Η Κυριακή των Μυροφόρων και η γιορτή της Γυναίκας

mironosice-Μοναστήρι του Όστρογκ Недјеља трећа по Пасхи, Мироносица
Μοναστήρι του Όστρογκ Недјеља трећа по Пасхи, Мироносица

Πάνε πολλές δεκάδες αιώνων όταν στην ανθρώπινη ιστορία κυριάρχησε το πατριαρχικό ανθρωπολογικό πρότυπο. Πριν απ’ αυτό, εξ όσων αποδεικνύουν οι ανθρωπολόγοι, κυριάρχησε η γυναίκα. Το σύστημα ήταν μητριαρχικό αφού στα τότε πρωτόλεια κοινόβια σ’ αυτήν σε πρώτο επίπεδο και στο κοινόβιο σε δεύτερο αναγνωρίζονταν τα παιδιά.

Η αλλαγή των σχέσεων εργασίας, η κατά κανόνα μόνιμη κατοικία και οι γαμήλιες σχέσεις ανέτρεψαν το μητριαρχικό σύστημα χωρίς να οδηγήσουν σε σχέσεις ισοτιμίας. Ο ανδρικός πληθυσμός κατά κανόνα κυριάρχησε και ο γυναικείος βρέθηκε υπό την ανδρική και πατριαρχική κυριαρχία.

Πριν είκοσι αιώνες, όταν έκανε τομή ο Ιησούς στην ανθρώπινη ιστορία, η γυναίκα ήταν β' διαλογής ανθρώπινο όν. Και αν δεν κάνω λάθος όχι μόνο στους πολιτισμούς γύρω από τη Μεσόγειο. Ο Ιησούς ανέτρεψε θεολογικά και αυτό το κατεστημένο εξουσιαστικής δομής σε όλες τις φάσεις της ενανθρώπισής του:

α) Η βιολογική σύλληψή Του ως ανθρώπινη φύση θεολογείται ότι πραγματοποιήθηκε μόνο από γυναικείο ωάριο – χωρίς δηλ. γονιμοποίηση από ανδρικό σπερματοζωάριο – με την επέμβαση άκτιστης ενέργειας μέσω του Αγίου Πνεύματος οι οποίες την συνέδεσαν στην υπόσταση του Θεού Λόγου. Στο πρόσωπο της μικρής Μαρίας, της μάνας του Ιησού, αποκαταστάθηκε ιστορικά η γυναικεία φύση. Ο Ιησούς ήταν άνδρας και επομένως εξέλιπε και ο οντολογικός κίνδυνος επιστροφής στο προηγούμενο εξουσιαστικό καθεστώς της μητριαρχίας.

β) Κατά τη δημόσια εμφάνιση Του, μπορεί ο στενός κύκλος των δώδεκα μαθητών Του – με το συμβολικό αριθμό 12, 4 επί 3 – να ήταν άνδρες, αφού κατά την οικουμενική αποστολή τους θα Τον εικόνιζαν, ο ευρύτερος κύκλος των εβδομήντα – κι αυτός συμβολικός αριθμός, 10 επί 7 – ήταν γεμάτες από γυναικείο πληθυσμό. Και φυσικά, όπως και οι δώδεκα, αποτελείται κυρίως από μεσαία, κατώτερα και περιθωριακά κοινωνικά στρώματα.

γ) Στην πορεία προς το Γολγοθά και την Σταύρωση, εκτός από τον Ιωάννη, η μάνα Του Μαρία και άλλες γυναίκες ήταν διακριτικά παρούσες. Είναι τυχαίο γεγονός ότι μόνο ο Ιωάννης από τους άνδρες μαθητές-αποστόλους δεν σταυρώθηκε και πέθανε πλήρης ημερών, όπως και οι …μαθήτριές Του;

δ) Στον σκαλιστό τάφο και μετά την ταφή από τους Ιωσήφ τον Αριμαθαίας και Νικόδημο (τον κρυφό μαθητή του μεγάλου ιουδαϊκού συνεδρίου) τελικά οι γυναίκες μαθήτριες τολμησαν να επιχειρήσουν, χωρίς πρακτικά και λογικά εχέγγυα, να κάνουν το καθιερωμένο άλειμμα με αρώματα του νεκρού λειψάνου… και γι’ αυτό τιμήθηκαν, όχι μόνο να ακούσουν πρώτες απ’ όλες τον Άγγελο που φύλασσε το κενό μνημείο με το «ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε». Και έγινε η Μαρία η Μαγδαληνή κατά τον Μάρκο η πρώτη μεταξύ των Μυροφόρων για την οποία ισχύει το «Ανάσταση Χριστού θεασάμενοι…»: «Αναστάς δε πρωί πρώτη σαββάτου εφάνη πρώτον τη Μαρία τη Μαγδαληνή, αφ’ ‘ης εκβεβλήκει επτά δαιμόνια» (Μαρκ. ΙΣΤ', 9).

Και πορευόμενες με «φόβο» να πάνε στους «έντεκα» και να αναγγείλουν το γεγονός «…και ιδού Ιησούς απήντησεν αυταίς λέγων. Χαίρετε. Αι δε προσελθούσαι εκράτησαν αυτού τους πόδας και προσεκήνησαν αυτώ. Τότε λέγει αυταίς ο Ιησούς. Μη φοβείσθε. Υπάγετε…» (ματθ. ΚΗ', 9-10).

Easter Morning, 1835 Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ
Easter Morning, 1835 Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ

Η σημερινή Κυριακή των Μυροφόρων είναι η 3η αναστάσιμη Κυριακή και ανάμεσα στις έξι μέχρι την Ανάληψη, αλλά και στον ετήσιο κύκλο. Όπως γνωρίζουμε η 4η, 5η και 6η Κυριακή αφιερώνονται στην ανόρθωση – θεραπεία από τον σαρκωμένο Λόγο των ανθρώπινων παλινωδιών (Παραλυσία, Ερωτική απογοήτευση, Τυφλότητα). Αντίθετα η 1η (Πάσχα-Λαμπρή), η 2η (άρση της καλής απιστίας) και η 3η (Μυροφόρων) αποτελούν την ανάδειξη – εορτασμό της θεϊκής φύσης του Ιησού, αφού αναφέρονται σε Αναστάσιμα συμβάντα.

Η σημερινή Κυριακή* και παρότι δίκαια η Εκκλησία εορτάζει και τους δυο γενναίους άνδρες και κρυφούς μαθητές του Ιησού, Ιωσήφ και Νικόδημο, η μέγιστη τιμή περνά στις Μυροφόρες. Περνά δηλαδή στις γυναίκες. Για τους Ορθοδόξους επομένως πρόκειται και για μια οικουμενική εορτή της γυναίκας, που αποκαθίσταται ιστορικά και οντολογικά στην νέα ανθρωπότητα.

Όμως το μετα-χριστιανικό εξουσιαστικό κατεστημένο που κυριαρχεί ακόμα, είτε από άνδρες είτε συχνά και από γυναίκες με ανδρική λογική και πρακτική, έχει μεν αμβλύνει την υποβάθμιση της γυναίκας, δεν την έχει όμως πλήρως αποκαταστήσει. Και δεν αποκαθίσταται «από γιορτές γυναίκας» αλλά μέσα από μακρόχρονη, σταθερή, θεολογική, κοινωνική, πολιτική και οικουμενική αλλαγή σχέσεων σε όλα τα εξουσιαστικά επίπεδα. Σ’ αυτό το μακρύ δρόμο ας συμβάλλουμε όλοι μας.

Βλέπουμε παρ’ όλα αυτά πως αυτό το κατεστημένο σήμερα ατιμάζει την Κυριακή των Μυροφόρων, ατιμάζει η γιορτή της γυναίκας παλεύοντας να σταματήσει την «Κυριακή αργία» παρά και το συνακόλουθο κίνημα «Ποτέ την Κυριακή «...Και υπάρχουν γυναίκες ακόμα που δεν κατανοούν τι σημαίνει η σημερινή Κυριακή και γι’ αυτές.

Στο πλαίσιo αυτό σας προτρέπω να διαβάσετε την θεολογική προσέγγιση του ορθόδοξου αγίου – Οι Μυροφόρες του Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς επισκόπου Αχρίδας [https://www.sophia-ntrekou.gr/2013/05/blog-post_19.html] «Αναστάσεως ημέρα», ομιλίες Γ’, Αθήνα 2011, σ. 64-82) στην ιστοσελίδα της «Αέναης Επανάστασης», απ’ έχουν παρθεί όλες οι σημερινές εικόνες, τιμής ένεκεν. 

Πηγή by manitaritoubounou

Κυριακή των Μυροφόρων, Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο.
Κεφ. 15, χωρίο 43 έως Κεφ. 16, χωρίο 8

Ενταφιασμὸς τοῦ Χριστοῦ

Κεφ. ΙΕ'. Τῷ καιρῷ ἐκείνω,
43 ἐλθὼν ᾿Ιωσὴφ ὁ ἀπὸ ᾿Αριμαθαίας, εὐσχήμων βουλευτής, ὃς καὶ αὐτὸς ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, τολμήσας εἰσῆλθε πρὸς Πιλᾶτον καὶ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ ᾿Ιησοῦ.
44 ὁ δὲ Πιλᾶτος ἐθαύμασεν εἰ ἤδη τέθνηκε, καὶ προσκαλεσάμενος τὸν κεντυρίωνα ἐπηρώτησεν αὐτὸν εἰ πάλαι ἀπέθανε·
45 καὶ γνοὺς ἀπὸ τοῦ κεντυρίωνος ἐδωρήσατο τὸ σῶμα τῷ ᾿Ιωσήφ.
46 καὶ ἀγοράσας σινδόνα καὶ καθελὼν αὐτὸν ἐνείλησε τῇ σινδόνι καὶ κατέθηκεν αὐτὸν ἐν μνημείῳ, ὃ ἦν λελατομημένον ἐκ πέτρας, καὶ προσεκύλισε λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου.
47 ἡ δὲ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ᾿Ιωσῆ ἐθεώρουν ποῦ τίθεται.

Κεφ. ΙΣΤ'Η ἀνάστασις τοῦ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ

1 Και διαγενομένου τοῦ σαββάτου Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ τοῦ ᾿Ιακώβου καὶ Σαλώμη ἠγόρασαν ἀρώματα ἵνα ἐλθοῦσαι ἀλείψωσιν αὐτόν.
2 καὶ λίαν πρωῒ τῆς μιᾶς σαββάτων ἔρχονται ἐπὶ τὸ μνημεῖον, ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου.
3 καὶ ἔλεγον πρὸς ἑαυτάς· τίς ἀποκυλίσει ἡμῖν τὸν λίθον ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνημείου;
4 καὶ ἀναβλέψασαι θεωροῦσιν ὅτι ἀποκεκύλισται ὁ λίθος·
ἦν γὰρ μέγας σφόδρα.
5 καὶ εἰσελθοῦσαι εἰς τὸ μνημεῖον εἶδον νεανίσκον καθήμενον ἐν τοῖς δεξιοῖς, περιβεβλημένον στολὴν λευκήν, καὶ ἐξεθαμβήθησαν.
6 ὁ δὲ λέγει αὐταῖς· μὴ ἐκθαμβεῖσθε· ᾿Ιησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνὸν τὸν ἐσταυρωμένον· ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε· ἴδε ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτόν.
7 ἀλλ᾿ ὑπάγετε εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ τῷ Πέτρῳ ὅτι προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε, καθὼς εἶπεν ὑμῖν.
8 καὶ ἐξελθοῦσαι ἔφυγον ἀπὸ τοῦ μνημείου· εἶχε δὲ αὐτὰς τρόμος καὶ ἔκστασις, καὶ οὐδενὶ οὐδὲν εἶπον· ἐφοβοῦντο γάρ.

Ελπίζω, αν πάρουμε τον τορβά μας, δούμε τις μυροφόρες μέσα μας, τότε θα μετατρέψουμε τα «Σόδομα» που γίναμε, σε «Νινευή». Σε μια νέα Πολιτεία. Σε μια νέα Ελλάδα μέσα σε μια Ευρώπη που θα ξεφεύγει από τη μέγγενη της ΕΕ και της νέας πολυποίκιλης φτώχειας που έρχεται… όχι καταστροφής και συντέλειας, αλλά λαϊκής και πνευματικής δημιουργίας.

Είθε…

by Sophia Ntrekou.gr | Αέναη επΑνάσταση

Δεν υπάρχουν σχόλια: