγκλονιστικές και ύποπτες για τη χριστιανική πίστη πληροφορίες, και γι' αυτό η Εκκλησία και η θεολογία τα κρατούν μακριά από το αναγνωστικό κοινό, να δώσει τη θέση της σε μια νηφαλιότερη επιστημονική αποτίμηση των κειμένων αυτών.


ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ: Οι διαφορές με τα «κανονικά» Ευαγγέλια

Συγκρίνοντας τις διηγήσεις των Αποκρύφων με αυτές των «κανονικών» Ευαγγελίων (κανονικών, με την τεχνική έννοια ότι ανήκουν στον «κανόνα» της Καινής Διαθήκης, όπως τον όρισε η Εκκλησία στους πρώτους αιώνες) διαπιστώνουμε τα εξής:

1. Τα τέσσερα «κανονικά» Ευαγγέλια έχουν βέβαια το καθένα από αυτά τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του και τις ιδιαίτερα τονιζόμενες θεολογικές ιδέες του συγγραφέα του, στο σύνολό τους όμως απηχούν την πίστη της Εκκλησίας για το πρόσωπο του Χριστού. Με άλλα λόγια είναι έργα της Εκκλησίας και διαβάζονται στις λατρευτικές συνάξεις της. Τα Απόκρυφα, αντίθετα, είναι ατομικά έργα μη αναγνωρισμένα από το σύνολο του σώματος της Εκκλησίας, έστω κι αν επικράτησαν σε ορισμένες ομάδες και διαβάστηκαν για κάποια μικρότερα ή μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

2. Ενώ στα Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης το πρόσωπο της Παναγίας μνημονεύεται πάντα σε σχέση με το κεντρικό πρόσωπο της Αγίας Γραφής, που είναι ο Ιησούς Χριστός, και σε καμία περίπτωση αυτοτελώς και ανεξάρτητα από το μυστήριο της ενανθρώπισης, στα Απόκρυφα Ευαγγέλια παρέχονται πληροφορίες για τη ζωή της Παναγίας, όχι κατ' ανάγκη σε σχέση με τον Χριστό. Οι άγνωστοι συγγραφείς αυτών των κειμένων θεωρούν λίγες τις πληροφορίες των Ευαγγελίων και, αντλώντας από προφορικές παραδόσεις, όταν δεν στηρίζονται εξ ολοκλήρου στη φαντασία τους, «συμπληρώνουν» την εικόνα της Παναγίας.

3. Οι διηγήσεις των Ευαγγελίων της Καινής Διαθήκης διακρίνονται για τη λιτότητά τους και έχουν έναν δωρικό χαρακτήρα. Οι διηγήσεις των Αποκρύφων δεν αρκούνται σε απλές αναφορές ή εξιστορήσεις, κυρίως αποσκοπούν στο να πείσουν τον αναγνώστη, δίδοντας πιο εντυπωσιακές διαστάσεις στα πρόσωπα και στα γεγονότα και καταφεύγοντας σε λυρικές εξάρσεις. Θέλουν να πείσουν, με κάθε τρόπο και με στόχο κυρίως απολογητικό, για την υπερφυσική διάσταση των γεγονότων.

4. Το θεϊκό σχέδιο για τη σωτηρία του κόσμου αποτελεί τον πυρήνα και τον στόχο των Ευαγγελίων της Καινής Διαθήκης, ενώ η ιστορία, πραγματική ή φανταστική, και ο εντυπωσιασμός συνιστούν τον στόχο των Αποκρύφων. Πρέπει να προσθέσουμε ότι τα κείμενα αυτά, τα απόκρυφα, συγκρινόμενα προς τα καινοδιαθηκικά, υπολείπονται σαφώς από πλευράς θεολογικής εμβάθυνσης, καθώς και από πλευράς ιστορικών στοιχείων, πνευματικού πλούτου και ηθικού βάθους. Έθρεψαν ωστόσο πολλές γενιές πιστών και ενέπνευσαν υμνογράφους και αγιογράφους της Εκκλησίας.

Πηγή/Επιμέλεια/συνδέσεις: www.sophia-ntrekou.gr / αέναη επΑνάσταση. Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα το «ΒΗΜΑ» στις 24/12/2000

*Ο κ. Ιωάννης Δ. Καραβιδόπουλος (1937-) είναι ομότιμος καθηγητής Ερμηνείας της Καινής Διαθήκης στο τμήμα Θεολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ο κ. Καραβιδόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη.

Ολοκλήρωσε τις σπουδές στη Θεολογία και τη Φιλοσοφία στο Α.Π.Θ. και κατόπιν μετεκπαιδεύτηκε στο Στρασβούργο της Γαλλίας και το Γκέτινγκεν της Γερμανίας. Είναι καθηγητής του τμήματος Θεολογίας από το 1975 και διδάσκει Ερμηνεία της Καινής Διαθήκης.

Δείτε και...

ιφιγένεια γεωργιάδου "μια νηφαλιότερη επιστημονική αποτίμηση των κειμένων αυτών." Θέλω να εκφράσω την μεγάλη ευχαρίστηση που αισθάνομαι από την ουσιαστική και πολύτιμη σε επιστημονική ανάπτυξη και μελέτη πρόταση του καθηγητή κ. Καραβιδόπουλου που αυτομάτως αποδεικνύει και το υψηλό επίπεδο επιστημονικής επάρκειας που εμπεριέχει η θαρραλέα παρουσίαση βιβλιογραφίας ικανής να μας κατατοπίσει και να μας πληροφορήσει για ένα πλήθος γεγονότων που η παράδοση της Εκκλησίας παρουσιάζει μέσα από τους θεσπέσιους ύμνους η τις συμβολικά σημειολογικές αγιογραφίες της !!! 28 Δεκεμβρίου 2013 στις 11:51 μ.μ.
Konstantinos Kottis Μια παρατήρηση στον Καραβιδόπουλο: Πως είναι δυνατόν στην εικόνα ο βους και η όνος να θεωρούνται επίδραση αποκρύφων και όχι άμεσα του Ησαΐα, όταν το αποδίδουν στον Ψευδο-Ματθαίο τον οποίο τοποθετούν στον 8ο αιώνα, ενώ η κοπτική εικόνα της Γεννήσεως η οποία εμπεριέχει τα δύο ζώα, είναι πρωιμότερη αυτού του κειμένου και χρονολογείται στον 6ο ή 7ο αιώνα; http://www.pravmir.com/wp-content/uploads/2012/02/cart07.jpg 19 Δεκεμβρίου στις 11:21 μ.μ.


Δημήτρης Βεντούρης ΚΑΙΡΟΣ ΝΑ ΘΕΟΛΟΓΗΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΑΛΙ
Βρίσκω εξαιρετικά ενδιαφέρον και χρήσιμο το κείμενο που ανεβάσατε. Μας επιτρέπει να προσεγγίσουμε κορυφαία θεολογικά ζητήματα όπως η γέννηση του θεανθρώπου που στην ουσία τους παραμένουν μυστηριωδώς άγνωστα.
Η ανάπτυξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δίνει μια τεράστια δυνατότητα στην ορθόδοξη θεολογία, την ορθόδοξη εκκλησία, και την ορθόδοξη πίστη για να μπορέσουν να αφηγηθούν την αλήθεια τους, ακολουθώντας το ''πορευθέντες μαθητεύσατε'' μέσω της τεχνολογικής οδού.
Γιατί μην μου πείτε πως το μυστήριο της ενανθρώπισης του κυρίου αναλύεται μέσω της διδασκαλίας των θρησκευτικών στα σχολεία, ή ότι υπάρχει διάθεση διερεύνησης και βαθύτερης ενασχόλησης με τον τρόπο που προσεγγίζεται (ή δεν προσεγγίζεται τελικά) το κορυφαίο δογματικό θέμα της γεννήσεως στους περισσότερους ιερούς ναούς της χώρας κατά την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων; 19 Δεκεμβρίου 2015 στις 12:23 μ.μ.

Τσίτσος Βασίλειος Αγαπητέ (Δημήτρης Βεντούρης) Δημήτριε, εάν σου διαφεύγει το γεγονός, ο διαχειριστής της σελίδας και πολλά εκλεκτά μέλη της Ομάδας είναι "θεολόγοι" καθηγητές, και ναι καταβάλλουν κάθε προσπάθεια να αναλύσουν το μυστήριο της ενανθρώπισης Του Υιού και Λόγου Του Θεού , μέσω της διδασκαλίας των Θρησκευτικών που δεν είναι ακριβώς Θρησκευτικά, στα σχολεία. Δέχομαι απλά το ότι δεν το προσπαθούν όλοι. 19 Δεκεμβρίου 2015 στις 2:16 μ.μ.

Δημήτρης Βεντούρης Υπερθεματίζω σε ότι λέτε γι' αυτό και απευθύνομαι σε περιβάλλον και ανθρώπους που αντιλαμβάνονται τι θέλω να πω χωρίς να είμαι θεολόγος. Δεν στοχοποιώ τους θεολόγους καθηγητές. Απλά επισημαίνω ότι ο τρόπος που διδάσκονται τα ''θρησκευτικά'' δεν ενθαρρύνει και δεν αναπτύσσει την ορθόδοξη συνειδητότητα. Κι αυτό δεν είναι μόνο θέμα του υπουργείου και της επίσημης εκκλησίας, αλλά και μιας κοινωνίας που θέλει να αποκαλείται ορθόδοξη. Ευχαριστώ για το σχόλιο σας. 19 Δεκεμβρίου 2015 στις 2:27 μ.μ.
Τα λέμε απόκρυφα και όχι κρυμμένα, γιατί οι συγγραφείς τους στην προσπάθειά τους να τα παρουσιάσουν για αληθινά ευαγγέλια απέκρυπταν το πραγματικό τους όνομα, και χρησιμοποιούσαν ψευδώνυμο, συνήθως το όνομα κάποιου Αποστόλου, ή άλλου διακεκριμένου μέλους της εκκλησίας, γι αυτό εκτός από απόκρυφα,τα λέμε και ψευδεπίγραφα. Δεύτερον κανείς δεν αποφάσισε να τα κρύψει, και κανείς δεν τα έκρυψε. Η Εκκλησία απλά ξεκαθάρισε ποιά είναι τα γνήσια και ποιά όχι με βάση το κριτήριο της Αλήθειας και Αλήθεια είναι ότι έγινε και ότι δίδαξε ο Ιησούς Χριστός, και αυτή την αλήθεια διέσωσαν και μας μετέδωσαν οι αυτόπτες και αυτήκοοι μαθητές του Χριστού, που μεταφέρουν σε μας δια των Ευαγγελίων τους αυτά που έζησαν, άρα την εμπειρία τους εν Χριστώ. Όσοι δεν υπήρξαν μαθητές του ίσως διέσωσαν κάποια αληθή στοιχεία, ίσως όχι. Όπως αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης για παράδειγμα, ο Ιησούς είπε και έκανε τόσα πολλά κατά την επί γης παρουσία του, που αν είχαν γραφτεί όλα, ούτε ο κόσμος όλος δεν θα χωρούσε τα τα όσα θα γράφονταν. Επομένως ίσως κάποια στοιχεία της Παράδοσης που πέρασαν στην Εκκλησία από τα απόκρυφα (φανερωμένα και όχι κρυμμένα όμως) μπορεί να αληθεύουν μπορεί και όχι. Για να μην μακρηγορώ η Εκκλησία δέχεται πρός έρευνα ότι δεν έρχεται σε αντίθεση με τα όσα γράφουν οι κανονικοί συγγραφείς της Καινής Διαθήκης, και απορρίπτουν όσα δεν συμφωνούν. Όποιος θέλει να μάθει τι αναφέρουν αυτά τα κείμενα μπορεί να τα αναζητήσει και να βάλλει τα δικά του συμπεράσματα, αντί να μας κατηγορεί για τη δική του μασημένη τροφή. Αυτά τα ολίγα. Κι αν ρωτήσεις ποιός τα διέσωσε αυτά τα απόκρυφα θα σου πω η ίδια η Εκκλησία αλλά και άλλοι εκτός Εκκλησίας φορείς, καθένας για τους δικούς του λόγους ... και τα κείμενα αυτά συμφωνούν μεταξύ τους, γεγονός που καταδεικνύει την πιστότητα των κειμένων , και ότι καμμία αλλοίωση δεν έκανε επ αυτών η Εκκλησία. Αυτά για την ώρα. Το σχόλιο γράφτηκε εξ αφορμής κακοπροαίρετης κριτικής της ανάρτησης που έγινε στη Σοφία από όπου και η ανάρτηση.

Irene Glezos-Zevgolis Για το βόδι και τον όνο μας πληροφορεί η Παλαιά Διαθήκη. ''Έγνω βους τον κτησάμενον και όνος την φάτνην του Κυρίου αυτού, Ισραήλ δε με ουκ έγνω και ο λαός μου ου συνήκεν (Ησ. α' 3)'' και ''Εν μέσω δύο ζώων γνωσθήση (Αββ. γ' 2 )'' Καλά και ευλογημένα Χριστούγεννα !!! 19 Δεκεμβρίου 2015 στις 2:16 μ.μ.
Maria Tsigopoulou να ρωτήσω εγώ κάτι σχετικά με τα απόκρυφα ευαγγέλια? ποιοι αποφάσισαν να τα αποκρύψουν? με ποιο κριτήριο απέκρυψαν αυτά που απέκρυψαν τέλος πάντων... και τέλος γιατί όλοι εμείς να μην γνωρίζουμε την ατόφια αλήθεια των κειμένων και σύμφωνα με την κρίση μας και τα πιστεύω μας να βγάζαμε τα δικά μας συμπεράσματα? γιατί πρέπει να μας δίνετε "μασημένη τροφή"?
19 Δεκεμβρίου 2015 στις 2:36 μ.μ.

Τσίτσος Βασίλειος: Μαρια ΤσιγγοπουλουΕπειδή η άγνοια (ούτε καν ημιμάθεια) σκοτώνει και είναι κρίμα, σου συνιστώ πριν κατηγορείς τον οποιονδήποτε να φροντίζεις πρώτα να μαθαίνεις, και ότι δεν μπορείς να ρωτάς ευγενικά, και όχι διατυπώνοντας αυθαίρετα συμπεράσματα. Παρότι λοιπόν δεν ξεκίνησες καλά, θα προσπαθήσω να απαντήσω κατά το δυνατόν, κατανοητά και συνοπτικά. Τα λέμε απόκρυφα και όχι κρυμμένα, γιατί οι συγγραφείς τους στην προσπάθειά τους να τα παρουσιάσουν για αληθινά ευαγγέλια απέκρυπταν το πραγματικό τους όνομα, και χρησιμοποιούσαν ψευδώνυμο, συνήθως το όνομα κάποιου Αποστόλου, ή άλλου διακεκριμένου μέλους της εκκλησίας , γι αυτό εκτός από απόκρυφα, τα λέμε και ψευδεπίγραφα. Δεύτερον κανείς δεν αποφάσισε να τα κρύψει, και κανείς δεν τα έκρυψε. Η Εκκλησία απλά ξεκαθάρισε ποιά είναι τα γνήσια και ποιά όχι με βάση το κριτήριο της Αλήθειας και Αλήθεια είναι ότι έγινε και ότι δίδαξε ο Ιησούς Χριστός, και αυτή την αλήθεια διέσωσαν και μας μετέδωσαν οι αυτόπτες και αυτήκοοι μαθητές του Χριστού, που μεταφέρουν σε μας δια των Ευαγγελίων τους αυτά που έζησαν, άρα την εμπειρία τους εν Χριστώ. Όσοι δεν υπήρξαν μαθητές του ίσως διέσωσαν κάποια αληθή στοιχεία, ίσως όχι. Όπως αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης για παράδειγμα, ο Ιησούς είπε και έκανε τόσα πολλά κατά την επί γης παρουσία του, που αν είχαν γραφτεί όλα, ούτε ο κόσμος όλος δεν θα χωρούσε τα τα όσα θα γράφονταν. Επομένως ίσως κάποια στοιχεία της Παράδοσης που πέρασαν στην Εκκλησία από τα απόκρυφα (φανερωμένα και όχι κρυμμένα όμως) μπορεί να αληθεύουν μπορεί και όχι. Για να μην μακρηγορώ η Εκκλησία δέχεται πρός έρευνα ότι δεν έρχεται σε αντίθεση με τα όσα γράφουν οι κανονικοί συγγραφείς της Καινής Διαθήκης, και απορρίπτουν όσα δεν συμφωνούν. Όποιος θέλει να μάθει τι αναφέρουν αυτά τα κείμενα μπορεί να τα αναζητήσει και να βάλλει τα δικά του συμπεράσματα, αντί να μας κατηγορεί για τη δική του μασημένη τροφή.. Αυτά τα ολίγα. Κι αν ρωτήσεις ποιός τα διέσωσε αυτά τα απόκρυφα θα σου πω η ίδια η Εκκλησία αλλά και άλλοι εκτός Εκκλησίας φορείς, καθένας για τους δικούς του λόγους... και τα κείμενα αυτά συμφωνούν μεταξύ τους, γεγονός που καταδεικνύει την πιστότητα των κειμένων και ότι καμμία αλλοίωση δεν έκανε επ' αυτών η Εκκλησία. Αυτά για την ώρα. 19 Δεκεμβρίου 2015 στις 5:37 μ.μ.

Maria Tsigopoulou δεν μπορω να καταλαβω απο που συμπερανατε οτι κατηγορω καποιον για κατι, ναι εχω αγνοια αλλα γιατι εσεις πρεπει να με προσβαλλετε καατ αυτον τον τροπο ειναι τοσο κακο δηλαδη που εχω αποριες και τις εκφραζω με αυτον τον τροπο? ετσι οπως μου ερχονταν στο νου οι αποριες ετσι και τις διετυπωσα? πως το εκλαβαατε τωρα ολο αυτο ως μομφη πραγματικα απορω!!!!! μερικες φορες πραγματικα φοβαμαι να ρωτησω πραγματα εδω μεσα ολοι ξαφνικα γινεστε λιγο ευθικτοι... 19 Δεκεμβρίου 2015 στις 7:43 μ.μ.

Δημητρης Ροδης ''και τελος γιατι ολοι εμεις να μην γνωριζουμε την ατοφια αληθεια των κειμενων και συμφωνα με την κριση μας κα τα πιστευω μας να βγαζαμε τα δικα μας συμπερασματα? γιατι πρεπει να μας δινετε "μασημενη τροφη"? '' Εχω περασει απο ιδιες αποριες Μαρια, οποτε σαν συμπασχων θα απαντησω... 20 Δεκεμβρίου 2015 στις 1:10 π.μ.

Δημητρης Ροδης Δεν προκειτε περι ''μασημενης'' τροφης, και η δικη μας ''κρίση'' και συμπέρασμα θα ειναι λαθος, απλα ενας στοχασμος, αν δεν εχουμε την εμπειρια Θεου. Στην ορθοδοξη θεολογια υπαρχει το εξεις: «Ο επιστήμων βλέπει αυτό που γνωρίζει, που μελετάει και αποκομίζει από εμπειρία γνώσεις περί αυτού του πράγματος. Η γνώση είναι καθαρά εμπειρική σε όλες τις θετικές επιστήμες. Κατά τους Πατέρας της Εκκλησίας, το ίδιο συμβαίνει στην θεολογία».

«Συμφωνούμε απόλυτα, ότι είμαστε θετικισταί. Δεχόμαστε μόνο εμπειρικά φαινόμενα και τίποτε άλλο. Είμεθα απόλυτα σύμφωνοι σ' αυτό. Γιατί, οι Πατέρες μόνο εμπειρικά φαινόμενα εδέχοντο. Γι’ αυτό, ο φωτισμός είναι καθαρά εμπειρική κατάσταση και τίποτε άλλο. Η θέωση εξ ίσου είναι εμπειρική κατάσταση. Και όλη η θεολογία της Εκκλησίας εκπηγάζει από αυτές τις εμπειρικές καταστάσεις». (π. Ι. Ρωμανίδης: "Εμπειρική Δογματική"). 20 Δεκεμβρίου 2015 στις 1:14 π.μ.

Δημητρης Ροδης Οἱ Ἅγιοι, οἱ θεούμενοι, ἔχουν τὴν μεταξύ τους ἑνότητα τῆς δογματικῆς Πίστεως, χάρη στὴ θεωτική, ἄκτιστη ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, οἱ δὲ ὑπό­λοιποι πιστοὶ κατέχουν ἀλαθήτως τὴν ἑνιαία δογματικὴ Πίστη τῆς Ἐκ­κλη­σίας μέσῳ τῆς ὑπακοῆς στοὺς Ἁγίους Πατέρες. 20 Δεκεμβρίου 2015 στις 1:16 π.μ.

Maria Tsigopoulou α! μάλιστα η έκφραση μου "μασημένη τροφή" σας πείραξε ρε παιδιά πράγματι αυτά ειναι τα θέματά μας δηλαδή, Κε Τσιτσο εσείς που έχετε γνώσεις λοιπόν επί του θέματος θα μπορούσατε να ενημερώσετε με πολύ ωραίο και πολιτισμένο τρόπο κάποιον που έχει άγνοια και οχι να γράφετε ένα κατεβατό "κατσάδας" το οποίο μόνος σας συμπεράνατε διαβάζοντας τα γραφόμενά μου και ούτε καν μπήκατε στον κόπο να μου ζητήσετε διευκρινήσεις ή εξηγήσεις αν το σχόλιο μου ήταν υποτιμητικό για κάποιους !!! Και δεν νομίζω ότι είμαι η μοναδική στον κόσμο αυτό που έχει τις ίδιες ακριβώς απορίες με εμένα. 20 Δεκεμβρίου 2015 στις 2:14 μ.μ.

Τσίτσος Βασίλειος Μαρια Τσιγγοπουλου Διάβασε με προσοχή το πρώτο σου σχόλιο και απάντησε, από που μέσα από την ανάρτηση , συμπέρανες ότι κάποιοι απόφάσισαν να τα αποκρύψουν, δεύτερο, τι εννοείς με την φράση ατόφια αλήθεια των κειμένων; Αν γράψω εγώ ότι δήποτε ή ο καθένας αυτό σημαίνει ότι είναι ατόφια αλήθεια; Τρίτον και σημαντικότερον. Ποιοί σου δίνουμε μασημένη τροφή; Αν δεν αντιλαμβάνεσαι ότι όλα αυτά είναι ανυπόστατες κατηγορίες, προς όποιον και αν απευθύνεσαι που εδώ απευθύνεσαι σε μας γιατί γράφεις δίνετε όχι δίνουν γενικά και αόριστα, αλλά για τη συγκεκριμένη ανάρτηση, τότε λυπάμαι. Δέχομαι μόνο ότι δεν το έκανες κακοπροαίρετα, αλλά η επιμονή σου να δικαιωθείς αντί να μείνεις στην ουσία της ανάρτησης, δεν συνηγορεί υπέρ αυτού. Στο f.b. καθένας κρίνεται από όσα γράφει, όχι από όσα νοιώθει, γιατί απλά δεν ξέρουμε τι πραγματικά νοιώθει. Άσε λοιπόν τους συναισθηματισμούς και δες τα όπως είναι γραμμένα. Και αυτά που λες κατσάδα είναι ότι συμπεραίνεται από το πρώτο σου σχόλιο. Εδώ κάνουμε διάλογο με βάση το λογικό επιχείρημα, δεν κάνουμε δικαστήριο και δεν κατσαδιάζουμε κανένα... Μην απαντήσεις πριν ξαναδιαβάσεις το πρώτο σου σχόλιο σαν να το έγραψε κάποιος άλλος και όχι εσύ... μετά γράψε μόνη σου το κατηγορητήριο εναντίον μου... Καλά Χριστούγεννα σου εύχομαι γιατί ο Χριστός δεν αλλάζει ανάλογα με τι του προσάπτει ο καθένας... και γεννήθηκε για όλους, και όχι για κάποιους. 20 Δεκεμβρίου 2015 στις 2:41 μ.μ.

Δημητρης Ροδης Το θεμα δεν ειναι να μεινουμε τοσο στον τροπο που εκφραστηκε η απορια, αλλα στο αν εγεινε κατανοητο πως οτι επιλογη εγεινε στα ευαγγελια, και παρεδωθει ως διδασκαλια, εγεινε με κριτηρια και προυποθεσεις αγιοπνευματικες, απο ανθρωπους (πατερες-αγιους) που ειχαν προσωπικη σχεση και εμπειρια Θεου. Αυτοι συμφωνουν ολοι μεταξυ τους για το πως εχει η αληθεια, ακομα και αν τους χωριζουν αιωνες. 20 Δεκεμβρίου 2015 στις 2:52 μ.μ.

Maria Tsigopoulou με την απορια θα μεινω τελικα, ποιον εχω κατηγορησει και ποιον προσεβαλα, αλλα δεν συνεχιζω αλλο τον διαλογο γιατι μαλλον δεν θελετε να με καταλαβετε.. επισης καλες γιορτες!!! 20 Δεκεμβρίου 2015 στις 3:15 μ.μ.

Στυλιανος Ματθαιου Σοφία το ξανάγραψα, δεν μας αφορουν οι βαρύγδουποι τίτλοι των ανθρώπων, όται οι ίδιοι έρχονται σε αντιθεση με την Ιερή αράδοση της Εκκλησίας, και τις αποφάσεις των Οικ. Συνόδων, και τα συγγράμματα των πατερων και διδασκάλων....!
22 Δεκεμβρίου 2014 στις 9:00 π.μ. 
Σοφία Ντρέκου Δεν καταλαβαίνω κ. Στυλιανέ... 22 Δεκεμβρίου 2014 στις 9:38 π.μ.
Σπυρίδων Νικολοβιέννης Τὸ Πρωτευαγγέλιον τοῦ Ἅγίου Ἰακώβου τοῦ ἀδελφοθέου, ἀποτελεῖ ἀνεξήτηλη πηγὴ πληροφοριῶν σχετικῶς μὲ τὴν Γέννησι τοῦ Θεανθρώπου Κ.Ἡ.Ἰ.Χ., καθῶς καὶ τῶν πρὸ αὐτῆς Γεγονὀτων (Σύληψις καὶ γέννησις τῆς Θεοτόκου, καὶ τοῦ Τιμίου Προδρόμου, Εἴσοδος τῆς Θεοτόκου Στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων, κ. ἄ.). Ἐπιπλέον τυγχάνει κείμενο γραμμένο ἀπὸ τὸν πλέον ἀξιόπιστο μάρτυρα τῶν, τότε, τεκτενομένων˙ εἶναι κείμενο γραμμένο ἐν τῇ ζέσει τῶν γεγονότων αὐτῶν καί, ὄχι 200 χρόνια ἀργότερον˙ ἡ δὲ ἐγκυρότης του δὲν ἀμφισβητεῖται ἐπιστημονικῶς. Δὲν γνωρίζω τοὺς λόγους ποὺ τὸ ἐνέταξαν ἐκτὸς τῶν Ἱερῶν κειμένων τῆς Ἁγίας Γραφῆς˙ θεωρῶ, ὅμως ὀξύμωρον, νὰ μήν ἀναγιγνώσκεται καὶ νὰ μήν μελετᾶται, τὴν στιγμὴ πού, σελίδες βίων Ἁγίων μὲ λεπτομέρειες (ἀμφισβητουμένης, ένίοτε, ἐπιστημονικῆς ἐγκυρότητος) μελετῶνται, καὶ πολλάκις χρησιμοποιοῦνται πρὸς Δογματικὴν (καὶ δή, Σωτηριολογικοῦ χαρακτῆρος) δόμησιν. Νὰ σημειωθῇ, δέ, ὅτι διά, τὰ περὶ συλλήψεως τῆς Θεοτόκου, τὰ περὶ εἰσοδίων Αὐτῆς, ἀκόμα..., ἀκόμα καὶ τὰ ὀνόματα τῶν Θεοπατόρων Ἰωακεὶμ καὶ Ἄννης (σημαντικὰ, δηλαδή, ὀνόματα καὶ γεγονότα ποὺ τιμῶμεν καὶ ἑορτάζομεν), μοναδικὴν πηγὴ ἀποτελεῖ τὸ Πρωτευαγγέλιον! 22 Δεκεμβρίου 2014 στις 10:42 π.μ.
ιφιγένεια γεωργιάδου: Η βυζαντινή τέχνη παρουσιάζει πλούσια θεματική που η πηγή έμπνευσής της βρίσκεται στα Απόκρυφα. Αρκεί να αναφέρουμε εδώ για παράδειγμα τιςτοιχογραφίες σε ναούς της Καππαδοκίας, τα ψηφιδωτά του νάρθηκα της Μονής της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη, τις τοιχογραφίες του Καθολικού της Μονής Χιλανδαρίου (Αγίου Όρους), της Περιβλέπτου του Μιστρά, της Santa Maria Maggiore της Ρώμης κ.ά., που είναι εμπνευσμένα από το Πρωτευαγγέλιον Ιακώβου και περιέχουν σκηνές από την παιδική ηλικία της Παναγίας. 22 Δεκεμβρίου 2014 στις 3:57 μ.μ.
Σοφία Ντρέκου Το θέμα μέσα στο ιστολόγιο έχει 4 ενδιαφέροντα σχόλια του αγαπητού θεολόγου Θεόδωρου Ρηγινιώτη (Θεόδωρος Ρηγινιώτης είπε...
Panteleimon Krouskos Ο Θεοδώρος Ρηγινιωτης μετράει 22 Δεκεμβρίου 2014 στις 7:14 μ.μ.
Σοφία Ντρέκου Πάτερ μου, σ'ευχαριστώ πολύ που το επιβεβαιώνεις κι εσύ γιατί η γνώμη σου Μετράει!!!

4 σχόλια:

Θεόδωρος Ρηγινιώτης είπε...

Εξαιρετικό κείμενο.

Θεόδωρος Ρηγινιώτης είπε...

Α, ας έχουμε υπόψιν ότι το Κοράνι, που σε μεγάλο βαθμό αντλεί από απόκρυφα, χρησιμοποιεί κάπως παραλλαγμένη την πληροφορία για τη χουρμαδιά (από τη διήγηση της φυγής στην αίγυπτο).
Σύμφωνα με το Κοράνι, σούρα 19, η Μαριάμ γέννησε κάτω από μια χουρμαδιά, έπεσαν πάνω της οι χουρμάδες, για να τραφεί, και εμφανίστηκε δίπλα της ένα ρυάκι, για να πιει νερό. Ο Ιησούς μίλησε από βρέφος και ανάγγειλε σοφά λόγια του Θεού (19, 33-33).
Για τη σχέση του Κορανίου με τα απόκρυφα κείμενα, επίτρεψέ μου τα παρακάτω:
Ο Μητροπολίτης του Όρους Λιβάνου Ζορζ Κοντρ επισημαίνει:
«Εντούτοις, όποιος συγκρίνει με κριτικό μάτι, δίχως πίστη στην κορανική αποκάλυψη, διαπιστώνει πρόδηλες ομοιότητες με το βιβλικό κείμενο και τα χριστιανικά απόκρυφα. Τα δάνεια από τα απόκρυφα είναι τόσο φανερά, ώστε μπορεί κανείς να παραθέσει σε παράλληλη σύνοψη – και έχει γίνει στη δυτική μελέτη – κορανικά κείμενα και χριστιανικά απόκρυφα. Το κορανικό περιεχόμενο δείχνει κάτι παραπάνω από μια απλή ομοιότητα. Ο ουλεμάς, στον οποίο μετέφερα αυτές τις γραπτές αποδείξεις, μου είπε: “εμείς δεν έχουμε κανένα πρόβλημα, ο Θεός αποκάλυψε τα χριστιανικά απόκρυφα, το ίδιο και το Κοράνιο”». (Μητροπολίτου Όρους Λιβάνου Ζορζ (Κοντρ), Η φύση του Ισλάμ, μετάφραση Ρόνι Μπού Σάμπα, εκδ. Μαΐστρος, Αθήνα 2009, σελ. 27-28)
Βέβαια, αυτή η απάντηση δεν ευσταθεί, κατ’ αρχάς γιατί ένα βιβλίο, που δανείζεται στοιχεία από άλλα βιβλία, είναι προφανώς γραμμένο από άνθρωπο κι όχι ακριβές αντίγραφο ενός αιώνιου ουράνιου βιβλίου.
Οι διηγήσεις του Κορανίου για τον Ιησού περιέχουν ένα κυρίαρχο χαρακτηριστικό των απόκρυφων διηγήσεων: το υπερβολικό υπερφυσικό στοιχείο, που τονίζεται με έμφαση για εντυπωσιασμό των αναγνωστών ή ακροατών. Κατ’ αυτό, ο Ιησούς μίλησε από βρέφος και ανάγγειλε σοφά λόγια του Θεού (σούρα 19, 29-33). Το περιστατικό θυμίζει το απόκρυφο κατά Θωμάν ευαγγέλιο της παιδικής ηλικίας, που περιγράφει φανταστικά την παντογνωσία και τα θαύματα του Ιησού ως παιδιού (πράγματα που δεν αναφέρονται καθόλου στην ΚΔ), εκτρεπόμενο σε διηγήσεις χωρίς καμία σοβαρότητα (π.χ. ο Ιησούς κάνει θαύματα για παιχνίδι ή ακόμη και για εκδίκηση – θανατώνει ένα άλλο παιδί και μετά το ανασταίνει – προσβάλλει το δάσκαλό του με επίδειξη γνώσεων κ.τ.λ.).
Είναι αξιοσημείωτο ότι το Κοράνι κάνει αναφορές και σε πληροφορίες που περιέχονται σε απόκρυφα κείμενα. Δύο τέτοιες αναφορές είναι η φροντίδα της Μαριάμ από το Ζαχαρία και η διατροφή της απευθείας από το Θεό (αναφέρεται στο Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου και στο Κοράνι, 3, 35-37. 5, 110) και το θαύμα των χωματένιων πτηνών, που ο (μικρός) Ιησούς τα φύσηξε και έγιναν αληθινά πουλιά (αναφέρεται στο κατά Θωμάν ευαγγέλιο της παιδικής ηλικίας του Κυρίου και στο Κοράνι 3, 49-50).
[συνεχίζεται]

Θεόδωρος Ρηγινιώτης είπε...

[συνέχεια]
Δύο παρατηρήσεις: α) οι γονείς της Μαριάμ στο Πρωτευαγγέλιο ονομάζονται Ιωακείμ και Άννα, β) η ζωή που προέρχεται από το φύσημα του Ιησού είναι κάτι αντίστοιχο με τη ζωή που προήλθε από το φύσημα του Θεού στον Αδάμ (Γένεσις, 2, 7), πράγμα που βασίζεται στην πεποίθηση ότι ο Ιησούς, εκτός από άνθρωπος, είναι και Θεός. Η φράση βέβαια του ισλαμικού κορανίου, ότι αυτό θα γίνει «με την άδεια του Αλλάχ», δεν υπάρχει καθόλου στο χριστιανικό κείμενο, που φυσικά είναι πολύ αρχαιότερο (του 2ου ή του 3ου αιώνα).
Μία άλλη αναφορά είναι ότι η πτώση του διαβόλου από τη θεία δόξα συνίσταται στο ότι αρνήθηκε να προσκυνήσει τον Αδάμ, όπως τον διέταξε ο Θεός (σούρα 2, 30-34. 17, 61-62, κ.α.). Η διήγηση αυτή – αν και δίνεται πιο λιτά – προέρχεται από το απόκρυφο Ευαγγέλιο του Βαρθολομαίου.
Από τα γνωστικά κείμενα, το Κοράνι έχει διατηρήσει την πεποίθηση ότι ο Ιησούς δε σταυρώθηκε, αλλά ο Θεός «έκανε τους εχθρούς Του να νομίζουν ότι Τον σταυρώνουν», ενώ στην πραγματικότητα Τον έκρυψε. Η πεποίθηση αυτή ήταν θεμελιώδης στο γνωστικισμό, που αρνιόταν ότι ο Ιησούς διέθετε αληθινό ανθρώπινο σώμα* – το Ισλάμ τη διατηρεί, επειδή πιστεύει πως ο Θεός είναι Θεός πολεμικής νίκης, συνεπώς δε μπορεί να επέτρεψε σ’ ένα μεγάλο προφήτη να υποστεί τόσα βάσανα. Ας σημειωθεί ότι στο ουράνιο ταξίδι (Meraj) που, κατά τη μουσουλμανική παράδοση, πραγματοποίησε ο Μωάμεθ καβάλα στον Μπούρακ, το ουράνιο άλογο, με οδηγό το Γαβριήλ, συνάντησε τον Ιησού στο 2ο από τους 7 ουρανούς (Βλ. Elias, Mufti A.H. «Jesus (Isa) A.S. in Islam, and his Second Coming», Islam.tc. Retrieved 2012-04-20, στο http://www.islam.tc/prophecies/jesus.html).
Για το λεγόμενο "Ευαγγέλιο του Βαρνάβα", που συντάχθηκε το μεσαίωνα και προωθεί τις θέσεις του Κορανίου για το Χριστό, δείτε εδώ: http://www.oodegr.com/oode/islam/genika/dialeksi_1.htm#10.
Ευχαριστώ - καλή κι ευλογημένη νέα χρονιά (και συγγνώμη για την πολυλογία)!...

* Παραδείγματα: «Ο Βασιλείδης, πιθανώς Σύρος παρουσιάσθη εν Αλεξανδρεία ως διδάσκαλος (περί το 130)… Όπως και ο Σατουρνείλος, ούτω και ο Βασιλείδης τον Σωτήρα ωνόμαζε “νουν” (όνομα, ως είδομεν, ειλημμένον εκ της ελληνικής φιλοσοφίας), ώριζεν όμως σαφώς, ότι ούτος είναι η πρώτη απόρροια του θεού. Ο Σωτήρ ενεφανίσθη εν φαινομενικώ σώματι, ο δε θάνατος αυτού ήτο επίσης φαινομενικός. Αντ’ αυτού εσταυρώθη Σίμων ο Κηρυναίος, εις τον οποίον ο Σωτήρ έδωκε την μορφήν αυτού, αυτός δε έλαβε την μορφήν του Σίμωνος και ίστατο πλησίον του σταυρού…». Ο Βαλεντίνος: «Την σωτηρίαν των ανθρώπων ετέλεσεν ο Σωτήρ, αλλ’ η περί αυτού διδασκαλία είναι ασαφής. Πάντως ήτο θείον ον, το οποίον ενηνθρώπησε και έπαθε φαινομενικώς». Ο Μαρκίων: «Ενώ ο Μαρκίων εδέχετο φαινομενικόν σώμα του Χριστού και επομένως φαινομενικόν σταυρικόν θάνατον, απέδιδεν εις αυτόν πραγματικήν σωτηριώδη ενέργειαν» (αρχιμανδρίτου Βασιλείου Στεφανίδου, καθηγητού του πανεπιστημίου Αθηνών, Εκκλησιαστική Ιστορία, Παπαδημητρίου 61998, σελ. 65-68).

IFIGENEIA GEORGIADES είπε...

"μια νηφαλιότερη επιστημονική αποτίμηση των κειμένων αυτών." Θέλω να εκφράσω την μεγάλη ευχαρίστηση που αισθάνομαι από την ουσιαστική και πολύτιμη σε επιστημονική ανάπτυξη και μελέτη πρόταση του καθηγητή κ.Καραβιδόπουλου που αυτομάτως αποδεικνύει και το υψηλό επίπεδο επιστημονικής επάρκειας που εμπεριέχει η θαρραλέα παρουσίαση βιβλιογραφίας ικανής να μας κατατοπίσει και να μας πληροφορήσει για ένα πλήθος γεγονότων που η παράδοση της Εκκλησίας παρουσιάζει μέσα από τους θεσπέσιους ύμνους η τις συμβολικά σημειολογικές αγιογραφίες της!!!