Ένα «αριστούργημα της κουλτούρας της μνήμης» και ως μια επική ταινία για το μεγαλύτερο κακό της σύγχρονης εποχής. Εννέα ώρες προσωπικών εξομολογήσεων από επιζώντες του Ολοκαυτώματος, βασανισμένους αλλά και πρώην ναζί βασανιστές.
Μπορεί να είναι το πιο φρικιαστικό ντοκουμέντο, αλλά πρέπει να το δείτε, κυρίως οι νέοι, για να νοιώσετε την πλάνη της νέας αναβίωσης του Εθνικισμού στην Ευρώπη και στην πατρίδα μας. Αυτός είναι ο Εθνικισμός: ο Φασισμός, ο Ναζισμός. Η παρανοϊκή και υψηλόφρων «Εθνική υπερηφάνεια» που, αν ισχύσει για κάθε κράτος, οδηγεί σε λογικό αδιέξοδο, αφού όλοι είναι «οι καλύτεροι», «οι ευγενείς», οι «περιούσιοι».
Οσμή πτωμάτων αθώων ανθρώπων, που δολοφονήθηκαν σαν τα σκυλιά, μόνο και μόνο γιατί δεν πληρούσαν τις φυλετικές προϋποθέσεις που έθεσαν οι Γερμανοί Εθνικιστές. Δεν ήταν μόνο το Άουσβιτς. Δεν ήταν μόνο το Μπέλζεκ, το Μαουτχάουζεν, το Νταχάου, τα τρομερά Τρεμπλίνκα και Μαϊντάνεκ.
Το ολοκαύτωμα άρχισε στα εδάφη της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια της «επιχείρησης Μπαρμπαρόσα», του πιο άθλιου στρατιωτικού εγχειρήματος στην ανθρώπινη Ιστορία. Θύματα οι Εβραίοι, οι ομοφυλόφιλοι, οι Ρομά, οι άνθρωποι με νοητική υστέρηση, και βεβαίως οι αμυνόμενοι Σοβιετικοί, οι κομμουνιστές. Ο κανόνας έλεγε ότι όσοι δεν ανήκαν στην Αρία φυλή, την φανταστική φυλή τού αιμοβόρου κτήνους, τους άξιζε εκτέλεση, αφανισμός. 27 Ιαν 2019
Ποτέ πια φασισμός!
Ντοκιμαντέρ-μαραθώνιος, σινεμά-μαρτυρία, έργο-ιστορική παρακαταθήκη. Το σπαραχτικό αριστούργημα γυριζόταν επί 11 χρόνια σε 14 χώρες. Για πολλούς το σημαντικότερο ντοκιμαντέρ πάνω στη σύγχρονη ιστορία. Μια πρωτοφανής διαστάσεων συλλογή μοναδικών ντοκουμέντων. 1η προβολή στο σινεμά: Απρίλιος 1985 (Παρίσι).
Ο κινηματογραφικός φακός εστιάζει αυστηρά στο παρόν· αποκλείστηκαν τα πλάνα αρχείου. Αποστασιοποιείται από τη συγκίνηση (από τη δραματοποίηση του ντοκουμέντου) αναζητώντας ίχνη του πιο τερατώδους μηχανισμού εξόντωσης του ανθρώπινου είδους στο βλέμμα των επιζώντων.
Ο Θωμάς Λιναράςκριτικός κινηματογράφου για το «Shoah», δημοσιευμένο σε έντυπο του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης: «Ο Λαντζμάν κατάφερε να κινηματογραφήσει τη χαίνουσα πληγή της μνήμης, ζωντανεύοντας στο εδώ και τώρα, μπροστά στα έκπληκτα μάτια του θεατή, μια βιωμένη εμπειρία θανάτου. Κατόρθωσε επίσης να εντοπίσει ναζί και να τους κινηματογραφήσει εν αγνοία τους, καταγράφοντας τον λόγο τους γύρω από τη μεθοδικότητα, την ακρίβεια, την πειθαρχία και την αποδοτικότητα αυτών των μηχανών εξόντωσης».
Η λέξη «Shoah» είναι εβραϊκή και σημαίνει αφανισμός, βάραθρο, εξολόθρευση, έρεβος, μεγάλη καταστροφή, συμφορά, πτώση. Πλέον χρησιμοποιείται ως συνώνυμη της μαζικής εξόντωσης του ευρωπαϊκού εβραϊσμού κατά την περίοδο του εθνικοσοσιαλισμού. Το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει τις δηλώσεις/μαρτυρίες ανθρώπων που βίωσαν ως θύματα, δράστες και παρατηρητές την εθνικοσοσιαλιστική εξόντωση των Ευρωπαίων Εβραίων και την επιβεβαίωσαν, συχνά για πρώτη φορά, ύστερα από 30 χρόνια και πλέον.
Ο ίδιος είναι γνωστό ότι αρνιόταν πεισματικά να κατατάξει το έργο του αυτό στην κατηγορία του «ντοκιμαντέρ». Η αλήθεια είναι ότι δεν είχε άδικο, με την έννοια ότι στην ταινία του Λανζμάν δεν υπάρχουν εικόνες αρχείου, καθώς το βασικό υλικό της αποτελείται από τις μαρτυρίες των επιζήσαντων των στρατοπέδων θανάτου, των υπεύθυνων ναζί (μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις οι μαρτυρίες τους έχουν καταγραφεί με κρυφή κάμερα), καθώς και άλλων προσώπων, π.χ. γειτόνων ή μαρτύρων της τραγωδίας του εβραϊκού πληθυσμού.
Ο Λανζμάν για την ολοκλήρωση του επικού αυτού έργου δούλεψε τέσσερα χρόνια για να μοντάρει 350 ώρες γυρισμάτων, για τα οποία ταξίδεψε σε 14 χώρες από το 1974 ώς το 1981. Το έργο αυτό συνέβαλε στο να εγγραφεί το Ολοκαύτωμα στην παγκόσμια συλλογική συνείδηση. Αποτελείται από τέσσερα σκέλη: την εκστρατεία εξόντωσης των φορτηγών αερίων στο Σελμνό, το στρατόπεδο θανάτου της Τρεμπλίνκα, εκείνο του Άουσβιτς - Μπιρκενάου, και τη διαδικασία εξόντωσης του γκέτο της Βαρσοβίας.
Πέρα από το γεγονός ότι όλα τα υπόλοιπα έργα του παρέπεμπαν πάντα στο ίδιο γεγονός, ο Λανζμάν υπήρξε πολύ αυστηρός σε σχέση με την κινηματογραφική απόδοση της τραγωδίας. Απέρριπτε έτσι κατηγορηματικά κάθε απόπειρα μυθιστορηματικής απεικόνισης, όπως για παράδειγμα τη γνωστή σειρά «Ολοκαύτωμα» του 1978 με τη Μέριλ Στριπ - ο ίδιος αρνιόταν χαρακτηριστικά τη χρήση της λέξης «ολοκαύτωμα».
Σε αντίθεση με την κριτική, τους πολιτικούς, τους διανοούμενους που τότε είχαν χαιρετίσει τη σειρά, ο Λανζμάν κατέγραψε όλα τα λάθη και τις ανακρίβειες του σεναρίου. Το ίδιο άλλωστε έκανε και με άλλες γνωστές ταινίες, όπως τη «Λίστα του Σίντλερ» του Στίβεν Σπίλμπεργκ ή το «Η Ζωή είναι ωραία» του Ρομπέρτο Μπενίνι, η οποία, ωστόσο, ξεκαθάριζε ήδη από τους τίτλους του έργου ότι πρόκειται για μυθοπλασία. Η μόνη ταινία που αποδεχόταν ήταν μια πρόσφατη, που απέσπασε μάλιστα το Μεγάλο Βραβείο στο Φεστιβάλ των Καννών, «Ο γιος του Σαούλ» του Ούγγρου Λάζλο Νέμες, που περιγράφει την καθημερινότητα των Εβραίων κρατουμένων που ήταν αναγκασμένοι να μετέχουν στη διαδικασία της «Τελικής Λύσης» πριν εκτελεστούν και οι ίδιοι.
Έντεκα χρόνια ταξίδευε τον κόσμο ο σκηνοθέτης Κλοντ Λανζμάν αναζητώντας επιζώντες του Ολοκαυτώματος για να τους πείσει να του εκμυστηρευτούν τις οδυνηρές αναμνήσεις τους. Από τις 350 ώρες συνεντεύξεων που συγκεντρώθηκαν, προέκυψε αυτό το μνημειώδες φιλμ που καταγράφει βήμα προς βήμα έναν (ακόμη και σήμερα) αδιανόητο μηχανισμό ανθρώπινης εξόντωσης, δίχως όμως να καταφεύγει στο παραμικρό αρχειακό υλικό.
Ο σκηνοθέτης δεν άφηνε τους μάρτυρες απλά να ανακαλέσουν στη μνήμη τα βιώματά τους αλλά τους παρότρυνε να ζήσουν ξανά τα όσα συνέβησαν τότε. Εστίασε, δε, στον «μηχανισμό της γραφειοκρατίας της εξόντωσης», που ξεκίνησε στα γκέτο και εφαρμόστηκε πλήρως στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Εδώ βίντεο με το τρέιλερ και παρακάτω ολόκληρη η ταινία με ένα κλικ
Ο Λανζμάν σκοπίμως δεν χρησιμοποιεί κανένα πλάνο του παρελθόντος. Αγκιστρωμένος μέχρι τέλους στο παρόν, προσηλώνεται στα πρόσωπα των πρωταγωνιστών του και αφήνει όλη τη φρίκη να ξετυλιχθεί μέσα από τις λέξεις τους, τα βιώματα που ανακινούν με τη μνήμη τους. Τίποτα παραπάνω δε μοιάζει αναγκαίο. Ο θεατής σχηματίζει την εμπειρία μέσα στο μυαλό του, καθώς ο Λανζμάν υπερβαίνει τις διηγήσεις φρίκης, οργής και θρήνου για να συντάξει μια μνημειώδη ιστορική κατάθεση και συνάμα μια από τις σημαντικότερες φιλμικές μαρτυρίες στα χρονικά της έβδομης τέχνης.
Το εννιάμισι ωρών ντοκιμαντέρ του Κλοντ Λανζμαν, γυρισμένο το 1985, περιλαμβάνει συνεντεύξεις από επιζήσαντες και μάρτυρες του Ολοκαυτώματος, αλλά και πρώην ναζί - οι οποίοι του μίλησαν κρυφά και οι συνεντεύξεις τους παρουσιάζονται μόνο σε ηχητικό αρχείο. Στις συνεντεύξεις του ζητάει να του περιγράψουν λεπτό προς λεπτό τα όσα συνέβησαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης δίνοντας έτσι μια μοναδική λεπτομερή σκοπιά της γενοκτονίας που πραγματοποίησαν οι ναζί.
Εικόνες από τους τόπους των δολοφονιών όπως ήταν στα τέλη του ’70 – αρχές ’80 παρουσιάζονται σε όλη τη διάρκεια του ντοκιμαντέρ, το μοντάζ του οποίου είναι καθοριστικό για την πρόσληψη των γεγονότων: «Πήγα στα μέρη αυτά, μόνος, και κατάλαβα ότι πρέπει να συνδυάσει κανείς τα πράγματα. Πρέπει να γνωρίζεις και να δεις, να δεις και να γνωρίζεις. Γι’ αυτό και το ζήτημα των τόπων είναι τόσο ουσιώδες. Πρόκειται για ένα φιλμ άμεσα συνυφασμένο με τον τόπο, ένα τοπογραφικό, ένα γεωγραφικό φιλμ», είπε ο Λανζμάν.
Επίσης, μέσα από το ντοκιμαντέρ δείχνει - ή επιτρέπει στους συνομιλητές του να το δείξουν - πως ο αντισημιτισμός που προκάλεσε τον θάνατο 6 εκατομμυρίων Εβραίων είναι ακόμη ζωντανός σε πολλούς ανθρώπους στην Γερμανία, στην Πολωνία και αλλού.
Στο ντοκιμαντέρ μιλούν πρώην αξιωματικοί των SS που περιγράφουν πως οδηγούσαν στους φούρνους τους κρατούμενους των στρατοπέδων συγκέντρωσης, οδηγοί τρένων που μετέφεραν Εβραίους, κάτοικοι της Τρεμπλίνκα που έβλεπαν να μεταφέρουν συντοπίτες τους στα γκέτο, κουρείς των στρατοπέδων και άλλοι.
Το ντοκιμαντέρ έλαβε πολυάριθμες υποψηφιότητες και βραβεία σε κινηματογραφικά φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου του βραβείου New York Film Critics Circle for Best Non-Fiction Film και το βραβείο BAFTA for best Documentary.
Δείτε την επική ταινία/ντοκιμαντέρ με κλικ στο βίντεο:
Σύμφωνα με τα λόγια του σκηνοθέτη, η ταινία δεν έχει θέμα την επιβίωση, αλλά είναι «μια μαρτυρία για το θάνατο». Ο Lanzmann δεν αφήνει τους μάρτυρες απλά να ανακαλέσουν στη μνήμη τα βιώματά τους. Μέσω της τεχνικής που χρησιμοποιεί όταν τους κάνει ερωτήσεις, τους παροτρύνει να ζήσουν ξανά τα όσα συνέβησαν τότε. Οι ερωτήσεις του Lanzmann περιστρέφονται γύρω από τα γεγονότα στους τόπους δολοφονίας των Εβραίων και θίγουν το μηχανισμό της γραφειοκρατίας της εξόντωσης. Ο μηχανισμός αυτός ξεκίνησε ήδη στα γκέτο και εφαρμόστηκε πλήρως στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης. Οι λήψεις δείχνουν τους τόπους της δολοφονίας όπως ήταν στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Η διαφωτιστική επίδραση της ταινίας βασίζεται στο μοντάζ των δηλώσεων των μαρτύρων και των ιστορικών τόπων στους οποίους αναφέρονται οι αναμνήσεις:
«Πήγα στα μέρη αυτά, μόνος, και κατάλαβα ότι πρέπει να συνδυάσει κανείς τα πράγματα. Πρέπει να γνωρίζεις και να δεις, να δεις και να γνωρίζεις. Γι’ αυτό και το ζήτημα των τόπων είναι τόσο ουσιώδες. Πρόκειται για ένα φιλμ άμεσα συνυφασμένο με τον τόπο, ένα τοπογραφικό, ένα γεωγραφικό φιλμ».
Ο Κλοντ Λανζμάν (Claude Lanzmann)
Γέννηση: 27 Νοεμβρίου 1925, Μπουά-Κολόμπ, Γαλλία Απεβίωσε: 5 Ιουλίου 2018, Παρίσι, Γαλλία
Claude Lanzmann (27 November 1925 – 5 July 2018) was a French
filmmaker known for the Holocaust documentary film Shoah (1985)
Ο Κλοντ Λανζμάν (1925 - 2018) ήταν ένας από τους μεγάλους Γάλλους σκηνοθέτες και διανοούμενους. Εβραϊκής καταγωγής (οι παππούδες του ήταν μετανάστες από τη Λευκορωσία. Γεννημένος στο Παρίσι από Εβραίους γονείς, εντάχθηκε στη γαλλική αντίσταση και πολέμησε τους Ναζί. Αργότερα, σπούδασε φιλοσοφία στη Γαλλία και τη Γερμανία και στη συνέχεια εργάστηκε ως Λέκτορας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου την περίοδο 1948/49. Το 1953, ο Λανζμάν, ο οποίος ανήκε στον πνευματικό κύκλο του Ζαν-Πολ Σαρτρ και της Σιμόν ντε Μπουβουάρ έγινε μόνιμος συνεργάτης του θρυλικού πολιτικού και λογοτεχνικού περιοδικού Λε Ταμ Μοντέρν (Les Temps Modernes).
Παιδί γαλλικής εβραϊκής οικογένειας, αντιστασιακός στα δεκαοκτώ του, ο Λανζμάν ήρθε σε επαφή από νωρίς τόσο με τις εβραϊκές του ρίζες όσο και με το κυρίαρχο ρεύμα του υπαρξισμού, δουλεύοντας ως συντάκτης στο περιοδικό του Ζαν-Πολ Σαρτρ «Les Temps Modernes» και αργότερα συνδεόμενος ερωτικά με τη Σιμόν ντε Μποβουάρ. Αυτό το παράξενο πάντρεμα, αυτή η ιδιαίτερη συνάντηση ανάμεσα σε μία στατική, ασυστηρή, δογματική παράδοση και σε μια ανατρεπτική σχολή σκέψης που έβγαινε κατευθείαν από τα ερείπια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου μπορεί σε ένα μεγάλο βαθμό να εξηγήσει τη μοναδική γραφή και την αφηγηματική διαδρομή του «Shoah». Έτσι, για παράδειγμα, το τεράστιο υλικό της ταινίας δεν είναι μονταρισμένο με αυστηρή χρονολογική σειρά, αλλά μοιάζει με αποσπασματικά θραύσματα που απλώνονται σε επαναληπτικούς κύκλους οι οποίοι αναζητούν περισσότερο μια σχεδόν ποιητική βίωση της αλήθειας παρά μια επαγωγική απόδειξη.
Ο Λανζμάν χρησιμοποίησε, άλλωστε, μια πρωτοφανή προσέγγιση για μια ταινία που κααπιάνεται με το Ολοκαύτωμα και μάλιστα με τόσο μεγάλες φιλοδοξίες και μια αναμφισβήτητη ερευνητική προσέγγιση. Στις εννιάμιση σχεδόν ώρες του ντοκιμαντέρ δεν υπάρχει ούτε ένα καρέ οπτικού υλικού από τις φρικαλεότητες των στρατοπέδων, ούτε κανενός είδους αρχειακής μαρτυρίας, ηχητικού ή οποιουδήποτε είδους ντοκουμέντου.
Το σύνολο της ταινίας έχει γυριστεί από τον Λανζμάν σε μια καινοφανή προσπάθεια αναπαράστασης του Ολοκαυτώματος με υλικά του σήμερα, μέσα αποκλειστικά από μαρτυρίες επιζώντων και εμπλεκόμενων μαζί με μια εκ νέου επίσκεψη στον τόπο του εγκλήματος όπως είναι σήμερα.
Το «Shoah» αρνείται να αποδεχτεί την Ιστορία και το Ολοκαύτωμα ως κάτι αρχειοθετημένο και συνεπώς απωθημένο πια στο παρελθόν, αλλά την αντιμετωπίζει ως κάτι ζωντανό που φτάνει το σήμερα παρά τις προσπάθειες να σβηστούν οι μνήμες και τα ίχνη του.
Το Ολοκαύτωμα, ο αντισημιτισμός και ο αγώνας για τα ανθρώπινα δικαιώματα βρίσκονται στο επίκεντρο του έργου του, τόσο ως σκηνοθέτης όσο και ως δημοσιογράφος. Μεταξύ των πιο γνωστών ταινιών του είναι το «Ισραήλ, γιατί;» (1973), σχετικά με την αναγκαιότητα ίδρυσης του Ισραήλ μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, «Τσαχάλ» (1994), μια στενή εξέταση της ισραηλινής αμυντικής δύναμης και «Σόμπιμπορ, 14 Οκτωβρίου 1943, 4 μ.μ.» (2001) σχετικά με την εξέγερση στο στρατόπεδο θανάτου του στο Σόμπιμπορ το 1943.
Το 2013 στο 63ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου απονεμήθηκε στο Κλοντ Λάντζμαν η τιμητική «Χρυσή Άρκτος» για «Επίτευγμα Έργου Ζωής». Ήταν η πρώτη φορά που ένας σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ λάμβανε αυτή την τιμή από το Μπερλινάλε.
🎞️ 05 Ιουλίου 2018 Ο Κλοντ Λανζμάν περνά στην ιστορία του σινεμά
Ο Λανζμάν περνά στην Ιστορία ως ο δημιουργός ενός αξεπέραστου ντοκουμέντου για τη γενοκτονία των Εβραίων από τους ναζί, του δεκάωρου ντοκιμαντέρ του 1985, που έχει αφήσει εποχή και αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς, «Shoah».
O Γάλλος δημοσιογράφος, ιστορικός, κινηματογραφιστής και συγγραφέας Κλοντ Λανζμάν και ο σκηνοθέτης της ταινίας «Shoah» (Ολοκαύτωμα), απεβίωσε στην κατοικία του στο Παρίσι σε ηλικία 92 ετών. Την είδηση της απώλειας επιβεβαίωσε ο εκδότης του.
«Ο Κλοντ Λανζμάν απεβίωσε σήμερα το πρωί 5 Ιουλίου 2018 στην κατοικία του. Ο συγγραφέας διακομίστηκε στο νοσοκομείο Σεντ-Αντουάν του Παρισιού όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Ήταν πολύ πολύ αδύναμος εδώ και κάποιες ημέρες», δήλωσε εκπρόσωπος του εκδοτικού οίκου Gallimard με τον οποίο επικοινώνησε το Γαλλικό Πρακτορείο για τον σκηνοθέτη της ταινίας «Shoah» (Ολοκαύτωμα).
Ο θάνατος του Λανζμάν, που υπήρξε σύντροφος της Σιμόν ντε Μποβουάρ και προσωπικός φίλος του Ζαν Πολ Σαρτρ, αποτελεί μια «τεράστια απώλεια για την ανθρωπότητα», δήλωσε σήμερα ο εκπρόσωπος του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών Εμανουέλ Νασόν, ενώ ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας χαιρέτισε τη μνήμη του σκηνοθέτη που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 92 ετών λέγοντας πως το «Shoah» επέτρεψε μια «συμφιλίωση».
Στην απώλεια του Λανζμάν αναφέρθηκαν πολιτικοί, διανοητές, δημοσιογράφοι, όπως ο Σέρζ Μοατί (γνωστός για τα ντοκιμαντέρ του), που τόνισε χαρακτηριστικά: «Νόμιζα ότι ήταν αθάνατος, το έργο του παραμένει αθάνατο. Ήξερε να κοιτάζει, αυτός ο αγωνιστής της κάμερας, πρώτος τον θάνατο κατάματα. Ήταν ένα μνημείο. Ένα φοβερό αριστούργημα. Αποχαιρετούμε έναν ήρωα».
«Ο θάνατος του Κλοντ Λανζμάν αποτελεί μια τεράστια απώλεια για την ανθρωπότητα και ιδιαίτερα για τον εβραϊκό λαό», δήλωσε ο Νασόν.
Ο Κλοντ Λανζμάν «έδωσε και πάλι φωνή στα εκατομμύρια των εβραίων που εξοντώθηκαν από τους ναζί και έκανε τον κόσμο να ανακαλύψει την απεραντοσύνη αυτής της τραγωδίας. Ας είναι ευλογημένη η μνήμη του», πρόσθεσε ο ισραηλινός εκπρόσωπος.
Ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας έγραψε στο Twitter: «Καθένας από εμάς που αναρωτιέται ποια είναι η ευθύνη μας ως Γερμανών θα έπρεπε να δει το ''Shoah'. Χάρη στη δουλειά μνήμης που έκανε, ο Κλοντ Λανζμάν κατέστησε δυνατή μια συμφιλίωση. Και αυτό θα διαρκέσει. Θα λείψει».
Ο Μάας ανέφερε επίσης πως το «Shoah», το μεγάλο ντοκιμαντέρ για την εξόντωση των εβραίων της Ευρώπης, «είναι μια ταινία που πολλοί δεν θα ξεχάσουν ποτέ».
Ο γερμανός υπουργός Οικονομίας Πέτερ Αλτμάιερ εξέφρασε επίσης τα συλλυπητήριά του στο Twitter μετά τον θάνατο του «Λαγού της Παταγονίας», από το όνομα του βιβλίου του Λανζμάν που εκδόθηκε το 2009 και στο οποίο αφηγείται τα ταξίδια του, τις συναντήσεις του και τις μάχες του.
«Ένα μεγάλο ευχαριστώ σ' έναν σπουδαίο διανοούμενο! Κλοντ Λανζμάν αναπαύσου εν ειρήνη» έγραψε στα γαλλικά ο Αλτμάιερ.
Σε ηλικία 82 ετών ο Λανζμάν έγραψε τα απομνημονεύματά του (αν και απεχθανόταν τη λέξη) με τον τίτλο «Ο λαγός της Παταγονίας», που στην ουσία είναι η περιγραφή της πνευματικής ζωής της χώρας κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Δημοσιογράφος, σύντροφος της Σιμόν Ντε Μποβουάρ ώς το 1959, διευθυντής από το 1986 του εμβληματικού περιοδικού του Ζαν Πολ Σαρτρ «Σύγχρονοι Καιροί», ο Λανζμάν δήλωνε σε μια τελευταία του συνέντευξη: «Ποτέ δεν γιατρεύτηκα από τον θάνατο. Εκείνο που με σκανδαλίζει περισσότερο στον κόσμο είναι ότι πρέπει να πεθάνουμε. Δεν μου αρέσει η μουσική και δεν μου αρέσει ο θάνατος. Αυτό μπορείτε να πείτε για μένα».
Φίλος του Ζαν-Πολ Σαρτρ, σύντροφος επί επτά χρόνια της Σιμόν ντε Μποβουάρ, ήταν ένας ακάματος υπερασπιστής της υπόθεσης του Ισραήλ.
Είχε επηρεαστεί πολύ από τον άγριο θάνατο πέρυσι του γιου του Φελίξ «ο οποίος νικήθηκε στα 23 του από έναν ανελέητο καρκίνο».
«Ο θάνατος δεν είναι αυτονόητος. Εγώ δεν είμαι καθόλου υπέρ του θανάτου. Πιστεύω πάντα στη ζωή. Αγαπώ τρελά τη ζωή παρόλο που συχνότατα δεν είναι αστεία», είχε πει πρόσφατα σε δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου.
Διεκδικούσε για τον εαυτό του τον χαρακτηρισμό του αντιστασιακού και του αγωνιστή για την αλήθεια.
«Αν είμαι ανένδοτος, είναι σε σχέση με την αλήθεια. Όταν βλέπω τι έχω κάνει στη διάρκεια της ζωής μου, πιστεύω ότι έχω πραγματοποιήσει την αλήθεια. Δεν έχω παίξει με αυτό», είχε δηλώσει.
Claude Lanzmann on his seminal film Shoah | Berlinale 2013
Ακολουθούν μερικές σημαντικές ημερομηνίες στη ζωή του Κλοντ Λανζμάν όπως τις καταγράφει το Γαλλικό Πρακτορείο:
1925: Γέννηση στις 27 Νοεμβρίου στο Μπουά-Κολόμπ (περιοχή του Παρισιού)
1943: Προσχωρεί στην Αντίσταση κατά της γερμανικής κατοχής
1952: Γίνεται φίλος του Ζαν-Πολ Σαρτρ και της Σιμόν ντε Μποβουάρ, και ζει μια ιστορία έρωτα με τη φεμινίστρια φιλόσοφο έως το 1959
1972: Κυκλοφορεί η πρώτη του ταινία, «Pourquoi Israël» (Γιατί το Ισραήλ)
1985: Κυκλοφορεί το «Shoah», που χρειάστηκε 12 χρόνια για να γυριστεί. Η ταινία, διάρκειας 9 ωρών και 30 λεπτών, προκαλεί παγκόσμια απήχηση και εξασφαλίζει πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων, στη Γαλλία, ένα τιμητικό Σεζάρ, το 1986
1986: Γίνεται διευθυντής της επιθεώρησης «Les temps modernes» (Σύγχρονοι καιροί), που ίδρυσαν ο Σαρτρ και η Μποβουάρ με το τέλος του πολέμου
2009: Κυκλοφορούν τα απομνημονεύματά του, «Le lièvre se Patagonie», τα οποία υποδέχεται με ενθουσιασμό η κριτική
2013: Τιμητική Χρυσή Άρκτος στην Μπερλινάλε για το σύνολο του έργου του
2013: Κυκλοφορεί η ταινία του “Le dernier des injustes” (Ο τελευταίος των αδίκων)
2018: Στις 5 Ιουλίου, πεθαίνει στο Παρίσι.
Τα δυο μνημειώδη κινηματογραφικά του έργα «Shoah» και «Ο τελευταίος των αδίκων» αποτελούν μια ενότητα που περικλείει τον πόνο και την καταστροφή ενός πολιτισμού από τον εθνικοσοσιαλισμό και συνθέτει τη μελέτη-ποταμό του ίδιου πάνω στο Ολοκαύτωμα.
Τί είναι ο Αντισημιτισμός
Αντισημιτική καρικατούρα από τη Γαλλία (1898)
image.jpg -Antisemiticroths, Wikimedia Commons
Description: 1898 cartoon showing Rothschild
with the world in his hands. "Le roi Rothschild,"
Author by Charles Lucien Léandre (1862–1934),
cover illustration for Le Rire, April 16th 1898.
Ως αντισημιτισμός χαρακτηρίζεται η συστηματική αντίθεση προς την Εβραϊκή φυλή, καθώς και η προσπάθεια περιορισμού της έκφρασής της, φθάνοντας πολύ συχνά στην εχθρότητα, αλλά και σε προσπάθειες ακόμη μέχρι και την εξόντωσή της.
Η εχθρότητα αυτή προς την εβραϊκή φυλή παρουσιάζει ιστορικά ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό συνέχειας σε αντίθεση με άλλες που περιορίσθηκαν ή περιορίζονται τόσο τοπικά όσο και χρονικά. Ο αντισημιτισμός απαντάται από τους αρχαίους χρόνους μέχρι σήμερα, εκδηλούμενος πότε τοπικά σε μια χώρα, και πότε σε πολλές μαζί, έτσι ώστε να προσλαμβάνει ο όρος μια παγκόσμια έκφανση.
Οι αιτίες του φαινομένου και οι ερμηνείες του αναζητούνται από τους ιστορικούς. Μεταξύ των πολλών τέτοιων προσπαθειών, υπάρχουν ορισμένες που αποβλέπουν να δικαιολογήσουν την εκδηλούμενη εχθρότητα, ενώ άλλες να αποδείξουν τον άδικο χαρακτήρα της.
Η Ελληνική λέξη μαρτυρείται από το 1887 στην πολιτική εφημερίδα του19ου αιώνα «Αιών» (1838-1888) με τόπο έκδοσης την Αθήνα, με Ιδρυτή τον Ιωάννη Φιλήμων.
Ιστορικά, η βιαιότερη έκφραση του αντισημιτισμού υπήρξε στο Ολοκαύτωμα των Εβραίων, από τη Ναζιστική Γερμανία του Χίτλερ.
Πληροφορίες by Sophia Ntrekou.gr:
Kostis Bassogiannis, philenews.com, Wikipedia. culturenow.gr, Awards | USC Shoah Foundation, youtube.com, ΑΜΠΕ/AFP, Camerastylo, Internet Movie Database (IMDb), sophia-ntrekou.gr cnn.gr, cinemagazine.gr, filmfestival.gr, efsyn.gr, avgi.gr, BBC Four - Shoah, Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Πυρσός, τόμος 5
Εξωτερικές συνδέσεις:
• «Είχαμε μια αποστολή: να καταγράψουμε την αλήθεια»: Η βοηθός του επιδραστικού σκηνοθέτη Κλοντ Λανζμάν μας μιλάει για το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ «SHOAH», που δείχνει την εξόντωση των Εβραίων της Ευρώπης από το ναζιστικό καθεστώς.
Σύνθεση της Σοφίας Ντρέκου του σουρεαλιστικού πίνακα από την έκθεση Ωκεάνιον της
Λαμπρινής Μποβιάτσου και ο εισηγητής του σουρεαλισμού στην Ελλάδα Ανδρέας Εμπειρίκος.
Ο ποιητής Ανδρέας Εμπειρίκος δίνει στην Αθήνα του Μεσοπολέμου, μία ιστορικά σημαντική διάλεξη «Περί σουρρεαλισμού» στη Λέσχη Καλλιτεχνών στις 25 Ιανουαρίου 1935, εισάγοντας ουσιαστικά τον υπερρεαλισμό στην Ελλάδα.
Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής - St. Maximus the Confessor
Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής (580 - 662 μ.Χ.) 21 Ιανουαρίου η Ανακομιδή και μετάθεση του Λειψάνου του 13 Αυγούστου, ενώ η μνήμη του επαναλαμβάνεται στις 20 Σεπτεμβρίου.
by Βλάντιμιρ Μποροβικόφσκι (Vladimir Borovikovsky)
της Σοφίας Ντρέκου
Ακούστε σ' ένα μικρό βίντεο μια εξαιρετική προσέγγιση Ανατροπής κατά του Συστήματος, ίσως και τελειότερη, του π. Κων/νου Στρατηγόπουλου με θέμα, το συναξάρι του αγίου τσάρου Αλεξάνδρου του Α' ή Fyodor Kuzmich, ο οποίος αρνήθηκε τη δόξα και τα πλούτη για να ζήσει άγνωστος μεταξύ αγνώστων.
Ένα αληθινό χριστιανό και άγιο άνθρωπο, σαν τον συναντήσεις έστω και γι' μια στιγμή στην ζωή σου, εάν επιτρέψει ο Θεός τα μάτια σας να κοιταχτούν για ελάχιστα δευτερόλεπτα, δεν πρόκειται ποτέ να τον ξεχάσεις. Αρκεί μια στιγμή ώστε να σημαδέψει για πάντα την ζωή σου. Κι τούτο γιατί δεν υπάρχει πάνω στη γη πιο ιλαρό και αγαπητικό βλέμμα από εκείνο ενός αγίου ανθρώπου. Εκεί μέσα βλέπεις και συναντάς την αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο και την κτίση ολάκερη.
*Διαφημιστική φωτογραφία του 1899 απεικονίζει με διπλή έκθεση τον Nikola Tesla στο εργαστήριό του στο Colorado Springs, τη στιγμή που βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία (σε διαφορετική λήψη βέβαια) ο «Μεγεθυντικός μετασχηματιστής» του, που είχε τη δυνατότητα να παράγει εκατομμύρια βολτ και τόξα μήκους επτά μέτρων.
Η οντολογική διάκριση μεταξύ χρόνου και αιώνος στον λόγο του Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής και η σημασία της για την κατανόηση της κτίσης, της σωτηρίας και της αιωνιότητας.
Ένα στοχαστικό κείμενο του Μάριο ντε Αντράντε για την ωριμότητα, την αξιοπρέπεια και την επιλογή της ουσίας αντί της ματαιότητας: γιατί, όσο λιγοστεύει ο χρόνος, αυξάνει η ανάγκη για αλήθεια, καθαρές σχέσεις και εσωτερική ειρήνη.
Εντελώς ανυποψίαστοι για τον Αρμαγεδδώνα που θα ακολουθούσε υποδεχθήκαμε με χαρά και πυροτεχνήματα το 2020, που έμελλε να γραφτεί στην ιστορία ως έτος- ορόσημο.
Χωρίς τίτλο και ημερομηνίες, θα νόμιζε κανείς ότι γράφτηκε σήμερα το πρωί. Αυτό δείχνει πόσο παρών είναι ο Χατζιδάκις. Όχι, δεν ήταν μπροστά από την εποχή του. Γιατί και τότε μπορούσε κανείς να δει τη φενάκη που κουκούλωνε την αστική μας θλίψη. Τότε η φωτεινή βιτρίνα λεγόταν ΜΙΝΙΟΝ, Αδελφοί Λαμπρόπουλοι, Άκρον Ίλιον Κρυστάλ.
Σήμερα, είναι τα Mall, σύγχρονα στρατόπεδα μαζικής κατανάλωσης. Τελικά, ο Χατζιδάκις ήταν και τότε παρών, είναι και σήμερα παρών. Κι αυτός, μαζί με άλλα άχρονα και μαζί διαχρονικά ξωτικά, είναι το αντίδοτο στην ψεύτικη χαρά, στη μασκαρεμένη θλίψη... στα Χριστούγεννα χωρίς Χριστό.
Απόφθεγμα ονομάζεται μία σύντομη πρόταση ή φράση, η οποία περιέχει συμβουλές ή κρίσεις από πρόσωπα αδιαμφισβήτητου κύρους και θεωρείται μία αιώνια αλήθεια. Μπορούμε να βρούμε πολλές αποφθεγματικές φράσεις, κυρίως σε στίχους μεγάλων ποιητών, φιλοσόφων, συγγραφέων βιβλίων, αρθρογράφων, ατάκες από ταινίες (σενάριο), σε δημοσιεύματα κ.ά. Τα αποφθέγματα έχουν τα εξής χαρακτηριστικά: δεν έχουν ποιητική μορφή, δεν διατυπώνονται αλληγορικά, έχουν ορθολογισμό, έχουν ορθότητα και απευθύνονται στην ανθρώπινη νόηση.
Ο Μανώλης Γλέζος περιγράφει πως πέρασε 13 φορές τα Χριστούγεννα στην φυλακή, ενώ μερικές φορές περίμενε την εκτέλεση του αφού είχε καταδικαστεί σε θάνατο.
Η Μετανάστευση (immigration), τόσο κατά τις κοινωνικές επιστήμες όσο και κατά το Διεθνές Δίκαιο, είναι η μετακίνηση ανθρώπων σε μία χώρα της οποίας δεν έχουν την ιθαγένεια, προκειμένου να εγκατασταθούν εκεί, ιδιαίτερα ως μόνιμοι κάτοικοι ή μελλοντικοί πολίτες της χώρας.
Αιτία της μετανάστευσης σε γενικές γραμμές, τόσο της εκούσιας όσο και της αναγκαστικής, είναι η προσπάθεια εκείνων που μεταναστεύουν να απαλλαγούν από διάφορους παράγοντες που καταπιέζουν τη ζωή και την προσωπικότητά τους.
Επίσης, υπάρχουν και καθαροί οικονομικοί λόγοι, όπως η φτώχεια και η πείνα που επικρατεί σε μια χώρα, καθώς και θρησκευτικοί λόγοι. Άλλος κύριος λόγος για την ανθρώπινη μετανάστευση είναι κάποιος πόλεμος που τους ανάγκασε να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Πρόσφυγας είναι «κάθε πρόσωπο, το οποίο, επειδή έχει δικαιολογημένο φόβο διωγμού λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικής προέλευσης, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ορισμένη κοινωνική ομάδα, βρίσκεται έξω από τη χώρα της υπηκοότητάς του και δεν μπορεί, ή εξαιτίας αυτού του φόβου, δεν θέλει να προσφύγει στην προστασία της χώρας αυτής».
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες τιμά και την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου), διοργανώνοντας πλήθος εκδηλώσεων και δράσεων σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σύνθημα: Οποιοσδήποτε, Οπουδήποτε, Οποτεδήποτε, Κάθε Άνθρωπος έχει Δικαίωμα να Αναζητά Ασφάλεια», μάς θυμίζει πως η αναζήτηση ασφάλειας είναι ανθρώπινο δικαίωμα για τον καθένα, όποιος κι αν είναι, απ’ όπου κι αν προέρχεται, όποτε κι αν αναγκάστηκε να ξεριζωθεί. Τι σημαίνει η αναζήτηση ασφάλειας;
«Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, έχουμε δει τους ανθρώπους να συνδέονται με έναν τρόπο που ξεπερνάει σύνορα. Καθημερινοί άνθρωποι βγήκαν μπροστά για να βοηθήσουν. Οι κοινότητες υποδοχής συνεχίζουν να επιδεικνύουν μια αξιοθαύμαστη φιλοξενία.
– Filippo Grandi, Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες
18 Δεκεμβρίου - Διεθνής Ημέρα Μεταναστών
20 Ιουνίου Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων
🟦 Ανθρώπινα Δικαιώματα. Πρόσφυγες & Μετανάστες
Ας κάνουμε τη μετανάστευση ανθρώπινη για όλους
Σε όλη την ανθρώπινη ιστορία, η μετανάστευση υπήρξε μια θαρραλέα έκφραση της θέλησης του ατόμου να ξεπεράσει τις αντιξοότητες και να ζήσει μια καλύτερη ζωή. Σήμερα, η παγκοσμιοποίηση, μαζί με την πρόοδο στις επικοινωνίες και τις μεταφορές, έχει αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των ανθρώπων που έχουν την επιθυμία και την ικανότητα να μετακινούνται σε άλλα μέρη.
Όπως τονίζει ο ΟΗΕ, αυτή η νέα εποχή έχει δημιουργήσει προκλήσεις και ευκαιρίες για κοινωνίες σε όλο τον κόσμο. Έχει επίσης χρησιμεύσει για να υπογραμμιστεί η σαφής σχέση μεταξύ της μετανάστευσης και της ανάπτυξης, καθώς και των ευκαιριών που προσφέρει για τη συν-ανάπτυξη, δηλαδή τη συντονισμένη βελτίωση των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών τόσο στη χώρα προέλευσης, όσο και στη χώρα προορισμού.
⬛ Ποιος θεωρείται μετανάστης;
Ο Οργανισμός Μετανάστευσης των Ηνωμένων Εθνών (ΔΟΜ) ορίζει ως μετανάστη κάθε άτομο που κινείται ή έχει μετακινηθεί σε διεθνή σύνορα ή σε ένα κράτος μακριά από τη συνήθη κατοικία του, ανεξάρτητα από (1) το νομικό καθεστώς του ατόμου, (2) εάν η κίνηση γίνεται με ή χωρίς τη θέλησή του, (3) τις αιτίες της κίνησης ή (4) τη διάρκεια της διαμονής.
Σύμφωνα με την Έκθεση για την Παγκόσμια Μετανάστευση 2020 του ΔΟΜ, ο αριθμός των διεθνών μεταναστών έφθασε το 2019 στα 272 εκατομμύρια (3,5% του παγκόσμιου πληθυσμού), από 150 εκατ. το 2000 (2,8%). Από αυτούς, 52% ήταν άνδρες και 48% γυναίκες. Το 74% όλων των διεθνών μεταναστών ήταν σε ηλικία εργασίας (20–64 ετών).
Η Ινδία συνεχίζει να έχει τον μεγαλύτερο αριθμό διεθνών μεταναστών (17,5 εκατομμύρια), ακολουθούμενη από το Μεξικό ( 11,8 εκατ.) και την Κίνα (10,7 εκατ.). Αντίθετα κορυφαίος προορισμός των διεθνών μεταναστών είναι οι ΗΠΑ (50,7 εκατ. διεθνείς μετανάστες).
Μεταξύ του 2013 και του 2017, οι χώρες με υψηλό εισόδημα σημείωσαν μικρή πτώση των μεταναστών εργαζομένων από 112,3 εκατομμύρια σε 111,2 εκατομμύρια). Αντίθετα στις χώρες μεσαίου εισοδήματος καταγράφηκε μεγάλη αύξηση από 17,5 εκατομμύρια σε 30,5 εκατομμύρια.
Το γράφημα αποτυπώνει στοιχεία του ΟΗΕ για τους μετανάστες / ΑΠΕ-ΜΠΕ
Τα διεθνή εμβάσματα αυξήθηκαν σε 689 δισεκ. δολ. Το 2018. οι τρεις μεγαλύτεροι αποδέκτες εμβασμάτων ήταν η Ινδία (78,6 δισεκ. δολ.), η Κίνα (67,4 δισεκ. δολ.) και το Μεξικό (35,7 δισεκ. δολ.).
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέμειναν η κορυφαία χώρα αποστολής εμβασμάτων (68,0 δισεκ. δολ.) και ακολούθησαν τα ΗΑΕ (44,4 δισεκ. δολ.) και η Σαουδική Αραβία (36,1 δισεκ. δολ.).
Εξάλλου, στο τέλος του 2018, ο αριθμός των βίαια εκτοπισμένων παγκοσμίως έφτασε τα 70 εκατ. για πρώτη φορά στη σχεδόν 70ετή ιστορία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ. Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει περίπου 26 εκατ. πρόσφυγες, 3,5 εκατ. αιτούντες άσυλο και πάνω από 41 εκατ. εσωτερικά εκτοπισμένους.
Σε ποσοστό 52% η ηλικία των διεθνών προσφύγων ήταν κάτω των 18 ετών.
Η Συρία είχε τον μεγαλύτερο αριθμό ατόμων που εκτοπίστηκαν (6,1 εκατ.) και ακολούθησαν η Κολομβία (5,8 εκατ.) και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (3,1 εκατ.).
Περίπου 31% των διεθνών μεταναστών παγκοσμίως διαμένουν στην Ασία (83,6 εκατ.), 30% στην Ευρώπη (82,3 εκατ.), 26% στην Αμερική (70,2 εκατ.), 10% στην Αφρική (26,5 εκατ.) και 3% στην Ωκεανία (8,9 εκατ.).
«Α, δε μας ξεγελάει τούτη η τριγύρω σιωπή! Ακούμε ίσαμ’ εδώ τα ουρλιαχτά που αντιλαλούν απ’ τα στρατόπεδά τους. Εμείς οι ίδιοι μοιάζουμε των εγκλημάτων τους απόηχος, που κατάφερε τα σύνορα να δρασκελίσει. Ο καθένας μας, περπατώντας μες στο πλήθος με παπούτσια ξεσκισμένα, μαρτυράει την ντροπή που τη χώρα μας μολεύει ». Μπέρτολτ Μπρεχτ Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ για τον όρο μετανάστες (ανάλυση)
Νομοθετικό πλαίσιο
Το φαινόμενο της μετανάστευσης έχει οδηγήσει την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή ένωση στη θέσπιση νόμων. Από το 1991 έχει τεθεί σε εφαρμογή η Συμφωνία Σένγκεν και η Ευρωπαϊκή Ένωση απέκτησε ενιαία σύνορα. Το 2004 δημιουργήθηκε η Frontex (Ευρωπαϊκή δύναμη φύλαξη των συνόρων), με σκοπό τον περιορισμό της μετανάστευσης.
Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα
Το δράμα των ξεριζωμένων συνεχίζεται με χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες να δεινοπαθούν εγκλωβισμένοι σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης στα λεγόμενα hot spots, συνθήκες που επιδεινώνονται λόγω του χειμώνα αφού βρίσκονται απροστάτευτοι από το κρύο, τη βροχή και το χιόνι, ενώ σταματημό δεν έχει το έγκλημα, συνεχώς προστίθενται στο μακρύ κατάλογο των νεκρών – πνιγμένων στο Αιγαίο μετανάστες και πρόσφυγες, ανάμεσα τους μικρά παιδιά.
Τα ψεύτικα λόγια «ανθρωπιάς» κυβέρνησης ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ, όσων υπηρέτησαν και υπηρετούν την ίδια αντιδραστική πολιτική, δεν πείθουν κανέναν. Η αντιμεταναστευτική πολιτική ΕΕ – κυβερνήσεων και η υλοποίηση της Συμφωνίας ΕΕ – Τουρκίας είναι που ευθύνονται για τον εγκλωβισμό και τα κολαστήρια τύπου «Μόριας» στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Τεράστιες είναι οι ευθύνες της κυβέρνησης της ΝΔ που δεν πήρε κανένα ουσιαστικό μέτρο προστασίας από την πανδημία, για ανθρώπινες συνθήκες ασφάλειας και υγιεινής όσων ζουν και εργάζονται στις δομές.
⬛🔵 18 Δεκεμβρίου - Διεθνής Ημέρα Μεταναστών: Μήνυμα του Αντόνιο Γκουτέρες, Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ:
Νιγηρία: τρεις μετανάστες ταξίδεψαν Νοέμβριο του 2022 για
11 ημέρες πάνω σε πηδάλιο πλοίου μέχρι τα Κανάρια Νησιά
Η μετανάστευση είναι ένας ισχυρός μοχλός οικονομικής ανάπτυξης, δυναμισμού και κατανόησης. Επιτρέπει σε εκατομμύρια ανθρώπους να αναζητήσουν νέες ευκαιρίες, ωφελώντας εξίσου τις χώρες προέλευσης και προορισμού.
Όμως, όταν δεν ρυθμίζεται σωστά, η μετανάστευση μπορεί να εντείνει τις διαιρέσεις εντός και μεταξύ των κοινωνιών, να εκθέσει τους ανθρώπους στην εκμετάλλευση και την κακοποίηση και να υπονομεύσει την πίστη στην κυβέρνηση.
Υποστηριζόμενο από τη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών-μελών των Ηνωμένων Εθνών, το Σύμφωνο θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε τις πραγματικές προκλήσεις της μετανάστευσης, ενώ θα αποκομίσουμε πολλά οφέλη. Το Σύμφωνο είναι ανθρωποκεντρικό και ριζωμένο στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Δείχνει το δρόμο προς περισσότερες νόμιμες ευκαιρίες για μετανάστευση και ισχυρότερη δράση για την εξάλειψη της εμπορίας ανθρώπων.
Την Διεθνή αυτή Ημέρα Μεταναστών, ας ακολουθήσουμε το δρόμο του Παγκόσμιου Συμφώνου: να κάνουμε την μετανάστευση ανθρώπινη για όλους.
Γραφείο Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης στην Ελλάδα.
🔵 Ο μετανάστης στην εποχή του κορωνοϊού
στην εποχή του κορωνοϊού, παλεύουμε να κρατηθούμε στη ζωή
To Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών αναφέρει μεταξύ άλλων (διαβάστε το πλήρες κείμενο)
σε ανακοίνωσή του: «Πάνω από μισό εκατομμύριο* άνθρωποι ζούμε στην Ελλάδα 30 – 40 χρόνια τώρα. Δουλεύουμε, πληρώνουμε την εφορία, τις ασφαλιστικές μας εισφορές, τα παράβολα των αδειών διαμονής μας, αλλά για το ελληνικό κράτος είμαστε σαν αόρατοι. Φτιάχνουμε οικογένειες, μεγαλώνουμε τα παιδιά μας, δημιουργούμε επιχειρήσεις, πολιτισμό, φροντίζουμε, χτίζουμε, συμμετέχουμε ενεργά στην ελληνική κοινωνία. Παρ’ όλα αυτά, το ελληνικό κράτος μάς θέλει αόρατους.
Μέχρι και σήμερα, ο μετανάστης δεν είναι ισότιμος με τον Έλληνα πολίτη. Δεν έχει ίσα δικαιώματα σε υγεία, εργασία, εκπαίδευση, πολιτισμό, στην ζωή, ακόμα και στον θάνατο. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι αντιμετωπίζονται σαν να ζουν προσωρινά στην Ελλάδα. Οι ελληνικές κυβερνήσεις προτάσσουν την προσωρινή διαμονή, και «απορρίπτουν» την ουσιαστική ένταξη – συμπερίληψη των μεταναστών και μεταναστριών στην ελληνική κοινωνία. H φιλοσοφία στην οποία δομήθηκαν όλες οι νομοθετικές ρυθμίσεις για την μετανάστευση στην Ελλάδα, θέλουν τον μετανάστη προσωρινό, αόρατο, εκτός συστήματος, χωρίς κοινωνική ένταξη, με άδειες διαμονής που πρέπει να ανανεώνονται κάθε 2, 3 ή 5 χρόνια, ανάλογα με τις νομοθετικές ρυθμίσεις της εκάστοτε κυβέρνησης.
Δεν είναι τυχαίο πως σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστών, τα αιτήματά μας παραμένουν ίδια με 20 χρόνια πριν, τότε που ιδρύθηκε το Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών. Από το 1990 και μετά, αναμένουμε ουσιαστική μεταναστευτική πολιτική, με κύριο πυλώνα την κοινωνική ένταξη**, δηλαδή την πρόσβαση σε βασικούς θεσμούς της κοινωνίας χωρίς διακρίσεις, με ισότητα και ισονομία. Ως πότε, άραγε; Η κοινωνική ένταξη είναι ο μόνος δρόμος για να υπάρξει κοινωνική συνοχή.
Εμείς, οι μετανάστες και μετανάστριες, παλεύουμε πολλά χρόνια για τα δικαιώματά μας. Πλέον, στην εποχή του κορωνοϊού, παλεύουμε να κρατηθούμε στη ζωή, παλεύουμε να μείνουμε ζωντανοί. Δίχως αμφιβολία, κάθε άνθρωπος στην χώρα, καλείται να ανταπεξέλθει σε μια δύσκολη και πρωτόγνωρη συνθήκη, αυτήν της πανδημίας. Αν τυχόν όμως είσαι μετανάστης πρώτης και δεύτερης γενιάς, τότε οι συνθήκες όχι μόνο είναι δύσκολες, αλλά μοιάζουν και απελπιστικά αδιέξοδες. Καταγράφουμε παρακάτω ορισμένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει στην εποχή του covid-19 ένας μετανάστης στην Ελλάδα. Είναι το ίδιο πιθανό είτε να εκπίπτει ξαφνικά της νομιμότητας, να μένει εκτός συστήματος, εκτός εκπαίδευσης, εκτός εργασίας, εκτός υγειονομικής περίθαλψης και εκτός κοινωνίας». GFM Greek Forum of Migrants - YouTube
30 Οκτωβρίου 2015: Σύριοι και Ιρακινοί πρόσφυγες προερχόμενοι
από την Τουρκία αποβιβάζονται από μια βάρκα στο νησί της Λέσβου.
Το μεταναστευτικό ζήτημα στην Ελλάδα αναφέρεται στη συστηματική παράνομη/παράτυπη είσοδο μεγάλου αριθμού μεταναστών στην Ελλάδα κατά σε κύριες περιόδους 1990 - 2011 και 2015 μέχρι και σήμερα.
Η πτώση των σοσιαλιστικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη το 1989, δημιούργησε το πρώτο κύμα οικονομικής μετανάστευσης με προορισμό την Ελλάδα (με μετανάστες κυρίως από την Αλβανία, Βουλγαρία και Ρουμανία) διαμέσου των βόρειων συνόρων και στην συνέχεια προστέθηκαν μετανάστες από χώρες της Αφρικής και της Ασίας.
Κατά τη δεκαετία 2000 - 2010, η Ελλάδα έγινε πόλος έλξης εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών όχι μόνο από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, αλλά από ολόκληρο τον κόσμο, με αποτέλεσμα το 7% του πληθυσμού της χώρας να αποτελείται από μετανάστες από χώρες εκτός Ε.Ε (Ευρωπαϊκής Ένωσης).
Η συσσώρευση μεγάλου πλήθους μεταναστών ήταν πρωτόγνωρη για τον γηγενή ελληνικό πληθυσμό και αναπόφευκτα δημιούργησε μείζον πολιτικό ζήτημα με τελείως διαφορετικές προσεγγίσεις και προτάσεις επίλυσης από τα ελληνικά πολιτικά κόμματα. Επίσης, η Ελλάδα έχει χαρακτηριστεί ως κύρια είσοδος μετανάστευσης στην Ευρώπη για την περίοδο το διάστημα 2005 - 2010 (συγκεκριμένα χαρακτηρίστηκε ως «η πύλη της Ευρώπης για την παράνομη μετανάστευση».
Σε άλλες χώρες, όπως η Ισπανία και η Ιταλία, επιχειρείται περιορισμός της μετανάστευσης μέσω συμφωνιών με τις γειτονικές χώρες που δεν ανήκουν στην Ε.Ε. αλλά στην Ελλάδα η παράνομη μετανάστευση παραμένει μείζον ζήτημα. Η ελληνική κρίση χρέους 2010-2012 δεν έχει μειώσει τον αριθμό των μεταναστών που έρχονται στην Ελλάδα, η οποία αποτελεί το κύριο δρόμο εισόδου στην Ευρώπη. Το 2010, σύμφωνα με την Frontex, 9 στους 10 μετανάστες που εισήλθαν παράνομα στην Ευρώπη, εισήλθαν μέσω της Ελλάδας. Πολλοί μετανάστες που εισέρχονται στην Ελλάδα, ξαναφεύγουν μετά από κάποιο χρονικό διάστημα.
Ωστόσο, οι πολιτικές εξελίξεις στην Λιβύη και την Τυνησία το 2011 (Αραβική Άνοιξη), επανέφεραν την μετανάστευση προς την Ευρώπη μέσω της Ιταλίας (κυρίως μέσω της νήσου Λαμπεντούζα), καθιστώντας αυτή τη χώρα μία από τις κύριες πύλες εισόδου μεταναστών στην Ευρώπη.
Το 2011 αυξήθηκε περαιτέρω η μετανάστευση. Σύμφωνα με τη Frontex, τους πρώτους 9 μήνες του 2011 πέρασαν τα ελληνικά σύνορα 112.844 μετανάστες έναντι 76.697 την αντίστοιχη περίοδο του 2010. Το 2016 ιδρύθηκε το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής ενώ το 2019 καταργήθηκε. Τον Ιανουάριο του 2020 επανασυστάθηκε ως Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Από τον Μάρτιο του 2020 λειτουργούν στη χώρα δύο Κλειστά Κέντρα Φιλοξενίας Προσφύγων και Μεταναστών, στο Κλειδί Σερρών και στη Μαλακάσα Αττικής.
🎞️ Video: Το τραύμα του πολέμου μέσα από μια μικρού μήκους ταινία με Ουκρανούς πρόσφυγες
Η ταινία με τίτλο «Uprooted» δείχνει πώς οι άνθρωποι που έχουν ξεριζωθεί συνεχίζουν να κουβαλούν τις τρομακτικές αναμνήσεις των συγκρούσεων και στέλνει ένα μήνυμα αλληλεγγύης με τους πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο.
• Εξερευνώντας τα αίτια της μετανάστευσης: Γιατί μεταναστεύουν οι άνθρωποι; Υπάρχουν πολλοί λόγοι που οδηγούν στη μετανάστευση: από την ασφάλεια, τη δημογραφία και τα ανθρώπινα δικαιώματα έως τη φτώχεια και την κλιματική αλλαγή. - Αναζήτηση Google