Η ακοίμητη αγάπη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού για τα παιδιά, οι Διδαχές και οι Προφητείες του, και η ιστορική συμβολή του στην παιδεία, στην Εκκλησία και στην Ελευθερία του Γένους.
Η συμβολή του Αγίου Κοσμά στην Παιδεία και την Ελευθερία
Ο Πατροκοσμάς διδάσκει τα παιδιά του σκλαβωμένου Γένους στην Τουρκοκρατία.
Ο Πατροκοσμάς διδάσκει τα παιδιά του σκλαβωμένου Γένους στην Τουρκοκρατία.
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός και η κληρονομιά του
Εισαγωγή
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (1714 – 1779), γνωστός ως Πατροκοσμάς, υπήρξε μία από τις πιο φωτεινές μορφές του Ελληνισμού. Με τις Διδαχές, τις Προφητείες και τις επιστολές του, αφύπνισε συνειδήσεις σε χρόνια σκληρής Τουρκοκρατίας. Η πίστη στον Χριστό, η αγάπη για την παιδεία και η ελευθερία του Έθνους αποτέλεσαν τον άξονα του έργου του.
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (1714 – 1779), γνωστός ως Πατροκοσμάς, υπήρξε μία από τις πιο φωτεινές μορφές του Ελληνισμού. Με τις Διδαχές, τις Προφητείες και τις επιστολές του, αφύπνισε συνειδήσεις σε χρόνια σκληρής Τουρκοκρατίας. Η πίστη στον Χριστό, η αγάπη για την παιδεία και η ελευθερία του Έθνους αποτέλεσαν τον άξονα του έργου του.
Ο Νίκος Λυγερός φωτίζει τον ρόλο του Αγίου Κοσμά ως πνευματικού δασκάλου, που έθεσε θεμέλια για την Επανάσταση και την εθνική αναγέννηση, ιδρύοντας εκατοντάδες σχολεία και ενσταλάζοντας την ελληνική γλώσσα ως γλώσσα ελευθερίας.
Το παρόν άρθρο παρουσιάζει τον Άγιο Κοσμά με βάση ιστορικά κείμενα και στοχασμούς, αναδεικνύοντας γιατί παραμένει μέχρι σήμερα εθνομάρτυρας, άγιος και σύμβολο ελευθερίας.
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός – Βίος και ιστορικό πλαίσιο: Σύντομη αναφορά στη ζωή του, την καταγωγή, την εκπαίδευση και την πορεία του μέχρι το μαρτύριό του.
Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (1714 - 24 Αυγούστου 1779), γνωστός και ως Πατροκοσμάς, ήταν Ελληνορθόδοξος μοναχός. Το κατά κόσμον όνομά του ήταν Κώνστας, ενώ το επώνυμό του χάρις στις αναφορές των Βενετών προβλεπτών, που έχουν διασωθεί στα κρατικά αρχεία της Βενετίας, γνωρίζουμε πως ήταν Εσωχωρίτης.
Το 1961 ανακηρύχθηκε άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας και εορτάζεται στις 24 Αυγούστου. Η δράση του συνδέεται με τον παλιότερο θρησκευτικό ουμανισμό. Γεννήθηκε στην Αιτωλία και όπως αναφέρει ο ίδιος αόριστα «Η πατρίδα μου είναι Ελλάδα από το Απόκουρον». Κατά τον βιογράφο και σύγχρονό τoυ Νικόδημο Αγιορείτη γεννήθηκε στο χωριό Μέγα Δένδρο Απόκουρου κοντά στο Θέρμο, ενώ κάποιοι μελετητές θεωρούν πιθανή γενέτειρα το γειτονικό Ταξιάρχη. Ως έτος γέννησής φέρεται το 1714, διότι ο Νικόδημος ο Αγιορείτης αναφέρει πως πέθανε...
✍🏻 Ο Νίκος Λυγερός γράφει για τον Άγιο Κοσμά
Η ακοίμητη αγάπη του Αγίου Κοσμά
του Αιτωλού για τα παιδιά
είναι αυτή που τα οδήγησε
στην πίστη και την ελευθερία
για την απελευθέρωση του Έθνους
από τον ζυγό της Τουρκοκρατίας
που καταπατούσε κάθε μορφή
αγάπης προς τον άνθρωπο.
Ο δεσμός της Ελευθερίας
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός είχε μάθει στους Έλληνες τη δύναμη της πίστης όταν σε καταπατά η βαρβαρότητα μιας κατοχής που δεν υπολογίζει κανέναν αθώο. Ο Ρήγας Φεραίος τους αποκάλυψε την εμβέλεια του Ελληνισμού πέρα από τα όρια της πληγωμένης ιστορίας.
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης την αξία της στρατηγικής όταν θέλεις να απελευθερωθείς αποτελεσματικά και μη αναστρέψιμα από τον ζυγό της τυραννίας.
Η Φιλική Εταιρεία είχε προετοιμάσει το νοητικό υπόβαθρο για να γίνει η Επανάσταση μια πραγματικότητα που συνέχισε με όλες τις δυνάμεις του ο Καραϊσκάκης. Χρειαζόταν όμως μια πολιτική δράση πέρα από τις πυρπολήσεις γιατί το μπουρλότο μπορούσε να νικήσει μόνο μια ναυαρχίδα όχι να αφοπλίσει μια ολόκληρη Αυτοκρατορία της Βαρβαρότητας.
Ο Κωνσταντίνος Κανάρης κατάλαβε ότι έπρεπε να υπάρχει το Έθνος ακόμα κι αν δεν υπήρχε πριν, έτσι μετά τις τακτικές κινήσεις πέρασε στις στρατηγικές πράξεις για να ενεργοποιηθούν οι Μεγάλες Δυνάμεις μετά τον θάνατο του Ιωάννη Καποδίστρια που του έδειξε την έλλειψη σταθερότητας μιας πορείας χωρίς ενισχύσεις.
Ήξερε επίσης μετά την αποτυχία του πρώτου βασιλιά ότι ο επόμενος έπρεπε να ήταν φιλέλληνας για να μπορέσει να γίνει Έλληνας με τις πράξεις του. Η Συνθήκη του Λονδίνου ως ισορροπία δυνάμεων για τη συνέχεια του Ελληνισμού, αξιοποιήθηκε μέσω της αποστολής στη Δανία στην οποία ήταν ο επικεφαλής.
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης την αξία της στρατηγικής όταν θέλεις να απελευθερωθείς αποτελεσματικά και μη αναστρέψιμα από τον ζυγό της τυραννίας.
Η Φιλική Εταιρεία είχε προετοιμάσει το νοητικό υπόβαθρο για να γίνει η Επανάσταση μια πραγματικότητα που συνέχισε με όλες τις δυνάμεις του ο Καραϊσκάκης. Χρειαζόταν όμως μια πολιτική δράση πέρα από τις πυρπολήσεις γιατί το μπουρλότο μπορούσε να νικήσει μόνο μια ναυαρχίδα όχι να αφοπλίσει μια ολόκληρη Αυτοκρατορία της Βαρβαρότητας.
Ο Κωνσταντίνος Κανάρης κατάλαβε ότι έπρεπε να υπάρχει το Έθνος ακόμα κι αν δεν υπήρχε πριν, έτσι μετά τις τακτικές κινήσεις πέρασε στις στρατηγικές πράξεις για να ενεργοποιηθούν οι Μεγάλες Δυνάμεις μετά τον θάνατο του Ιωάννη Καποδίστρια που του έδειξε την έλλειψη σταθερότητας μιας πορείας χωρίς ενισχύσεις.
Ήξερε επίσης μετά την αποτυχία του πρώτου βασιλιά ότι ο επόμενος έπρεπε να ήταν φιλέλληνας για να μπορέσει να γίνει Έλληνας με τις πράξεις του. Η Συνθήκη του Λονδίνου ως ισορροπία δυνάμεων για τη συνέχεια του Ελληνισμού, αξιοποιήθηκε μέσω της αποστολής στη Δανία στην οποία ήταν ο επικεφαλής.
►ΔΕΙΤΕ: Το φαινόμενο και η νοημοσύνη του Καποδίστρια - Ν. Λυγερός
Το έτος 1765Το έτος 1765 θέλουν δεν θέλουν
Στον Άγιο Κοσμά
ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός εκήρυξε
στον πλάτανο κι ο Απόστολος του γένους
μας έδωσε κουράγιο σ' ένα λαό ολόκληρο
γιατί πίστευε ότι η κατοχή έπρεπε να λήξει
κι η επανάσταση χρειαζόταν
το μάθημα της ελευθερίας
για ν' αντέξει τις θυσίες που έπρεπε
να γίνουν για να ζήσει η πατρίδα μας.
Πέρα από τις επιστολές σου
Στον Άγιο Κοσμά
Πέρα από τις επιστολές σου
τα κείμενα των κηρυγμάτων
είναι υπαγορευμένες
ανοιχτές ομιλίες
στους μαθητές σου
για να διαβάσουν σε όλο το έθνος
που άγγιζαν το έργο σου
για να ξυπνήσουν οι δικοί μας
και να μη φοβούνται
τους ραγιάδες
και τους δήμιους
ως σκλάβοι.
της Ελληνικής Γλώσσας
ήξερες ήδη για το ποθούμενο
της απελευθέρωσης
του γένους κι εσύ
που δεν είχες άλλο ράσο
από αυτό που φορούσες
δημιούργησες διακόσια σχολεία
και η γλώσσα της Εκκλησίας
έγινε η γλώσσα της ελευθερίας.
έμαθες τα πρώτα βήματα
για το μονοπάτι της αγιοσύνης
και συνέχισες να εξηγείς
στο λαό μας ότι το σχολείο
είναι απαραίτητο
για την προώθηση της πίστης
με την κατήχησή της
για την αντιμετώπιση
του εξισλαμισμού
της βαρβαρότητας.
χάρη στη βοήθεια της Εκκλησίας
και δεν έχουμε ανάγκη να αναφερθούμε
στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό
στον Αθανάσιο Διάκο
στον Παλαιών Πατρών Γερμανό
στον Παπαφλέσσα
για να αποδείξουμε το
αναμφισβήτητο έργο της
για τον Ελληνισμό.
Έτσι όταν ακούμε
άσχετους πολιτικούς
να προσπαθούν να μας πείσουν
ότι πρόκειται να αρπάξουν
τα εκκλησιαστικά αγαθά
σκεφτόμαστε τη λαϊκή ρήση:
《που πας ρε Καραμήτρο;》.
Γιατί αν πραγματικά το πιστεύει,
που αυτό είναι ήδη ένα θέμα,
πως ξέρει ότι είναι σύμφωνος
μαζί του ο Ελληνικός Λαός;
και οι Αιτωλοακαρνάνες
της Νέας Υόρκης
τίμησαν φανερά τη μνημοσύνη
του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού
που παραμένει παράδειγμα
ως εθνομάρτυρας
για την απελευθέρωση του Γένους.
Έτσι οι δικοί μας και στην Αμερική
δεν ξεχνούν τις θυσίες του Αγίου
ακόμα και σε φάση πανδημίας.
Αυτό είναι ακόμα μία απόδειξη
για τη δύναμη του Ελληνισμού
όπου κι αν βρίσκεται στον πλανήτη.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Τίποτα !
Ενώ όταν
δεν περιμένουμε τίποτα
μπορούμε να κάνουμε
τα πάντα
έτσι η Εκκλησία
διέσχισε τους αιώνες
γιατί έβλεπε
ότι δίχως το έργο
το απαραίτητο
δεν θα μπορέσει
να συνεχίσει
να ζει ως οντότητα
αφού δεν θα έχει
καμιά δικαιολογία.
Κι όταν ακούς
για τον Διόνυσο το Φιλόσοφο,
τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό,
τον Αθανάσιο Διάκο,
τον Παπαφλέσσα
να μιλούν για Έθνος
μιλούν για Ελευθερία.
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός υπήρξε σύμβολο πίστης, παιδείας και ελευθερίας. Με το έργο του κράτησε ζωντανό το φρόνημα των σκλαβωμένων Ελλήνων, διατήρησε την ελληνική γλώσσα και δίδαξε τη δύναμη της ενότητας και της θυσίας. Το μήνυμά του παραμένει επίκαιρο, υπενθυμίζοντας ότι χωρίς παιδεία και πίστη, καμία ελευθερία δεν μπορεί να σταθεί.
Ο Πατροκοσμάς ως φωνή Ελευθερίας
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός δεν υπήρξε μόνο ιστορική μορφή αλλά και κοσμολογική φωνή Ελευθερίας. Η διδασκαλία του συνδέει το παρελθόν με το μέλλον, το ανθρώπινο με το θείο. Η πίστη του ότι η γλώσσα και η παιδεία είναι δρόμοι προς τη σωτηρία, αποτελεί θεολογική και φιλοσοφική παρακαταθήκη. Όπως το φως του Ευαγγελίου φωτίζει τον κόσμο, έτσι και ο λόγος του Πατροκοσμά γίνεται αρμονία ανάμεσα στη γη και στον ουρανό, υπενθυμίζοντας πως η Ελευθερία είναι οντολογικό δώρο, θεμελιωμένο στη θυσία και στην αγάπη.
by Sophia-Ntrekou.gr | Αέναη επΑνάσταση
Περισσότερα για τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, Ν. Λυγερός
Οι αναγνώστες και οι αναγνώστριες σχολιάζουν
τα κείμενα των κηρυγμάτων
είναι υπαγορευμένες
ανοιχτές ομιλίες
στους μαθητές σου
για να διαβάσουν σε όλο το έθνος
που άγγιζαν το έργο σου
για να ξυπνήσουν οι δικοί μας
και να μη φοβούνται
τους ραγιάδες
και τους δήμιους
ως σκλάβοι.
Διδαχές και Προφητείες
Στον Άγιο Κοσμά
Διδαχές και Προφητείες
έκανες στο λαό μας
κι άλλοι σε κατηγόρησαν
για κατασκοπία
ως πράκτορας των Ρώσων
κι όμως συνέχισες
ως το τέλος με τους μαθητές σου
να διδάσκεις
σε όλους τους δικούς μας
όλα όσα ήξερες
δίχως να μείνεις στο μοναστήρι
γιατί υπήρχε ανάγκη για το έθνος.
έκανες στο λαό μας
κι άλλοι σε κατηγόρησαν
για κατασκοπία
ως πράκτορας των Ρώσων
κι όμως συνέχισες
ως το τέλος με τους μαθητές σου
να διδάσκεις
σε όλους τους δικούς μας
όλα όσα ήξερες
δίχως να μείνεις στο μοναστήρι
γιατί υπήρχε ανάγκη για το έθνος.
Πέρα από την αξίαΠέρα από την αξία
Στον Άγιο Κοσμά
της Ελληνικής Γλώσσας
ήξερες ήδη για το ποθούμενο
της απελευθέρωσης
του γένους κι εσύ
που δεν είχες άλλο ράσο
από αυτό που φορούσες
δημιούργησες διακόσια σχολεία
και η γλώσσα της Εκκλησίας
έγινε η γλώσσα της ελευθερίας.
Με τους ιεροδιδάσκαλουςΜε τους ιεροδιδάσκαλους
Στον Άγιο Κοσμά
έμαθες τα πρώτα βήματα
για το μονοπάτι της αγιοσύνης
και συνέχισες να εξηγείς
στο λαό μας ότι το σχολείο
είναι απαραίτητο
για την προώθηση της πίστης
με την κατήχησή της
για την αντιμετώπιση
του εξισλαμισμού
της βαρβαρότητας.
► Διαβάστε τον Βίο του Αγίου: 24 Αυγούστου: Στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό τον φωτιστή των σκλαβωμένων Ελλήνων, Πατροκοσμά (1714 - 1779)
Εδώ και χρόνια είμαστε Έλληνεςκαι παραμείναμε Έλληνες
χάρη στη βοήθεια της Εκκλησίας
και δεν έχουμε ανάγκη να αναφερθούμε
στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό
στον Αθανάσιο Διάκο
στον Παλαιών Πατρών Γερμανό
στον Παπαφλέσσα
για να αποδείξουμε το
αναμφισβήτητο έργο της
για τον Ελληνισμό.
Έτσι όταν ακούμε
άσχετους πολιτικούς
να προσπαθούν να μας πείσουν
ότι πρόκειται να αρπάξουν
τα εκκλησιαστικά αγαθά
σκεφτόμαστε τη λαϊκή ρήση:
《που πας ρε Καραμήτρο;》.
Γιατί αν πραγματικά το πιστεύει,
που αυτό είναι ήδη ένα θέμα,
πως ξέρει ότι είναι σύμφωνος
μαζί του ο Ελληνικός Λαός;
Στην πατρίδα μας η Εκκλησία δεν είναι ένας εξωτερικός παράγοντας που μπορούμε να πετάξουμε με το έτσι θέλω. Εδώ και αιώνες είμαστε Έλληνες και παραμείναμε Έλληνες χάρη στη βοήθεια της Εκκλησίας και δεν έχουμε ανάγκη να αναφερθούμε στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, στον Αθανάσιο Διάκο, στον Παλαιών Πατρών Γερμανό, στον Παπαφλέσσα, για να αποδείξουμε το αναμφισβήτητο έργο της για τον Ελληνισμό.
Έτσι όταν ακούμε άσχετους πολιτικούς να προσπαθούν να μας πείσουν ότι πρόκειται να αρπάξουν τα εκκλησιαστικά αγαθά, σκεφτόμαστε τη λαϊκή ρήση: «πού πας ρε Καραμήτρο;». Γιατί αν πραγματικά το πιστεύει, που αυτό είναι ήδη ένα θέμα, πώς ξέρει ότι είναι σύμφωνος μαζί του... Διαβάστε περισσότερα »
Οι Βορειοηπειρώτες - Ν. ΛυγερόςΟι Βορειοηπειρώτες
και οι Αιτωλοακαρνάνες
της Νέας Υόρκης
τίμησαν φανερά τη μνημοσύνη
του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού
που παραμένει παράδειγμα
ως εθνομάρτυρας
για την απελευθέρωση του Γένους.
Έτσι οι δικοί μας και στην Αμερική
δεν ξεχνούν τις θυσίες του Αγίου
ακόμα και σε φάση πανδημίας.
Αυτό είναι ακόμα μία απόδειξη
για τη δύναμη του Ελληνισμού
όπου κι αν βρίσκεται στον πλανήτη.
► Ο Άγιος Παΐσιος για Βόρειο Ήπειρο, Τσάμηδες και Αλβανία
Τι μπορούμε να περιμένουμε;Τα πάντα.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Τίποτα !
Ενώ όταν
δεν περιμένουμε τίποτα
μπορούμε να κάνουμε
τα πάντα
έτσι η Εκκλησία
διέσχισε τους αιώνες
γιατί έβλεπε
ότι δίχως το έργο
το απαραίτητο
δεν θα μπορέσει
να συνεχίσει
να ζει ως οντότητα
αφού δεν θα έχει
καμιά δικαιολογία.
Κι όταν ακούς
για τον Διόνυσο το Φιλόσοφο,
τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό,
τον Αθανάσιο Διάκο,
τον Παπαφλέσσα
να μιλούν για Έθνος
μιλούν για Ελευθερία.
Οι Προδρομικοί μας στην Επανάσταση
είναι ο Ρήγας Φεραίος κι ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός
που κατάφεραν να μετατρέψουν την ουτοπία
του Διονυσίου του Φιλοσόφου σε όραμα
που ήταν έτοιμο για την Επανάσταση
έτσι ώστε η υλοποίηση να μην είναι μαρτύριο
αλλά ηρωισμός που επέλεξε το αδιανόητο
γιατί πίστεψε ότι είχαν δίκιο
του Διονυσίου του Φιλοσόφου σε όραμα
που ήταν έτοιμο για την Επανάσταση
έτσι ώστε η υλοποίηση να μην είναι μαρτύριο
αλλά ηρωισμός που επέλεξε το αδιανόητο
γιατί πίστεψε ότι είχαν δίκιο
και τους δικαίωσε με την πράξη.
Ο Νίκος Λυγερός είναι μαθηματικός, στρατηγικός αναλυτής και γεννήθηκε... Διαβάστε την συνέχεια του βιογραφικού »► Νίκος Λυγερός: Διονύσιος ο φιλόσοφος, ο φλογερός Δεσπότης
Για τον Άγιο Κοσμά
✍️ Σοφία Ντρέκου
Στη Ραψάνη, χωριό της Θεσσαλίας, Λάρισας. Το σημείο που δίδαξε
ο Κοσμάς ο Αιτωλός, ο Πατροκοσμάς της πίστης και της ελευθερίας.
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός υπήρξε σύμβολο πίστης, παιδείας και ελευθερίας. Με το έργο του κράτησε ζωντανό το φρόνημα των σκλαβωμένων Ελλήνων, διατήρησε την ελληνική γλώσσα και δίδαξε τη δύναμη της ενότητας και της θυσίας. Το μήνυμά του παραμένει επίκαιρο, υπενθυμίζοντας ότι χωρίς παιδεία και πίστη, καμία ελευθερία δεν μπορεί να σταθεί.
Ο Πατροκοσμάς ως φωνή Ελευθερίας
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός δεν υπήρξε μόνο ιστορική μορφή αλλά και κοσμολογική φωνή Ελευθερίας. Η διδασκαλία του συνδέει το παρελθόν με το μέλλον, το ανθρώπινο με το θείο. Η πίστη του ότι η γλώσσα και η παιδεία είναι δρόμοι προς τη σωτηρία, αποτελεί θεολογική και φιλοσοφική παρακαταθήκη. Όπως το φως του Ευαγγελίου φωτίζει τον κόσμο, έτσι και ο λόγος του Πατροκοσμά γίνεται αρμονία ανάμεσα στη γη και στον ουρανό, υπενθυμίζοντας πως η Ελευθερία είναι οντολογικό δώρο, θεμελιωμένο στη θυσία και στην αγάπη.
by Sophia-Ntrekou.gr | Αέναη επΑνάσταση
Περισσότερα για τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, Ν. Λυγερός
Δείτε ακόμη:
Κείμενα: Opus of N. Lygeros / Ν. Λυγερός λόγοι σοφίας
Οι αναγνώστες και οι αναγνώστριες σχολιάζουν
Σχόλιο Ηλιας Βουνισεας: Είναι αυτός που έλεγε (χαίρομαι που σας βρίσκω χριστιανούς και όχι Έλληνες). 24 Αυγ 2026 ΜΕΓΆΛΗ ΕΛΛΆΔΑ
Απάντηση Αέναη επΑνάσταση - Sophia Ntrekou: κ. Ηλιας Βουνισεας, ναι, υπάρχει σχετικό χωρίο στις παραδεδομένες Διδαχές του Αγίου Κοσμά, αλλά όχι με τη διατύπωση «χαίρομαι που σας βρίσκω Χριστιανούς και όχι Έλληνες». Στην Πρώτη Διδαχή αναφέρεται: «δεν είσθε Έλληνες, δεν είσθε ασεβείς, αιρετικοί, άθεοι, αλλ’ είσθε ευσεβείς ορθόδοξοι χριστιανοί».
Εδώ όμως χρειάζεται μια σημαντική ιστορικοφιλολογική διευκρίνιση: η λέξη «Έλληνες» χρησιμοποιείται με την παλαιά θρησκευτική σημασία των εθνικών, δηλαδή των ειδωλολατρών, και όχι με τη σημερινή έννοια της ελληνικής εθνικής ταυτότητας. Αυτό φαίνεται και από την ίδια τη σύνταξη του χωρίου, όπου το «Έλληνες» τοποθετείται δίπλα στα «ασεβείς, αιρετικοί, άθεοι» και αντιπαραβάλλεται προς το «ορθόδοξοι χριστιανοί».
Επομένως ναι, το χωρίο υπάρχει· χρειάζεται όμως να διαβάζεται με τη σημασία που είχαν οι λέξεις στο ιστορικό και εκκλησιαστικό λεξιλόγιο της εποχής και όχι αυτομάτως με τη σημερινή τους σημασία.
Ο διάλογος γίνεται πραγματικά ενδιαφέρων όταν επιστρέφουμε στις ίδιες τις πηγές. 24 Αυγ 2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου