π.Ειρηναίος Δεληδήμος: Επιστήμες και Ορθοδοξία ανά τον Κόσμο (Video)


Ο π. Ειρηναίος Δεληδήμος περί της σχέσης Επιστημών και Ορθοδοξίας

Συνέντευξη π. Ειρηναίου Δεληδήμου στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «Επιστήμες και Ορθοδοξία ανά τον Κόσμο» του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Παναγία η Μυρτιδιώτισσα: Το Ιστορικό και η ανάλυση της εικόνας - Χαιρετισμοί της Μυρτιδιώτισσας (Αφιέρωμα)

Τοιχογραφία της Παναγίας Μυρτιδιώτισσας στην Ιερά Μητρόπολις Πειραιώς
Τοιχογραφία της Παναγίας Μυρτιδιώτισσας στην Ιερά Μητρόπολις Πειραιώς

Παναγία η Μυρτιδιώτισσα ονομάζεται εικόνα της Παναγίας που βρέθηκε στα Κύθηρα πιθανώς τον 14ο αιώνα. Έχει το προσωνύμιο Μυρτιδιώτισσα, γιατί αναφέρεται από την παράδοση ότι τη βρήκε ένας βοσκός σε μια τοποθεσία γεμάτη με μυρτιές.

Αγία Γραφή και Ελληνική Λογοτεχνία - Ο Λόγος του Θεού μέσα από τα έργα των Ελλήνων συγγραφέων (όλα τα video του συνεδρίου)

Ο Λόγος του Θεού μέσα από τα μάτια της ελληνικής λογοτεχνίας
Η θεολογία συναντά τη λογοτεχνία: η τέχνη της Γραφής
και η Γραφή της τέχνης σε μία εικόνα φωτός και στοχασμού.

Συνάντηση πίστης και τέχνης: Πώς η Αγία Γραφή ενέπνευσε τη νεοελληνική λογοτεχνία, από τον Παπαδιαμάντη μέχρι τον Ελύτη.

Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης από το Τουρκικό Κράτος ως μοντέλο για τα μετέπειτα εγκλήματα του Χίτλερ


1998 - Η Βουλή των Ελλήνων ψηφίζει ομόφωνα 
την ανακήρυξη της 14ης Σεπτεμβρίου ως ημέρα 
εθνικής μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων
της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης 
από το Τουρκικό Κράτος.

της Σοφίας Ντρέκου (Sophia Drekou)
Αρθρογράφος (BSc in Psychology)


Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης

Παναγία η Αγιοσορίτισσα είναι σπάνια βυζαντινή αχειροποίητος εικόνα του 7ου αιώνα (εικόνες)

The Madonna del Rosario (c. 6th century or earlier), perhaps the oldest icon of Mary in Rome
The Madonna del Rosario (c. 6th century or earlier),
perhaps the oldest icon of Mary in Rome
Η ΑΓΙΟΣΟΡΙΤΙΣΣΑ (Santa Maria del Rosario)
Βυζαντινό αντίγραφο του 7ου αι. της Παναγίας
Αγιοσορίτισσας. Φυλάσσεται στην Ρώμη.


Η ΑΓΙΟΣΟΡΙΤΙΣΣΑ (Παράκληση -ικέτης), μια εικόνα χωρίς τον Ιησού Χριστό, όταν η Μητέρα του Θεού με τα χέρια της ικετεύει τον Σωτήρα. Αναφέρεται σε βυζαντινές πηγές από τον 9ο - 10ο αιώνα και διαδόθηκε στη βυζαντινή τέχνη τον 12ο - 15ο αιώνα.

Έμεινε 36 χρόνια στην φυλακή για 50 δολάρια 🪐 Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού και των Φυλετικών Διακρίσεων


Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού 
και των Φυλετικών Διακρίσεων

21 Μαρτίου ανακηρύχθηκε ως η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων, με ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, που εγκρίθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1966. 

Απίστευτη ιστορία: Έμεινε 36 χρόνια στην φυλακή επειδή έκλεψε από αρτοποιείο 50 δολάρια στην πολιτεία του ρατσισμού Αλαμπάμα*.

Ισλάμ: Ιστορία, πηγές, λάθη και μεταναστευτική θεολογική βοήθεια


Ισλάμ: Ιστορία, πηγές, λάθη και εγκλήματα

Καθώς αυξάνει ο αριθμός των Μουσουλμάνων μεταναστών στη χώρα, κάποιοι εκ των οποίων μαζί με ορισμένους ντόπιους ομοπίστους τους, ήδη εργάζονται προσπαθώντας να προσηλυτίσουν αφελείς, είναι ανάγκη να γνωρίζουμε περί τού Ισλάμ.

Οι σταυρωμένοι του Αυγούστου - Η Παναγία της Τήνου και οι γονατιστοί προσκυνητές της Μεγαλόχαρης | Αέναη επΑνάσταση

Γονατιστοί προσκυνητές ανεβαίνουν την λεωφόρο προς τον Ιερό Ναό Παναγία της Τήνου τον Δεκαπενταύγουστο, περιτριγυρισμένοι από πλήθος.
Προσκυνητές γονατιστοί ανεβαίνουν τον δρόμο προς την Παναγία
της Τήνου – Μια εικόνα πίστης, θυσίας και σιωπηλής προσευχής.

Μια συγκλονιστική μαρτυρία για το προσκύνημα στην Παναγία της Τήνου, την πίστη, τον πόνο και την ελπίδα των σταυρωμένων ανθρώπων του Αυγούστου.

Ο Ναός της Αγίας Φωτεινής έξω της θύρας των Βλαχερνών στη Σμύρνη - Η ιστορία, η καταστροφή και η μνήμη των προσφύγων

Το καμπαναριό της Αγίας Φωτεινής, σύμβολο πίστης και θυσίας
Η Αγία Φωτεινή Σμύρνης, το στολίδι του ελληνισμού στη Μικρά Ασία

Η Αγία Φωτεινή, ο Μητροπολιτικός Ναός της Σμύρνης με το περίφημο καμπαναριό, έγινε το σύμβολο πίστης και θυσίας των Σμυρναίων. Από την ίδρυσή του έως την πυρπόληση και την ανατίναξη του 1922, μέχρι τη ζωντανή μνήμη στους προσφυγικούς ναούς της Ελλάδας και της διασποράς.

To Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον του Παζολίνι (ανάλυση και video με ελλ. υπότιτλους - 1964 film Pier Paolo Pasolini - The Gospel According to St. Matthew)

pazolini-kata-matthaion

της Σοφίας Ντρέκου (Sophia Drekou)
Αρθρογράφος (BSc in Psychology)

Ο Παζολίνι ακολουθεί τον Ευαγγελιστή και Απόστολο Ματθαίο και απλοποιεί εξαιρετικά την αναπαράσταση. Τι μπορεί να είναι σήμερα πιο κοντά στο τότε; Το γυμνό τοπίο, τα φτωχά σπίτια των χωρικών και τα τυραννισμένα τους πρόσωπα. Τα κινηματογραφεί με θαυμαστή δύναμη και ομορφιά ακολουθώντας πρότυπα «κυρίως αρχαϊκοβυζαντινά», και με «ευνόητη αναφορά στον El Greco» Δείτε στο τέλος ολόκληρη την ταινία με ελληνικούς υπότιτλους.

Τι είναι ο Ενιαίος Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης 112

2018-2-11_Airport_Stuttgart_Musikschule_Leinfelden-Echterdingen
Αεροδρόμιο της Στουτγκάρδης (Γερμανία): Μαθητές των
μουσικών σχολών Leinfelden-Echterdingen, Schönbuch
και Stuttgart (Στουτγάρδη) παίζουν τον ευρωπαϊκό ύμνο με την
ευκαιρία της Ευρωπαϊκής Ημέρας 112 στις 11 Φεβρουαρίου 2014.

Ενεργοποίηση του 112 για την ενημέρωση 
πολιτών με μηνύματα CBS

Τι είναι ο Ενιαίος Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης «112»

Ιστορικά έγγραφα για το θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνα το 1716 - Η λιτανεία στην Κέρκυρα με ντοκουμέντα

Commemoration of the Miracle of Saint Spyridon, August 11
Εκδίωξη Αγαρηνών: Kαταστρoφή του τουρκικού στόλου στην Κέρκυρα
Commemoration of the Miracle of Saint Spyridon, August 11

🔴 Ανάμνηση Θαύματος Αγίου Σπυρίδωνα

Εκδίωξη των Αγαρηνών 11 Αυγούστου
και 12 Νοεμβρίου όταν οι Λατίνοι θέλησαν να
τοποθετήσουν δικό τους ιερό θυσιαστήριο
(αλτάριο) στο Ναό του στην Κέρκυρα.

Της Μεταμορφώσεως τα πάντα είναι τα Μάτια

The cave with the «Eyes of God» - Bulgaria
εικ. Το σπήλαιο Prohodna στη Βουλγαρία.
The cave with the «Eyes of God» - Bulgaria

Της Μεταμορφώσεως σήμερα και πάντα τέτοια μέρα, 
έχω στο μυαλό μου εντυπωμένη μια θαυμάσια εικόνα.

Σε ένα πεζούλι στις Καρυές του Αγίου Όρους ο μακαριστός π. Δαυίδ ο Κουτλουμουσιανός, κοντούλης και παχύς με εκείνο το βλέμμα της απόλυτης ευτυχίας που ζήλευα από τότε που τον γνώρισα. 

Γενοκτονία των Ρομά - Το ξεχασμένο Ολοκαύτωμα του Porajmos στην Ευρώπη (Εργασία) | Αέναη επΑνάσταση

Γυναίκες και παιδιά Ρομά σε στρατόπεδο συγκέντρωσης – Φωτογραφία-τεκμήριο από το ξεχασμένο Ολοκαύτωμα.
Αύγουστος 1944: Τσιγγάνικο στρατόπεδο συγκέντρωσης
που δημιουργήθηκε για Ρομά στο προάστιο Marzahn του
Βερολίνου από τις ναζιστικές αρχές από το 1936 έως 1945
όπου δολοφονήθηκαν περί τις 800.000 ψυχές - Ποράιμος

Περί γενοκτονίας και ολοκαυτώματος των Ρομά Ποράιμος: Ο Αφανισμός των Τσιγγάνων

Το Άγιο Όρος πριν από 100 χρόνια σε βίντεο ντοκουμέντο του 1919 ~ αφιέρωμα video


Το Άγιον Όρος σε γαλλικό ντοκιμαντέρ του 1919

▶️ Βίντεο Ντοκουμέντο: Έτσι ήταν το Άγιο Όρος πριν από 100 χρόνια - Η καθημερινότητα πριν από έναν αιώνα στο «λίκνο» της Ορθοδοξίας.

Ο Ν. Λυγερός περί του Ευαγγελίου της Μαγδαληνής (video)

Η Μαρία η Μαγδαληνή κάτω από τον Σταυρό, σε βυζαντινή παράσταση. Η μορφή της στέκεται σιωπηλή, σε προσευχή και βαθύ πόνο, με τα χέρια ενωμένα στην καρδιά.

Η Απόστολος Μαρία η Μαγδαληνή: 
Ο μονόλογος, η προσευχή και η αναζήτηση

της Σοφίας Ντρέκου

Ένας ποιητικός και φιλοσοφικός μονόλογος του Νίκου Λυγερού για τη Μαρία τη Μαγδαληνή – τη γυναίκα της σιωπής, της πίστης και της αναζήτησης. Το βλέμμα της στη Σταύρωση, η προσευχή της, η αγάπη της για τον Χριστό.

Η Μαρία η Μαγδαληνή δεν φωνάζει· προσεύχεται. Δεν κατηγορεί· ελπίζει. Ο Νίκος Λυγερός, με ποιητικό και θεολογικό λόγο, φωτίζει τη σιωπή, τον πόνο και το μεγαλείο αυτής που στάθηκε δίπλα στον Εσταυρωμένο, μέχρι τέλους.

Η αγία Μακρίνα η Φιλόσοφος: Πρώτη ιδρύτρια γυναικείου κοινοβίου μοναστηριού - Παγκόσμια Ημέρα για τη Μόρφωση των Γυναικών

Εικ: Η αγία Μακρίνα κρατάει την εικόνα των αδελφών (και μαθητών) της αγίων Βασιλείου, Γρηγορίου και Πέτρου Σεβαστείας.
Η αγία Μακρίνα κρατάει την εικόνα των αδελφών (και μαθητών) της 
αγίων Βασιλείου, Γρηγορίου και Πέτρου Σεβαστείας.

Όλα όσα θα διαβάσετε, μάς λένε ότι η ημέρα της μνήμης της αγίας Μακρίνας (19 Ιουλίου) θα μπορούσε να καθιερωθεί ως παγκόσμια ημέρα αφιερωμένη στη μόρφωση των Γυναικών.

Έρευνα, επιμέλεια της Σοφίας Ντρέκου

Περιεχόμενα:

Η εμπάθεια είναι συγκίνηση: Η ουσία και η ορθή έννοια της λέξης εμπάθειας (Ανάλυση - Επεξηγήσεις)

Jesus In Garden
Η εμπάθεια Του Χριστού είναι η μόνη γνήσια γιατί σχετίζεται με τα πάθη του

Επιμέλεια, έρευνα Σοφία Ντρέκου, Αρθρογράφος
Η εμπάθεια είναι συγκίνηση
κι αν δεν το πιστεύεις
διάβασε απλώς το λεξικό
των αρχαίων ελληνικών
για να καταλάβεις
ότι είναι έγκλημα
να αλλάξεις το νόημα
αυτής της λέξης
γιατί δεν ήταν κοινωνική
και η κοινωνία
αποφάσισε να την εκφυλίσει
μόνο και μόνο για να μην έχει
ενοχές για τις πράξεις που τόλμησε
ενάντια στην Ανθρωπότητα.
Η ουσία της εμπάθειας
Στο πλαίσιο της Φιλοσοφίας, η έννοια της εμπάθειας είναι ουσιαστική σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτή η έννοια είναι απόλυτα θετική στα γαλλικά, όπως το βλέπουμε στο λεξικό Petit Robert Empathie: En Philosophie et Psychologie, faculté de s'identifier à quelqu'un, de ressentir ce qu'il resent.

Το ίδιο ισχύει και στα αγγλικά, όπως το βλέπουμε στο λεξικό Oxford Empathy: the ability to understand and share the feelings of another. Origin: From Greek empatheia (from em- 'in' + pathos 'feeling') translating German Einfühlung. Μάλιστα σε αυτό το λήμμα έχουμε την απόδειξη ότι τα ελληνικά λειτούργησαν ως πηγή έμπνευσης για την προέλευση.
Από την άλλη όμως, όταν εξετάζουμε την τωρινή ελληνική λέξη στο λεξικό του Γ. Μπαμπινιώτη (σ.σ Σ.Ν. βλ. παρακάτω) που καταγράφει το παρόν, αντιλαμβανόμαστε ότι έχει μία αρνητική έννοια εμπάθεια, η έντονη αντιπάθεια (εναντίον κάποιου) που εμποδίζει την αντικειμενική κριτική, η έκφραση έντονου αρνητικού συναισθήματος. συν. μισαλλοδοξία, πώρωση, μοχθηρία αντιθ. διαλλακτικότητα, ηπιότητα. Σε αυτό το επίπεδο, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι το θέμα έχει λήξει και απλώς υπάρχουν διαφορετικές έννοιες σε διαφορετικές γλώσσες.
Όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Διότι αν εξετάσουμε το λεξικό του Ι. Σταματάκου, βλέπουμε μία έννοια πιο θετική εμπαθής (εν+ πάθος) ο εν πάθει ων, ο ευρισκόμενος εν καταστάσει πάθους (συγκινήσεως), ο πλήρης πάθους, η οποία ακολουθεί το νοητικό σχήμα που υπάρχει στο λεξικό των Liddell και Scott για τις επόμενες λέξεις και εκφράσεις: εμπάθεια, εμπαθώς, εμπαθής τινι, εμπ. φιλία, εμπαθώς [εμπάθεια, ισχυρόν πάθος - εμπαθής, ευρισκόμενος εν καταστάσει συγκινήσεως ή πάθους - εμπαθής τινι, παθαίνων, συγκινούμενος πολύ για το πράγμα - εμπ. φιλία, ένθερμος φιλία, φιλία μέχρι πάθους - εμπαθώς, μετά πάθους.
Με αυτόν τον τρόπο γίνεται απόλυτα κατανοητό ότι η ουσία της λέξης εμπάθεια είναι θετική και ανθρώπινη.

Κατά συνέπεια, η τωρινή της χρήση είναι μία μορφή εκφυλισμού. Αυτή η παράλογη κατάσταση μπορεί να επιλυθεί ως ένα χρονικό παράδοξο.

Αντί να μιλούμε μόνο για το σημερινό νόημα της λέξης, μπορούμε να δώσουμε έμφαση στην ουσία της μέσω της διαχρονικότητας.

Γι’ αυτό το λόγο τη χρησιμοποιούμε στα κείμενά μας και στις διαλέξεις, με βάση αυτή την ιδέα. Επιπλέον, γνωρίζουμε ότι στη γλωσσολογία και στη λεξικογραφία, η χρήση μιας λέξης ή ενός νεολογισμού από αρκετούς ομιλητές και συγγραφείς καταγράφεται στις εκδοχές του λήμματος.

Κατά συνέπεια δεν υπάρχει λόγος να μην γίνεται αυτή η χρήση της ουσίας της λέξης, αφού στην τελική μπορεί να γίνει κι επίσημα αποδεκτή στην επόμενη φάση της ελληνικής γλώσσας. 

Κι εδώ δεν πρόκειται για μία νέα εκδοχή, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως αυθαίρετη, αλλά για την αναδίπλωση της λέξης εμπάθεια.
Αν είχες περισσότερη εμπάθεια
θα μπορούσες να νιώσεις κι εσύ
τη συγκίνηση που είχαν οι Αρχαίοι
όταν χρησιμοποιούσαν τη λέξη
για να τη διαχωρίσουν
από την απλή συμπάθεια
όπου πάσχεις βέβαια
κοντά στον άλλο
αλλά όχι μαζί του
γιατί δεν μπορείς
να εισχωρήσεις στο πάθος του
και απλώς το κοιτάς
ως ξένος παρατηρητής
που δεν έχει τη δυνατότητα
να περάσει την πράσινη γραμμή
για να πάρει θέση
σε αυτόν τον αγώνα
όπου το πρόσωπο
αναζητά ανθρωπιά
γιατί δεν βλέπει ομορφιά
και νιώθει την μοναξιά
ενώ βρίσκεται κοντά
σ' ένα πλήθος αδιάφορο.
Συνειδητοποιημένη εμπάθεια
Με την γνήσια εμπάθεια την ετυμολογική άρχισε η ανάδραση.
Δεν υπήρχε πια διαμάχη μεταξύ σκέψης και γνώσης.
Ο σκοπός ήταν ο πυρήνας και αυτός ήταν η νοημοσύνη.
Αυτή η απαγορευμένη έννοια για την κοινωνία.
Και τόσο απαραίτητη για την Ανθρωπότητα.
Ήμασταν ήδη πέρα από τα προβλήματα της
κλίμακας Stanford-Binet, Raven, Cattell, Wechsler.
Ήταν μόνο εργαλεία.
Το έργο που δημιουργεί το ον άρχισε με τον Terman.
Οι τερμίτες ζούσαν.
Και αυτό από μόνο του ήταν μια καινοτομία.
Συνειδητοποιημένη εμπάθεια.
Αγάπη για την Ανθρωπότητα.
Αλτρουισμός της νοημοσύνης.
Αξίες της κενότητας.
Οι ανύπαρκτοι άνθρωποι υπήρχαν περισσότερο απ’ ό,τι νόμιζαν τα άτομα.
Το πρόβλημά τους δεν ήταν λοιπόν η επίλυση.
Αυτό είχε γίνει από την αρχή.
Από τον θάνατό του δηλαδή.
Η ταξινόμηση ήταν διαφορετική.
Δεν ακολουθούσε μια συμβατική ιεραρχία.
Δεν θα είχε νόημα.
Ήταν υπερβολική.
Με σύνολα μερικής διάταξης.
Λόγω διακλαδώσεων.
Και αυτό δεν μπορούσε να μετρηθεί με κλασικούς τρόπους.
Δεν είχε σημασία.
Δεν ήταν ανάγκη να αποδείξουν ότι ζούσαν.
Το ήξεραν.
Και οι άλλοι θα το μάθαιναν μετά.
Κι αν το μετά δεν επαρκούσε θα ερχόταν οι επόμενοι.
Αφού οι προηγούμενοι ήταν ανίκανοι.
Γρήγορα η έννοια του ψηφιδωτού αποκτούσε τα στοιχεία της.
Εκ φύσης, οι αναλύσεις ήταν καταδικασμένες.
Μικρό-τοπική, τοπική, ολική.
Χρειαζόταν άλλες απεικονίσεις.
Και η μορφοκλασματική ανάλυση ήταν μόνο το πρώτο στάδιο.
Τα αρχικά βήματα.
Όχι το άλμα.
Γι’ αυτό η κυβερνητική ήταν ανεπαρκής για τέτοιες οντότητες.
Δίχως οντολογία.
Μόνο με τελεολογία.
Δίχως παρόν.
Μόνο με παρελθόν και μέλλον.
Ήταν οι δεσμοί της θεωρίας. Σπορά και διασπορά στον Χρόνο.
Η εμπάθεια του Χριστού
Η εμπάθεια του Χριστού είναι η μόνη γνήσια
γιατί σχετίζεται με τα πάθη του
και ξέρει ο θεάνθρωπος
πώς είναι ο πόνος
όλων των ανθρώπων,
χάρη σε αυτή
μπόρεσε να θυσιαστεί
για όλους τους άλλους
δίχως να υπολογίσει
το δικό του κόστος
γιατί όλη η ζωή του
είναι μια προσφορά
που δεν έχει νόημα
άμα δεν έχει ρόλο
ούτε σκοπό να σώσει
γι' αυτό αν θέλεις
να είσαι σίγουρος
για την έννοια της λέξης
άκου τι λες
την ώρα της προσευχής
για να δεις κι εσύ
με την καρδιά σου.

Η προικισμένη εμπάθεια
είναι αυτή που επιτρέπει
να κάνεις βουτιά
στο απέραντο γαλάζιο
της ψυχής του άλλου
για να μπορέσεις κι εσύ
να νιώσεις πώς νιώθει
πραγματικά την ώρα
της ανάγκης
δίχως να σου ζητήσει
τίποτα το συμβατικό
διότι ξέρει κι αυτός
ότι τα προικισμένα παιδιά
βλέπουν με την καρδιά
γιατί έχουν μάθει
από πολύ μικρά
για τον μικρό πρίγκιπα
και την εμπάθειά του
που του έδωσε τη δυνατότητα
να βρει στους ανθρώπους
που αξίζουν ένα κομμάτι ήλιου,
ένα αστέρι στη νύχτα.

Σημειώσεις Σοφία Ντρέκου: 
Ετυμοπερίεργα - Γεώργιος Μπαμπινιώτης
Ελληνικές λέξεις με άλλη σημασία στην αγγλική γλώσσα:
empathy = συμπάθεια !... sympathy = συλλυπητήρια !...

Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο σε λέξεις από την Ελληνική. Συμβαίνει γενικότερα. Ωστόσο, χαρακτηρίζει πολλές λέξεις από τη γλώσσα μας, επειδή είναι πολύ συχνή η χρήση λέξεων, ειλημμένων από την Ελληνική (δάνεια) ή πλασμένων από την Ελληνική (ελληνογενείς λέξεις). Θα αναφερθώ σε δύο εμφανή ομόρριζα παραδείγματα.

Η λέξη εμπάθεια (από το αρχαίο εμπαθής) είναι μια ελληνιστική λέξη που σήμαινε αρχικά «το έντονο πάθος» για να εξελιχθεί στη σημασία «κακότητα, προκατειλημμένη αρνητική ή εχθρική στάση». Η λέξη ελήφθη από την Αγγλική ως empathy για να δηλώσει «τη συμμετοχή στο πάθος, σ’ αυτό που παθαίνει κάποιος και υποφέρει, στη δυστυχία τού άλλου μέχρι πλήρους ταυτίσεως» και, τελικά, «τη συμπάθεια, τη συμπόνια». Έφτασε δηλ. να δηλώνει το ακριβώς αντίθετο τής ελληνικής λέξης εμπάθεια!

Διαφορετικά εξελίχθηκε η ομόρριζη ελληνική λέξη συμπάθεια, η οποία πέρασε επίσης στην Αγγλική (μέσω τής Λατινικής) ως sympathy. Κι αυτή δήλωσε «την εναρμόνιση με τα συναισθήματα κάποιου άλλου» για να φτάσει τελικά και στη σημασία «συλλυπητήρια» ως έκφραση «τής συμμετοχής στη λύπη, στο πένθος, στην ατυχία τού άλλου».

Με ρωτούν φίλοι για τις λέξεις empathy και ενσυναίσθηση
γερμ. Einfühlung > αγγλ. empathy > ελλην. ενσυναίσθηση

Το αγγλ. empathy δεν είναι «η εμπάθεια», όπως και το sympathy έφτασε να σημαίνει και «συμπόνια, συλλυπητήρια»

Ἐν ἀρχῇ ἦν το γερμανικό Einfühlung (από το ρήμα ein-fühlen «εν + αισθάνομαι») που σήμαινε ότι «μπαίνω μέσα στον άλλο και καταλαβαίνω πώς αισθάνεται»∙ σήμαινε την εν-αίσθηση.
Δανείστηκαν οι Άγγλοι την έννοια και την απέδωσαν (το 1908) ως em-pathy «κατανόηση για τον άλλο, σαν να πάσχω μέσα του κι εγώ» από τα ελληνικά ἐν + πάθος (πάσχω) κατά το πρότυπο τού sym-pathy (που είχαν δανεισθεί από πολύ παλιά, από το 1570) —όχι από το αρχαίο εμπάθεια που είχε άλλη σημασία.
 
Το αγγλ. empathy ή το γερμ. Einfühlung δεν μπορούν φυσικά να αποδοθούν με το ελληνικό εμπάθεια που σημαίνει ό,τι και το εμπαθής, από το οποίο και παράγεται (εμπάθεια = κακεντρέχεια, μισαλλοδοξία, πώρωση, μοχθηρία, φανατισμός, έχθρα). Έχει, λοιπόν, (ως ψυχολογικός όρος) αποδοθεί ως εν-συναίσθηση = η επιθυμία/προσπάθεια να έχεις συναίσθηση τής κατάστασης τού άλλου σαν να είσαι μέσα του. Λιγότερο «πομπώδες» και περισσότερο εκφραστικό στην κυριολεξία του θα ήταν, βέβαια, το απλό συν-αίσθηση και ακόμη πιο κοντά στο αρχικό θα ήταν το εν-αίσθηση. 

Η αφίσα και η σκληρότητα
δεν ήταν το ίδιο θέμα
κι όμως οι περισσότεροι
κατηγόρησαν το χαρτί
ενώ αυτό απλώς έδειχνε
την πραγματικότητα
που είχε πληγωθεί
από τα χτυπήματα
της αδικίας
για να είναι μάρτυρας
του εγκλήματος
το οποίο όλοι ξεχνούσαν
την ώρα της ανάλυσης
και κανένας δεν νιώθει
πώς νιώθει το θύμα
γιατί του λείπει
η ετυμολογική
εμπάθεια που επιτρέπει
στον συνάνθρωπο
να καταλάβει
πόσο υποφέρει
ο άλλος συνάνθρωπος.

Η εμπάθεια και ο ρόλος του Φιοδόρ (Ντοστογιέφσκι)
Dostoevsky's writing desk in St Petersburg
Dostoevsky's writing desk in St Petersburg
Η εμπάθεια του Φιοδόρ είναι τόσο ανθρώπινη και τόσο ισχυρή
που του επιτρέπει να καταλάβει πραγματικά τα προβλήματα
και να επινοήσει για τους ανθρώπους μέσω του μυθιστορήματος
πολλαπλούς τρόπους για να ζήσουν ελεύθεροι ακόμα και πολιορκημένοι
για να αφήσουν κι αυτοί την κληρονομιά της ελευθερίας στους επόμενους.

Όταν ο ρόλος του Φιοδόρ παίζεται σε κωμωδία
τότε δεν φταίει η έλλειψη προσποίησης
για να το κατορθώσεις αλλά
η ετυμολογική εμπάθεια που σου επιτρέπει
να τον σκεφτείς από μέσα κι όχι απ’ έξω
δίχως καμιά κατανόηση γιατί δεν έχεις
διόλου γνώσεις της ιστορικής εποχής
και των επιπτώσεων πάνω στους ανθρώπους
που λειτουργούν ως αναμεταδότες
της πολυκυκλικότητας που δεν σταμάτησε
στα όρια του θανάτου
γιατί ανακάλυψε την ανάσταση.

Περισσότερα Θέματα: Ντοστογιέφσκι
Ο Νίκος Λυγερός είναι μαθηματικός, στρατηγικός αναλυτής και γεννήθηκε... Διαβάστε την συνέχεια του βιογραφικού »

Η περιπέτεια του όρου “ενσυναίσθηση”
H ελληνική λέξη ενσυναίσθηση είναι η λέξη που επιλέχθηκε για να μεταφραστεί ο αγγλλοσαξωνικός όρος “empathy”, που χρησιμοποιήθηκε για να μεταφραστεί ο γερμανικός όρος “Εinfühlung”, που χρησιμοποιήθηκε για να διαφοροποιηθεί από τον γερμανικό όρο “Empathie”, που προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη “εμπάθεια” που σήμαινε το ισχυρό, σφοδρό πάθος, χωρίς να προσδίδεται στη λέξη θετικός ή αρνητικός χαρακτήρας. Αρκετά πολύπλοκο ταξίδι για μία μόνο λέξη.

Η ιστορία των γερμανικών όρων “Empathie” και “Einfühlung” παραμένει ασαφής. Ο γερμανός φιλόσοφος Rudolf Hermann Lotze (1817–1881) χρησιμοποίησε πρώτος τον όρο Empathie το 1848, που προέρχεται από το ελληνικό “εμπάθεια”, λέξη η οποία ετυμολογικά προκύπτει από τη σύνθεση της πρόθεσης “εν” και του ουσιαστικού “πάθος”. Ο Theodor Lipps χρησιμοποίησε χρόνια αργότερα (1902) τον όρο “Einfühlung” (σε συναίσθημα), για να περιγράψει την ενδοψυχική διαδικασία κατά την οποία προβάλλει κανείς τον εαυτό του στο αντικείμενο της αντίληψης.

Οι αγγλόφωνοι επιστήμονες βρέθηκαν αντιμέτωποι με την ανάγκη μετάφρασης του γερμανικού όρου το 1908 σύμφωνα με την ιστορικό ψυχολογίας Susan Lanzoni του Harvard. Ο Edward B. Titchener χρησιμοποίησε πρώτος στα αγγλικά το 1909 τον όρο “empathy”, μεταφράζοντας τα έργα του Theodor Lipps. Μετά από διαβουλεύσεις περίπου πέντε ετών, το 1913 οι αγγλοσάξωνες κατέληξαν στην καθιέρωση του όρου “empathy” για να περιγράψουν την ικανότητα ενός ατόμου να κατανοεί τα συναισθήματα και τον τρόπο σκέψης των άλλων και να επιδεικνύει συμπόνοια.

Με αυτήν την έννοια κλήθηκαν και οι Έλληνες επιστήμονες να χρησιμοποιήσουν τον όρο στην επιστημονική πρακτική. Βρέθηκαν όμως αντιμέτωποι με το εξής πρόβλημα. Η λέξη εμπάθεια στην καθομιλουμένη ελληνική γλώσσα έχει μία άλλη, εξόχως αρνητική έννοια. Εμπαθής θεωρείται αυτός που διατηρεί μία προκατειλημμένη αρνητική ή εχθρική στάση. Έτσι λοιπόν βλέπουμε το εξής παράδοξο. Η έννοια της λέξης είναι απόλυτα θετική στα γαλλικά (λεξικό Petit Robert Empathie: En Philosophie et Psychologie, faculté de s‘identifier à quelqu‘un, de ressentir ce qu‘il resent) στα αγγλικά (λεξικό Oxford Empathy: the ability to understand and share the feelings of another) και στα γερμανικά (λεξικό Dorsch: Empathie bezeichnetdie Fähigkeit und Bereitschaft, Empfindungen, Emotionen, Gedanken, Motive und Persönlichkeit smerkmale einer anderen Person zu erkennen, zu verstehen und nachzuempfinden), ενώ στα ελληνικά η σημασία της είναι αρνητική.

Συμπεραίνει λοιπόν κανείς ότι η αγγλική λέξη “empathy” η γαλλική λέξη “empathie” και η γερμανική λέξη “Empathie” είναι ψευδόφιλες λέξεις με την ελληνική λέξη “εμπάθεια”, έχουν δηλαδή φωνητική ομοιότητα, αλλά σημασιολογική απόκλιση.
Πότε άρχισε όμως η λέξη εμπάθεια να εκφυλίζεται και από την αρχική της σημασία (έντονο πάθος) να αποκτά αρνητική χροιά;
Υπάρχει η θεωρία κάποιων γλωσσολόγων που αποδίδουν τον εκφυλισμό της λέξης στα κείμενα των Πατέρων της Ορθοδοξίας, τα οποία καταδίκαζαν το πάθος ως συναίσθημα που οδηγεί στην αμαρτία και προκαλεί δεινά. Φαίνεται ότι από τότε η λέξη έχασε τον ουδέτερο χαρακτήρα της και επιφορτίστηκε αρνητικά.

Γι' αυτόν τον λόγο επιλέχθηκε ο όρος ενσυναίσθηση για να ακολουθήσει σημασιολογικά τον όρο “empathy”. Προτιμήθηκε συνεπώς η σημασιολογική ακολουθία έναντι της ετυμολογικής ακολουθίας.
• 12315 - Η εμπάθεια είναι συγκίνηση. Ν. Λυγερός June 6, 2013
• Ν. Λυγερός λόγοι σοφίας: Η ουσία και η ορθή έννοια της λέξης εμπάθειας / 2013/11
• 12324 - Αν είχες περισσότερη εμπάθεια. Ν. Λυγερός. June 13, 2013
• 13195 - Η ουσία της εμπάθειας. Ν. Λυγερός, Β. Τσατσαμπά August 24, 2013. Perfection 14 7 7/2013 
• 13195) - En. The notion of empathy, N. Lygeros, B. Tsatsampa. Translated from the Greek by Athena Kehagias September 15, 2014
• Η περιπέτεια του όρου “ενσυναίσθηση” Psygrams - Ideas in words - Ψυγράμματα psygrams.com
• 12324 - Αν είχες περισσότερη εμπάθεια. Ν. Λυγερός. June 13, 2013
• Ετυμοπερίεργα - e-didaskalia.blogspot.com. Γεώργιος Μπαμπινιώτης www.facebook.com 10 Μαρτίου 2019 για τις λέξεις empathy και ενσυναίσθηση. Πρώην Πρύτανης στο Εθνικό Και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. babiniotis.gr 
• 12274 - Η αφίσα και η σκληρότητα - Ν. Λυγερός June 2, 2013
• 12340) Η προικισμένη εμπάθεια. (ποίημα). Perfection 14 6 6/2013.
• 12449 - Η εμπάθεια του Φιοδόρ (Ντοστογιέφσκι) June 23, 2013
• 18581 - Όταν ο ρόλος του Φιοδόρ (Ντοστογιέφσκι) January 25, 2015

Περισσότερα για ανάγνωση
• 17654) Μετασυντακτικές Δομές. Perfection 15 10 11/2014. It. Strutture post-sintattiche. (poesia). ...και Nikos Lygeros (Official Channel) 1 / 7 - YouTube
• 17655) - Νευροφιλοσοφία. Perfection 15 10 11/2014. It. Neurofilosofia.
•17656) Συνειδητοποιημένη εμπάθεια. Perfection 15 10 11/2014. It. Empatia consapevole.
• 17657) Δίχως σκέψη, δίχως γλώσσα. Perfection 15 10 11/2014. It. Senza pensiero, senza lingua.
•17658) Νοητική Επανάσταση. Perfection 15 10 11/2014. It. Rivoluzione mentale. (poesia).
• 17659) Οι κατάδικοι του έργου. Perfection 15 10 11/2014. It. I condannati dell'opera.
• 17660) Μνημοτεχνικοί Κώδικες. Perfection 15 10 11/2014. It. Codici memotecnici.

★ Ν. Λυγερός - Περί εμπάθειας





    Επιλεκτικά βίντεο των παραπάνω ποιημάτων

    Ν. Λυγερός: Η εμπάθεια του Χριστού












    Η προικισμένη εμπάθεια












    Ν. Λυγερός - Η εμπάθεια του Φιοδόρ












    Ν. Λυγερός: Αν είχες περισσότερη εμπάθεια












    Ν. Λυγερός: Συνειδητοποιημένη εμπάθεια












    Ν. Λυγερός: Η εμπάθεια είναι συγκίνηση













    Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: Η νοητική ισχύς και η πολυμάθεια του Αγίου Νικοδήμου | Αέναη επΑνάσταση

    1749-1809 στό κελί τών Σκουρταίων εικ. Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, χαρακτικό από την  προμετωπίδα του «Μεγάλου Συναξαριστή», Βενετία 1819.
    Ελαιογραφία εκ  του φυσικού στο κελί των Σκουρταίων.
    εικ. Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, χαρακτικό από την 
    προμετωπίδα του «Μεγάλου Συναξαριστή», Βενετία 1819.

    Να θυμάσαι πάντοτε, ότι το σήμερα είναι δικό σου, το αύριο είναι στο χέρι του Θεού. Και Εκείνος που σου έδωσε το πρωί, δεν σου υπόσχεται και το βράδυ. - Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης 6 Ιουν 1749 - 14 Ιουλ 1809

    Διαμαρτυρία εναντίον Ελλάδας για τα βασανισμένα γαϊδουράκια της Σαντορίνης. Τι λένε οι άνθρωποι που τα φροντίζουν (Έρευνα)


    Έρευνα Σοφία Ντρέκου (Sophia Drekou)
    Αρθρογράφος (BSc in Psychology)

    PETA (People for the Ethical Treatment of Animals) εναντίον Ελλάδας για τα βασανισμένα γαϊδουράκια της Σαντορίνης. Με διαδηλώσεις έξω από ελληνικές πρεσβείες σε Ουάσινγκτον, Λονδίνο, Άμστερνταμ, Παρίσι έως και Σίδνεϊ.

    Santorini: Ιστορία και αναπαράσταση έκρηξης ηφαιστείου της Σαντορίνης

    Από την έκρηξη του 1939. Οι επιστήμονες δεν ανησυχούν  για τη δραστηριότητα του ηφαιστείου της Σαντορίνης,  καθώς συμβάντα με την ένταση της μινωικής μεγάλης έκρηξης  μπορούν να επαναληφθούν κάθε 20.000-30.000 χρόνια.  Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΘΗΡΑΣ/ Λ. ΖΩΡΖΟΣ.
    Από την έκρηξη του 1939. Οι επιστήμονες δεν ανησυχούν  για τη δραστηριότητα 
    του ηφαιστείου της Σαντορίνης, καθώς συμβάντα με την ένταση της μινωικής
     μεγάλης έκρηξης μπορούν να επαναληφθούν κάθε 20.000-30.000 χρόνια. 
    Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΘΗΡΑΣ/ Λ. ΖΩΡΖΟΣ.

    Την ιστορία του σχηματισμού της αρχαίας Στρογγύλης και σημερινή Θήρα ή Σαντορίνη, ξετυλίγει, βήμα - βήμα, ένα εκπληκτικό βίντεο βασισμένο σε επιστημονικές μελέτες και έρευνες.

    Οι άγιοι του Αγίου Όρους και η εικονογραφία τους - Άθως: Χίλια χρόνια πολιτισμού σαν μια μέρα

    Εικόνα της Συνάξεως των Αγίων του Αγίου Όρους – Χίλια χρόνια πνευματικής κληρονομιάς του Άθω  Η Σύναξη των Αγίων του Άθω Εικόνα • Καρυές, Αντιπροσωπείο μονής Κωνσταμονίτου • 1796
    Οι Άγιοι του Αγίου Όρους – Σύναξη των Αγιορειτών Πατέρων

    Άθως: Χίλια χρόνια πολιτισμού σαν μία μέρα – Οι Άγιοι και η αιώνια πνευματική κληρονομιά του Αγίου Όρους. Από τους αγίους του ονομάσθηκε το όρος του Άθω άγιον. Αυτοί είναι η ωραιότητα του Όρους

    Ο Απόστολος Παύλος, ο πολιτισμός και η διαχείριση κρίσεων

    Ο Απόστολος Παύλος και ο πολιτισμός

    Πρωτότυπη προσέγγιση του κ. Νίκου Λυγερού.

    Η χρονοστρατηγική του Παύλου που ενδιαφέρεται για την μεταλαμπάδευση της πίστης, ενισχύοντας την στρατηγική επιβολής της δυναμικής του χρόνου μέσα από την μνήμη της ανθρώπινης συνειδητότητας, που λειτουργεί ως εκκλησία της Θεανθρώπινης παρουσίας του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

    Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ για τον όρο μετανάστες (ανάλυση)

    Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ (Berthold Friedrich Brecht) ήταν Γερμανός δραματουργός, σκηνοθέτης και ποιητής του 20ού αιώνα. Θεωρείται ο πατέρας του «επικού θεάτρου» στη Γερμανία.

    Υπάρχουν θάλασσες και λίμνες που κρύβουν κινδύνους - Τα πιο επικίνδυνα μέρη για κολύμπι στον κόσμο - Video

    Η απαγορευτική παραλία Πενσακόλα, στη Φλόριντα, ΗΠΑ
    Pensacola Beach, in the Florida, USA

    Υπάρχουν θάλασσες και λίμνες που κρύβουν κινδύνους που δεν φαντάζεστε. Πριν αποφασίσετε να βουτήξετε, δείτε ποια μέρη θεωρούνται θανατηφόρα

    Γέρων Κλεόπας Ηλιέ: ο φόβος του Θεού και του θανάτου (video)

    Părintele Cleopa Patriarhul Daniel şi Securitatea

    Αξιομνημόνευτη ήταν η συνηθέστερη
    ευχή του: «Ο Παράδεισος να σας φάει»!

    Εάν θέλεις να πας κατ’ ευθείαν στον Χριστό,
    πρέπει να περάσεις από δύο τείχη. Αυτά τα τείχη
    δεν είναι από πέτρα, κεραμίδα ή λάσπη, αλλά