Μελίνα Μερκούρη: Η «μαρμάρινη» γυναίκα που άφησε ιστορία!


Η Μελίνα Μερκούρη (Μαρία Αμαλία Μερκούρη, 18 Οκτωβρίου 1920 – 6 Μαρτίου 1994) ήταν Ελληνίδα ηθοποιός και πολιτικός. Καταγόταν από φημισμένη οικογένεια πολιτικών. Ηθοποιός βραβευμένη με πλήθος διεθνών βραβείων και παγκόσμιας ακτινοβολίας προσωπικότητα διετέλεσε υπουργός Πολιτισμού τα έτη 1981-89 και 1993-94 σε όλες τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, οπότε και όπως τόνισε και ο Ανδρέας Παπανδρέου «άντεξε» και στους 16 ανασχηματισμούς κυβέρνησης που πραγματοποίησε.

Στη διάρκεια της ζωής της βραβεύτηκε από πολλούς φορείς για το έργο της. Μεταξύ αυτών και από τον Σύνδεσμο Ελληνίδων Επιστημόνων με το βραβείο «ΥΠΑΤΙΑ». Μετά το θάνατό της τιμήθηκε με πολλές οδούς και πλατείες που φέρουν το όνομά της σε όλη την Ελλάδα, ενώ η προτομή της κοσμεί την πλατεία απέναντι από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα. Επίσης θέατρα, γυμναστήρια και χώροι πολιτισμού φέρουν το όνομά της. Στην πόλη Μονς του Βελγίου νέα λεωφόρος ονομάστηκε Μελίνας Μερκούρη (Avenue Mélina Mercouri).

Κατά τη διάρκεια της επταετίας (1967-1974) πολέμησε σφοδρά τη Χούντα, χρησιμοποιώντας τη φήμη και τη λάμψη που είχε αποκτήσει, με συνέπεια να της αφαιρεθεί η ελληνική υπηκοότητα. Έδωσε αρκετές συναυλίες και διοργάνωσε αρκετά μεγάλο αριθμό πορειών αντιδικτατορικού χαρακτήρα. Επεδίωξε και συναντήθηκε με πολιτικούς αλλά και με πνευματικές προσωπικότητες παγκοσμίου κύρους, με σκοπό να τους ευαισθητοποίησει ενάντια στη χούντα. Κατά την διάρκεια των αγώνων της έγιναν εναντίον της απόπειρες δολοφονίας, μία από τις οποίες παραλίγο να της στερήσει τη ζωή. Ήταν 7 Μαρτίου του 1969, όταν έγινε βομβιστική επίθεση στο θέατρο της Γένοβας, με σκοπό την δολοφονία της. Η βόμβα ανακαλύφθηκε τυχαία, μετά από έλεγχο της σκηνής. Είχε τοποθετηθεί ακριβώς στο σημείο που θα μιλούσε η Μελίνα. Αμέσως κλήθηκε η πυροσβεστική και η αστυνομία της πόλης. Αφού την τοποθέτησαν στο προαύλιο του θεάτρου, η βόμβα εξερράγη ευτυχώς χωρίς θύματα. Μια άλλη απόπειρα επίθεσης εναντίον της έγινε στο Τορίνο. Η Μελίνα είχε ξεκινήσει την ομιλία της καταγγέλλοντας την Χούντα. Μια φάλαγγα από εξαγριωμένους φασίστες ήταν έτοιμοι να της επιτεθούν. Εκείνη την στιγμή μπήκαν μπροστά μέλη του Κ.Κ. Ιταλίας, την περικύκλωσαν δημιουργώντας έτσι μια ανθρώπινη "ασπίδα" με σκοπό να την προστατέψουν, τραγουδώντας προς το μέρος τους, το γνωστό ιταλικό αντιστασιακό τραγούδι του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, Bella Ciao. Οι φασίστες όταν είδαν την αντίδραση τους, τράπηκαν σε φυγή.

Διετέλεσε υπουργός Πολιτισμού κατά τα χρονικά διαστήματα 1981-1989 και 1993-1994, θέση η οποία της έδωσε το έναυσμα για να ξεκινήσει εκστρατεία για την επιστροφή των κλεμμένων μαρμάρων της Ακρόπολης από τον Λόρδο Έλγιν (βλ. εδώ), τα οποία βρίσκονται στις προθήκες του Βρετανικού Μουσείου, να δημιουργήσει το θεσμό των δημοτικών περιφερειακών θεάτρων (γνωστά ως ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.) με σκοπό την πολιτιστική ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας αλλά και τον θεσμό των πολιτιστικών πρωτευουσών της Ευρώπης, με πρώτη την Αθήνα το 1985. Έδωσε έμφαση στην αναστήλωση των μνημείων της Ακρόπολης, καθώς και στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Επίσης ανέθεσε τη μελέτη για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας (ιστορικό κέντρο της Αθήνας) ώστε να δημιουργηθεί ένα αρχαιολογικό πάρκο.

Ο Δρ. Νίκος Λυγερός: Τα παιδιά της Μελίνας δεν έμαθαν να γονατίζουν κι όταν σκύβουν το κεφάλι είναι μόνο και μόνο όταν πεθαίνει ένα δικό τους. Δεν έχουν ανάγκη από χαρτιά και γραφειοκρατία για να δείξουν ότι είναι ρωμιοί. Δεν ζητιανεύουν για βεβαιώσεις παρακολούθησης, ούτε παίζουν θέατρο με τις αρχές, είναι ντόμπρα και σταράτα, διότι... Διαβάστε περισσότερα »




Ο Γιώργος Παπαστεφάνου γράφει: «Το 1960, όταν πρωτομπήκα στη Ραδιοφωνία, η Τόνια Καράλη, που τότε δεν ήταν μόνο η αγαπημένη φωνή του ραδιοφώνου αλλά και προϊσταμένη στους παραγωγούς της ξένης ελαφράς μουσικής, μού έδειξε ένα δισκάκι που μόλις της είχαν φέρει από το Παρίσι. Ήταν με την Μελίνα Μερκούρη, σε δυο τραγούδια από τη «Στέλλα»: «Αγάπη που 'γινες δίκοπο μαχαίρι» και «Ο μήνας έχει δεκατρείς». Η Τόνια, μού δάνεισε το 45αράκι της για να το αντιγράψω σε μαγνητοταινία, εγώ της το επέστρεψα και εκείνη στη συνέχεια, το έχασε και δεν το ξαναβρήκε. Χάρη στη δική μου αντιγραφή ωστόσο, η ηχογράφηση διασώθηκε κι έτσι μπορούσα να παίζω αυτά τα δύο τραγούδια για χρόνια στις εκπομπές μου στο ραδιόφωνο.

Κάποια στιγμή μού τα ζήτησε ο Μάνος Χατζιδάκις για τους δίσκους με σπάνιες ηχογραφήσεις που ετοίμαζε τότε για την «Κολούμπια». «Μάνο, θέλω τα τραγούδια της Μελίνας να τα βάλω σε δικό μου δίσκο, αν και όταν γίνει» του απάντησα. Και τα κράτησα για μένα.


Και να που από αυτά τα δυο τραγούδια ξεκίνησε το 1989 η ιδέα για ένα δίσκο αφιέρωμα στη Μελίνα που από τα δέκα μου χρόνια ήταν ο μεγάλος έρωτας της ζωής μου. Πρώτα ερωτεύτηκα τη φωνή της, όταν την άκουγα στις θεατρικές εκπομπές του ραδιοφώνου. Και έπειτα γοητεύτηκα από την ίδια, όταν τον Ιούλιο του 1955, στο πρώτο κλιματιζόμενο θέατρο της Αθήνας, το «Κοτοπούλη - Ρεξ», την είδα στο «Εφτά χρόνια φαγούρα». Τότε είναι που την πλησίασα και τη γνώρισα και από κοντά. Κι ύστερα ήρθαν η «Στέλλα» και το «Γλυκό πουλί της νιότης» και σιγουρεύτηκα πια πως η Μελίνα είναι αυτό που λένε για τους πολύ μεγάλους σταρ «Bigger than life» (Μεγαλύτερη απ' τη ζωή).

Σ' αυτήν την αγαπημένη μου Μελίνα λοιπόν, θέλησα το 1989 να κάνω δώρο ένα δίσκο που θα κάλυπτε μέσα από τραγούδια που είχε πει, μεγάλους σταθμούς και της ζωής και της καριέρας της. Ήθελα όμως ο δίσκος να είναι δώρο-έκπληξη και δεν την ενημέρωσα από πριν. Η Μελίνα βρισκόταν τότε άρρωστη στη Νέα Υόρκη κι όταν έμαθε για τον δίσκο που είχα φτιάξει, νόμισε πως τής ετοιμάζαμε ...μνημόσυνο. Ανήσυχη μου τηλεφώνησε από την Αμερική η Μανουέλα Παυλίδου, για να μάθει τι συμβαίνει. Και μόνο όταν της εξήγησα, ηρέμησε.

Τα έσοδα από το δίσκο, η Μελίνα τα πρόσφερε για το Μουσείο της Ακρόπολης. Και στην πρες κόμφερανς που οργάνωσε η «Λύρα» στα γραφεία της, η Μελίνα ήρθε εκθαμβωτική, με τους δημοσιογράφους απέναντί της να την κοιτούν ερωτευμένοι, σχεδόν όσο κι εγώ.»


  • — Όταν ακούσατε πρώτη φορά τα «Παιδιά του Πειραιά» ξέρατε ότι θα γινόταν διεθνές hit κ. Παπαστεφάνου; 
Ο Πύρρος Σπυρομήλιος, ο οποίος υπήρξε ο μεγάλος έρωτας της Μελίνας και επιστήθιος φίλος του Χατζιδάκι, ήταν διευθυντής στο ΕΙΡ και ήθελε να περνάμε οτιδήποτε τραγουδούσε η Μελίνα. Κάθε Πρωτοχρονιά, με το που έμπαινε ο νέος χρόνος, στην πρώτη πανηγυρική εκπομπή παίζαμε ως μπουναμά ένα ανέκδοτο τραγούδι του Μάνου. Την Πρωτοχρονιά του 1960 παίξαμε τα «Παιδιά του Πειραιά». Η εντύπωση που μου έκανε −και όχι μόνο σ' εμένα− ήταν ότι επρόκειτο για ένα συγκλονιστικό τραγούδι. Υπέροχο τραγούδι, με μια υπέροχη Μελίνα, σε μια ταινία που δεν μου άρεσε καθόλου και δεν συγκρινόταν με τη «Στέλλα», που είναι μία από τις ταινίες της ζωής μου. Απορούσα γιατί οι ξένοι δεν ανακάλυψαν τη «Στέλλα».



Βίντεο: «Ο μήνας έχει δεκατρείς» Μελίνα Μερκούρη









7 Αυγούστου 1993 μια απο τις τελευταίες συνεντεύξεις της Μελίνας αλλά και απο τις σπάνιες φορές που ξεδιπλώνει πτυχές της ζωής της. Δόθηκε στην Επίδαυρο για την εκπομπή "Παρασκήνιο". Θυμάται και συγκινείται. Περιέχει και σπάνιο υλικό απο τα παρασκήνεια και της πρόβες της Μελίνας και του Δημήτρη Παπαμιχαήλ για την παράσταση "Μήδεια".












Σχετικά θέματα: